Κυριακή 28 Μαΐου 2023

Θυμάσαι ποιος είσαι;

” Όταν οι άλλοι απαιτούν να γίνουμε αυτό που θέλουν εκείνοι να είμαστε, μας αναγκάζουν να σκοτώσουμε αυτό που πραγματικά είμαστε. Είναι ένα είδος διακριτικού φόνου. Οι περισσότεροι γονείς και συγγενείς διαπράττουν αυτόν τον φόνο με χαμόγελο στα πρόσωπά τους“ -Jim Morrison

Είναι δύσκολο για τον άνθρωπο να δεχθεί και να αποδεχθεί την μοναδικότητα του. Του ίδιου αλλά και των άλλων γύρω του. Αυτό είναι αποτέλεσμα χιλιάδων χρόνων χειραγώγησης, ελέγχου της γνώσης, της ατομικής ελευθερίας, αλλά και αντιμετώπισης του είδους ως “κοπάδι”.

Έχει περάσει πιά ως δυναμική καταγραφή στο πεδίο του του ανθρώπου, και η αλήθεια είναι ότι χρειάζεται να κάνει ισχυρή υπέρβαση για να μπορέσει να δει την πραγματική αλήθεια.

Ακόμη και στο κομμάτι της εσωτερικής φιλοσοφίας που ανθίζει στην εποχή μας, υπάρχουν “πνευματικές σχολές” που κατατάσσουν τους ανθρώπους σε κατηγορίες. Είσαι τύπος “τάδε” ή “δείνα”. Και η κατηγοριοποίηση συνεχίζει ακάθεκτη.

Είναι λες και θέλουμε μονίμως να είμαστε σε ένα καλούπι, να ανήκουμε κάπου.
Σε μια ομάδα, σε ένα σύστημα, σε ένα “γκουρού”, σε κάτι ή κάποιον ανώτερο από εμάς.

Δεν υπάρχουν “τύποι” ανθρώπων αγαπητοί μου. Δεν υπάρχουν γκουρού ή ομαδάρχες που να έχουν κάτι να μας προσφέρουν πέρα από χειραγώγηση και έλεγχο.

Ακολουθώντας αυτό το δόγμα, γιατί για δόγμα πρόκειται, θρέφουμε όλη αυτή την παραφιλολογία και παραπληροφόρηση. Γιατί αυτό ακριβώς πρεσβεύουν όλοι όσοι με την οποιαδήποτε πρακτική τους κατηγοριοποιούν τους ανθρώπους, λέγοντας μάλιστα οτι τους αντιμετωπίζουν ολιστικά.

Τι σημαίνει ολιστικά;
Ούτε οι ίδιοι δεν ξέρουν. Ολιστική αντιμετώπιση δεν μπορεί να προσφέρει καμία πρακτική που δεν βλέπει τον κάθε άνθρωπο ξεχωριστά, ως μοναδικό, και όχι ως αντίγραφο.

Σήμερα γνωρίζουμε ότι δεν υπάρχει ομοιότητα σε τίποτα επάνω στον πλανήτη, ομοιογένεια στα χαρακτηριστικά ναι, ομοιότητα όμως καμία. Οι ίδιοι οι μελετητές της ζωής, έχουν πιά αποδείξει ότι ακόμα και σε ένα φυτό, κανένα φύλλο δεν είναι απόλυτα όμοιο με το άλλο. Το κάθε ένα είναι μοναδικό στο είδος του και δεν θα βρείς όμοιο του, ακόμη κι αν ψάξεις τα φυτά όλου του πλανήτη.

Γιατί εμείς να πρέπει οπωσδήποτε να είμαστε “ίδιοι” μεταξύ μας;
Γιατί οι ιδιαιτερότητες του ενός, να είναι ίδιες με του άλλου;
Γιατί να ακολουθούμε το “μονοπάτι” κάποιου άλλου, που το μόνο που έχει κάνει, είναι να μας πείσει ότι εκείνος “ξέρει καλύτερα” από εμάς;

Αυτό δεν στέκει, αλλά ακόμη δεν έχουμε επιτρέψει στον εαυτό μας να το δει.
Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο δεν έχουμε καταφέρει ακόμη να απελευθερωθούμε, πρώτα ατομικά, και στην συνέχεια συλλογικά, ώστε να αλλάξει πιά αυτός ο κόσμος.

Αρχής γενομένης από την οικογένεια και στη συνέχεια τα σχολεία.
Όλοι ξέρουν καλύτερα τι είναι σωστό και καλό για τα παιδιά, εκτός από τα ίδια τα παιδιά.

Δεν θα σου αρέσει αυτό που θα σου πω, αλλά τα παιδιά ξέρουν καλύτερα από εσένα.
Τα παιδιά φέρουν ατόφια τη γνώση που εσύ έχεις ξεχάσει πιά.

-Ξέρουν ακριβώς τι πρέπει να φάνε.

-Ξέρουν ακριβώς την ώρα και την ποσότητα που χρειάζεται να φάνε.

-Ξέρουν ακριβώς πότε και πόσο χρειάζεται να κοιμηθούν.

-Ξέρουν ακριβώς πότε και πόσο χρειάζεται να παίξουν.

-Γνωρίζουν την σωστή απάντηση στην κάθε ερώτηση.

