Το αίνιγμα των τεσσάρων ευαγγελίων: ένα μυστήριο 1800 χρόνων

Γιατί είναι τέσσερα τα Ευαγγέλια της Καινής Διαθήκης; Οι Χριστιανοί ήλθαν αντιμέτωποι με το συγκεκριμένο ερώτημα ήδη από το δεύτερο αιώνα, όπως επίσης και με τις διαφορές, αν όχι τις πλήρεις αντιφάσεις, ανάμεσα στα ευαγγέλια του Ματθαίου, του Μάρκου, του Λουκά και του Ιωάννη. Όπως παρατηρούν, επίσης, οι ιστορικοί, υπάρχουν και άλλες εκδοχές του Ευαγγελίου, όπως τα απόκρυφα πλέον ευαγγέλια του Θωμά και του Πέτρου, διαθέσιμα άλλοτε στην πρωτοχριστιανική περίοδο. Έτσι, η επιλογή των συγκεκριμένων τεσσάρων φαίνεται τουλάχιστον αυθαίρετη και προβληματική.

Μήπως δεν είναι έτσι όμως; Ο επίσκοπος του 2ου αι. Ειρηναίος της Λιόν υπέθεσε ότι τα τέσσερα κανονικά ευαγγέλια αντιστοιχούν στα τέσσερα «κερούμπ» του βιβλίου του Ιεζεκιήλ της παλαιάς διαθήκης και του βιβλίου της Αποκάλυψης. Τα κερούμπ του Ιεζεκιήλ έχουν τέσσερα πρόσωπα: του ανθρώπου, του λέοντα, του ταύρου και του αητού και αντιστοιχούν στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, (Ιεζεκιήλ, 1:10). Στην Αποκάλυψη ο άνθρωπος, ο λέων, ο ταύρος και ο αητός εμφανίζονται ως διακριτές υπάρξεις, αλλά συγκεντρώνονται σε μία ομάδα (Αποκάλυψη, 4:7). Ο Ειρηναίος προσπάθησε να συσχετίσει κάθε ένα από αυτά τα πλάσματα με ένα από τα ευαγγέλια. Θεώρησε πως ο Ματθαίος αντιστοιχούσε στον άνθρωπο, γιατί το ευαγγέλιό του ξεκινά με τη γενεαλογία του Ιησού. Σύμφωνα με την άποψη του Ειρηναίου, η ανθρώπινη φύση του Ιησού υπογραμμίζεται σε όλο το βιβλίο. Επειδή ο Λουκάς με τη σειρά του ξεκινά με μια αφήγηση που περιλαμβάνει τα ιερατικά καθήκοντα και τις λειτουργίες του ναού, ο Ειρηναίος τον συνέδεσε με το μόνο θυσιαστικό ζώο από τα τέσσερα, τον ταύρο. Συνέδεσε την αναφορά του Μάρκου περί του αγίου πνεύματος με το φτερωτό πλάσμα, τον αητό, ενώ πρότεινε πως επειδή ο πρόλογος του Ιωάννη σχετίζεται με τη βασιλική «προέλευση» του Ιησού, το βιβλίο ανήκει στον λέοντα, το βασιλικό ζώο, (Κατά Αιρέσεων, 3.11.8).

Η υπόθεση του Ειρηναίου για τη σχέση μεταξύ των τεσσάρων κερούμπ και των τεσσάρων Ευαγγελίων συνέχισε να συναρπάζει τους χριστιανούς σχολιαστές στους επόμενους αιώνες, ακόμη και αν η τάση τους ήταν να ανακατατάσσουν τις αποδόσεις. Ο Αυγουστίνος, όπως και ο Ειρηναίος, απέδωσε τον ταύρο στον Λουκά, αλλά έδωσε τον λέοντα στον Ματθαίο, τον άνθρωπο στον Μάρκο και τον αητό στον Ιωάννη, (Η Αρμονία των Ευαγγελίων, 4.10). Ο Ιερώνυμος, αντίθετα, άκουσε το βρυχηθμό του λιονταριού στην εντολή του Μάρκου για την προετοιμασία του δρόμου του Κυρίου και ένιωσε να πετά στα ύψη πάνω στα φτερά του αητού, όταν διάβασε τον πρόλογο του Ιωάννη, αλλά απέδωσε τον άνθρωπο στον Ματθαίο και τον ταύρο στον Λουκά. Η ταξινόμηση του Ιερώνυμου αποδείχθηκε η ανθεκτικότερη, αλλά οι σχολιαστές επαναπροσέγγισαν περιοδικά το ζήτημα και πρότειναν άλλες αποδόσεις (βλ. Ιερώνυμου, Σχόλια στον Ιεζεκιήλ, 1.1. Στο βιβλίο Cosmic Codes, (1999), ο ευαγγελικός συγγραφέας Chuck Missler αποδίδει τον λέοντα στον Ματθαίο, τον ταύρο στον Μάρκο, τον άνθρωπο στον Λουκά και τον αητό στον Ιωάννη).

Οι διάφορες απόψεις σχετικά με τα κερούμπ και η σχέση τους με τα τέσσερα Ευαγγέλια στηρίζονται σε υποκειμενικά επιχειρήματα. Έτσι, το να αποφασίσει κανείς ποια είναι η εγκυρότερη θα φαινόταν ανώφελο. Όμως αυτό δε σημαίνει ότι τέτοιου είδους συμβολισμοί δεν μπορούν να αποδοθούν με συστηματικό τρόπο. Η πραγματική σχέση μεταξύ των κερούμπ του Ιεζεκιήλ και των Ευαγγελίων όχι μόνο διαφέρει από τις ερμηνείες των πατέρων της εκκλησίας, αλλά είναι και μια πρόκληση για τις κοσμικές θεωρίες και την υπόθεση της ανθρώπινης προέλευσης των Ευαγγελίων.

Σφίγγες και Κερούμπ

Ίσως είναι χρήσιμο εδώ να σημειώσουμε συνοπτικά την ιστορία των μεικτών πλασμάτων στην αρχαία θρησκεία. Όποιος έχει δει τις αναπαραστάσεις των θεών από την Αίγυπτο ή την Μεσοποταμία θα αντιληφθεί την τάση των αρχαίων πολιτισμών να απεικονίζουν τις θεότητές τους με ένα συνδυασμό χαρακτηριστικών γνωρισμάτων διαφορετικών ζώων ή με χαρακτηριστικά γνωρίσματα ζώων και ανθρώπων.

Άνθρωποι με κεφάλια πτηνών ή του τσακαλιού, φτερωτοί ταύροι και λιοντάρια με ή χωρίς ανθρώπινα κεφάλια και άλλα παρόμοια είναι κοινός τόπος. Ο συνδυασμός του ανθρώπου, του λέοντα, του ταύρου και του αητού δεν είναι τόσο παράξενος όσο ηχεί, δεδομένου ότι το κάθε σύμβολο ξεχωριστά θεωρείτο ότι εξουσιάζει κάποια σφαίρα του φυσικού κόσμου: ο λέων τα άγρια ζώα, ο ταύρος ή το βόδι τα κατοικίδια ζώα, ο αητός τα πτηνά και ο άνθρωπος εν γένει τη δημιουργία. Η αρχαιότερη απεικόνιση αυτού του περίεργου συνδυασμού απαντάται σε ένα ορειχάλκινο λατρευτικό ανάθημα 3.200 χρόνων από την Κύπρο, που απεικονίζει ένα κερούμπ με κεφάλι ανθρώπου, φτερά αητού, τα μπροστινά πόδια λέοντα και τα οπίσθια ταύρου, (βλ. Elie Borowski, «Cherubim: God's Throne?» στο BAR, July/August, 1995).

Είναι ευκολότερο λοιπόν να κατανοήσουμε τα πλάσματα του Ιεζεκιήλ στο αρχαίο εννοιολογικό τους πλαίσιο, παρά στο σύγχρονο. Ποιος θα μπορούσε να είναι ο καλύτερος τρόπος απεικόνισης της υπέρβασης των ανθρώπινων περιορισμών από τις αγγελικές υπάρξεις που περιβάλλουν το θρόνο του Θεού, γεμάτες με τη δύναμη και την ταχύτητα που συμβολίζουν τα τέσσερα κερούμπ; Θα μπορούσαμε ίσως να σταματήσουμε οποιαδήποτε ερμηνευτική προσπάθεια εδώ, αλλά υπάρχει ένα χαρακτηριστικό στα ίδια τα ευαγγέλια που μας οδηγεί αναπόφευκτα πίσω στο όραμα του Ιεζεκιήλ.

Το κλειδί της ταξινόμησης των Ευαγγελίων

Στην Αποκάλυψη η Ιερουσαλήμ φαίνεται να είναι τετράγωνη πόλη. Τέσσερα τείχη, τέσσερις γωνίες και άλλες τετραπλότητες που αναδεικνύονται κυρίως στην περιγραφή του ναού του Ιεζεκιήλ. Στην επιστολή προς Εφεσίους 2:19-22 σχολιάζεται ότι η τετράτειχη πόλη συμβολίζει τον Χριστό και την εκκλησία και πιθανώς η τετράδα συνίσταται από τον Ιησού με τρεις μαθητές, από τις τρεις εθνοτικές-πνευματικές τάξεις της ανθρωπότητας, δηλαδή τους Ιουδαίους, τους Σαμαρείτες και τους Εθνικούς. Τούτο φαίνεται ιδιαίτερα πιθανό, Σύμφωνα με την εντολή του μωσαϊκού νόμου ότι μια διαφωνία θα επιλυθεί με την παρουσία «δύο ή τριών μαρτύρων», (Δευτερονόμιο, 17:6), η Καινή Διαθήκη διαιρεί την ανθρωπότητα απλά σε Ιουδαίους και Εθνικούς (προς Ρωμαίους, 10:12) ή μάλλον σε Εβραίους, Σαμαρείτες και Εθνικούς (Ματθ. 10:5-6). Οι Σαμαρείτες του πρώτου μ.Χ. αι. ήταν φυσικά τα αναμεμιγμένα υπολείμματα του αρχαίου βόρειου βασίλειου του Ισραήλ με τις δέκα φυλές. Οι Σαμαρείτες αποδέχονταν την Πεντάτευχο, την περιτομή και τις διαιτητικές διατάξεις του Νόμου, αλλά απέρριπταν τις προφητικές εβραϊκές γραφές και το σύστημα της λατρείας του ναού στην Ιερουσαλήμ. Όπως είναι φυσικό, θεωρούνταν από τους Ιουδαίους της εποχής του Ιησού λίγο καλύτεροι από τους Εθνικούς.

Το θέμα εδώ είναι αν μπορούν να κατηγοριοποιηθούν τα ευαγγέλια κάτω από αυτές τις 4εις γενικές ιδέες, δηλαδή Ιησούς, Ιουδαίος, Σαμαρείτης και Εθνικός. Όσον αφορά στο κατά Ματθαίον θεωρείται μακράν ως χαρακτηριστικά ιουδαϊκό. Ο Ματθαίος ξεκινά με τον προσδιορισμό του Ιησού ως απόγονο του Αβραάμ και του Δαβίδ. Αναφέρεται επανειλημμένα, σχεδόν με εμμονή, στην εκπλήρωση των εβραϊκών γραφών από μέρους του Ιησού. Τα 26 συμβάντα στα οποία ανακατεύεται το όνομα του Ιούδα (όχι του μαθητή), του Δαβίδ και του Σολομώντα είναι σχεδόν ισάριθμα με τα ανάλογα συμβάντα στο σύνολο των τριών άλλων ευαγγελίων. Εξάλλου είναι το μόνο ευαγγέλιο στο οποίο ο Ιησούς φαίνεται να είπε στους μαθητές του να κηρύξουν στο Ισραήλ, δηλαδή στους Εβραίους, παρά στους Σαμαρείτες ή τους Εθνικούς (Ματθ., 10:5-6).

Ο Μάρκος, με τις παρενθετικές ερμηνείες των ιουδαϊκών εθίμων και των βασικών αραμαϊκών όρων, φαίνεται πως έγραψε για τους Εθνικούς, ιδιαίτερα για τους Ρωμαίους. Στο κατά Μάρκον περιέχονται τα περισσότερα λατινικά γλωσσικά δάνεια από οποιοδήποτε άλλο ευαγγέλιο και είναι το μόνο που χρησιμοποιεί το λατινικό συλλαβισμό της λέξης «centurion», παρά το ελληνικό της αντίστοιχο «εκατόνταρχος». Η μοναδική έκφραση πίστης στη θεία υιότητα του Ιησού που αναφέρει ο Μάρκος, είναι εκείνη που συνδέεται με τον ρωμαίο εκατόνταρχο, (Μαρκ., 15:39). Επίσης, ο Μάρκος αναφέρει πως ο Ιησούς «κήρυξε τις τροφές καθαρές», μια δήλωση που στις Πράξεις καθίσταται έμβλημα για την αποδοχή των Εθνικών στην εκκλησία, ξεκινώντας με τον ρωμαίο εκατόνταρχο Κορνήλιο, (Μαρκ., 7:19 και Πράξεις 10:11-15).

Στη συνέχεια, όμως, μπορεί ο Λουκάς ή ο Ιωάννης να έγραψαν ευαγγέλιο που να συνδέεται με τους Σαμαρείτες; Κανένας δε φαίνεται να έγραψε για το περιορισμένο κοινό που αντιπροσώπευαν οι Σαμαρείτες του πρώτου αι. Μεταξύ των δύο ανακαλύπτουμε τέσσερα εδάφια που συνδέονται με τη Σαμάρεια ή τους Σαμαρείτες, τρία από τον Λουκά και ένα από τον Ιωάννη. Στο κατά Λουκάν περιέχεται η άρνηση των Σαμαρειτών να επιτρέψουν την είσοδο του Ιησού σε ένα από τα χωριά τους, η παραβολή του Ιησού για τον καλό Σαμαρείτη και η θεραπεία των δέκα λεπρών, ο ένας από τους οποίους είναι Σαμαρείτης, (Λουκ. 9:51-56, 10:30-35, 17:11-19). Ο Ιωάννης από την άλλη έχει καταγράψει την ιστορία μιας Σαμαρείτιδας της Συχάρ και την ευνοϊκή υποδοχή του Ιησού από τους Σαμαρείτες εκείνης της πόλης (Ιωαν. 4:4-42). Βέβαια, αν σταθούμε λίγο περισσότερο, θα ανακαλύψουμε πως στο δεύτερο και τρίτο θέμα του Λουκά εκαίρεται η παρουσία των σαμαρειτών με τρόπο μοναδικό στις γραφές. Αναφέρεται στους Σαμαρείτες, που είναι πιο δίκαιοι από τους Εβραίους. Επίσης, όταν ο Ιησούς θεραπεύει τους δέκα λεπρούς, μόνο ένας Σαμαρείτης στρέφεται να τον ευχαριστήσει. Οι περισσόετροι εάν όχι όλοι από τους υπόλοιπους εννέα είναι Εβραίοι, όπως γίνεται αντιληπτό από τις οδηγίες του Ιησού να παρουσιαστούν στον ιερέα. Στην παραβολή του καλού Σαμαρείτη, ο κύριος χαρακτήρας παρέχει τη βοήθειά του σε έναν πληγωμένο στην άκρη του δρόμου. Προηγουμένως έχουν περάσει δίπλα του αδιάφορα ένας ιουδαίος ιερέας και ένας Λευΐτης. Η τυπολογική ερμηνεία τούτης της ιστορίας επεξηγεί τον τρόπο με τον οποίο παρείχε ο Ιησούς σωτηρία στη θνήσκουσα ανθρωπότητα, όταν ο Νόμος ήταν ανίκανος να το πράξει. Με άλλα λόγια, τούτη παραβολή που βρίσκεται μόνο στο κατά Λουκάν υποδεικνύει τον Ιησού στο ρόλο του Σαμαρείτη. Με την εξύψωση των Σαμαρειτών, ο Λουκάς προβάλλει ως ο πλέον «Σαμαρείτης» από τους τέσσερις ευαγγελιστές.

Αφαιρετικά λοιπόν οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι ο Ιωάννης έγραψε το ευαγγέλιο που σχετίζεται με τον Ιησού. Αληθεύει, βέβαια, ότι ο Ιωάννης τονίζει τη σημασία της πίστης στο πρόσωπο του Ιησού, αντί για την πίστη στο μήνυμα που απορρέει από το έργο του. Μόνο στο κατά Ιωάννην άλλωστε περιέχεται μια δήλωση που στο συγκεκριμένο μας εννοιολογικό πλαίσιο φαίνεται ιδιαίτερα σημαντική: «Ιδού ο άνθρωπος», (Ιωαν., 19:5).

Κατηγοριοποιώντας τα ευαγγέλια με αυτόν τον τρόπο, οι συμβολικές αποδόσεις των κερούμπ φαίνονται εύκολες. Οι Ιουδαίοι της εποχής του Ιησού ήταν αρχικά μέλη της φυλής του Ιούδα (Γεν. 49:9, Ιεζεκ., 19:1-9, Αποκ. 5:5). Οι αυτοκρατορικές δυνάμεις των Εθνικών που θα καταπίεζαν το Ισραήλ περιγράφονται ως αετοί (Δευτ. 28:49-52, Ιεζεκ. 17:1-15, Ωσηέ. 8:1). Επιπλέον, οι στρατιές της Ρώμης βάδιζαν υπό το έμβλημα του αετού. Το βόρειο βασίλειο του Ισραήλ, με πρωτεύουσά του τη Σαμάρεια, ονομαζόταν ο «οίκος του Ιωσήφ», σύμβολο του οποίου είναι ο ταύρος (Ιησ. 18:5, Δευτ. 33:16-17). Οι βόρειες φυλές, κυρίως εκείνες που αντιπροσώπευαν τους γιούς του Ιωσήφ, τον Εφραίμ και τον Μανασσή, ήταν γνωστές για την εκτροφή των ταύρων του Μπασχάν, φημισμένων για το μέγεθος και τη δύναμή τους, (Ψαλμ. 22:12). Ο δια στόματος Ιερεμίου, βέβαια, θεός αναφέρεται στην ομοσπονδία των δέκα-φυλών ως «ανεκπαίδευτο μόσχο» ή «πεισματάρικη αγελάδα» και στις γυναίκες της ως «αγελάδες του Μπασχάν στο όρος Σαμάρια», (Ιερ. 31:18, Ωσηέ 4:1, 16, 10:11). Οι θαυματουργοί προφήτες της Σαμάρειας, ο Ηλίας και ο Ελισά, έκανα θυσιαστικές προσφορές με βόδια και ταύρους (Βασ. Α΄, 18:33, 19:21). Η ειδωλολατρία του βορρά είχε να κάνει περισσότερο με ταύρους και μόσχους (Βασ. Α΄, 12:28, Ωσηέ. 8:5-6, βλ. επίσης Amihai Mazar, «Bronze Bull found in Israelite ‘High Place' from the Time of the Judges», στο BAR, Sept/Oct, 1983).

