Οι σχέσεις θέλουν χέρια ενωμένα, ματιές καθαρές και καρδιά έτοιμη να μοιραστεί

Το τέλος μιας φιλίας είναι ένα πένθος που δεν παίρνουμε τον χρόνο να σκεφτούμε

Ίσως ένα από τα πιο δύσκολα πράγματα που καλούμαστε να κάνουμε στη ζωή μας είναι οι φίλοι. Ακόμα και το ρήμα που χρησιμοποιούμε για να ρωτήσουμε ένα παιδί αν κατάφερε να συνδεθεί με άλλους είναι ιδιαίτερο: «Έκανες φίλους;», λες και οι φίλοι είναι κάτι χειροποίητο, που κατασκευάζουμε, που φτιάχνουμε μόνοι μας. Τους έκανες; Στην αρχή πειραματιζόμαστε με τα υλικά, δεχόμαστε ως υπαρκτά αυτά που έχουμε γύρω μας. Με τα χρόνια κατανοούμε ότι ίσως υπάρχουν κι άλλα υλικά να ανακαλύψουμε, που ακόμα δεν τα έχουμε γνωρίσει, και ότι ίσως δεν χρειάζεται να συμβιβαζόμαστε με σχέσεις που δεν μας καλύπτουν υπό τον φόβο μη μείνουμε μόνοι μας.

Αμέτρητοι γονείς ζουν με αυτή την ανησυχία: «Θα κάνει φίλους το παιδί μου;» Ή: «Δεν εκτιμώ τους φίλους του, αλλά δεν θέλω να το βλέπω μόνο του, στενοχωριέμαι, ας έχει έστω αυτούς». Τρέμουμε την απουσία φίλων, μην τυχόν και αποκαλύψει ότι κάτι δεν πάει καλά μ’ εμάς. Τις περισσότερες φορές όμως δείχνει ότι κάποια κομμάτια καλώς δεν συνδέονται, γιατί προέρχονται από άλλες κατασκευές. Σαν κομμάτια από παζλ που βλέπουμε ολοκάθαρα ότι δεν κουμπώνουν το ένα δίπλα στο άλλο, αλλά επιλέγουμε να συνθλίψουμε τις εγκοπές τους για να ταιριάξουν.

Στην αρχή οι φίλοι θα είναι τα παιδιά των φίλων ή των συγγενών μας ή τα παιδιά που συναντάμε στην παιδική χαρά. Δεν είναι φίλοι όμως. Είναι η εξάσκησή μας – στις κοινωνικές σχέσεις, στο μοίρασμα, στο παιχνίδι. Προετοιμάζουμε το παιδί να εξερευνήσει τον εαυτό του μέσα από τα μάτια των άλλων. Είμαι καλός φίλος γιατί μαθαίνω να μιλάω ευγενικά, να παίζω τα παιχνίδια που θέλουν οι άλλοι και να μοιράζομαι τα δικά μου. Κι ύστερα η παρέα με άλλα παιδιά θα μου είναι απαραίτητη. Γιατί δίπλα τους νιώθω καλά μ’ εμένα. Νιώθω χρήσιμος, ότι ταιριάζω, ότι με ακούν, δραστηριοποιούμαι και ανακαλύπτουμε τον κόσμο μαζί.

Οι φίλοι θα γίνουν συμμαθητές και χρόνο με τον χρόνο δεν θα τους «κάνω», θα με «κάνουν κι αυτοί», ο ένας θα διαμορφώνει τον άλλον και θα ψάχνουμε μια ισορροπία ανάμεσα στο υποχωρώ, στο μοιράζομαι, στο συμβιβάζομαι και στο διασκεδάζω, στο εκμυστηρεύομαι και στο αγκαλιάζω. Δύσκολη αυτή η ισορροπία. Γιατί είναι πολύ εύκολο να περάσεις για φιλίες σχέσεις άνισες, σχέσεις εξάρτησης, εγωκεντρικές ή εξουσιαστικές. Είναι δύσκολο να κατανοήσεις ότι η φιλία θέλει θαυμασμό για τον άλλον και ενσυναίσθηση, θέλει αμοιβαιότητα και εμπιστοσύνη.

Η διακοπή μιας φιλίας είναι δείγμα ότι η ισορροπία απέτυχε ή δεν έχει άλλο λόγο να υπάρξει. Είναι όμως και απομάκρυνση των ανθρώπων, των συναισθημάτων ή εξάλειψη των λόγων που τους έφεραν κοντά εξαρχής. Κι είναι κάτι που πονάει. Αλλά και κάτι που θέλει εξήγηση. Όπως ρωτάμε «έκανες φίλους;», χρειάζεται να διερευνήσουμε το «γιατί δεν είστε πια φίλοι». Το να εξηγήσεις θα βοηθήσει να κατανοήσεις τις επόμενες σχέσεις, να μην επαναλάβεις λάθη ή να μη φερθείς επιπόλαια ή να επενδύσεις σωστά. Το τέλος μιας φιλίας είναι ένα πένθος που δεν παίρνουμε τον χρόνο να σκεφτούμε. Ένα παιδί δύσκολα θα κατανοήσει τι πήγε λάθος. Θα σκεφτεί συνήθως ότι αδικήθηκε. Έχει όμως πολύ δρόμο να διανύσει για να δει ότι οι σχέσεις είναι αμφίδρομες και στο τέλος τους.

Ίσως στο τέλος συνειδητοποιήσουμε όλοι μαζί ότι οι σχέσεις θέλουν χέρια ενωμένα, ματιές καθαρές και καρδιά έτοιμη να μοιραστεί. Είναι χειροποίητες και περιμένουν να τις πλάσουμε.