-Έχουν ένα τέλειο ανοσοποιητικό σύστημα, καθαρό και ισχυρότατο, που είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τα πάντα.

Αντ’ αυτού,

-Τρώνε αυτά που τα υποχρεώνεις να φάνε.

-Κοιμούνται όποτε εσύ τα υποχρεώσεις να κοιμηθούν.

-Παίζουν όποτε εσύ νομίζεις ότι είναι ώρα να παίξουν, και εφ’ όσον έχουν φέρει εις πέρας τις “υποχρεώσεις τους”.

-Πείθονται ότι δεν ξέρουν επειδή είναι παιδιά, και εσύ ο “μεγάλος που ξέρει τα πάντα” με αποτέλεσμα να κλειδώνουν όλη τους την σοφία.

-Είναι μονίμως άρρωστα και γεμάτα αλλεργίες, γιατί τους έχεις διαλύσει το ανοσοποιητικό τους, βομβαρδίζοντας τα με εμβόλια-δηλητήρια και παντός είδους χημικά.

Το έκανες με χαρά, γιατί έτσι σου είπε οτι πρέπει να κάνεις αυτός ο “άλλος”, που πάντα ξέρει καλύτερα από εσένα.

Βγαίνουν αγχωμένοι ενήλικες γεμάτοι φοβίες και ανασφάλειες γιατί έχουν πραγματικά ξεχάσει τι είναι, και πόσο μοναδικοί είναι.

Έτσι, πάλι κάποιος άλλος καλοθελητής θα βρεθεί, για να τους “βοηθήσει να βρουν το δρόμο τους”. Και ο κύκλος της “ζωής” συνεχίζεται….

ΞΥΠΝΑ!

Ο πραγματικός λόγος που ο χρόνος περνά πιο γρήγορα όσο μεγαλώνουμε

Όταν ο Άλμπερτ Αϊνστάιν δημοσίευσε τη θεωρία της σχετικότητας, ο ίδιος και οι συνεργάτες του συνεχώς πολιορκούνταν από δημοσιογράφους που έψαχναν λίγες απλές λέξεις που θα εξηγούσαν αυτή την ιστορική θεωρία στον κόσμο που δεν γνώριζε από φυσική.

Ο Αϊνστάιν την εξήγησε στην ομάδα του σύντομα με το παρακάτω: «Όταν κάθεσαι με ένα όμορφο κορίτσι για δυο ώρες, νομίζεις ότι έχει περάσει μόνο ένα λεπτό, αλλά όταν κάθεσαι σε έναν αναμμένο φούρνο για ένα λεπτό, νομίζεις πως πέρασαν δυο ώρες. Αυτή είναι η σχετικότητα».

Ξέρουμε πολύ καλά ότι ο χρόνος είναι υποκειμενικός. Το πιο πιθανό είναι αυτό να το προσέξατε πρώτη φορά όταν πηγαίνατε σχολείο.

Οι ώρες του μαθήματος, τα διαλείμματα, τα τρίμηνα κ.ο.κ. Ίσως ακόμη κάποιο σχολικό έτος να πέρασε πολύ γρήγορα σε σχέση με κάποιο άλλο, να και διήρκησαν το ίδιο. Μπορεί αρχικά να μην το έδωσες σημασία, αλλά όσο τα χρόνια περνούσαν, μάλλον κάθε σχολικό έτος σου φαινόταν μικρότερο και η τελευταία μέρα πριν τις διακοπές ερχόταν πιο γρήγορα κάθε χρόνο.

Ο John Mortimer ήταν 75 ετών όταν έγραψε το αυτοβιογραφικό «Summer of Dormouse». Σε αυτό σημείωσε πως «Στην παιδική μου ηλικία, τα απογεύματα έμοιαζαν με χρόνια. Για τους μεγαλύτερους, τα χρόνια περνούν σαν σύντομα απογεύματα.

Ο Christopher Fry, τώρα 93 ετών, μου είπε πως μετά τα 80, μοιάζει σαν να τρως πρωινό κάθε 5 λεπτά». Το ότι ο χρόνος περνάει πιο γρήγορα όσο μεγαλώνουμε έχει παρατηρηθεί γενικότερα, αλλά μπορεί η επιστήμη να δώσει μια απάντηση;

Τι σχέση έχει η ταχύτητα του χρόνου με τη μνήμη;

Μερικές από τις πιο κοινέ επεξηγήσεις όσον αφορά στο γιατί ο χρόνος περνάει γρηγορότερα όσο μεγαλώνουμε, έχει σχέση με την μνήμη, και όπως συμβαίνει με τη μνήμη, αυτές οι εξηγήσεις είναι ασαφείς.

Όπως αναφέρεται στο Psychology Today, η μια θεωρία λέει πως η αντίληψη μας για πέρασμα του χρόνου συνδέεται με τα χρόνια που ζήσαμε, αφού οι μεγαλύτεροι έχουν μια αποθήκη αναμνήσεων πολύ μεγαλύτερη από τους υπόλοιπους.

Για ένα 5χρονο παιδί, ένα έτος μοιάζει πολύ μεγάλο, αφού πρόκειται για το 20% της ζωής του ή ακόμα περισσότερο αν βγάλουμε τον χρόνο που είναι βρέφος. Αλλά για κάποιον ηλικιωμένο, ένα έτος είναι ένα μικρό μέρος της ζωής που έχουν ζήσει.