Ως για να επιβεβαιώσει τον ταύρο ή το βόδι ως προσδιοριστικό σύμβολο της Σαμάρειας, ο Λουκάς αναφέρει πως το ζώο που θα πέσει στο λάκκο κατά το Σάββατο είναι βόδι και όχι πρόβατο, όπως στον Ματθαίο, (Ματθ., 12:11, Λουκ., 14:5). Στην παραβολή του άσωτου γιου, στο κατά Λουκάν ο πατέρας θανατώνει έναν νέο ταύρο για τη γιορτή της επιστροφής (Λουκ., 15:11-32). Η τυπολογία της ιστορίας του ασώτου καθιερώνει τον Ιησού ως ταύρο, η σάρκα του οποίου προσφέρεται ως τροφή των πιστών. Πρόκειται για ένα συμβολισμό που έλαβε σοβαρά υπ’ όψιν του ο Ειρηναίος για την απόδοση του ταύρου στον Λουκά, (Ειρηναίος, ό.π.).

Η ταξινόμηση των Ευαγγέλιων ως Ματθαίος/Ιουδαίοι/λέων, Μάρκος/Εθνικοί/αητός, Λουκάς/Σαμαρείτες/ταύρος και Ιωάννης/Ιησούς/άνθρωπος δεν είναι υποκειμενική, λοιπόν. Σχόλια από όλο το θεολογικό φάσμα επιβεβαιώνουν την εβραϊκότητα του Ματθαίου, η ρωμαϊκή-εθνική τάση του Μάρκου, την ιδιαίτερη έλξη για τους Σαμαρείτες, εμφανή στον Λουκά και, τελικά, την ιδαίτερη έμφαση που δίνει ο Ιωάννης στο πρόσωπο του Ιησού. Επιπλέον, τούτη η απόδοση φωτίζει ορισμένα εδάφια τόσο στην Παλαιά, όσο και στην Καινή Διαθήκη. Εξηγεί, για παράδειγμα, γιατί η λατρεία στο ναό του Σολομώντα, σχετιζόταν με εικόνες του λέοντα και του ταύρου και όχι του αητού, αφού κατά τη διάρκεια της πρώτης περιόδου το βόρειο και το νότιο τμήμα του ιουδαϊκού έθνους ήταν ενωμένο με τη διαθήκη, η οποία απέκλειε φυσικά τους Εθνικούς, (Βασ. Α΄,. 7:29). Αποκαλύπτει επίσης το ιστορικό υπόβαθρο της παραβολής του ασώτου στον Λουκά. Ο βρετανός ακαδημαϊκός N. T. Wright έχει διατυπώσει την άποψη ότι ο νεότερος δύστροπος γιος συμβολίζει τους Εβραίους που επέστρεψαν από την αιχμαλωσία, ενώ ο μεγαλύτερος γιος αποδίδεται στους Σαμαρείτες που αντιτέθηκαν στην οικοδόμηση του δεύτερου ναού (Jesus and the Victory of God, (1996): 127). Αλλά η θεωρία του Wright αποδεικνύεται λίγο-πολύ κοντόφθαλμη. Οι Ιουδαίοι ήσαν απόγονοι του Ιούδα, του μεγαλύτερου αδελφού, δηλαδή, του πρόγονου των Σαμαρειτών, του Ιωσήφ, (Ιεζεκ., 37:16). Ήταν το βόρειο βασίλειο του Ισραήλ, ο «νεότερος αδελφός», που αποσύρθηκε από την εθνική οικογένεια και απαρνήθηκε την πνευματική του κληρονομιά του, γενόμενος εθνικά και τελετουργικά ακάθαρτος στην πορεία των χρόνων, (Ιεζεκ. 4:13, Λουκ. 15:15-16 και αλλού).

Είδαμε ότι η ευθυγράμμιση των κανονικών ευαγγελίων με τις εθνικές κατηγορίες και τα ζωικά σύμβολά τους μπορεί να καταδειχθεί από διάφορα εδάφια. Ένα βιβλίο της παλαιάς Διαθήκης φαίνεται ως πηγή για όλα αυτά, το βιβλίο του Ιεζεκιήλ. Η σημασία του τετράτειχου σχεδίου του ναού του Ιεζεκιήλ φαίνεται στον τετραγωνικό εξωτερικό τοίχο, ο όποιος φέρει μια ορθογώνια αυλή σε κάθε μία από τις γωνίες του (46:21-22). Στον Ιεζεκιήλ, επίσης, βρίσκεται το μόνο εδάφιο στις εβραϊκές γραφές που προβλέπει τη συμφιλίωση του Θεού με τις τρεις εθνικές/πνευματικές ομάδες της ανθρωπότητας, οι οποίες αναφέρονται ως Ιερουσαλήμ, Σαμάρεια και Σόδομα, (Ιεζεκ., 16). Στον Ιεζεκιήλ υπάρχουν και αρκετές μεσσιανικές αναφορές, (34:24, 37:25, κ.α.), για τον μυστηριώδη αγγελικό άνθρωπο που αποκαλύπτει στον προφήτη το σχέδιο του ναού και στέκει μαζί του στην εσωτερική αυλή του ναού όταν ο θεός αναγγέλει ότι τούτος ο τόπος είναι τόπος ανάπαυσης για τα «πέλματα των ποδιών του» (Ιεζεκ., 43:6-7). Για άλλη μια φορά στον Ιεζεκιήλ (19:1-9) βρίσκεται το μόνο εδάφιο στην Παλαιά Διαθήκη, εκτός από τη Γένεση (49:9) που αποδίδει απόλυτα τον λέοντα ως σύμβολο του Ιούδα και της δυναστείας του. Στον Ιεζεκιήλ περιέχεται, επίσης, η αναφορά στις αυτοκρατορικές εθνικές δυνάμεις ως «αετοί» (17:1-15). Το σύμβολο για τη Σαμάρεια, τον ταύρο ή το βόδι φαίνεται ότι λείπει, εκτός και αν διερευνήσουμε λεπτομερέστερα τις οδηγίες του Ιεζεκιήλ για τη μίμηση της επίθεσης στο Ισραήλ. Εκεί οι άνθρωποι της Σαμάρειας συνδέονται συμβολικά με τα βόδια και τις αγέλες. Και τα τρία θηριομορφικά σύμβολα των κανονικών ευαγγελών επιβεβαιώνονται στον Ιεζεκιήλ, στο βιβλίο δηλαδή που τα εισάγει ως αποδόσεις των κερούμπ.

Έμπνευση

Ήρθε η στιγμή, λοιπόν, να δικαιώσουμε τον Ειρηναίο για τη διορατικότητά του; Πράγματι υπάρχει σχέση μεταξύ των τεσσάρων κερούμπ και των κανονικών ευαγγελίων, μια σχέση τόσο συστηματική, που δεν μπορεί να είναι συμπτωματική. Για τους χριστιανούς ο συμβολισμός των τεσσάρων κερούμπ είναι εντυπωσιακός, όχι μόνο γιατί διερμηνεύει την δυνατότητα υπέρβασης του ανθρώπινου πλάσματος, αλλά γιατί συμβολίζει την παγκόσμια κοσμική εξάπλωση του Χριστιανισμού. Η σύγχρονη άποψη ότι τα ευαγγέλια είναι προβολές της πρώιμης πίστης των εκκλησιών του πρώτου μεταχριστιανικού αιώνα στον Ιησού από τη Ναζαρέτ δεν ευσταθεί κάτω από την προοπτική ενός προσεκτικά επιλεγμένου συμβολισμού. Γιατί τα τρία κτήνη του οράματος του Ιεζεκιήλ αντιστοιχούν στο βιβλικό διαχωρισμό της ανθρωπότητας, και γιατί συνδέονται με τον άνθρωπο, δηλαδή τον Ιησού; Επιπλέον, γιατί θα έπρεπε τα τέσσερα ευαγγέλια του νέου κανόνα, που κανείς δεν μπορεί να πιστέψει ότι προέκυψαν από τη συνεργασία των συγγραφέων τους, απεικονίζουν ακριβώς αυτές τις τέσσερις μορφές;

Πέρα από το χρόνο και το χώρο

Ζούσαν μαζί σε ένα όνειρο, πέρα για πέρα αληθινό…

Αυτός ήταν απερίγραπτα όμορφος και με παραμυθένια χάρη. Αυτή τον θαύμαζε και η ματιά της δεν τον άφηνε ποτέ, ακόμα κι αν δεν βρισκόταν δίπλα της.

Γύρω τους γινόταν πόλεμος, με πολλά περίεργα και πέρα από τη λογική, παράλληλα συμβάντα. Τα διαπερνούσαν όλα, με τη μοναδική, αθέατη για τους άλλους, αρμονική, συνύπαρξή τους.

Μέσα τους μια ασύγκριτη, Θεία μελωδία, που τα τύμπανα του πολέμου δεν κατάφερναν να εξουδετερώσουν ή να μειώσουν.

Αυτός προχωρούσε με μαεστρία, αποτελεσματικά ανοίγοντας κάθε δρόμο, με μοναδικές, αυθεντικές κινήσεις.. απαλές, που να μην τη φοβίσουν. Αυτή τον ακολουθούσε μαγεμένη, με ακλόνητη πίστη στη δική του σιγουριά.

Ακούραστος προστάτης, ευαίσθητος στην κάθε της ανάγκη και κίνηση. Αυτή φρόντιζε αφιερωμένη τις λεπτομέρειες. Άφοβη, στηριζόμενη στη δική του μοαδική αυτάρκεια.

Την μάγευε η κάθε του κίνηση φροντίδας και παράλληλης σφαιρικής αντίληψης που παρακολουθούσε τα πάντα, άγρυπνα. Αφηνόταν απόλυτα στην κάθε του δυναμική τρυφερότητα.

Σαν σε όνειρο διέσχιζαν μαζί κόσμους, συμβάντα, που δεν είχαν καμία ικανότητα να παρασύρουν την προσοχή του ενός προς τον άλλον.

Προλάβαινε την κάθε της σκέψη, φανέρωνε την κάθε της επιθυμία, κατανοούσε το κάθε της συναίσθημα που βίωνε βαθιά μέσα του, ως δικό του.

Λόγια δεν αντάλλασσαν. Είχαν προ πολλού κατακτήσει και ξεπεράσει την ανάγκη αυτή.

Ακόμα κι αν αυτός έτρεχε μπροστά ή εξαφανιζόταν προσωρινά από τα μάτια της, ήταν μόνο για να ανοίξει δρόμο, να περάσει με ασφάλεια και χάρη η επιλεγμένη του αγάπη. Και αυτή ένοιωθε μοναδική, προσφέροντας σε αυτόν τον αμείωτο θαυμασμό της, που ξυπνούσε κάθε φορά το πάθος που τους ένωνε.

Ακόμα και όταν τα κορμιά τους χώριζαν για λίγο, τα μάτια της καρδιάς τους έμεναν αφοσιωμένα εστιασμένα στο κέντρο του κόσμου τους, που ήταν ο άλλος.

Η ένωσή τους ανήκε σε άλλους κόσμους, άλλο όνειρο. Η μήπως το όνειρο που επέλεξαν να ζουν μαζί ήταν μια από τις πολλές εκφράσεις της θεϊκής ένωσής τους, που ξεπερνά κάθε γνώριμη περιγραφή, κάθε ανάλυση, κάθε περιοριστικό ορισμό;

Ακατόρθωτη ένωση για τον σημερινό άνθρωπο; Καθόλου!

Έχει επιτευχθεί και θα συνεχίσει να επιτυγχάνεται, από τους αιώνιους εραστές, που χορεύουν μαζί, με απόλυτη αρμονία, χάρη και μεγαλόπρεπη σιγουριά ο ένας για τον άλλον.

Αλλά για να τους δεις, για να τους αναγνωρίσεις ανάμεσα στις φλόγες του πολέμου, πρέπει να υπάρξεις ο ίδιος στον κόσμο τους...

Την επιλογή την κάνει μόνο η Καρδιά… και των δυο!

Το γλυκό άρωμα της βουβής φροντίδας.

Η αόρατη ενίσχυση της σοφίας του σπόρου της έκφρασης.

Η άφθαρτη πίστη στην εκδήλωση του Ανθρώπου/Άνδρα

Ο τεράστιος θαυμασμός για την ομορφιά και τη δύναμη πέρα από το ορατό.

Η πλήρης αφοσίωση και πάθος στη συγχώνευση με το Πνεύμα του ανθρώπου.

Η απερίσπαστη προσοχή στις λεπτομέρειες.

Η σιωπηλή προσφορά: ασύγκριτη και αναντικατάστατη.

Η σοφή, αδιαμφισβήτητη διάκριση όλων όσων είναι αληθινά και ακατάλυτα.

Η διαπεραστική ματιά που φτάνει πέρα από τους ορατούς κόσμους.

Και η αμοιβαία αναγνώριση που κάνει όλα τα προηγούμενα εφικτά!

Πριν από αυτό, καμία κοινωνία Ανθρώπων δεν είναι δυνατή, καμία δημιουργία δεν μπορεί να είναι διαχρονική.

Μέχρι τότε, θα κατακτάμε κομμάτια αυτής της Ένωσης, θα θυμόμαστε Λεπτομέρειες από το περιεχόμενό της, θα ψάχνουμε αυτό που πάντα ήταν τόσο δίπλα μας και δεν αναγνωρίζαμε…γιατί δεν Βλέπαμε.

Μόνο αυτό ψάχνουμε... μόνο αυτό υπάρχει... μόνο αυτό είναι αναγκαίο...

Αλλά, μην ψάχνεις την αλήθεια στις εικόνες της προβολής σου, γιατί αυτές φανερώνουν το ψέμα που τα μάτια σου έμαθαν να βλέπουν στην επιφάνεια.

Μάθε πρώτα να καθαρίζεις τη ματιά σου και να εισχωρείς στην ουσία του φαίνεσθαι, που ακόμα σου διαφεύγει.

Γιατί οι Εραστές θα συνεχίσουν να υπάρχουν, θα περνούν δίπλα σου, είτε τους αναγνωρίζεις είτε όχι. Και θα συνεχίσουν να ζουν όνειρα και πραγματικότητες, εκδηλώνοντας το μεγαλείο της διαχρονικής ένωσής τους... περιγράφοντας και προσφέροντας αυτή τη μοναδική κατάκτησή τους, κάθε φορά διαφορετικά, με άλλα λόγια.

Ένα θα σου πω... τα μάθαμε ανάποδα και ψάχνουμε το ανύπαρκτο...

Η Δύναμη της Aπελευθέρωσης

Ο μόνος τρόπος για να βιώνουμε πόνο είναι προκαλώντας πόνο στους άλλους. Ο Εαυτός μας ΠΑΝΤΑ εκδηλώνεται μέσω των άλλων.

Δεν συγχωρούμε ούτε ζητάμε συγχώρεση. Αυτό θα ήταν αναγνώριση μιας ψευδαίσθησης ως πραγματικότητα. Αυτός είναι ο τρόπος του εγώ.

Η μετατόπιση της συνείδησης δεν χρειάζεται συγχώρεση. Χρειάζεται διευρυμένη, σφαιρική αντίληψη, που περιλαμβάνει την χωρίς όρους αποδοχή, η οποία προσφέρει κατανόηση και το άνοιγμα του κέντρου της καρδιάς.

Χρειάζεται να διαλύσουμε την εικονική πραγματικότητα, μέσα από μια εντελώς ανοιχτή και απελευθερωμένη καρδιά, απελευθερώνοντας ταυτόχρονα και τον άλλον και τον εαυτό μας, από το δράμα που βιώνουμε ως πόνο.

Αυτό που ζητάμε, από τον Εαυτό μας, είναι να μας προσφέρει τη δύναμη και τη σοφία να ανοίξουμε την καρδιά μας απόλυτα και με ειλικρίνεια, με σκοπό να συμπεριλάβουμε όλους, τα πάντα, χωρίς όρους. Αυτή η κατάσταση ύπαρξης συμπεριλαμβάνει την ευγνωμοσύνη: για όλα όσα έχουμε μάθει, για όλους τους ρόλους που έχουν παιχτεί με συγκατάθεση ψυχής και τελειότητα από όλους (και τον εαυτό μας), για το σκοτάδι που μας δείχνει το φως.

Έχουμε υπάρξει πολεμιστές, πολεμώντας εσωτερικές και εξωτερικές μάχες, με τον καλύτερο τρόπο που γνωρίζαμε. Νομίζαμε και πιστεύαμε ότι η αγάπη θα μπορούσε να διαχωριστεί από της ψευδαισθήσεις που δημιουργήσαμε. Ποτέ δεν διαχωρίστηκε! Καθώς ένας «ξυπνάει» σε αυτήν την αλήθεια, απελευθερώνονται δυο και περισσότεροι, από την ξεχωριστότητα που ο κατώτερος νους και οι αισθήσεις μας, μας έπεισαν ότι είναι αληθινές.