Αυτή η αναλογική εξήγηση είναι κάπως ικανοποιητική δίνοντας έναν εμπειρικό κανόνα σχετικά με το πόσο γρήγορα μπορεί να φαίνεται να περνάει ο χρόνος σε διαφορετικές ηλικίες, αλλά όταν το σκεφτόμαστε, εξακολουθεί να μην αγγίζει το γιατί. Ευτυχώς, ωστόσο, οι ειδικοί στους τομείς της ψυχολογίας και της βιολογίας προσπαθούν όλο και περισσότερο να καταγράψουν το φαινόμενο με επιστημονικούς όρους.

Υπάρχει και άλλη εξήγηση;

Γράφοντας στο Psychology Today, ο Δρ. Clifford N. Lazarus εξηγεί ένα κοινό πείραμα, στο οποίο και τα μικρά παιδιά και οι ενήλικες ρωτήθηκαν να προσπαθήσουν να υπολογίσουν χωρίς βοήθεια, τη στιγμή που πέρασε ένα λεπτό. Σύμφωνα με τον Lazarus, τα παιδιά έχουν την τάση να υπερεκτιμούν το πέρασμα του χρόνου, μαντεύοντας συχνά ότι το ένα λεπτό πέρασε μετά από 40 δευτερόλεπτα, ενώ οι ενήλικες το κάνουν μετά τα 70.

Οι επιστήμονες έχουν υποθέσει ότι αυτή η ανισότητα στην αντίληψη του χρόνου μπορεί να είναι το αποτέλεσμα της σταδιακής επιβράδυνσης του «νευρικού βηματοδότη» του εγκεφάλου.

Στην παιδική ηλικία, ο εγκέφαλος επεξεργάζεται μεγαλύτερο αριθμό εικόνων, αλλά όπως η καρδιά, της οποίας ο χτύπος επιβραδύνεται καθώς μεγαλώνουμε, η διαδικασία δημιουργίας νευροακουστικής μνήμης γίνεται με πιο αργό ρυθμό, που σημαίνει ότι ο χρόνος φαίνεται να περνά πιο γρήγορα.

O Δρ. Lazarus παραπέμπει στην μελέτη του Καθηγητή Adrian Bejan από το 2019, η οποία εκδόθηκε στο «European Review».

Η μελέτη περιγράφει πόσος «πραγματικός χρόνος» περνά ανάμεσα στην άφιξη κάθε νέας νευρικής εικόνας. Ο Bejan παρουσιάζει μια σειρά επιστημονικών μοντέλων τα οποία υποδηλώνουν ότι η αντιληπτή «λανθασμένη ευθυγράμμιση μεταξύ του χρόνου της νοητικής εικόνας και του χρόνου του ρολογιού» στη φυσική μπορεί να αντικατοπτρίζεται στην κοινή καθημερινή μας αντίληψη ότι η επιβράδυνση των νευρικών διαδικασιών μας μπορεί να εξηγήσει γιατί, για παράδειγμα, οι καλοκαιρινοί μήνες φαίνεται να γίνονται όλο και πιο σύντομοι όσο περνούν τα χρόνια.

Πλάτωνος: ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ

Η ΔΟΜΗ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

To έργο μπορεί να χωριστεί στα ακόλουθα μέρη, που δένονται ανάμε­σα τους δραματικά φανερώνοντας την αναμέτρηση της πρωταγόρειας σοφι­στικής με τη σωκρατική διαλεκτική. Η αναμέτρηση κορυφώνεται σε σύ­γκρουση, που απειλεί να οδηγήσει το διάλογο σε ναυάγιο. Συνεχίζεται όμως, για να καταλήξει στη νίκη της σωκρατικής ζήτησης και παιδείας σε μια ατμό­σφαιρα εγκαρδιότητας.

Ι. Πρόλογος (309α-361ο) Κεφ. Α΄-Ζ΄

Συζήτηση του Σωκράτη με ένα φίλο του (309-310α) Κεφ. Α΄

Α' και Β' σκηνή

Αρχίζει η διήγηση:

· Ο Σωκράτης συναντά το νεαρό Ιπποκράτη, που θέλει να γίνει μαθη­τής του Πρωταγόρα (310-3145). Κεφ. Β'-Ε'.

· Ο Σωκράτης και ο Ιπποκράτης μεταβαίνουν στο σπίτι του Κάλλια (314c-316a). Κεφ. ΣΤ΄ και Ζ΄.

ΙΙ. Το κύριο μέρος του διαλόγου (316α-362α) Κεφ. Η΄-ΛΟ΄

Το πρώτο σοφιστικό μέρος (316a-317e). Κεφ. Η΄

Ο Σωκράτης αρχίζει τη συζήτηση με τον Πρωταγόρα. Ο Πρωταγόρας ομολογεί ότι είναι σοφιστής και μορφώνει ανθρώπους.

Το πρώτο διαλεκτικό μέρος (317e-320c). Κεφ. Θ΄-Γ΄ (Ενότητα 1η)

Ο Πρωταγόρας καλείται να απαντήσει ποια τέχνη διδάσκει. Ισχυρίζεται ότι διδάσκει την πολιτική τέχνη, για την οποία ο Σωκράτης έχει τη γνώ­μη πως δεν είναι διδακτή.

Το δεύτερο σοφιστικό μέρος (320c-328d). Κεφ. ΙΑ΄-ΙΣΤ΄ (Ενότητα 7η)

Για να αποδείξει ο Πρωταγόρας ότι όλοι οι άνθρωποι μετέχουν στην πο­λιτική αρετή και επομένως είναι δυνατό να τη διδαχθούν, διηγείται ένα μύθο. Ο Δίας βλέποντας την αδυναμία των ανθρώπων, τους έδωσε την αιδώ και τη δικαιοσύνη, για να μπορούν να ζουν σε πόλεις. Ακολουθεί μια ρητορική επίδειξη με σκοπό να εξηγηθεί ο ρόλος της αγωγής με νου θεσίες και τιμωρίες στον τομέα της δικαιοσύνης και της πολιτικής αρε­τής και να φανεί πως όλοι μετέχουν σ' αυτή την αγωγή.

Το δεύτερο διαλεκτικό μέρος (328d-334c). Κεφ. Ζ΄-ΚΛ΄

Ο Σωκράτης ερωτά αν η αρετή είναι μια ή πολλές. Ο Πρωταγόρας δέχε­ται μια ποιοτική διαφορά ανάμεσα στα μέρη της αρετής (δικαιοσύνη, οσιότητα, σωφροσύνη, σοφία, ανδρεία). Όμως αναγκάζεται να παραδε­χθεί ότι η δικαιοσύνη και η οσιότητα, όπως και η σωφροσύνη και η σο­φία, σχεδόν ταυτίζονται. Ο Πρωταγόρας, τέλος, προβάλλει την ποικιλο­μορφία των αγαθών, που τα καθιστά σχετικά.

Η κρίση (334c-338e). Κεφ. ΚΒ΄-ΚΕ΄

Ο Σωκράτης απειλεί να διακόψει το διάλογο και να φύγει, γιατί δεν μπορεί, όπως λέει ειρωνικά, να παρακολουθήσει το συνεχή λόγο του Πρωταγόρα. Είναι φανερή η σύγκρουση της σωκρατικής διαλεκτικής με τη σοφιστική μακρολογία. Επεμβαίνει ο Καλλίας και ύστερα ο Αλκιβιά­δης και ο Κριτίας για να σώσουν το διάλογο. Παίρνουν επίσης το λόγο οι σοφιστές Πρόδικος και Ιππίας.

Το τρίτο σοφιστικό μέρος (338e-348c). Κεφ. ΚΣΤ΄-ΛΒ΄

Η ερμηνεία ενός ποιήματος του Σιμωνίδη.

Ο Πρωταγόρας βρίσκει αντίφαση στο ποίημα, ενώ ο Σωκράτης παίζει, κατά το πρότυπο του Προδίκου, με τις σημασίες των λέξεων για να δώσει στο τέλος επιδεικτικά, με μέσα δηλαδή όχι σωκρατικά, τη δική του ερμη­νεία αφήνοντας να διαφανεί η βασική αρχή ότι η αρετή είναι γνώση.

Το τρίτο διαλεκτικό μέρος (348c-360d). Κεφ. ΛΓ΄-ΛΘ΄

Ο Σωκράτης θεωρεί αγοραία την ερμηνεία των ποιητών δηλώνοντας έτσι έμμεσα ότι και η δική του ερμηνεία δεν μπορεί να εκληφθεί στα σο­βαρά.

Η διαλεκτική συζήτηση στρέφεται πάλι προς το θέμα της ενότητας των αρετών. Ο Πρωταγόρας παραδέχεται τη μεγάλη ομοιότητα των άλλων με­ρών της αρετής εκτός από την ανδρεία. Ο Σωκράτης καταφεύγει στη «με­τρητική τέχνη», για να δείξει ότι αυτός που νικιέται από την ηδονή μη υπο­λογίζοντας τις μεγαλύτερες λύπες που ακολουθούν, νικιέται από αμάθεια, επομένως κανείς δεν είναι με τη θέληση του κακός. Τούτο επεκτεινόμενο και στην ανδρεία αποδεικνύει ότι αυτή είναι γνώση των φοβερών και των μη φοβερών. Αρα και η ανδρεία σχετίζεται άμεσα με τη γνώση.

ΙΙΙ. Επίλογος (360e-362o) Κεφ. Μ΄

Ο διάλογος κλείνει, με μια παράδοξη διαπίστωση· ότι ο Σωκράτης που πίστευε ότι η αρετή δεν είναι διδακτή, πάει τώρα να αποδείξει ότι η αρε­τή είναι γνώση, άρα διδακτή, ενώ ο Πρωταγόρας που ξεκίνησε με την άποψη ότι η αρετή είναι διδακτή, αγωνίζεται ως το τέλος να δείξει ότι δεν είναι, αφού προσπαθεί να τη χωρίσει από τη γνώση.

ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΜΕΣΣΙΑ

«Η ιστορία δεν καθορίζεται τελικά παρά μόνο από την καθοριστική δράση του ανθρώπου» Οι ύμνοι της Κυριακής των Βαΐων και οι ήχοι της μουσικής του Χαίντελ από το έργο «Ο Μεσσίας» ανασύρουν άθελά μας σκέψεις και συναισθήματα που συνειρμικά παραπέμπουν στο φαινόμενο του Μεσσιανισμού. Αρωγός στους παραπάνω ύμνους και ήχους έρχεται και η εποχή μας που χαρακτηρίζεται από φαινόμενα αταξίας, αβεβαιότητας και ριζικών αναδιαρθρώσεων και ανακατατάξεων. Όλα αυτά γεννούν σε άτομα, κοινωνίες, λαούς και έθνη αισθήματα ανασφάλειας για το παρόν και το μέλλον και εμποδίζουν την ορθολογική ερμηνεία της πραγματικότητας και την ψύχραιμη αντιμετώπιση των προβλημάτων. Αυτή, λοιπόν, η εξωτερική πραγματικότητα σε συνδυασμό με την ψυχολογία των ανθρώπων συνθέτουν τους υποκειμενικούς και αντικειμενικούς παράγοντες που επωάζουν – συντηρούν το φαινόμενο του Μεσσιανισμού.

Κριτήριο αξιολόγησης ενός ατόμου, μιας κοινωνίας, ενός λαού ή Έθνους συνιστά ο τρόπος αντίδρασης απέναντι στα σοβαρά προβλήματα, στα αδιέξοδα και στις πολυποίκιλες κρίσεις. Αναντίρρητα η αγωνιστικότητα, η ανάληψη πρωτοβουλιών και ο υψηλός βαθμός αυτοεκτίμησης – αυτοπεποίθησης χαρακτηρίζουν εκείνα τα άτομα ή λαούς που αναζητούν διέξοδο και λύσεις όχι σε κάποια υπερβατική δύναμη ή πρόσωπο αλλά στη δική τους δράση. Ωστόσο υπάρχουν στιγμές που ένας Θεός, ένα πρόσωπο (πολιτικός, στρατηγός…) ή μια ιδεολογία προβάλλει ως «υπόσχεση» ή προσδοκία για επίλυση των προβλημάτων (ατομικών – εθνικών). Σε αυτό το πλαίσιο συναθροίζονται όλα τα στοιχεία που συνυφαίνουν το φαινόμενο του Μεσσιανισμού. Αυτός ως φαινόμενο βαδίζει παράλληλα με τον άνθρωπο και την ιστορία των Εθνών.

Η ερμηνεία του μεσσιανισμού

Το φαινόμενο του Μεσσιανισμού – όχι μόνο στη θρησκευτική του έκφραση – απασχόλησε πολλούς μελετητές της ανθρώπινης ψυχολογίας αλλά και της ψυχολογίας του όχλου (κοινωνιοψυχολογία). Για το μεσσιανισμό και τις παράλληλες ανθρώπινες συμπεριφορές ο Έριχ Φρομ επισημαίνει: «Η εκμηδένιση του ατομικού εγώ και η προσπάθεια να υπερνικηθεί με αυτόν τον τρόπο το ανυπόφορο αίσθημα της αδυναμίας, είναι μια μόνο πλευρά των μαζοχιστικών τάσεων. Η άλλη πλευρά είναι η προσπάθεια του ατόμου να αποτελέσει μέρος ενός ευρύτερου και ισχυρότερου συνόλου έξω από τον εαυτό του, να διαλυθεί και να συμμετέχει σε αυτό. Τη δύναμη αυτή μπορεί να αναζητήσει σε ένα πρόσωπο, σε ένα θεσμό, στο Θεό, στο Έθνος, στη συνείδηση ή σε ένα φυσικό καταναγκασμό. Με το να γίνει μέρος μιας δύναμης που τη θεωρεί αδιατάραχτη, πανίσχυρη, αιώνια και ένδοξη συμμερίζεται τη δύναμη και τη δόξα της, παραδίδει το ατομικό του εγώ και απαρνείται κάθε δύναμη και υπερηφάνεια που συνδέεται με αυτό, χάνει την ακεραιότητά του σαν άτομο και εγκαταλείπει την ελευθερία. Εξασφαλίζει, όμως, μια νέου είδους σιγουριά και μια νέα υπερηφάνεια, συμμετέχοντας στη δύναμη μέσα στην οποία διαλύθηκε. Εξασφαλίζει, επίσης, βεβαιότητα για να αντιμετωπίσει το βασανιστήριο της αμφιβολίας». Συνεχίζοντας ο Γερμανός διανοητής τονίζει πως «το πρόσωπο απαλλάσσεται από την αμφιβολία του ποιο είναι το νόημα της ζωής του και ποιος είναι «αυτός». Στα ερωτήματα αυτά δίνει απαντήσεις η σχέση του προς την εξουσία στην όποια έχει προσκολληθεί. Το νόημα της ζωής του και η ταυτότητά του καθορίζονται από το ευρύτερο σύνολο μέσα στο οποίο έχει διαλυθεί». Όλα αυτά, επομένως, τρέφουν και οξύνουν προφητείες και όνειρα με έντονα σωτηριολογικό χαρακτήρα. Όσο κι αν ο μεσσιανισμός καταγράφεται ως μια αρνητική στάση ζωής πολλές φορές λειτούργησε θεραπευτικά στην ψυχολογία του απλού ανθρώπου, αφύπνισε τις μάζες και πυροδότησε τη λαϊκή οργή και δυσαρέσκεια. Αναγκαία, όμως, κρίνεται η παρακολούθηση της ιστορικής διαδρομής του Μεσσιανισμού αλλά και η καταγραφή των διαφόρων μορφών που αυτός έλαβε. Ετυμολογικά ο όρος προέρχεται από την Εβραϊκή λέξη Μεσσίας και σημαίνει Σωτήρας. Παραπέμπει στην πίστη, στην ύπαρξη ενός Σωτήρα ή στην προσδοκία της έλευσης ενός Λυτρωτή. Αν και ως φαινόμενο ταυτίστηκε με τη θρησκεία και ιδιαίτερα με τις ανατολικές θρησκείες γρήγορα εξαπλώθηκε ως ψυχολογική αντίδραση και συμπεριφορά και σε άλλους χώρους.