Όσο βαθύτερος ο πόνος μας, τόσο έχει διαρκέσει η ψευδαίσθηση. Η απελευθέρωση είναι στιγμιαία, παρόλα αυτά, το δυσκολότερο να επιτευχθεί. Οι παρανοήσεις του εγώ, έχουν εξασφαλίσει ότι μόνο οι πιο θαρραλέοι, όσοι τολμούν να διευρύνουν την αντίληψη της καρδιάς τους, θα περάσουν τις πύλες της ελευθερίας και της αποσπασματικής αντίληψης.

Και όταν έρθει η ώρα και είμαστε έτοιμοι, τότε αντιλαμβανόμαστε! Θρηνούμε. Αισθανόμαστε τη θλίψη, σε κάθε κύτταρο του σώματός μας, σε κάθε γωνία του νου μας. Είναι διαδικασία κάθαρσης. Η καρδιά ξεκινά να λιώνει όλα τα τείχη που την έχουν κρατήσει κρυμμένη και κλειστή, επικριτική και απόμακρα παγωμένη.

Η μετάβαση από τη συρρίκνωση στον διευρυμένο τρόπο ζωής, είναι επίσης επίπονη, καθώς όλος ο πόνος και όλες οι εικονικές πραγματικότητες πνίγουν προσωρινά την ύπαρξή μας, με ένα κατακλυσμιαίο τρόπο. Σκοπός είναι να Δούμε, μέσα από τα μάτια του άλλου. Χρειάζεται να υπομένουμε. Χρειάζεται να επιτρέψουμε…

Δεν μπορεί να είναι αυτό γενικός και αόριστος τρόπος επιφανειακής, νοητικής σκέψης. Χρειάζεται να είναι συγκεκριμένο και απόλυτα αληθινό βίωμα, σε όλα τα επίπεδα της κατώτερης ύπαρξής μας: φυσικό, συναισθηματικό, κατώτερη νόηση.

Εμείς, όπως και οι άλλοι, ζούσαμε σε ένα όνειρο, από το οποίο μπορούμε να ξυπνήσουμε, καθώς συνεχίζουμε να υπάρχουμε, λειτουργώντας όμως πια, μέσα από μια δυνατή, συμπονετική και άφοβη καρδιά.

Και τότε, γνωρίζουμε τι είναι η «απουσία σκέψης», η σιωπή του (κατώτερου) νου. Τότε αντιλαμβανόμαστε την έννοια της ειρήνης στην ψυχή μας. Μόνο τότε, μπορούμε να είμαστε πραγματικά ελεύθεροι από περιοριστικές αντιλήψεις, καθώς συνθλίβουμε όλο περισσότερους προγραμματισμούς, τους οποίους είχαμε ορθώσει γύρω μας, ως πραγματικότητές αλήθειες.

Θα συνεχίσουμε να είμαστε πολεμιστές, γνωρίζοντας ότι μέσα στο όνειρο στο οποίο συμμετέχουμε, χρειάζεται να παίζουμε τους ρόλους που επιλέξαμε, με σκοπό α εκπληρώσουμε τον σκοπό μας. Αλλά… μεταμορφωνόμαστε σε συνειδητούς συν-δημιουργούς, με Ένα όραμα, Έναν Κόσμο, Μια Ζωή.

Ο ΤΡΟΠΟΣ και όχι το τι σκεφτόμαστε καθορίζει την ποιότητα της ζωής μας

Η Γυναίκα Πολεμίστρια

Είναι δύσκολο να κάνεις αυτό που δεν φαίνεται. Αλλά αυτός είναι ο πραγματικός ρόλος της Γυναίκας Πολεμίστριας.

Η σημερινή γυναίκα θέλει να φαίνεται και να εκφράζεται όπως τον άνδρα. Ο σημερινός άνδρας έμαθε να αμείβει αυτά που φαίνονται, να κυνηγά τα πρόσκαιρα και να ξεχνά.

Η Γυναίκα πολεμίστρια υφαίνει γερά θεμέλια, αόρατα στο γυμνό μάτι, χαμένα στο χρόνο που παραμένει γραμμικός, αποσπασματικός.

Συνειδητοποίησέ το βαθιά μέσα σου....

Έχεις εκπαιδευτεί να μην αντιλαμβάνεσαι, να μην εκτιμάς, να μην αναγνωρίζεις. Εσύ πρώτα... μετά οι άλλοι, μετά η κοινωνία…

Τα αόρατα περνάνε ανεκτίμητα, χωρίς αναγνώριση, χωρίς ανταμοιβή. Αλλά μήπως έχουμε όλοι συμβάλει σε αυτό με τη δική μας πίστη και ενίσχυση αυτής της θέσης/αντίληψης;

Μια ολόκληρη κοινωνία που πάλλεται στο ορατό, στο επιφανειακό, στο γρήγορο και στον νόμο του ισχυρού.

Για να δημιουργηθεί οτιδήποτε – ειδικά ό,τι είναι ουσιώδες, διαχρονικό και καινούργιο – χρειάζεται την αόρατη, ακλόνητη δύναμη μιας Γυναίκας Πολεμίστριας. Ελάχιστα γνωστή, καθόλου σεβαστή, τελείως αβοήθητη μέχρι στιγμής…!

Κι όμως, μόνο οι θηλυκές ικανότητες και αόρατες δυνάμεις, μπορούν να καλλιεργήσουν και να θρέψουν έναν νέο Άνθρωπο! Ποιες είναι; Γιατί δεν τις καλλιεργούμε; Γιατί δεν τις σεβόμαστε και δεν τις ανταμείβουμε ως κοινωνία;

Το «πολεμίστρια» έχει ακόμα ανδρική σημασία και εικόνες - ειδικά αυτές - που διαμορφώνουν συνειδήσεις, αόρατα και καθοριστικά.

Το «γυναίκα» παραμένει το ζητούμενο στον κάθε άνθρωπο που θέλει να λέγεται συν-δημιουργός…

10 φιλοσοφικές αρχές

1. Η αρχή της μεσότητας (Αριστοτέλης).
 Η αρετή δεν πρέπει να γίνεται αντιληπτή ως το άκρο αντίθετο της κακίας, αλλά ως το μέσο μεταξύ δύο άκρων. Έτσι η γενναιοδωρία βρίσκεται μεταξύ της τσιγκουνιάς και της σπατάλη, το θάρρος μεταξύ της δειλίας και της απερισκεψίας κοκ.

2. Δίκαιος πόλεμος (Θωμάς Ακινάτης).
 Είναι δικαιολογημένο να εμπλακεί κανείς σε πόλεμο μόνο αν αυτός αποτελεί έσχατη επιλο­γή, αν η χρήση στρατιωτικής δύναμης μεταξύ των αντιπάλων πα­ραμένει ανάλογη, αν υπάρχουν καλές πιθανότητες επιτυχίας και αν η πλευρά που μάχεται κατέχει νόμιμα την εξουσία και έχει δίκαιες προθέσεις. Κατά τον πόλεμο οι άμαχοι πρέπει να προστατεύονται και οι πολεμικές επιχειρήσεις να διατηρούνται σε αναλογία.

3. Η λεπίδα του Όκαμ (William of Occam).
Οι οντότητες δεν πρέπει να πολλαπλασιάζονται πέραν του απολύτου αναγκαίου. Με άλλα λόγια, εφόσον όλες οι άλλες συνθήκες είναι όμοιες (σημαντικός όρος), οι απλούστερες εξηγήσεις προτιμώνται από τις πιο πολύπλοκες.

4. Η αρχή του αποχρώντος λόγου (Gottfried Wilhelm Leibniz).
«Τίποτα δεν υπάρχει δίχως έναν λόγο γιατί να υπάρχει, αντί να μην υπάρχει».

5. Η αρχή των δεδομένων (David Hume).
«Ο συνετός άνθρωπος εναρμονίζει την πίστη του με τα εμπειρικά δεδομένα» και «Ένα λιγότερο ισχυρό εμπειρικό δεδομένο δεν μπορεί ποτέ να αναιρέσει ένα ισχυρότερο».

6. «Οφείλω» σημαίνει «μπορώ» (Immanuel Kant).
Δεν μπο­ρούμε να πούμε ότι κανείς οφείλει να κάνει κάτι παρά μόνο αν μπορεί να το κάνει.

7. Η αρχή της βλάβης (John Stuart Mill).
 «Ο μόνος σκοπός για τον οποίο οι άνθρωποι, ατομικά ή συλλογικά, έχουν το δι­καίωμα να επεμβαίνουν στην ελευθερία δράσης οποιουδήποτε συνανθρώπου τους είναι η αυτοπροστασία τους. Ο μόνος σκοπός για τον οποίο μπορεί νόμιμα να ασκηθεί εξουσία σε οποιο­δήποτε μέλος μιας πολιτισμένης κοινότητας, ενάντια στη θέλησή του, είναι η αποτροπή της βλάβης των άλλων. Το προσωπικό όφελος, σωματικό ή ηθικό, δεν συνιστά επαρκή δικαιολογία».

8. Η αρχή της διαψευσιμότητας (Karl Popper).
Για να είναι επιστημονικός ένας ισχυρισμός, πρέπει να μπορεί να ελεγχθεί με τέτοιον τρόπο ώστε η αποτυχία σε αυτόν τον έλεγχο να αποδει­κνύει ότι είναι εσφαλμένος. Ή πιο απλά για να είναι χρήσιμη (ή έστω επιστημονική) μια επιστημονική θέση (θεωρία, "νόμος", αρχή κ.λ.π.) πρέπει να είναι διαψεύσιμη, δηλαδή να μπορεί να ελεγχθεί και να αποδειχτεί λανθασμένη.

9. Η αρχή της επιείκειας (Donald Davidson).
Όταν ασκούμε κριτική σε απόψεις άλλων, πρέπει να τις ερμηνεύουμε κατά τέ­τοιον τρόπο ώστε να παρουσιάζονται όσο το δυνατόν πιο λογικές.

10. Η αρχή της διαφοράς (John Rawls).
Αύξηση της ανισότητας επιτρέπεται μόνο όταν ωφελεί τα ασθενέστερα στρώματα της κοινωνίας.

Καταστροφικές οι συνέπειες της σιωπής για τις ερωτικές σχέσεις

Αν ανήκετε στην κατηγορία των ανθρώπων που δεν μπαίνουν στον κόπο να απαντήσουν στις επικρίσεις του/της συντρόφου σας, προσέξτε: μπορεί να καταστρέφετε τη σχέση σας. Επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Baylor του Τέξας πραγματοποίησαν σειρά από μελέτες για να διερευνήσουν ποιες συμπεριφορές υπονομεύουν τη σχέση. Όπως διαπίστωσαν, η«απεμπλοκή» και η «παθητική στασιμότητα» είναι δύο από τις χειρότερες συμπεριφορές για τη σχέση.

«Η απεμπλοκή είναι μακράν η πιο προβληματική συμπεριφορά σε μία σχέση», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής δρ Κιθ Σάνφορντ, καθηγητής Ψυχολογίας στο Baylor. «Είναι μία αμυντική τακτική που υιοθετείται όταν κάποιος αισθάνεται ότι του επιτίθενται και αντιδρά με την απόλυτη σιωπή: ό,τι κι αν του λέει το έτερό του ήμισυ, αυτός δεν απαντά τίποτα.»

Αυτό, όμως, είναι εξαιρετικά ενοχλητικό και δημιουργεί την εντύπωση της παγερής αδιαφορίας, με συνέπεια να αναπτύσσονται αισθήματα θυμού και μνησικακίας, και να πλήττεται σοβαρά η σχέση». Και συνέχισε: «Οι μελέτες μας έδειξαν πως η απεμπλοκή όταν ο/η σύντροφος ασκεί κριτική ή παραπονιέται, αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα της έλλειψης ικανοποίησης από τη σχέση. «Ασφαλώς όλοι το κάνουν από καιρού εις καιρόν, αλλά το είδαμε πολύ πιο έντονα στις προβληματικές σχέσεις, στις οποίες υπήρχε επιθυμία να ανακτήσει κανείς την αυτονομία, τον έλεγχο και τις αποστάσεις του – και με το να σιωπά, διατηρούσε μια απόσταση που διαρκώς μεγάλωνε».

Σχεδόν εξίσου μεγάλο πρόβλημα δημιουργεί και η απαίτηση που έχουν πολλοί από τους/τις συντρόφους τους να μαντεύουν τι νιώθουν, τι θέλουν και τι τους ενοχλεί. Αυτού του είδους η παθητική στασιμότητα, όπως την αποκαλούν οι ψυχολόγοι, δημιουργεί αισθήματα άγχους και παραμέλησης σε εκείνον που νομίζει ότι το ταίρι του είναι μάντης. «Ανησυχεί αν ο άλλος τον αγαπάει, νιώθει πληγωμένος όταν ο άλλος δεν ανταποκρίνεται σε ό,τι εκείνος ενδόμυχα θέλει, αισθάνεται παραμελημένος, δυσανασχετεί και νιώθει δυστυχισμένος», εξήγησε ο δρ Σάνφορντ. «Έτσι, όμως, αρχίζουν οι αμφιβολίες και οι καυγάδες, διότι κατηγορεί τον/την σύντροφό του για αδιαφορία – και τελικά απειλείται ολόκληρο το οικοδόμημα της σχέσης».

Όπως γράφουν ο δρ Σάνφορντ και οι συνεργάτες του στην «Επιθεώρηση της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας» (JAPA), στην πρώτη μελέτη τους συμμετείχαν 2.588 ζευγάρια που ήταν παντρεμένα ή συζούσαν. Τα ζευγάρια συμπλήρωσαν ένα ερωτηματολόγιο για το πως χειρίζονταν τις διενέξεις με το ταίρια τους, το οποίο περιείχε και ερωτήματα για την απεμπλοκή και την παθητική στασιμότητα. Στη συνέχεια, συμπλήρωσαν ένα άλλο ερωτηματολόγιο που αφορούσε την ικανοποίηση που ένιωθαν από τη σχέση τους.

Στην δεύτερη μελέτη, οι ερευνητές ζήτησαν από 223 εθελοντές που είχαν μονογαμικές σχέσεις να συμπληρώσουν ειδικά ερωτηματολόγια που αξιολογούσαν πως ένιωθαν για την απεμπλοκή, την παθητική στασιμότητα, τη δέσμευση και την σχέση τους. Στην τρίτη μελέτη, συμμετείχαν 135 προπτυχιακοί φοιτητές σε σοβαρές σχέσεις, οι οποίοι έγραψαν για μία διαφωνία που είχαν με τον/την σύντροφό τους και μετά απάντησαν σε ερωτήσεις για την απεμπλοκή, την επικοινωνία και τα συναισθήματά τους στη διάρκεια του καυγά.

Οι απαντήσεις έδειξαν πως υπήρχε ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στην σιωπή με την μειωμένη ικανοποίηση από τη σχέση. Επιπλέον, όταν οι εθελοντές χρησιμοποιούσαν την απεμπλοκή για να αποφύγουν τις επικρίσεις, η επικοινωνία τους στη σχέση ήταν η χειρότερη δυνατή και η ικανοποίησή τους από τη σχέση χαμηλότερη.

9+1 Είδη Νοημοσύνης

Το IQ (intelligence quotient) δεν είναι τόσο έξυπνο, όσο πιστεύαμε πριν από τριάντα (!) χρόνια.
Στα τεστ IQ μετριέται μόνο η γλωσσική και η λογικό-μαθηματική ευφυΐα. Συνακόλουθα ο Μάρλον Μπράντο, ο Μάικλ Τζόρνταν, ίσως και ο Βαν Γκογκ ή ο Χριστόφορος Κολόμβος, θα θεωρούνταν σχεδόν χαζοί αν έκαναν ένα τέτοιο τεστ.

Ευτυχώς, για τους ανθρώπους που δεν τα πάνε καλά με τα μαθηματικά, το 1983 ο Howard Gardner στο βιβλίο του “Frames of Mind”, διατύπωσε τη θεωρία της πολλαπλής νοημοσύνης και δικαιώθηκαν όσοι προτιμούν να χορεύουν απ’ το να λύνουν εξισώσεις.
Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία η νοημοσύνη κάθε ανθρώπου χωρίζεται σε εννιά (τουλάχιστον) τομείς, οι οποίοι εδράζουν σε διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου.
Και τα εννιά είδη είναι σημαντικά, και τα εννιά συνυπάρχουν και συνεργάζονται, αλλά κάθε άνθρωπος έχει έναν διαφορετικό «χάρτη κατανομής» ευφυΐας, κι αυτό τον κάνει τόσο διαφορετικό.
Επιπλέον η ευφυΐα μας (οι ευφυΐες μας) δεν είναι κάτι παγιωμένο, αλλά αναπτύσσεται όσο μαθαίνουμε και «δουλεύουμε» με αυτήν (αυτές).

Αρχικά ο Gardner είχε ξεχωρίσει επτά είδη νοημοσύνης, αλλά σε επόμενα βιβλία του πρόσθεσε άλλες δύο –και πιθανότατα εν καιρώ θα προστεθούν κάποιες ακόμα.
Στις εννιά του Gardner ήρθε ο Goleman να προσθέσει και μια ακόμα, τη συναισθηματική νοημοσύνη, κι έτσι φτάσαμε αισίως τις δέκα.
Αν βρεθούν άλλες δύο θα μπορέσουμε να τις συνδυάσουμε και με τα ζώδια, οπότε θα αναπτυχθεί μια καινούρια ψευδοεπιστήμη η ψυχοαστρολογία. Δεν νομίζουμε να δυσκολευτούμε. Ο ανθρώπινος εγκέφαλος λατρεύει την ταξινόμηση, την ομαδοποίηση και την οργάνωση. Χωρίς αυτές νιώθει πολύ μπερδεμένος.