Οι μορφές του μεσσιανισμού

Ειδικότερα οι μορφές του Μεσσιανισμού είναι:

α. ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΣ ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ: Η πίστη στην ύπαρξη ενός Θεού μεσσία που η έλευσή του θα σώσει τους πιστούς. Μεσσιανικές αντιλήψεις εκφράστηκαν σε όλες τις θρησκείες: Χριστιανισμός, Ιουδαϊσμός, Ισλαμισμός. Η μορφή αυτή του μεσσιανισμού συνοδεύτηκε κι από ανάλογες λατρευτικές εκδηλώσεις.

β. ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ – ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ: Στο χώρο αυτό προβλήθηκαν ή λατρεύτηκαν πολιτικά πρόσωπα ως μεσσίες – σωτήρες σε λαούς με έντονα οικονομικά, κοινωνικά, ψυχολογικά ή και εθνικά προβλήματα. Επίσης, ιδεολογίες κοινωνικο – πολιτικές εμπεριείχαν στοιχεία μεσσιανισμού παρασέρνοντας τις μάζες σε μια άκριτη αποδοχή. Κορυφαίο παράδειγμα τέτοιας μορφής μεσσιανισμού η κομμουνιστική θεωρία που θεμελιώθηκε πάνω στη βάση της Μαρξιστικής Σκέψης. Ανάλογα φαινόμενα μεσσιανικών προσδοκιών καταγράφηκαν και στην ιδεολογία του Ναζισμού και του Φασισμού.

γ. ΕΘΝΙΚΟΣ – ΙΣΤΙΚΟΣ ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ: Πολλά Έθνη έκτισαν μύθους για να αιτιολογήσουν – δικαιολογήσουν την κυριαρχία του εις βάρος άλλων εθνών. Οι μύθοι αυτοί αποτέλεσαν κίνητρο ψυχολογικό για λαούς που υπεράσπισαν με τυφλό πάθος την ιδέα για την ανωτερότητα – καθαρότητα του Έθνους τους. Δίπλα στον Εθνικό μεσσιανισμό γεννήθηκε και ο Ρατσιστικός μεσσιανισμός (αν και είναι δύσκολος ο διαχωρισμός τους) που πρόβαλε με έμφαση την ανωτερότητα μιας φυλής έναντι των άλλων. Αντιπρόσωπος του Ρατσιστικού μεσσιανισμού ο Γερμανός Χιούστον Τσάμπερλεν που υποστήριζε την υπεροχή της Αρείας Φυλής και του γερμανικού στοιχείου έναντι των άλλων. Το ρατσιστικό αυτό ιδεολόγημα οδήγησε εκατομμύρια Εβραίους στην εξόντωση. Απότοκα φαινόμενα αυτής της μορφής μεσσιανισμού ο ναζισμός, ο σιωνισμός, τα αποικιοκρατικά ρεύματα (Ισπανοί, Πορτογάλοι) και κάποια εθνικιστικά κινήματα του 20ού αιώνα.

δ. ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΜΕΣΣΙΑΝΙΣΜΟΣ: Η εκρηκτική ανάπτυξη της επιστήμης και της τεχνολογίας τρέφει τη νέα αυτή μορφή του μεσσιανισμού. Οι άνθρωποι επενδύουν τις ελπίδες τους στις δυνατότητες της τεχνολογίας για πραγμάτωση όλων των επιθυμιών τους. Εδώ ο Μεσσίας δεν είναι κάποιο πρόσωπο αλλά ένα ανθρώπινο δημιούργημα, η τεχνολογία. Προνομιακό χώρο σε αυτόν τον τομέα κατέχει η Γενετική αλλά και οι Η/Υ. Όλοι προσδοκούν στη δημιουργία ενός νέου τύπου ανθρώπου, του «μετανθρώπου».

Στις παραπάνω μορφές μεσσιανισμού μπορεί να προστεθεί και ο Φονταμενταλισμός. Αυτός το ιδιαίτερο είδος – sui generis – του μεσσιανισμού σημαίνει την απόλυτη και κατά γράμμα προσήλωση στα θεμελιώδη δόγματα μιας θρησκείας, όπως αυτά ορίζονται στα ιερά κείμενα. Οι Φονταμενταλιστές πιστεύουν ότι οι λέξεις του ιερού βιβλίου της θρησκείας τους αντιπροσωπεύουν την απόλυτη αλήθεια και ότι αυτές πρέπει να ερμηνεύονται μόνο κυριολεκτικά. Για τους φονταμενταλιστές η σωτηρία του ατόμου και των λαών πηγάζει από την πιστή τήρηση όσων επιτάσσουν τα ιερά κείμενα.

Η στάση μας με όποια μορφή κι αν εμφανίζεται ο μεσσιανισμός οι συνέπειές του τόσο σε ατομικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο είναι εμφανείς και ανησυχητικές. Κυριαρχεί ο ανορθολογισμός, το άτομο αδυνατεί να αυτοπροσδιοριστεί ψυχολογικά, το πλήθος χειραγωγείται και ακολουθεί τυφλά τους κανόνες της «αγέλης». Ανθοφορεί η προσωπολατρία και η μοιρολατρία. Οι κοινωνίες διαποτίζονται από ιδεοληψίες και αναζητούν τη «φαντασιακή διαφυγή» μέσα από τη λατρεία του Μεσσία.

Η αντιμετώπιση, λοιπόν, του Μεσσιανισμού και η εξάλειψη των παρενεργειών του προϋποθέτουν σε ατομικό επίπεδο έναν υψηλό βαθμό αυτογνωσίας κα αυτοπεποίθησης. Σε συλλογικό επίπεδο αναγκαία κρίνεται η συνειδητοποίησή πως η πορεία ενός λαού προδιαγράφεται και καθορίζεται μόνο από τη δική του δράση. Οι «σωτήρες» είναι κατασκευάσματα της ανασφάλειας και της πνευματικής έκπτωσης ατόμων και λαών. Μόνο όσοι αισθάνονται δυνατοί και σίγουροι για τον εαυτό τους μπορούν να διαβούν τα δύσβατα μονοπάτια της ιστορίας.

«Η ιδέα ενός ιστορικού νόμου, εγγυητή μιας ιδανικής κοινωνίας, είναι ιδέα άγνωστη στους Έλληνες, όπως άγνωστος είναι ο μεσσιανισμός ή η δυνατότητα εξωκοσμικής φυγής. Η θεώρηση αυτή εμπνέει μια στάση, σύμφωνα με την οποία ό,τι είναι να γίνει, θα γίνει εδώ» (Καστοριάδης).

Χριστός, Μεσσίας και Μεσσιανισμός

Το όνομα ‘Μεσσίας’ σημαίνει τον ‘κεχρισμένο’ υπό τού Θεού. Στα εβραϊκά είναι ‘χαμμασείαχ’, στα αραμαικά ‘μεσειχά’, στην Καινή Διαθήκη ‘Μεσσίας’. Στα Ελληνικά μεταφράζεται «ο Χριστός», οι ελληνόφωνοι Ιουδαίοι τής χριστιανικής εποχής όμως προτιμούσαν τον όρο ‘Ηλειμμένος’.

Πότε ξεκινάει όμως ο «Μύθος του Μεσσία» και από που; Το σίγουρο είναι ότι στο άκουσμα της λέξης Μεσσίας όλοι φέρνουμε στο μυαλό μας ακαριαία το χριστό. Στη πραγματικότητα όμως υπάρχουν αναφορές για περίπου 70 μεσσίες που γεννήθηκαν 25 Δεκεμβρίου, πέθαναν και σε 3 μέρες αναστήθηκαν. Για παράδειγμα το 3000 π.Χ. υπήρχε ο Γκορ, ο γιος του Θεού Ήλιου Ra. Τον Γκορ συνέλαβε θαυματουργά, η παρθένα Ίσιδα. Γεννήθηκε στις 25 Δεκεμβρίου, ένα μεγάλο αστέρι φώτιζε την σπηλιά που γεννήθηκε και εκεί τον επισκέφτηκαν 3 άτομα με δώρα. Στην ηλικία των 12, μίλησε σε ιερείς που έμειναν άναυδοι με τη σοφία του. Στην ηλικία των 30, άρχισε να διδάσκει στα πλήθη και πήρε το όνομα Anub. Ο Γκορ είχε 12 μαθητές, με τους οποίους έκανε θαύματα, θεράπευε τους αρρώστους, περπάτησε πάνω στο νερό. Ήταν επίσης γνωστός και με το όνομα Horus -«Υιός του Θεού». Προδομένος απ’τον Τυφώνα, ο Ώρος σταυρώθηκε, θάφτηκε για 3 μέρες και μετά αναστήθηκε. Ας ξεχάσουμε όμως για την ώρα τον Άνουβι και ας ασχοληθούμε με τη πιο γνωστή στις μέρες μας εκπροσώπηση του μεσσιανισμού, τον Μεσσία των Ιουδαίων (τον Ιησού δηλαδή, η μήπως δεν είναι το ίδιο πρόσωπο;).