Εν συντομία τα εννιά είδη νοημοσύνης είναι:

1) Λεκτική / γλωσσική νοημοσύνη (Verbal Linguistic Intelligence):
Αυτή έχει να κάνει με την ικανότητα στον γραπτό και τον προφορικό λόγο (και ίσως μετά από λίγο καιρό να προκύψουν δύο είδη νοημοσύνης απ” αυτήν), στην εκμάθηση γλωσσών, στην απομνημόνευση λέξεων και εννοιών, καθώς και στην κατανόηση των λεπτών διαφορών ανάμεσα στις έννοιες και την αφήγηση ιστοριών.
Ρήτορες και πολιτικοί, δικηγόροι και φιλόσοφοι, ποιητές, συγγραφείς και φιλόλογοι, την κατέχουν στον ύψιστο βαθμό.
Παραδείγματα ανθρώπων με υψηλό δείκτη γλωσσικής νοημοσύνης: Δημοσθένης, Λυσίας, Σαίξπηρ, Τζόις.

2) Λογικό-μαθηματική νοημοσύνη (Logical- Mathematical Intelligence):
Αυτοί οι άνθρωποι κατανοούν καλύτερα όχι μόνο τους αριθμούς, αλλά και τις σχέσεις ανάμεσα στα φαινόμενα, φυσικά, κοινωνικά, οικονομικά. Έχουν ιδιαίτερες ικανότητες συλλογισμού πάνω στο ειδικό και την αναγωγή του στο γενικό, και μπορούν να πειραματίζονται με απόλυτα ελεγχόμενο τρόπο.
Παραδείγματα ανθρώπων με υψηλό λογικομαθηματική νοημοσύνη: Αρχιμήδης, Νεύτωνας, Αϊνστάιν.

3) Σωματική-κιναισθητική νοημοσύνη (Bodily-Kinesthetic Intelligence):
Οι αθλητές, οι χορευτές και… οι ηθοποιοί (όσο παράδοξο και να φαίνεται αυτό) είναι οι πρωταθλητές της κιναισθητικής νοημοσύνης.
Οι «κιναισθητικοί» άνθρωποι είναι, πιθανότατα, οι πιο παρεξηγημένοι. Ειδικά ως παιδιά, που δεν αντέχουν δευτερόλεπτο να κάθονται στην καρέκλα και απεχθάνονται το διάβασμα. Οι δάσκαλοι τους αντιμετωπίζουν ως τα στουρνάρια της τάξης και οι γονείς τους απογοητεύονται που το παιδί τους «δεν τα παίρνει τα γράμματα». Αλλά αν αφεθούν σε ανοιχτό χώρο κανείς δεν μπορεί να τους σταματήσει.
Δεν είναι παράξενο που κάποιοι από τους πιο γνωστούς Αμερικανούς ηθοποιούς, όπως ο Μάρλον Μπράντο, ο Αλ Πατσίνο και ο Τζόνι Ντεπ, ποτέ δεν τέλειωσαν το σχολείο.
Και σίγουρα κανείς δεν μπορεί να πει ότι ο Νουρέγιεφ, ο Πελέ και ο Γκάλης ήταν ηλίθιοι.

4) Μουσική νοημοσύνη (musical intelligence):
Γι’ αυτή δε χρειάζεται να πούμε πολλά. Οι άνθρωποι που την έχουν σε υψηλό βαθμό ξεχωρίζουν από την παιδική τους ηλικία και συνήθως γίνονται μονομανείς –όχι άδικα, αφού η μουσική είναι η ύψιστη μορφή ανθρώπινης τέχνης, όπως λένε κάποιοι.
Ο Μότσαρτ είναι το απόλυτο παράδειγμα μουσικής μεγαλοφυΐας, αλλά αν παρατηρήσεις τα χέρια του Στίβι Γουόντερ ή του Glenn Gouldκαθώς παίζουν, μπορείς να συμπεράνεις ότι κατέχουν και υψηλή κιναισθητική νοημοσύνη.
Όπως προείπαμε τα είδη νοημοσύνης συνεργάζονται και συνυπάρχουν: Μουσική-ρυθμός, μουσική-μαθηματικά.

5) Διαπροσωπική νοημοσύνη (interpersonal intelligence):
Αυτή δε χρειάζεται ορισμούς. Αρκεί να αναφέρουμε δύο άτομα που την είχαν στον ύψιστο βαθμό: Μαχάτμα Γκάντι, Αδόλφος Χίτλερ.
Είναι η νοημοσύνη της ηγεσίας. Να καταλαβαίνεις τους άλλους και να τους ωθείς για να εκφράσουν τον χειρότερο ή τον καλύτερο τους εαυτό.
Υψηλή διαπροσωπική νοημοσύνη έχει κι ο πωλητής που σε κάνει ν” αγοράσεις ό,τι εκείνος θέλει, καθώς κι ο δάσκαλος που καταφέρνει να διαμορφώσει προσωπικότητες.

6) Ενδοπροσωπική νοημοσύνη (Intrapersonal intelligence):
Αυτή είναι η ικανότητα της προσωπικής γνώσης, της αυτογνωσίας, του «γνώθι σαυτόν». Συνήθως πρόκειται για άτομα εσωστρεφή που προτιμούν να εργάζονται ατομικά. Είναι σχολαστικά και εμβαθύνουν στα πάντα με ενοχλητική αυταρέσκεια. Μαθαίνουν καλύτερα όταν επικεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο θέμα μόνοι τους και είναι τελειομανείς.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του ανθρώπου είναι ο Σίγκμουντ Φρόιντ.

7) Χωρική νοημοσύνη (spatial intelligence):
Τα άτομα με χωρική νοημοσύνη μπορούν να παρατηρούν και να χειρίζονται τάσεις, ισορροπίες και συνθέσεις. Έχουν πολύ καλό προσανατολισμό στο χώρο και προσαρμόζονται άμεσα στις αλλαγές του περιβάλλοντος χώρου.
Και ενώ οι άντρες θεωρούνται καλύτεροι οδηγοί και πιλότοι, η πραγματικότητα δείχνει το αντίθετο, αφού δεν υπάρχει άντρας που να θυμάται που άφησε τις παντόφλες του.
Οι «χωρικοί» λειτουργούν οπτικά και παραστατικά, με καλλιτεχνικές τάσεις και πολύ συχνά μπορούν να θεωρούν τα πράγματα από διαφορετική οπτική γωνιά.
Παραδείγματα ανθρώπων με αυξημένη αυτού του είδους την νοημοσύνη είναι ο Πικάσο, ο Ροντέν, ο Αϊζενστάιν κι ο Ταραντίνο.

8) Υπαρξιακή νοημοσύνη (existential Intelligence):
Αυτή την νοημοσύνη κατέχουν οι άνθρωποι που προβληματίζονται με τα θέματα ύπαρξης και ανυπαρξίας, καλού και κακού, σωστού και λάθους, με μια σταθερή τάση να διευρύνουν τα πλαίσια της ανθρώπινης σκέψης.
Χαρακτηριστικοί τύποι ατόμων με υψηλή υπαρξιακή νοημοσύνη είναι ο Σωκράτης και ο Κομφούκιος.

9) Φυσιοκρατική νοημοσύνη (Naturalistic intelligence)
Είναι η νεότερη νοημοσύνη, η οποία προστέθηκε στη θεωρία το 1993. Αλλά θεωρείται ως η πιο αρχαία, αφού συνδέεται με την ικανότητα των προϊστορικών προγόνων μας, να διαχωρίζουν τα βρώσιμα από τα δηλητηριώδη φυτά και να μαθαίνουν για τη φύση που τους περιβάλλει.
Οι «φυσιοκράτες» είναι πρακτικοί άνθρωποι που αρέσκονται στις συλλογές και στην άμεση επαφή με το φυσικό κόσμο.
Πολύ καλοί ως μάγειρες και ως χημικοί, αφού «διαισθάνονται» και γνωρίζουν τη φύση κάθε υλικού.
Πάντα φιλόζωοι –εκτός κι αν είναι κυνηγοί- μπορούν να καταλάβουν πιο γρήγορα τις αλλαγές στον καιρό ή στο φυσικό μας περιβάλλον.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της φυσιοκρατικής νοημοσύνης είναι ο Κάρολος Δαρβίνος –ο οποίος δεν διδάσκεται σε καμία τάξη του ελληνικού σχολείου, για θρησκευτικούς λόγους.

Τελειώνοντας, θα αναφερθούμε στη συναισθηματική νοημοσύνη (emotional intelligence) που εισήγαγε ο Goleman και έτυχε ευρείας αποδοχής, ίσως επειδή οι άνθρωποι έχουν κουραστεί να ζουν ως αντικείμενα.

Ο καλύτερος τρόπος να περιγράψουμε αυτού του είδους την νοημοσύνη είναι η φράση του Αριστοτέλη που ο Goleman παραθέτει στην αρχή του βιβλίου του:
«Σοφός δεν είναι αυτός που δεν θυμώνει.
Σοφός είναι αυτός που θυμώνει τη σωστή στιγμή,
με το σωστό πρόσωπο και στο σωστό βαθμό.»

ΑΓΙΟΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ: ΦΟΝΙΑΣ- ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦΟΣ- ΕΜΠΡΗΣΤΗΣ- ΣΥΝΩΜΟΤΗΣ κ.λ.π.

Ο Μέγας και Άγιος τής 18ης Ιανουαρίου

«Ουκούν ει μήτε άνθρωπος απλώς μήτε μάγος μήτε δαίμων τις εστίν ο Σωτήρ, αλλά και την παρά ποιηταίς υπόνοιαν και δαιμόνων φαντασίαν και ελλήνων σοφίαν τη εαυτού θειότητι κατήργησε και επεσκίασε.».  (Άγιος Αθανάσιος, «Κατά Ελλήνων», κεφ.48, παρ. 9).

Ο Αθανάσιος, Άγιος και Μέγας της Ορθόδοξης Εκκλησίας, γεννήθηκε το 295 μ.Χ. στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου πιθανότατα από ελληνικής καταγωγής γονείς. Από πολύ μικρή ηλικία κατηχήθηκε στον Χριστιανισμό ξεχνώντας ολοκληρωτικά την καταγωγή του. Κατά την εφηβεία του μαθήτευσε δίπλα στον φανατικό ασκητή άγιο Αντώνιο τον Μέγα, στην έρημο της Ερυθραίας. Ο δάσκαλός του πέθανε στην έρημο μέσα σε ένα ξεροπήγαδο προσευχόμενος στον Γιαχβέ.

Ο Αντώνιος, κατά την περίοδο που ασκήτευε, δεν άλλαξε ποτέ κανένα ένδυμα, δεν έπλυνε ποτέ το σώμα του και τρεφόταν μέρα παρά μέρα με ένα ξερό παξιμάδι. Γυναίκα δεν γνώρισε ποτέ. (Εγκυκλοπαίδεια «Ήλιος», λήμμα «Άγιος Αντώνιος»). Τα οράματά του με μεταφυσικά όντα και η κατά φαντασίαν μάχη του με τον ίδιο τον Διάβολο ήταν οι πνευματικές καθημερινές του ενασχολήσεις. Με τις παράλογες και σχιζοφρενικές αυτές διδαχές γαλουχήθηκε ο χαρακτήρας του αγίου Αθανασίου, ενός απ΄ τους πλέον φανατικούς ανθρώπους της Ιστορίας.

Κατά την περίοδο του 4ου μ.Χ. αιώνος στην επικράτεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας ήταν σε εξέλιξη ένας ανελέητος διωγμός εναντίον των Ελλήνων, που καθοδηγείτο από χριστιανούς. Την ίδια εποχή κορυφώνονταν και οι αλληλοσφαγές μεταξύ των διαφόρων χριστιανικών αιρέσεων. Τα σχίσματα πλήθαιναν, καθώς και ο αδυσώπητος εμφύλιος πόλεμος αναμεταξύ τους για το ποιό δόγμα θα επικρατούσε ως επίσημη θρησκεία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Το 328 μ.Χ. και σε ηλικία τριάντα τριών περίπου ετών ο Αθανάσιος ανέλαβε τον πατριαρχικό θρόνο της Αλεξάνδρειας. Ήταν μικρόσωμος και φιλάσθενος, αλλά τρομερά δραστήριος και πανούργος. Σύμφωνα με όλους τους υποστηρικτές του, αλλά και τους μη, μέθοδοί του ήταν οι κολακείες, οι δωροδοκίες, οι πλαστογραφίες, οι συκοφαντίες, η βία ενάντια στους εχθρούς του, οι πυρπολήσεις ναών και οι δολοφονίες. Απ΄ την Αλεξάνδρεια ο Αθανάσιος εκδιώχθηκε πέντε φορές μέσα σε μία χρονική περίοδο 18 ετών. Ο Γερμανός ιστορικός και πρώην ιερέας Καρλ Χάιν Ντέσνερ στο έργο του «Η εγκληματική Ιστορία του Χριστιανισμού» λέει για τον Αθανάσιο: «Υπήρξε ένας απ΄ τους σκληρότερους και πιο αδίστακτους εκκλησιαστικούς δημαγωγούς» (σελ. 475).

Επίορκοι «έκλεψαν» την πατριαρχεία υπέρ του Αθανασίου

Η εκλογή του στο αξίωμα του πατριάρχη έγινε με τον πλέον σκοτεινό και αμφιλεγόμενο τρόπο, αφού απ΄ τους πενήντα τέσσερις εκλέκτορες αρχιμανδρίτες τον χειροτόνησαν μόνον οι επτά, που παρεμπιπτόντως ήταν και επίορκοι: «Ταύτα μεν Απολλινάριος γράφει περί Αθανασίου, οι δε από της Αρείου αιρέσεως λέγουσιν ως Αλεξάνδρου (προηγούμενος πατριάρχης) τελευτήσαντος εκοινώνουν αλλήλοις οι τα Αλεξάνδρου και Μελιτίου φρονούντες, συνελθόντες τε εκ Θηβαΐδος και της άλλης Αιγύπτου πεντήκοντα και τέσσαρες επίσκοποι ενωμότως συνέθεντο κοινή ψήφω αιρείσθαι τον οφείλοντα την Αλεξανδρέων εκκλησίαν επιτροπεύειν· επιορκίσαντας δε επτά τινας των επισκόπων παρά την πάντων γνώμην κλέψαι του Αθανασίου χειροτονίαν και δια τούτο πολλούς του λαού και των ανά την Αίγυπτον κληρικών αποφυγείν την προς αυτόν κοινωνίαν» (Σωζομενός, «Εκκλησιαστική Ιστορία», βιβλίο 2, κεφ. 17, 4). Η παράνομη και σκανδαλώδης αυτή εκλογή του δημιούργησε μεγάλες αναταραχές. Πιστοί του Αθανασίου προέβησαν σε ξυλοδαρμούς, φυλακίσεις και δολοφονίες εναντίον όσων αμφισβητούσαν τον ποιμένα τους. Η δράση του αγίου επικεντρώθηκε κυρίως εναντίον των Αρειανιστών και των Μελιτιανών χριστιανών. Εκ παραλλήλου κι άλλες αιρέσεις μπήκαν δυναμικά στον αιματηρό χριστιανικό εμφύλιο για την μοιρασιά της πίτας, όπως οι Απολλιναριστές, οι Μασσαλιανοί, οι Νοβατιανοί, οι Ιακωβίτες κ.α.

Δολοφόνησε επίσκοπο και βίασε γυναίκα

Το 335 μ.Χ. είχαν συσσωρευτεί πολλές κατηγορίες εναντίον του πατριάρχη Αθανασίου. Οι κύριες ήταν: Για υπερβολική φορολογία, που είχε επιβάλλει στην επαρχία της Αλεξάνδρειας, για βίαιες ενέργειες αυτού και των πιστών του εναντίον πολλών εκ των εχθρών του ακόμα και μέσα σε εκκλησίες, για την κρυφή βοήθεια σε πολιτικούς αντιπάλους τού αυτοκράτορα και για την παρεμπόδιση της αποστολής σιταριού απ΄ το λιμάνι της πόλης, που κατευθυνόταν προς τους φτωχούς.

Οι κατηγορίες αυτές τον οδήγησαν στην καθαίρεσή του απ΄ τον ίδιο τον ορθόδοξο αυτοκράτορα Κωνσταντίνο τον Μέγα, με έγγραφο που έστειλε στην σύνοδο της Τύρου. Όμως, ο Αθανάσιος παραποίησε το έγγραφο αυτό δύο φορές, αναδημοσιεύοντας την επιστολή με ψεύτικα λόγια του Κωνσταντίνου, που έλεγαν δήθεν, ότι ο Αθανάσιος συκοφαντήθηκε. Οι κατηγορίες για βία και επιθέσεις πλήθαιναν, όπως ότι διέταξε τον ιερέα Μακάριο να επιτεθεί εναντίον του Αρειανιστή ιερέα Ισχύρα, ότι ο ίδιος ο Αθανάσιος είχε δολοφονήσει τον επίσκοπο Αρσένιο κι ότι ο άγιος είχε διαφθείρει κάποια γυναίκα. Με όλα αυτά ο Αθανάσιος εξορίστηκε στα Τρέβηρα της Γαλατίας για δύο χρόνια. Οι απολογητές του λένε, ότι όλα αυτά ήταν συκοφαντίες και πίσω τους βρίσκονταν οι Αρειανιστές και οι Μελιτιανοί.

Οι αιρέσεις των Αρειανιστών και των Μελιτιανών πρέσβευαν, ότι ο Χριστός ήταν θνητός άνθρωπος, κάτι το οποίο οι ορθόδοξοι και οι καθολικοί πολέμησαν μετά μανίας. Ο Αθανάσιος τους βρίζει σε κάθε έργο του αποκαλώντας τους «δυσεβεστάτους», «υποκριτές», «μανιακούς», «μοχθηρούς», «απατεώνες», τον δε αρχηγό του Αρειανισμού Άρειο, «βλάσφημο», «παρανοϊκό», «πρόδρομο του Αντιχρίστου» κ.ά..

Ποιός «έχυσε τα έντερα» του πατριάρχη στην τουαλέτα;

Έτσι καλλιεργήθηκε το ανάλογο κλίμα και το 336 μ.Χ., την εποχή της πρώτης εξορίας του αγίου Αθανασίου, ο Άρειος δολοφονείται με άγριο τρόπο. Η δολοφονία έγινε στην Κωνσταντινούπολη κατά την διάρκεια διαλείμματος κοινής συλλειτουργίας του Αρείου με ορθοδόξους με μαφιόζικο τρόπο: «Ήσαν δε τότε πατριάρχαι εις μεν την Κωνσταντινούπολιν Αλέξανδρος, εις δε την Αντιόχειαν Ευστάθιος και εις τα Ιεροσόλυμα Μάξιμος. Εις την Αλεξάνδρειαν ουδείς εχειροτονήθη εξωρισμένου του Αγίου Αθανασίου. Τούτων ούτως εχόντων, πεισθείς ο βασιλεύς υπό του Ευσεβίου και των λοιπών, διέταξε τον πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως Αλέξανδρον, όπως συλλειτουργήση απροφασίστως μετά του Αρείου η άλλως να παραιτηθή του θρόνου. Ιδών ο Αλέξανδρος ότι και τα δύο δεινά είναι, έστρεψε την ελπίδα αυτού πάσαν προς τον Θεόν και παρεκάλει αυτόν να κάμη την εκδίκησιν.

» Ότε δε έφθασεν η ωρισμένη ημέρα, την οποίαν καθώρισεν ο βασιλεύς, μεταβάς ο Άρειος προς εκπλήρωσιν της σωματικής του ανάγκης, παρευθύς –ω της δικαίας κρίσεως του Θεού!– εχύθησαν τα εντόσθιά του υποκάτω αυτού και έλαβεν την αξίαν τιμωρίαν ο θεομάχος, απολαύσας το αιώνιον πυρ, το ητοιμασμένον τω διαβόλω και τοις αγγέλοις αυτού» («Μέγας Συναξαριστής», Ιανουαρίου ΙΗ , σελ. 419).

Και ο Αθανάσιος επιβεβαιώνει την δολοφονία: «…και ως αντιπεμπούσης της δίκης το ξύλον εν αυτώ την ιδίαν κοιλίαν έπληξε και αντί του θρόνου τη πληγή τα ίδια εξήνεγκεν έντερα και μάλλον ο θρόνος εκείνου το ζην απέσπασεν η αυτός απεσπάσθη παρ΄ εκείνου· εξεχύθη γουν, ως γέγραπται κατά τον Ιούδαν, τοις σπλάγχνοις και καταπεσών εβαστάχθη και μετά μία ημέραν απώλετο» (Άγιος Αθανάσιος, «Προς τους απανταχού μοναχούς περί των γεγενημένων παρά των Αρειανών», κεφ. 57, παρ. 3-4).

Βεβαίως, ούτε ο ίδιος ο Γιαχβέ, αλλά ούτε και η «δικαία κρίση» του ξεκοίλιασαν τον Άρειο, αλλά οι φανατικοί ορθόδοξοι αντίπαλοί του. Ως δολοφόνος κατηγορήθηκε απ΄ τους Αρειανιστές ο ορθόδοξος αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως, Παύλος. Άλλωστε ο,τιδήποτε διαφοροποιείται απ΄ το δόγμα τους αποτελεί γι΄ αυτούς έργο του Σατανά. Εδώ επιβεβαιώνεται για ακόμα μία φορά και στην πράξη η γνωστή ρήση του τυφλού θρησκευτικού φανατισμού: «Ορθοδοξία ή θάνατος». Η δολοφονία αυτή έρριξε κι άλλο λάδι στην φωτιά, που είχε ήδη ανάψει μεταξύ όλων των παρατάξεων και θρησκειών: «Υπό γαρ τούδε του εμφυλίου των χριστιανών πολέμου συνεχείς εγίγνοντο κατά την πόλιν στάσεις, πολλοί τε εκ των γιγνομένων συντριβέντες απώλοντο» (Σωκράτης, «Εκκλησιαστική Ιστορία», βιβλίο 2, κεφ.12, παρ.17-20).

Ο Μέγας Αθανάσιος πέρασε χρόνια στην έρημο υπηρετώντας τον άγιο Αντώνιο, ο οποίος τον υποστήριξε αργότερα στην πολεμική του κατά του Αρείου. Στην εικόνα φαίνονται να πατούν και οι δύο μαζί τον Άρειο. (Το ύφασμα, που κρατούν, είναι -σύμφωνα με την παράδοση- αυτό που φορούσε ο άγιος Παύλος, προτού «αναχωρήσει για τον Παράδεισο).»

Η δυναμική επιστροφή του Αθανάσιου στην Αλεξάνδρεια σημαδεύτηκε από αιματηρά επεισόδια με την προσπάθεια των ορθοδόξων να επανέλθουν στην εξουσία: «Παντού μετά την προπαγανδιστική του περιοδεία (του Αθανασίου) ανέβηκαν στους θρόνους αντιεπίσκοποι, προκλήθηκε διχόνοια και προέκυψαν νέες διασπάσεις. Γιατί με τους νέους αντιεπισκόπους δημιουργούνταν διαρκώς αναταραχές και οδομαχίες, με αποτέλεσμα τα λιθόστρωτα να καλύπτονται από εκατοντάδες πτώματα» (Καρλ Χάιν Ντέσνερ, «Η εγκληματική Ιστορία του Χριστιανισμού», σελ. 487).

Πιστός ιδεολογικός υποστηρικτής του στην μάχη εναντίον όλων ήταν ο δάσκαλός του, άγιος Αντώνιος, θαυματοποιός και αντιαρειανιστής, που τότε ζούσε ασκητεύοντας σε πηγάδια της ερήμου. Και επειδή η διαμονή σε ξεροπήγαδα υπήρξε μόδα της εποχής, ο Αθανάσιος κατέφυγε εκεί για έξι χρόνια, για να γλυτώσει από τους διώκτες του Αρειανιστές: «Και ο μεν Αθανάσιος έβλεπεν εαυτόν εις μεγάλην στεναχωρίαν και φυγών εκρύβη εις εν ξηροπήγαδον, εκείνοι δε ζητήσαντες και μη ευρόντες αυτόν έγραψαν δευτέραν καθαίρεσιν κατ΄ αυτού… Έμεινε λοιπόν κεκρυμμένος εις τον λάκκον εκείνον ο Μέγας Αθανάσιος έτη εξ» («Συναξαριστής», Τόμος Ιανουαρίου, σελ. 422).

Ιερέας Παύλος: Η «μαύρη χειρ» του Αθανασίου

Ακολούθησε η δεύτερη εξορία του αγίου απ΄ το 339 έως το 346 μ.Χ., που έγινε επί του Αρειανιστή αυτοκράτορα Κωνστάντιου απ΄ την Σύνοδο της Αντιοχείας και διήρκεσε επτάμισυ έτη. Η εξορία του αποτέλεσε ακόμη μία φορά πυροδότηση της βίας και των οδομαχιών στην πολύπαθη Αλεξάνδρεια: «Οι αστυνομικές και στρατιωτικές επεμβάσεις, οι εξορίες, οι θάνατοι στην πυρά και οι εκτελέσεις δεν έπαιρναν τέλος, ενώ ο Αθανάσιος υποστήριζε μονίμως, πως είχε την ομόφωνη υποστήριξη του λαού της Αλεξανδρείας, αν και ίσχυε μάλλον το αντίθετο» («Η εγκληματική Ιστορία του Χριστιανισμού», σελ.488).

Ας δούμε όμως, πως περιγράφει και ένας ορθόδοξος υποστηρικτής του Αθανασίου τον μαινόμενο εμφύλιο των χριστιανών: «Άλλοι δε ξιφών πληγάς επεδείκνυντο, άλλοι λιμόν υπομεμενηκέναι παρ΄ αυτών απωδύροντο και ταύτα ουχ οι τυχόντες εμαρτύρουν άνθρωποι, αλλ΄ εκκλησίαι όλαι ήσαν υπέρ ων οι απαντήσαντες και πρεσβεύοντες εδίδασκον, στρατιώτας ξιφήρεις, όχλους μετά ροπάλων, δικαστών απειλάς, πλαστών γραμμάτων υποβολάς, προς τούτοις παρθένων γυμνώσεις, εμπρησμούς εκκλησιών, φυλακάς κατά των συλλειτουργών και ταύτα πάντα δι΄ ουδέν έτερον η δια την δυσώνυμον αίρεσιν των Αρειομανιτών» (Θεοδώρητος «Εκκλησιαστική Ιστορία», κεφ. 105 παρ. 6-17).

Το 342 μ.Χ. ο στρατηγός του ιππικού Ερμογένης ανέλαβε να αποκαταστήσει την τάξη και να θέσει τέλος στον εμφύλιο εκκλησιαστικό πόλεμο ύστερα από διαταγή του Κωνστάντιου. Ο Ερμογένης, ύστερα από παγίδα, που του είχε στήσει το πλήθος των φανατικών ορθοδόξων, εγκλωβίζεται μέσα στο σπίτι του και καίγεται ζωντανός: «Ως δε επέκειτο ο Ερμογένης δια στρατιωτικής χειρός απελάσαι τον Παύλον, παροξυνθέν τότε το πλήθος οία εν τοις τοιούτοις φιλεί γίγνεσθαι, αλογωτέρας εποιείτο κατ΄ αυτού τας ορμάς και εμπίπρησι μεν αυτού την οικίαν, αυτόν δε σύραντες απέκτειναν» (Σωκράτης, «Εκκλησιαστική Ιστορία», βιβλίο 2, κεφ. 13, παρ. 9-13).

Ως εγκέφαλος της πράξης καταδείχθηκε ο ορθόδοξος ιερέας Παύλος, ο δολοφόνος του Αρείου. Ο Παύλος εξορίζεται στην περιοχή της Μικρής Αρμενίας, όπου αρκετά χρόνια αργότερα θα στραγγαλιστεί με την σειρά του από Αρειανιστές. Πίσω απ΄ αυτόν βρισκόταν για άλλη μία φορά ο εγκέφαλος του όλου εγχειρήματος Αθανάσιος.

Την ίδια εποχή δρομολογείται για πρώτη φορά το μετέπειτα σχίσμα των εκκλησιών απ΄ τον εξόριστο στα Τρέβηρα Αθανάσιο, που έχει πείσει τους καθολικούς και τον αυτοκράτορα της Δύσης Κώνσταντα να αντιταχθούν στον Κωνστάντιο και στους Αρειανιστές. Εκεί συνομότησε με τον εξόριστο Παύλο, πείθοντας τον αυτοκράτορα και αδελφό του Κωστάντιου, Κώνστα, να τους στείλει πίσω στην Αλεξάνδρεια υπό την προστασία του. Ουσιαστικά ο Αθανάσιος προσπαθούσε να πείσει τον Κώνσταντα να ξεκινήσει την αναπροσάρτηση της Ανατολικής Αυτοκρατορίας στην Ρώμη μέσω πολέμου.

Ο Κωνστάντιος φοβούμενος τον εμφύλιο πόλεμο ζήτησε την επιστροφή του Αθανασίου στην Αντιόχεια, όπου τον υποδέχθηκε ο ίδιος με δάφνες καταστρέφοντας όλα τα έγγραφα, που τον ενοχοποιούσαν. Με την επιστροφή του αγίου στην Αλεξάνδρεια και χωρίς χρονοτριβές στήθηκαν οι διορισμοί δικών του επισκόπων και οι βίαιοι διωγμοί των αντιπάλων του. Ο Αθανάσιος έστησε και μία μικρή Εκκλησιαστική Σύνοδο στην Ιερουσαλήμ, που αποκατέστησε την φήμη και την δόξα του.

Οδομαχίες, πυρές, βεβηλώσεις και δολοφονίες

Η τρίτη εξορία του έγινε από το 356 έως το 362 μ.Χ. πάλι από τον Κωνστάντιο. Το 357 μ.Χ. έγραψε ένα έργο προς τον αυτοκράτορα Κωνστάντιο, την «Απολογίαν προς τον βασιλέα Κωνστάντιον», όπου κολακεύει υπερβολικά τον Αρειανιστή αυτοκράτορα, αποκαλώντας τον «θεοφιλέστατον», «δίκαιον» ζητώντας την συγγνώμη του: «Συγχώρησον ειπόντι μοι ταύτα, φιλανθρωπότατε Αύγουστε, και πολλήν μοι συγγνώμην δος» (παρ. 3), ενώ το 358 μ.Χ. στο «Προς τους απανταχού μοναχούς περί των γεγενημένων παρά των Αρειανών επί Κωνσταντίου» εξαπολύει λεκτική επίθεση εναντίον του.

Οι απόψεις του για τον Κωνστάντιο αλλά και για πολλούς άλλους μεταβάλλονταν αρκετές φορές ανάλογα με την περίσταση. Την ίδια περίοδο οι πράξεις βίας, οι οδομαχίες, οι βεβηλώσεις, οι πυρές και οι καταστροφές επεκτάθηκαν γρήγορα σε όλη την ανατολική επικράτεια της αυτοκρατορίας. Αντιόχεια, Άγκυρα, Κωνσταντινούπολη, Ανδριανούπολη, Γάζα και πολλές άλλες πόλεις αλληλοσπαράσσονταν.

Ο Κωνστάντιος, για να σταματήσει τον ανεξέλεγκτο εμφύλιο, έλαβε σκληρά μέτρα. Την νύχτα της 9ης Φεβρουαρίου του 356 μ.Χ. ο Αθανάσιος ιερουργούσε σε αγρυπνία στο ναό του αγίου Θεωνά. Τότε 5.000 στρατιώτες κύκλωσαν την εκκλησία, για να συλλάβουν τον Αθανάσιο: «Μερισθέν δε το πλήθος εις δύο μέρη και των μεν θελόντων τον Γρηγόριον, των δε τον Μέγαν Αθανάσιον, σύγχυσις μεγάλη εγένετο. Βλέπων δε ο στρατηγός Συριανός, ότι κινδυνεύει να γίνη εμφύλιος πόλεμος, και ότι έκαυσαν ένα ναό, του Διονυσίου καλούμενον, εσκέφθη να φονεύση τον Αθανάσιον, δια να παύση η σύγχυσις» («Συναξαριστής», Τόμος Ιανουαρίου, σελ. 423). Παρά την αιματηρή μάχη που ακολούθησε, ο άγιος κατάφερε να φυγαδευτεί από τους κληρικούς του. Ο πρόωρος θάνατος του Κωνστάντιου τον έφερε και πάλι πίσω στην Αλεξάνδρεια. Το 358 μ.Χ. δολοφονείται από καθολικούς και ορθοδόξους ο Αρειανιστής πατριάρχης Αλεξανδρείας Γεώργιος.

Η τέταρτη εξορία του Αθανασίου κράτησε ενάμισυ χρόνο και έγινε το 362 μ.Χ. επί Ιουλιανού του «Παραβάτη», επειδή συνέχιζε να είναι ο αρχηγός των ταραχών και επειδή κατηχούσε και βάπτιζε μετά βίας Ελληνίδες γυναίκες στο Χριστιανισμό. Ο Ιουλιανός έστειλε στην Αλεξάνδρεια ένα στρατηγό του με 200 άνδρες, να συλλάβουν τον ταραχοποιό Αθανάσιο. Όμως εκείνος κατάφερε να ξεφύγει και έμεινε κρυμμένος στο σπίτι ενός χριστιανού της Αλεξάνδρειας μέχρι και τον θάνατο του Ιουλιανού. Μετά την δολοφονία του αυτοκράτορα από τον στρατιώτη του άγιο Μερκούριο και την στέψη του ορθόδοξου αυτοκράτορα Ιοβιανού, ο Αθανάσιος επέστρεψε το 363 μ.Χ. πίσω στα καθήκοντά του και στον θρόνο του.

Η επιστροφή του έφερε ξανά πόλεμο και συμπλοκές με κινητοποιήσεις του Στρατού. Πολλοί αιρετικοί επίσκοποι διαπομπεύτηκαν η εξορίστηκαν. Η πέμπτη εξορία του έγινε το 365 μ.Χ. για έξι μήνες επί του Αρειανιστή αυτοκράτορα Ουάλεντος. Ο Ουάλης κινήθηκε εναντίον του θεωρώντας τον υπαίτιο των ταραχών. Το φανατικό πλήθος, που καθοδηγούσε ο Αθανάσιος, στασίασε και πάλι. Ο άγιος απειλούσε τον αυτοκράτορα με αιματηρό εμφύλιο. Ο Ουάλης φοβούμενος τον Αθανάσιο και θέλοντας να ομαλοποιήσει τις ταραχές σταμάτησε και την δίωξη του πανίσχυρου πατριάρχη. Ο Αθανάσιος πέθανε στις 2 Μαΐου 373 μ.Χ.. Τα γεγονότα που χαρακτηρίζουν τον συνολικό τυχοδιωκτικό του βίο είναι πραγματικά ατελείωτα και θα χρειαζόμασταν πολλές σελίδες, για να τα στοιχειοθετήσουμε.

Το μίσος του Αγίου Αθανασίου κατά των Ελλήνων

Ο Αθανάσιος στα γραπτά του επιτίθεται κατά πάντων μη ορθοδόξων και ειδικά κατά των ελλήνων: «Ταύτας δε και τας τοιαύτας της ειδωλομανίας ευρέσεις άνωθεν και προ πολλού προεδίδασκεν η γραφή λέγουσα. Αρχή πορνείας επίνοια ειδώλων, εύρεσις δε αυτών φθορά ζωής· ούτε γαρ ην απ΄ αρχής, ούτε εις τον αιώνα έσται, κενοδοξία γαρ ανθρώπων ήλθεν εις τον κόσμον, και δια τούτο σύντομον αυτών (των ελλήνων) τέλος επενοήθη» (Αθανάσιος, «Κατά Ελλήνων», κεφ. 11, 1-6).

Επίσης «Είθε δε και οι των τοιούτων ψευδοθεών κήρυκες και μάντεις (οι έλληνες), ποιηταί λέγω και συγγραφείς, απλώς θεούς αυτούς είναι γεγραφήκεσαν. Αλλά μη και τας πράξεις αυτών προς έλεγχον αθεότητος και αισχροποιού πολιτείας αναγεγραφήκεσαν; ηδύναντο γαρ και μόνω τω της θεότητος ονόματι την αλήθειαν υφαρπάσαι, μάλλον δε τους πολλούς από της αληθείας πλανήσαι, νυν δε έρωτας και ασελγείας διηγούμενοι του Διος και παιδοφθορίας των άλλων και ζηλοτυπίας προς ηδονήν των θηλειών και φόβους και δειλίας και τας άλλας κακίας, ουδέν άλλο η εαυτούς ελέγχουσιν, ότι ου μόνον ου περί θεών διηγούνται, αλλά ουδέ περί ανθρώπων, περί δε αισχρών και του καλού μακράν όντων μυθολογούσιν» (κεφ. 15, 12-22).

Επίθετα και φράσεις εναντίον των ελλήνων εξακοντίζονται σε όλα τα έργα του όπως «βλάσφημοι», «τρελλοί», «ψεύτες», «δουλοπρεπείς», «άθεοι», «πρέπει να εξοντωθούν», «θα καούν στην Κόλαση», «αποτρόπαιοι δαίμονες» κ.ά.: «…εξιλεούσθαι ους έλληνες καλούσιν αποτροπαίους δαίμονας» (Σωζομενός, «Εκκλησιαστική Ιστορία», βιβλίο 5, κεφ. 5, παρ. 1).

ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑ ΚΕΙΜΕΝΩΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ

- «Τοιούτοι θεοί εις αυτούς ο Έρως και η Αφροδίτη της Πάφου, εις την Κρήτην ο περιβόητος εκεί Ζευς, και ο εν Αρκαδία Ερμής… ημείς έχομεν ένα παράδειγμα εναντίον πάσης ειδωλολατρίας, ότι δηλαδή οι άνθρωποι την εφεύρον όχι δι΄ άλλο τίποτε αλλά δια τα πάθη εκείνων που την έπλασαν, όπως και η σοφία του Θεού προ πολλού εμαρτύρησε λέγουσα “Αρχή της πορνείας η επινόησις των ειδώλων”.» (Σοφ. Σολ. 14,12: 9,15-10.) (Από το έργο του «Κατά Ελλήνων», έκδοση «Έργα Απολογητικά», εποπτεία του καθηγητή της Θεολογικής Σχολής Παν. Χρήστου, μτφρ. του καθηγητή της Θεολογικής Σχολής Στέργιου Σάκκου.)

- «…οι λεγόμενοι φιλόσοφοι και επιστήμονες των ειδωλολατρών, όταν μεν κατηγορούνται, δεν αρνούνται ότι οι παρουσιαζόμενοι ως θεοί είναι μορφαί και τύποι ανθρώπων και κτηνών, όταν δε απολογούνται, λέγουν ότι έχουν τα ομοιώματα, δια να τους απαντά το θείον δια μέσου αυτών και να τους εμφανίζεται –διότι, λέγουν, δεν είναι δυνατόν αλλιώς να γνωρίσουν τον ίδιον τον αόρατον, παρά μόνον με τα τοιαύτα αγάλματα και τας τελετάς. Εκείνοι δε που είναι ακόμη φιλοσοφώτεροι απ΄ αυτούς και νομίζουν ότι λέγουν περισσότερον βαθυστόχαστα πράγματα, ισχυρίζονται ότι τα ομοιώματα κατεσκευάσθησαν και εζωγραφήθησαν, δια να επικαλούνται δι΄ αυτών και να εμφανίζωνται θείοι άγγελοι και θείαι δυνάμεις, ώστε εμφανιζόμενοι δια μέσου αυτών να τους διδάσκουν την γνώσιν του Θεού. Και λέγουν, ότι αυτά είναι δια τους ανθρώπους ένα είδος γραμμάτων, τα οποία διαβάζοντες οι άνθρωποι δύνανται να γνωρίσουν και να κατανοήσουν τον Θεόν, δια της εμφανίσεως των θείων αγγέλων που γίνεται δια μέσου αυτών. Αυτά βέβαια εκείνοι έτσι τα μυθολογούν, διότι ασφαλώς δεν θεολογούν, μη γένοιτο.» («Κατά Ελλήνων», 19, 5-20.)

- «Και το αξιοθαύμαστον, καθώς λέγουν αυτοί που ιστορούν, είναι το εξής· ότι, ενώ οι Πελασγοί έμαθαν τα ονόματα των θεών από τους Αιγυπτίους, δεν γνωρίζουν αυτοί τους θεούς που λατρεύονται εις την Αίγυπτον και λατρεύουν άλλους θεούς διαφορετικούς από τους θεούς εκείνων. Και είναι τελείως διαφορετική η θεωρία και η θρησκεία των εθνικών, οι οποίοι κατελήφθησαν από την μανίαν των ειδώλων, και δεν συναντώνται τα αυτά εις τους αυτούς.» («Κατά Ελλήνων», 23.)

Την επίθεση κατά της ελληνικής φιλοσοφίας συνεχίζει ο Αθανάσιος και στο απολογητικό έργο του «Περί Ενανθρωπήσεως»:

- «Οι φιλόσοφοι των ελλήνων έγραψαν πολλά με αληθοφάνειαν και τέχνην· επαρουσίασαν λοιπόν κάτι τόσον μέγα όσον ο σταυρός του Χριστού; Διότι μέχρι του θανάτου των τα σοφίσματά των είχον την αληθοφάνειαν, αλλά και όσα εθεωρούσαν, όταν ήσαν ζώντες, ότι έχουν ισχύν, ήσαν αντικείμενα ανταγωνισμού μεταξύ των, και εφιλονείκουν μεταξύ των δια την θεωρίαν των. Και το παραδοξότατον είναι, ότι, ενώ ο Λόγος του Θεού εδίδαξε με πτωχοτέρας λέξεις, επεσκίασε τους περιφήμους σοφιστάς και κατήργησε τας διδασκαλίας εκείνων και προσήλωσεν όλους πλησίον του και εγέμισε τας εκκλησίας αυτού. Και το αξιοθαύμαστον είναι, ότι με την κάθοδόν του ως ανθρώπου εις τον θάνατον κατήργησε τα μεγάλα λόγια των σοφών περί των ειδώλων. Ποίου αλήθεια ο θάνατός ποτε εξεδίωξε δαίμονας;» (50, 5-15.)

- «Των ελλήνων η σοφία μεμώραται». («Περί ενσαρκώσεως του λόγου», κεφ. 46, τμ. 4, γρ. 3).
- «Πάντα ψευσάμενοι έλληνες». («Περί ενσαρκώσεως του λόγου», κεφ. 50, τμ. 6, γρ. 2).
- «Την ελληνικήν αφροσύνην». («Τρεις λόγοι κατ΄ Αρειανών», τομ. 26, σελ. 177, γρ. 16).
- «Των ελλήνων αγνωσίαν». («Τρεις λόγοι κατ΄ Αρειανών», τομ. 26, σελ. 673, γρ. 24).
Περισσότερες ιερές ύβρεις κατά των ελλήνων και του ελληνικού πολιτισμού μπορείτε να βρείτε στο βιβλίο: Τα υβριστικά κατά των ελλήνων επίσημα κείμενα της Ορθοδοξίας.

Ο βίος του αγίου Αθανασίου ακολουθεί την πεπατημένη γραμμή της Ορθοδοξίας, που πρεσβεύει, ότι όσο πιο φανατικός, μισαλλόδοξος, αιμοβόρος και βίαιος είναι κάποιος ιερέας ή πιστός της, τότε αγιοποιείται. Αρκεί βέβαια να υποστηρίζει με οποιοδήποτε τρόπο τα εξουσιαστικά συμφέροντα της Εκκλησίας. Ο Άγιος και Μέγας Αθανάσιος εορτάζεται στις 18 Ιανουαρίου κάθε έτους μαζί με τον Κύριλλο Αλεξανδρείας, τον εγκέφαλο της κατακρεούργησης της φιλοσόφου Υπατίας.

ΣΧΟΛΙΟ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ

 

Ο «μέγας» τούτος και αδίσταχτος «άγιος» ο αποκαλούμενος και στύλος της ορθοδοξίας, είναι ο πρώτος που δογμάτισε ότι, πηγή όλων των αιρέσεων είναι η ελληνική φιλοσοφία (ο Άρειος εκηρύσσετο επισήμως μαθητής του νεοπλατωνικού Πορφύριου), και αγωνίστηκε με κάθε μέσο, θεμιτό και αθέμιτο να εξαφανίσει από προσώπου γης κάθε τι το ελληνικό.

Ο Κ. Παπαρρηγόπουλος, ο «εθνικός» μας ιστορικός, στην ΙΣΤΟΡΙΑ του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΕΘΝΟΥΣ (εκδόσεις Ν. Δ. ΝΙΚΑΣ ΑΕ) τόμος Δ’, σελ. 39 γράφει:
«Ο Μέγας Αθανάσιος, ο περιφανής νομοθέτης του συμβόλου της πίστεως, έγραψε πολύκροτον Λόγον κατά Ελλήνων δι” ου μη αρκεσθείς να αποκηρύξη αυτούς ως ειδωλολάτρας ήλεγξε προσέτι και εχλεύασε την σοφίαν αυτών. Εις ο η μερίς του ελληνισμού ήτις είχε μείνει πιστή εις τους πάλαι θεούς απεκρίθη δια του στόματος του Ιουλιανού, » ημίν ανήκουσιν η ευγλωττία και τέχναι της Ελλάδος, όπως και η των θεών αυτής λατρεία, υμέτερος δε κλήρος εστίν η αμάθεια, η αγροικία και ουδέν πλέον, αύτη εστίν η σοφία υμών.»

Τα δυο στρατόπεδα λοιπόν, τα απ” αλλήλων διιστάμενα όσον ανατολαί από δυσμών, εις εν και μόνον συνεφώνουν, ότι έδει να επέλθει διαζύγιον μεταξύ της ελληνικής παιδείας και χριστιανσμού. Εις μάτην επιφανείς αντιπρόσωποι του χριστιανικού ελληνισμού ηγωνίζοντο να αποδείξωσιν ότι η συμβίωσις δεν ήτο αδύνατος και ότι μάλιστα η ελληνική σοφία ήτο απαραίτητον προγύμνασμα και εγκαλλώπισμα πάσης χριστιανικής ψυχής.

Η γνώμη του Αθανασίου κατίσχυσεν , όσο ήταν δυνατόν να κατισχύση…….. Η γλώσσα παρέμεινε κοινή, αλλά το των Ελλήνων όνομα, γυμνωθέν της αρχαίας ευκλεούς εκδοχής, έλαβε την σημασία του ειδωλολάτρου και έκτοτε το τε όνομα τούτο και ΠΑΝΤΑ τα εξ αυτού παράγωγα, ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ, ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ, ΕΛΛΗΝΙΖΩ, ΕΛΛΗΝΟΦΡΟΝΩ, απέκρούσθησαν και περιυβρίσθησαν υπό της νέας πίστεως επί αιώνας μακρούς.

Σημ. Με το ανωτέρω απόσπασμα ο εφευρέτης του ελληνοχριστιανισμού Παπαρρηγόπουλος, αναιρεί ο ίδιος το σχετικό παραμύθι του περί ελληνοχρισιανισμού, αλλά που να πάρουν χαμπάρι τα πρόβατα…

Άγιος Αντώνιος. Το πιο βρώμικο άτομο του ζωικού βασιλείου που διήλθε μέχρι στιγμής από τον πλανήτη Γη

« Καθ’ όλον τον ερημικό βίο του ο Αντώνιος ουδέποτε άλλαξε ένδυμα και ουδέποτε ένιψε το σώμα του ή καν τα πόδια του με νερό! » Βίος κεφ. 47 και 95, γραμμένος από τον άγιο Αθανάσιο.
Ας μη μας βγει τώρα – παρακαλώ πολύ δηλαδή – κανένα χριστιανικό  νούμερο για να υποστηρίξει ότι ο άγιος Αθανάσιος έγραψε για τον άγιο Αντώνιο ψέματα και να μας ανάψει τα λαμπάκια δίχως λόγο και αφορμή.

Όμως, όμως ο άγιος Αντώνιος δεν φρόντιζε να διατηρεί σχολαστικά μοναχά την βρωμιά του σώματός του. Με το ίδιο ακριβώς πάθος φρόντιζε και για την διατήρηση της βρώμας του μυαλού του:
Γεννήθηκε λοιπόν περί το 250 στην Κομά, κώμη της Αιγύπτου κοντά στην Μέμφιδα, από γονείς εύπορους. Από παιδί ήταν ολιγαρκής και αυτάρκης, ουδεμία όμως έτρεφε κλίση προς τα γράμματα, τα οποία «μαθείν ουκ ηνέσχετο». Αγνοούσε ακόμα και αυτή την γραφή και την ανάγνωση της μητρικής του γλώσσας που ήταν η κοπτική. Την ελληνική γλώσσα την αγνοούσε εντελώς.

Το απόλυτο βρωμοκούναβο της υφηλίου. Ε, να μην τον αναδείξει άγιο ο χριστιανισμός! Και τι άγιο. Μέγα άγιο.
Το τέλειο βρωμοκούναβο όμως αυτό, το οποίο δεν ήξερε τι εστί γράμμα, είχε πολύ σπουδαία γνώμη για τα γράμματα:
Όταν λοιπόν προσήλθαν κάποιοι προς αυτόν και θέλησαν να τον πειράξουν για την αγραμματοσύνη του, τους αποστόμωσε λέγων: «τι λέγετε, τι είναι πρώτον ο νους ή τα γράμματα και ο νους είναι αίτιον των γραμμάτων ή τα γράμματα του νου;». Όταν δε αυτοί του απάντησαν ότι προηγείται ο νους κι ότι αυτός είναι εφευρέτης των γραμμάτων, απάντησε: «εκείνος λοιπόν όστις έχει υγιή νουν δεν έχει ανάγκη των γραμμάτων» (κ. 73).
Αυτό το βρωμερό και άθλιο υποκείμενο καθιέρωσε ο χριστιανισμός ως άγιο για να εξευτελίζει το ποίμνιό του στον αιώνα τον άπαντα, επειδή κανείς αν δεν εξευτελιστεί πλήρως δεν κάθεται να τον αρμέγουν κηφήνες. 

Η αμαρτία της αγέλης

Η αίσθηση της αμαρτίας, είναι μία από τις σπουδαιότερες ψυχολογικές αιτίες δυστυχίας στην ενήλικο ζωή.

Υπάρχει μία παραδοσιακή θρησκευτική ψυχολογία της αμαρτίας, την οποία κανείς σύγχρονος ψυχολόγος δεν μπορεί να δεχθεί. Υποτίθεται, ιδιαίτερα κατά τους προτεστάντες, ότι η συνείδηση αποκαλύπτει στον κάθε άνθρωπο, το πότε μια πράξη, την οποία μπαίνει στον πειρασμό να διαπράξει, είναι αμαρτωλή, και ότι μετά τη διάπραξή της βιώνει ένα από δύο οδυνηρά συναισθήματα, εκ των οποίων το ένα λέγεται “τύψη”, και δεν έχει καμία αξία, και το άλλο λέγεται “μετάνοια”, που είναι ικανό να σβήσει την ενοχή του.

Στις προτεσταντικές χώρες, ακόμη και εκείνοι που έχασαν την πίστη τους, συνέχισαν για αρκετό καιρό να δέχονται, με κάποιες τροποποιήσεις, την ορθόδοξη άποψη της αμαρτίας. Στις μέρες μας, εν μέρει εξαιτίας της ψυχανάλυσης, έχουμε την αντίθετη κατάσταση: Το παλαιό δόγμα της αμαρτίας το απορρίπτουν, όχι μόνο όσοι δεν πιστεύουν, αλλά και πολλοί από αυτούς που παραμένουν ακόμη πιστοί. Η συνείδηση έπαυσε να είναι κάτι το μυστηριώδες το οποίο, λόγω του μυστηρίου του, θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι είναι η φωνή του θεού.

Γνωρίζουμε ότι η συνείδηση επιβάλλει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικά μέρη του κόσμου και ότι σε γενικές γραμμές συμφωνεί με τα έθιμα της φυλής. Τί συμβαίνει λοιπόν όταν η συνείδηση ενός ανθρώπου τον τύπτει;

Η λέξη “συνείδηση” στην πραγματικότητα καλύπτει διαφορετικά συναισθήματα, το απλούστερο από αυτά είναι ο φόβος να μη σε ανακαλύψουν. Εσύ, αναγνώστη μου, είμαι βέβαιος ότι έχεις ζήσει μια άμεμπτη ζωή, αλλά αν ρωτήσεις κάποιον που κάποτε έκανε μια πράξη για την οποία θα τιμωρούνταν αν τον πιάνανε, θα διαπιστώσεις ότι αν η ανακάλυψη ήταν επικείμενη, το εν λόγω πρόσωπο ήταν έτοιμο να μετανοήσει για την πράξη του.

Δεν εννοώ ότι αυτό ισχύει για τον επαγγελματία κλέφτη, ο οποίος ούτως ή άλλως περιμένει κάποια φυλακή αν τον πιάσουν, γιατί έχει αποδεχθεί τον κίνδυνο της δραστηριότητάς του, ισχύει όμως για αυτόν που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε ευυπόληπτο παραβάτη, όπως ο τραπεζικός που υπεξαίρεσε χρήματα σε άσχημη στιγμή, ή ο κληρικός που υπέκυψε στον πειρασμό να διαπράξει κάποια ασελγή πράξη. Οι άνθρωποι αυτοί θα ξεχάσουν το έγκλημά τους, αν οι πιθανότητες να τους ανακαλύψουν είναι ελάχιστες, αλλά αν τους πιάσουν ή επίκειται η σύλληψή τους θα εύχονταν να είχαν υπάρξει ηθικότεροι, και αυτή η ευχή τούς δίνει μια έντονη αίσθηση της αμαρτίας που διέπραξαν.

Συναφής με αυτό το συναίσθημα είναι ο φόβος να γίνουν απόβλητοι της αγέλης. Ο άνθρωπος που κλέβει στα χαρτιά ή δεν πληρώνει τα χρέη του, δεν έχει τίποτα μέσα του που θα τον βοηθήσει να αντιμετωπίσει την αποδοκιμασία της αγέλης όταν τον ανακαλύψουν. Ως προς αυτό, δεν μοιάζει καθόλου με τον θρησκευτικό καινοτόμο, τον αναρχικό και τον επαναστάτη, οι οποίοι αισθάνονται ότι, όποια και αν είναι η τύχη τους στο παρόν, το μέλλον είναι μαζί τους και θα τους τιμήσει τόσο, όσο το παρόν τους απεχθάνεται.

Οι άνθρωποι αυτοί, παρά την εχθρότητα της αγέλης, δεν αισθάνονται ότι είναι αμαρτωλοί· ο άνθρωπος όμως που αποδέχεται εξ ολοκλήρου την ηθική της αγέλης, ενώ την παραβαίνει είναι δυστυχής όταν ξεπέσει κοινωνικά, και ο φόβος αυτής της συμφοράς ή η οδύνη όταν συμβεί μπορούν εύκολα να τον κάνουν να θεωρήσει τις πράξεις του αμαρτωλές.

Αλλά η αίσθηση της αμαρτίας στις σημαντικότερες μορφές της πηγαίνει βαθύτερα. Έχει τις ρίζες της στο ασυνείδητο και δεν εμφανίζεται στη συνείδηση σαν φόβος της αποδοκιμασίας των άλλων. Στη συνείδηση ορισμένα είδη πράξεων θεωρούνται αμαρτία χωρίς κανέναν προφανή λόγο. Όταν κάποιος διαπράξει αυτές τις πράξεις, αισθάνεται άβολα χωρίς να ξέρει ακριβώς γιατί.

Θα ήθελε να είναι το είδος του ανθρώπου που μπορεί να απέχει από αυτό που πιστεύει ότι είναι αμαρτία. Θαυμάζει από ηθική άποψη μόνο εκείνους των οποίων η καρδιά, καθώς πιστεύει, είναι αγνή. Αναγνωρίζει, και λυπάται λίγο ή πολύ, που δεν έχει τη στόφα του αγίου. Η αντίληψη που έχει για την αγιοσύνη είναι, βέβαια, κάτι σχεδόν αδύνατον να πραγματοποιηθεί στον κοινό καθημερινό βίο. Κατά συνέπεια, ζει με μια αίσθηση ενοχής, νιώθοντας ότι αυτά δεν είναι για αυτόν και οι καλύτερες στιγμές του είναι οι στιγμές της μεμψίμοιρης μετάνοιας.

Πηγή όλων αυτών, είναι σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, η ηθική διδασκαλία που έλαβε προτού γίνει έξι χρονών στα χέρια της μητέρας του ή της νταντάς του. Έμαθε πριν από αυτή την ηλικία, ότι είναι κακό να βρίζεις και δεν είναι ωραίο να χρησιμοποιείς άλλη γλώσσα από αυτή που αρμόζει στις κυρίες, ότι μόνοι οι κακοί άνθρωποι πίνουν και ότι το κάπνισμα είναι ασυμβίβαστο με την αρετή. Έμαθε ότι ποτέ δεν πρέπει να λέει ψέμματα. Πάνω απ’ όλα, έμαθε ότι το ενδιαφέρον για τα γεννητικά όργανα είναι απεχθές. Ήξερε ότι αυτά είναι απόψεις της μητέρας του και πίστευε ότι είναι απόψεις του Δημιουργού του.

Η μεγαλύτερη ευχαρίστησή του ήταν να του φέρεται στοργικά η μητέρα του ή, αν τον παραμελούσε, η νταντά του, και ήξερε ότι αυτή η στοργή θα του δοθεί μόνο όταν είναι σαφές ότι δεν έχει παραβεί τον ηθικό κώδικα. Ως εκ τούτου έμαθε να συνδέει κάτι αόριστα φοβερό με οποιαδήποτε συμπεριφορά που την αποδοκιμάζουν η μητέρα του ή η νταντά του. Σιγά-σιγά, μεγαλώνοντας, ξέχασε την προέλευση του ηθικού του κώδικα και ποια ήταν αρχικά η τιμωρία της παράβασης· δεν ξέχασε όμως τον ηθικό κώδικα και δεν έπαυσε να αισθάνεται ότι κάτι φοβερό θα του συμβεί αν τον παραβεί.

Πολλές εντολές αυτής της νηπιακής ηθικής διδασκαλίας στερούνται εντελώς έλλογης θεμελίωσης και ως εκ τούτου δεν μπορούν να ισχύσουν στην κανονική συμπεριφορά των κανονικών ανθρώπων. Για παράδειγμα, ένας άνθρωπος που χρησιμοποιεί αυτό που λένε “κακή γλώσσα”, λογικά δεν είναι χειρότερος από αυτόν που δεν τη χρησιμοποιεί. Ωστόσο, αν ζητήσεις να σου πουν τι κάνει έναν άγιο, σχεδόν όλοι θα θεωρήσουν ότι η αποχή από την κακή γλώσσα είναι ουσιώδες στοιχείο. Υπό το πρίσμα της λογικής, αυτό είναι καθαρή ανοησία.

Το ίδιο ισχύει και με το αλκοόλ και το κάπνισμα. Ως προς το αλκοόλ, αυτή η αίσθηση είναι ανύπαρκτη στις νότιες χώρες· υπάρχει εκεί πράγματι ένα στοιχείο ασέβειας ως προς την οινοποσία καθόσον είναι γνωστό ότι ο Κύριός μας και οι Απόστολοι έπιναν κρασί. Ως προς το κάπνισμα, είναι ευκολότερο να έχεις αρνητική θέση, διότι όλοι οι μεγάλοι άγιοι έζησαν προτού γίνει γνωστή η συνήθεια. Αλλά και εδώ το επιχείρημα πάσχει λογικά. Η άποψη ότι κανένας άγιος δεν θα κάπνιζε, βασίζεται σε τελευταία ανάλυση στην άποψη, ότι κανένας άγιος δεν θα έκανε τίποτα απλώς και μόνον χάριν της ευχαρίστησης.

Αυτό το ασκητικό στοιχείο στην κοινή ηθική, έχει γίνει σχεδόν ασυνείδητο αλλά λειτουργεί με διάφορες μορφές που κάνουν τον ηθικό μας κώδικα παράλογο. Σε μια έλλογη ηθική θα ήταν αξιέπαινο να δίνεις ευχαρίστηση σε οποιονδήποτε, ακόμη και στον εαυτό σου, υπό τον όρο ότι δεν υπάρχει αντισταθμιστικό άλγος στον εαυτό σου ή στους άλλους. Ο ιδανικός ενάρετος άνθρωπος, αν απαλλαγούμε από τα ιδεώδη του ασκητισμού, είναι αυτός που επιτρέπει την απόλαυση όλων των καλών πραγμάτων, όταν δεν υπάρχουν βλαβερές συνέπειες που ξεπερνούν την απόλαυση.

Ας πάρουμε τα ψέμματα. Δεν αρνούμαι ότι κυκλοφορεί πολύ ψέμμα στον κόσμο και ότι όλοι θα ήμασταν καλύτεροι αν υπήρχε περισσότερη φιλαλήθεια· αρνούμαι όμως, όπως πιστεύω κάθε λογικός άνθρωπος, ότι το ψέμμα δεν είναι δικαιολογημένο σε καμμία περίπτωση. Κάποτε, σε έναν περίπατο στην εξοχή, είδα μια αλεπού στα όρια της εξάντλησης που πάλευε ακόμη να τρέξει. Λίγα λεπτά αργότερα συνάντησα τους κυνηγούς. Με ρώτησαν αν είχα δει την αλεπού και απάντησα ναι. Τότε με ρώτησαν προς τα πού πήγε και τους είπα ψέμματα. Δεν νομίζω ότι θα ήμουν καλύτερος άνθρωπος αν τους είχα πει την αλήθεια.

Αλλά είναι κυρίως στο θέμα του σεξ, που η ηθική διδασκαλία προκαλεί τη μεγαλύτερη βλάβη. Αν ένα παιδί ανατραφεί συμβατικά από αυστηρούς γονείς ή νταντάδες, η σύνδεση μεταξύ αμαρτίας και γεννητικών οργάνων έχει εδραιωθεί τόσο σταθερά στην ηλικία των έξι ετών, ώστε είναι απίθανο να ξεριζωθεί εντελώς σε όλη την υπόλοιπη ζωή του. Αυτή η αίσθηση ενισχύεται, φυσικά, από το οιδιπόδειο σύμπλεγμα, διότι η πιο αξιαγάπητη γυναίκα στην παιδική ηλικία, είναι αυτή με την οποία οι σεξουαλικές ελευθερίες είναι αδύνατες.

Το αποτέλεσμα είναι ότι οι ενήλικοι αισθάνονται πως οι γυναίκες εξευτελίζονται με το σεξ και δεν σέβονται τις συζύγους τους, εκτός εάν αυτές απεχθάνονται τη σεξουαλική επαφή. Αλλά, ο άντρας που η γυναίκα του είναι ψυχρή, θα αναζητήσει ενστικτωδώς την ικανοποίηση του ενστίκτου αλλού. Ωστόσο, η ενστικτώδης ικανοποίησή του, ακόμη και αν την βρει προς στιγμήν, θα δηλητηριαστεί από μια αίσθηση ενοχής, με αποτέλεσμα να μην είναι ευτυχής σε καμμία σχέση με καμμία γυναίκα, είτε εντός είτε εκτός γάμου.

Από την πλευρά της γυναίκας συμβαίνει το ίδιο, εφ’ όσον της δίδαξαν εμφατικά να είναι αυτό που λένε “αγνή”. Ενστικτωδώς, συγκρατιέται κατά τις συνευρέσεις με τον άντρα της και φοβάται να αντλήσει ικανοποίηση. Σήμερα, ωστόσο, αυτό έχει ελαττωθεί από την πλευρά των γυναικών σε σχέση με το τι συνέβαινε πενήντα χρόνια πριν. Θα έλεγα πως σήμερα, μεταξύ των μορφωμένων, η σεξουαλική ζωή των ανδρών είναι πιο παραμορφωμένη και πιο δηλητηριασμένη με την αίσθηση της αμαρτίας από τη σεξουαλική ζωή των γυναικών.

Έχει αρχίσει να γίνεται ευρύτερα αντιληπτό -αν και όχι, φυσικά, εκ μέρους των δημοσίων αρχών- το κακό που έχει προκαλέσει η παραδοσιακή σεξουαλική αγωγή στα παιδιά. Ο ορθός κανόνας είναι απλός: Ωσότου το παιδί φτάσει στην εφηβεία, μην του διδάξεις καμμία σεξουαλική ηθική και απόφυγε επιμελώς να του ενσταλάξεις την ιδέα ότι υπάρχει κάτι το αηδιαστικό στις φυσικές σωματικές λειτουργίες. Όταν φτάσει ο καιρός που είναι αναγκαία η σεξουαλική αγωγή, πρόσεξε ό,τι θα πεις να είναι έλλογο και να το στηρίζεις με επιχειρήματα. Αλλά δεν είναι ο σκοπός μου να μιλήσω για την αγωγή. Αυτό που με απασχολεί εδώ, είναι το τι μπορεί να κάνει ένας ενήλικος για να ελαχιστοποιήσει τα κακά αποτελέσματα μιας ασύνετης αγωγής που επέφερε την παράλογη αίσθηση της αμαρτίας.

Το πρόβλημα είναι το πώς θα εξαναγκάσουμε το ασυνείδητο να λάβει υπ’ όψιν του τις έλλογες αντιλήψεις που ελέγχουν τη συνειδητή σκέψη μας. Δεν πρέπει να αφήνουμε τις διαθέσεις μας να μας εξουσιάζουν, να πιστεύουμε ένα πράγμα τη μία στιγμή και άλλο την άλλη. Η αίσθηση της αμαρτίας οξύνεται σε στιγμές που το συνειδητό αποδυναμώνεται από κόπωση, αρρώστια, ποτό, ή άλλη αιτία. Αυτό που νιώθει κανείς σε αυτές τις στιγμές (εκτός και αν προκαλείται από το ποτό) υποτίθεται ότι είναι μια αποκάλυψη του ανώτερου εγώ.

“Ο Διάβολος είναι άρρωστος, ο Διάβολος θα γίνει άγιος”. Αλλά, είναι παράλογο να υποθέσουμε ότι οι στιγμές της αδυναμίας οξύνουν την αντιληπτικότητά μας, περισσότερο από τις στιγμές που έχουμε όλες μας τις δυνάμεις. Στις στιγμές της αδυναμίας είναι δύσκολο να αντισταθούμε σε παιδαριώδεις ιδέες του ασυνείδητου, αλλά δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος να θεωρήσουμε αυτές τις ιδέες καλύτερες από τις πεποιθήσεις του ώριμου ανθρώπου με όλες του τις διανοητικές δυνάμεις σε λειτουργία.

Αντιθέτως, αυτό που πιστεύει ακράδαντα ένας άνθρωπος όταν είναι ακμαίος θα έπρεπε να αποτελεί γι’ αυτόν, τον κανόνα τού τι πρέπει να πιστεύει πάντα. Μπορούμε να ξεπεράσουμε αυτές τις παιδαριώδεις υποβολές του ασυνείδητου, εφαρμόζοντας τη σωστή τεχνική. Όποτε αρχίσεις να αισθάνεσαι τύψεις για κάτι που η λογική σού λέει ότι δεν είναι κακό, εξέτασε εξονυχιστικά τις αιτίες των τύψεών σου και εξήγησε στον εαυτό σου πόσο παράλογες είναι. Οι συνειδητές πεποιθήσεις σου ας είναι ισχυρές και ακράδαντες ώστε να εντυπωθούν στο ασυνείδητό σου και να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τις εντυπώσεις που σχηματίστηκαν εκεί από τη νταντά σου ή τη μητέρα σου όταν ήσουν νήπιο.

Μην εφησυχάζεις με την εναλλαγή μεταξύ των στιγμών της λογικής και των στιγμών του παράλογου. Εξέτασε προσεκτικά το παράλογο με την απόφαση να μην το σεβαστείς και να μην το αφήσεις να σε κυριεύσει. Όποτε ρίχνει παράλογες ιδέες ή συναισθήματα στη συνείδησή σου, ξερίζωσέ τα, εξέτασέ τα και απόρριψέ τα. Μην αφήσεις τον εαυτό σου να ταλαντεύεται ανάμεσα στη λογική και τις παιδιάστικες χαζομάρες. Μην φοβάσαι ότι θα ασεβήσεις στη μνήμη αυτών που ήλεγχαν τη παιδική σου ηλικία.

Τότε σου φαίνονταν δυνατοί και σοφοί γιατί ήσουν εσύ αδύναμος και χαζός· τώρα που δεν είσαι ούτε το ένα ούτε το άλλο, θα πρέπει να εξετάσεις τη φαινομενική δύναμη και σοφία τους, να σκεφτείς αν πράγματι αξίζουν τον σεβασμό που από συνήθεια τρέφεις ακόμη για αυτούς.

Αναρωτήσου σοβαρά, αν ο κόσμος είναι καλύτερος με την ηθική αγωγή που δόθηκε στα παιδιά. Σκέψου πόση καθαρή δεισιδαιμονία υπάρχει στην ψυχοσύνθεση του συμβατικά ηθικού ατόμου, και συλλογίσου ότι, ενώ φανταστικοί ηθικοί κίνδυνοι κάθε είδους είχαν αποσοβηθεί με απίστευτα ανόητες απαγορεύσεις, οι πραγματικοί ηθικοί κίνδυνοι στους οποίους εκτίθενται οι ενήλικοι δεν μνημονεύονταν καν. Ποιές είναι οι πραγματικά κακές πράξεις που δελεάζουν έναν ενήλικο; Ανέντιμες πρακτικές στις εμπορικές δοσοληψίες που δεν τιμωρούνται από τον νόμο, σκληρή μεταχείριση των υφισταμένων σου, σκληρότητα στη γυναίκα σου και στα παιδιά σου, κακεντρέχεια στους ανταγωνιστές σου, αγριότητα στις πολιτικές συγκρούσεις -αυτές είναι οι όντως βλαβερές αμαρτωλές πράξεις που ενδημούν στους κύκλους των ευυπόληπτων πολιτών.

Με αυτές τις πράξεις, ένας άνθρωπος σκορπίζει τη δυστυχία στον άμεσο κύκλο του και βάζει ένα χεράκι στην καταστροφή του πολιτισμού. Και ωστόσο, δεν είναι αυτά τα πράγματα που τον κάνουν, όταν είναι άρρωστος, να θεωρεί τον εαυτό του απόβλητο που έχασε κάθε δικαίωμα στην θεία εύνοια. Δεν είναι αυτά τα πράγματα που τον κάνουν να έχει εφιάλτες και να οραματίζεται τη μητέρα του να σκύβει από πάνω του ρίχνοντας επιτιμητικά βλέμματα. Γιατί η υποσυνείδητη ηθική έχει πάρει διαζύγιο από τη λογική;

Διότι η ηθική στην οποία πίστευαν αυτοί που τον ανέθρεψαν ήταν ανόητη· διότι δεν απέρρεε από τη μελέτη των καθηκόντων του ατόμου έναντι της κοινωνίας· διότι ήταν φτιαγμένη από υπολείμματα παράλογων ταμπού· και διότι περιείχε στοιχεία νοσηρά, μακάβρια, κληρονομημένα από τον επιθανάτιο ρόγχο της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η κατ’ όνομα ηθική μας, έχει φτιαχτεί από παπάδες και διανοητικά υποδουλωμένες γυναίκες. Όσοι πρέπει να αναλάβουν έναν φυσιολογικό ρόλο στη φυσιολογική ζωή του κόσμου, είναι καιρός να εξεγερθούν ενάντια σε αυτές τις νοσηρές σαχλαμάρες.

Αλλά για να επιτύχει αυτή η επανάσταση, για να φέρει την ατομική ευτυχία και να καταστήσει τον άνθρωπο ικανό να ζήσει με συνέπεια με ένα πρότυπο και να μην ταλαντεύεται ανάμεσα σε δύο, είναι αναγκαίο να σκεφτούμε και να αισθανθούμε βαθιά, τι μας λέει η λογική. Οι περισσότεροι, αφού απορρίψουν επιφανειακά τις δεισιδαιμονίες της παιδικής τους ηλικίας, νομίζουν ότι αυτό ήταν όλο κι όλο. Δεν συνειδητοποιούν ότι αυτές οι δεισιδαιμονίες καραδοκούν ακόμη στο βάθος.

Όταν φτάσουμε σε μια έλλογη πεποίθηση, είναι ανάγκη να την σκεφτούμε σοβαρά, να φανταστούμε τις συνέπειές της, να διερευνήσουμε ποιες πεποιθήσεις που είναι ασυμβίβαστες με τη νέα αντίληψη θα μπορούσαν να επιβιώσουν, και όταν η αίσθηση της αμαρτίας δυναμώνει, όπως συμβαίνει από καιρού εις καιρόν, να την αντιμετωπίσουμε όχι σαν αποκάλυψη και έκκληση για πράγματα ανώτερα, αλλά σαν αρρώστια και αδυναμία, εκτός βέβαια αν προκαλείται από κάποια πράξη που η ορθολογική ηθική θα καταδίκαζε. Δεν εννοώ ότι θα πρέπει να είμαστε άμοιροι ηθικής -εννοώ ότι θα πρέπει να είμαστε άμοιροι δεισιδαίμονος ηθικής, που είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.

Αλλά ακόμη και αν κάποιος παραβεί τον ίδιο τον δικό του έλλογο κώδικα, αμφιβάλλω αν η αίσθηση της αμαρτίας είναι η καλύτερη μέθοδος για να επιτύχει μια καλύτερη ζωή. Υπάρχει στην αίσθηση της αμαρτίας κάτι το απεχθές, κάτι αναξιοπρεπές. Κανείς πού έχασε την αξιοπρέπειά του δεν κέρδισε τίποτα. Ο έλλογος άνθρωπος θα πρέπει να βλέπει τις άτοπες πράξεις του όπως βλέπει και κρίνει τις άτοπες πράξεις των άλλων, ως πράξεις τις οποίες προκάλεσαν οι περιστάσεις και πρέπει να αποφεύγονται είτε με τη συνειδητοποίηση ότι είναι άτοπες είτε, όταν είναι εφικτό, με την αποφυγή των περιστάσεων που τις προκάλεσαν.

Είναι γεγονός ότι η αίσθηση της αμαρτίας όχι μόνο δεν συμβάλλει σε μια καλή ζωή, αλλά προκαλεί το αντίθετο: Κάνει τον άνθρωπο δυστυχή και τον κάνει να νιώθει κατώτερος. Όντας δυστυχής, θα είναι απαιτητικός και φορτικός και δεν θα μπορεί να χαρεί τις προσωπικές του σχέσεις. Νιώθοντας κατώτερος, θα μισεί αυτούς που του φαίνονται ανώτεροι. Ο θαυμασμός θα του είναι δύσκολος και η ζήλια εύκολη. Θα γίνει αντιπαθητικό άτομο και κανείς δεν θα τον κάνει παρέα. Μια ανοιχτή και γενναιόδωρη στάση προς τους άλλους, όχι μόνο τους δίνει χαρά, αλλά κάνει και σένα ευτυχή διότι είσαι αρεστός.

Η στάση όμως αυτή δεν είναι εφικτή για τον άνθρωπο που κατατρέχεται από την αίσθηση της αμαρτίας. Είναι αποτέλεσμα ψυχικής ισορροπίας και αυτοπεποίθησης· απαιτεί αυτό που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε ψυχική ολοκλήρωση, όπου τα διάφορα στρώματα του χαρακτήρα του ατόμου, η συνείδηση, το υποσυνείδητο και το ασυνείδητο, συνυπάρχουν αρμονικά και δεν μάχονται το ένα το άλλο. Την αρμονία αυτή μπορεί να την επιτύχει στις περισσότερες περιπτώσεις η σωστή ανατροφή, αλλά όταν η ανατροφή ήταν απερίσκεπτη η θεραπεία είναι πιο δύσκολη. Αυτή τη θεραπεία εφαρμόζουν οι ψυχαναλυτές, νομίζω όμως ότι σε πάρα πολλές περιπτώσεις ο ίδιος ο ασθενής μπορεί να αναλάβει ο ίδιος το έργο που, στις σοβαρές περιπτώσεις, απαιτεί τη βοήθεια του ειδικού.

Μην πεις: “Δεν έχω καιρό για αυτές τις ψυχολογικές ωδίνες, είμαι πολυάσχολος, άσε το υποσυνείδητό μου να παίζει τα κόλπα του”. Τίποτα δεν περιορίζει τόσο την ατομική ευτυχία αλλά και την αποδοτικότητα όσο μια διχασμένη προσωπικότητα. Ο χρόνος που θα διαθέσεις για να εναρμονίσεις τα διάφορα μέρη της προσωπικότητάς σου δεν είναι χρόνος χαμένος. Δεν εννοώ ότι πρέπει κανείς να διαθέτει μία ώρα, ας πούμε, την ημέρα για αυτοανάλυση. Πιστεύω ότι δεν είναι αυτή η καλύτερη μέθοδος, διότι εντείνει τον εγωκεντρισμό, που είναι μέρος της ασθένειας που πρέπει να θεραπευθεί, διότι μια ισορροπημένη προσωπικότητα είναι στραμμένη προς τα έξω.

Αυτό που εννοώ είναι ότι πρέπει κανείς να αποφασίσει τι ακριβώς πιστεύει με τη λογική του και να μην αφήνει παράλογες ιδέες να περνούν ανενόχλητες ή και να τον κυριεύουν, έστω και για λίγο. Το ζήτημα είναι να πείσεις με λογικά επιχειρήματα τον εαυτό σου τις στιγμές εκείνες που παρασύρεσαι σε ένα παιδισμό, αλλά η επιχειρηματολογία, αν είναι αρκετά εμφατική, μπορεί να είναι σύντομη.

Πολλοί άνθρωποι αντιπαθούν την έλλογη σκέψη, και όσα λέω μπορεί να φανούν σε αυτούς άσχετα ή άνευ σημασίας. Υπάρχει μια άποψη, ότι η λογική, αν την αφήσουμε ελεύθερη, θα σκοτώσει τα βαθύτερα συναισθήματα. Νομίζω ότι η αντίληψη αυτή, οφείλεται σε μία εντελώς λανθασμένη έννοια της λειτουργίας της λογικής στην ανθρώπινη ζωή. Δεν είναι δουλειά της λογικής να γεννά συναισθήματα, αν και μέρος της λειτουργίας της μπορεί να είναι το να βρίσκει τρόπους να μην αφήνει αυτά τα συναισθήματα να αναστατώσουν τη ζωή μας.

Το να βρίσκει τρόπους να ελέγξει το μίσος και τον φθόνο, είναι αναμφίβολα αρμοδιότητα μιας έλλογης ψυχολογίας. Αλλά είναι λάθος να υποθέσουμε ότι ελέγχοντας αυτά τα πάθη, θα περιορίσουμε ταυτόχρονα τη δύναμή τους, την οποία η λογική δεν καταδικάζει. Στον φλογερό έρωτα, στη στοργή για τα παιδιά, στη φιλία, στην αγαθοεργία, στην αφοσίωση στην επιστήμη ή στην τέχνη, δεν υπάρχει τίποτα που να θέλει η λογική να το ελέγξει. Ο λογικός άνθρωπος, όταν νιώθει αυτά τα πάθη, ευχαριστείται που τα νιώθει και δεν θα κάνει τίποτα για να μειώσει τη δύναμή τους, διότι όλα αυτά τα συναισθήματα αποτελούν στοιχεία της καλής ζωής, της ζωής, δηλαδή, που συμβάλλει στην ευτυχία, τη δική μας και των άλλων.

Δεν υπάρχει τίποτα το παράλογο στα πάθη καθεαυτά, και πολύ παράλογοι άνθρωποι κατέχονται μόνο από τα πιο ασήμαντα πάθη. Κανείς να μη φοβάται ότι αν γίνει λογικός, η ζωή του θα είναι ανιαρή. Αντιθέτως, εφόσον η λογική υπηρετεί πρωτίστως την εσωτερική αρμονία, ο άνθρωπος που τη διαθέτει είναι πιο ελεύθερος, στον τρόπο που βλέπει τον κόσμο και στην αξιοποίηση των δυνάμεών του για να επιτύχει εξωτερικούς στόχους, από τον άνθρωπο που εμποδίζεται συνεχώς από εσωτερικές διαμάχες. Τίποτα το πιο βαρετό από το να είσαι κλεισμένος στον εαυτό σου, τίποτα πιο συναρπαστικό από το να στρέφεις την προσοχή σου και τις δυνάμεις σου προς τα έξω.

Η παραδοσιακή μας ηθική, υπήρξε πάντα λίαν εγωκεντρική και η έννοια της αμαρτίας είναι στοιχείο αυτής της άσκεφτης εστίασης στο εγώ. Γι’ αυτούς που ποτέ δεν ένιωσαν την αθυμία που προκαλεί αυτή η λαθεμένη ηθική, η λογική μπορεί να μην είναι απαραίτητη. Αλλά για όσους πέρασαν αυτή την αρρώστια, έστω και μία φορά, η λογική είναι αναγκαία για θεραπεία. Και δεν αποκλείεται, η αρρώστια να είναι ένα αναγκαίο στάδιο στη διανοητική ανάπτυξη. Τείνω να πιστέψω ότι ο άνθρωπος που την ξεπέρασε με τη βοήθεια της λογικής έφτασε σε ένα ανώτερο επίπεδο, που δεν το έφτασε εκείνος που ποτέ δεν βίωσε ούτε την αρρώστια ούτε τη θεραπεία.

Το μίσος της λογικής, που είναι κοινό στην εποχή μας, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στο γεγονός ότι το έργο της λογικής δεν έχει κατανοηθεί επαρκώς. Ο διχασμένος άνθρωπος αναζητεί ζωηρές συγκινήσεις και διασκεδάσεις· του αρέσουν τα έντονα πάθη, όχι για ουσιαστικούς λόγους, αλλά διότι μπορούν να τον βγάλουν προς στιγμήν από τον εαυτό του και να αποτρέψουν την οδυνηρή αναγκαιότητα της σκέψης. Κάθε πάθος είναι για αυτόν ένα είδος μέθης, και εφ’ όσον δεν μπορεί να συλλάβει την ουσιαστική ευτυχία, η μόνη ανακούφιση από τον πόνο που του φαίνεται εφικτή είναι με τη μέθη.

Αλλά αυτό είναι σύμπτωμα μιας βαθιά ριζωμένης ασθένειας. Όπου δεν υπάρχει αυτή η κακοδαιμονία, η μεγαλύτερη ευτυχία έρχεται με την πλήρη ανάπτυξη των δυνάμεών σου. Στις στιγμές που ο νους βρίσκεται σε πλήρη δράση και τα πιο ελάχιστα πράγματα ξεχνιούνται, στις στιγμές αυτές βιώνονται οι πιο έντονες χαρές.

Αυτό είναι η λυδία λίθος της ευτυχίας.

Η ευτυχία που χρειάζεται τη μέθη, οποιασδήποτε μορφής, είναι κίβδηλη και ανεπαρκής.

Η αυθεντική ευτυχία συνοδεύεται από την πλήρη άσκηση των δυνάμεών μας και την πλήρη κατανόηση του κόσμου στον οποίο ζούμε.

Μπέρτραντ Ράσελ – Κείμενα για τη θρησκεία

Κότταβος: Αναβιώνοντας ένα αρχαιοελληνικό παιχνίδι

Περισσότερα από 2.000 χρόνια πριν από την εφεύρεση του beer pong, οι αρχαίοι Έλληνες είχαν ένα παιχνίδι που ονομαζόταν Κότταβος για να διασκεδάζουν στα συμπόσια τους.

Όπως και το beer pong, ο κότταβος ήταν ένα παιχνίδι επιδεξιότητας, ενώ η προέλευση του τοποθετείται πιθανόν στη Σικελία.

Το παιχνίδι είχε ως σκοπό να πετύχουν την «πλάστιγγα» μια πιατέλα που ήταν προσαρμοσμένη ψηλά σε ένα ραβδί, ή έπλεε σε μια λεκάνη με νερό. Συχνά χρησιμοποιούσαν κρασί που το εκσφενδόνιζαν με το στόμα ή το πετούσαν με το χέρι από ένα ρηχό πιάτο.

Η πλάστιγγα έπρεπε να βυθιστεί (αν ήταν στη λεκάνη) ή να πέσει κάτω (αν ήταν στο ραβδί) και πέφτοντας να «καπελώσει» σε ένα αγαλματάκι που ήταν στημένο από κάτω της.
Πολλές φορές, χρησιμοποιούσαν τον Κότταβο και ως μέθοδο μαντικής ερμηνεύοντας την τροχιά του κρασιού ή της πλάστιγγας κατά την ελεύθερη πτώση.

Στον νικητή έδιναν ως δώρο την ίδια την πλάστιγγα, ή διάφορα άλλα δώρα, ενώ για τη νίκη σημασία είχε όχι μόνο να πετύχουν το στόχο, αλλά να το κάνουν και με στυλ, αφού μετρούσε και η καλαισθησία της κίνησης και της τροχιάς του βλήματος κατά το παιχνίδι.

Το αρχαιοελληνικό αυτό παιχνίδι επιχείρησε να αναβιώσει πρόσφατα με τους μαθητές της, η Χέδερ Σάρπε, αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας της Τέχνης στο Πανεπιστήμιο Γουέστ Τσέστερ της Πενσυλβάνια, χρησιμοποιώντας ένα κύπελλο τυπωμένο σε τρισδιάστατο εκτυπωτή αντί για πλάστιγγα, νερωμένο χυμό σταφυλιού και μερικούς επιδέξιους μαθητές της.

Κατάκολο: Η θάλασσα ξέβρασε καλαμάρι «γίγας»

Ένα ασυνήθιστο εύρημα εντόπισαν κάτοικοι του Κατάκολου στην παραλία.

Έκπληκτοι, αντίκρισαν ένα καλαμάρι- γίγας, το οποίο είχε ξεβράσει η θάλασσα.

Όπως γίνεται εύκολα κατανοητό το εύρημα τράβηξε το ενδιαφέρον του κόσμου, που έσπευσε να το φωτογραφίσει, καθώς το μήκος του ξεπερνούσε το ένα μέτρο.
Μάλιστα, σύμφωνα με το ilialive.gr, το συγκεκριμένο δεν ήταν το μοναδικό, καθώς κι άλλοι πολίτες ανέφεραν ότι είδαν αντίστοιχου εντυπωσιακού- για την περιοχή- μεγέθους καλαμάρια, τα οποία είχε ξεβράσει η θάλασσα.
Δείτε τις εικόνες και το βίντεο:

O Elon Musk ετοιμάζει τις δοκιμές του Hyperloop

Το μέσο μεταφοράς Hyperloop που οραματίζεται ο Elon Musk ενδέχεται να γίνει πράξη συντομότερα από ότι υπολογίζαμε, καθώς ετοιμάζεται το πεδίο των δοκιμών του.

Σύμφωνα με την προσφιλή τακτική του, ο Elon Musk προέβη σε μια σειρά από tweets με βάση τα οποία, ήδη έχει ξεκινήσει η κατασκευή ενός πεδίου δοκιμών για το Hyperloop, πιθανότατα στο Τέξας.

Το σημείο δοκιμών θα είναι διαθέσιμο σε ερευνητικά κέντρα και φοιτητές για να μπορούν να κάνουν τα απαραίτητα tests της νέας υπηρεσίας μεταφοράς.
Ο Elon Musk σκέφτεται να καθιερώσει έναν ετήσιο διαγωνισμό Hyperloop pod racer, για να γίνουν πράξη καινοτόμες ιδέες πάνω στην πλατφόρμα.
Η πρώτη φορά που έγινε λόγος για το Hyperloop ήταν το καλοκαίρι του 2012, όταν ο Elon Musk αποκάλυψε σε μία πολυσέλιδη αναφορά, τις ιδέες του για ένα τρένο πολύ υψηλής ταχύτητας με πνευματικές αναρτήσεις, μέσα σε ειδικό σωλήνα μεταφοράς που θα επιτρέπει την ταχύτατη και ασφαλή μετακίνηση από ένα σημείο σε ένα άλλο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το Hyperloop, θα μπορεί να επιτυγχάνει ταχύτητες που θα φτάνουν στα 1200 Km/h και θα μπορεί να τοποθετηθεί τόσο πάνω όσο και μέσα στη Γη.
Είναι ένα φιλόδοξο σχέδιο, όπως όλα όσα οραματίζεται ο Elon Musk, ο οποίος για μια ακόμα φορά μας δείχνει ότι ακόμα και το πιο φιλόδοξο σχέδιο μπορεί να γίνει πραγματικότητα με το σωστό σχεδιασμό.