Οι Ιουδαίοι θεωρούσαν ότι ο Μεσσίας θα ήταν ένας άνθρωπος με εξαιρετικές ηγετικές ικανότητες, που θα οδηγήσει τον εβραϊκό λαό και όλη την ανθρωπότητα στην «μεσσιανική περίοδο», μια εποχή ευημερίας, «παγκόσμιας ειρήνης» και «θαυμάτων». Στο σύνολό του ο Ιουδαϊκός λαός όμως ως γνωστόν, απέρριψε τον Ιησού Χριστό ως Μεσσία. (Το Ταλμούδ, περιέχει πλήθος απαξιωτικών και δυσφημιστικών αναφορών για τον Χριστό, τον οποίον ονομάζει μάγο, αμαρτωλό κλπ). Οι Εβραίοι δεν πιστεύουν ότι ο Ιησούς ήταν θεάνθρωπος, Υιός του Θεού ή ο Μεσσίας που ήταν προφητευμένος στις εβραϊκές γραφές. Τον θεωρούν «ψεύδο Μεσσία». Σύμφωνα με τις εβραϊκές γραφές και το ιουδαϊκό πιστεύω, ο αληθινός Μεσσίας, πρέπει να πληρεί τις ακόλουθες απαιτήσεις:

Να ένας οξυδερκής Εβραίος με καταγωγή απ’ τον οίκο του βασιλιά Δαβίδ. – Να είναι ένα συνηθισμένο ανθρώπινο ον (και όχι «Υιός του Θεού»)- Να φέρει την ειρήνη στον κόσμο. – Να συγκεντρώσει όλους τους Εβραίους πίσω στο Ισραήλ. – Να ξανακτίσει τον αρχαίο Ναό στην Ιερουσαλήμ. – Να ενώσει την ανθρωπότητα στη λατρεία του εβραϊκού Θεού και τη τήρηση της Τορά. Επειδή ο Ιησούς δεν πληρούσε αυτές τις απαιτήσεις, σύμφωνα με τους Εβραίους, δεν ήταν ο Μεσσίας.

Τα πρώτα δόγματα του χριστιανισμού φαινόταν πιο κοντά σε εκείνα των παγανιστών πολυθεϊστών παρά σε εκείνα των Εβραίων. Όσο περνούσε ο καιρός, όλο και περισσότερο, ο Χριστιανισμός απορρίπτονταν απ’ τους Εβραίους και γινόταν αποδεκτός απ’ τους πολυθεϊστές. «Αν οι Χριστιανοί απλώς πίστευαν ότι ο Ιησούς ήταν ο δικός τους Μεσσίας, αυτή η πεποίθηση λίγο θα μας απασχολούσε, ως Εβραίους. Ο ισχυρισμός τους, ωστόσο, δεν είναι ότι είναι ο χριστιανικός Μεσσίας, αλλά ο δικός μας Μεσσίας, ο Μεσσίας των Εβραίων, που προφητεύτηκε απ’ τους Εβραίους Προφήτες. Οι χριστιανοί επιχειρούν να αποδείξουν αυτήν την πεποίθηση, παραθέτοντας την δική μας Αγία Γραφή», λέει ο Αμερικανο-Εβραίος ραβίνος Aryeh Kaplan.

Ας δούμε όμως γιατί οι Εβραίοι δεν πιστεύουν ότι ο Χριστός είναι ο Μεσσίας.

Ο εβραϊκός Μεσσίας πρέπει να είναι ένας άνθρωπος γεννημένος φυσιολογικά από έναν άντρα και μια γυναίκα. Δεν θα είναι ένας θεός, ούτε ένας άνθρωπος που γεννήθηκε υπερφυσικά από παρθενογένεση, όπως αξιώνουν οι χριστιανοί. Πουθενά στην Αγία Γραφή δεν λέει ότι ο Μεσσίας θα είναι θεός ή σαν Θεός. Η ιδέα ότι ο Θεός θα πάρει ανθρώπινη μορφή είναι αποκρουστική για τους Εβραίους. Οι Εβραίοι πιστεύουν ότι ο Θεός είναι ο μόνος που πρέπει να λατρεύεται, και όχι κάποιο άλλο δημιούργημά του, άγγελος, άγιος, ακόμα και ο ίδιος ο Μεσσίας.

Πουθενά η Αγία Γραφή δεν προβλέπει ότι ο Μεσσίας θα γεννηθεί από παρθένα. Αυτή η ιδέα βρίσκεται μόνο στην ειδωλολατρική μυθολογία. Για τους Εβραίους η ιδέα ότι ο Θεός θα φυτεύσει ένα σπόρο σε μια γυναίκα είναι περιττή και αφύσικη. Η όλη ιδέα της παρθενογένεσης δεν εξυπηρετεί κανένα σκοπό, παρά μόνο για να προσελκύσει ειδωλολάτρες στον χριστιανισμό.

Ο εβραϊκός Μεσσίας αναμένεται να επιστρέψει τους Εβραίους στη γη τους. Ο Ιησούς γεννήθηκε, ενώ οι Εβραίοι ζούσαν ακόμη στη χώρα τους, πριν φύγουν στην εξορία. Δεν μπορούσε να τους επαναφέρει στη γη τους, επειδή εξακολουθούσαν να ζουν σε αυτή! Ο αληθινός Μεσσίας θα ανοικοδομήσει το Ναό στην Ιερουσαλήμ, αλλά ο Ιησούς έζησε, ενώ ο ναός ήταν ακόμα όρθιος. Η εβραϊκή Βίβλος λέει ότι ο Μεσσίας θα λυτρώσει τον Ισραήλ. Στην περίπτωση του Ιησού, ακριβώς το αντίθετο συνέβη. Λίγο καιρό μετά το θάνατό του, ο Ιερός Ναός στην Ιερουσαλήμ καταστράφηκε, η Ιερουσαλήμ έγινε συντρίμμια, οι Εβραίοι πήραν τον δρόμο της εξορίας

Ίσιδα και Μαρία σε συγκλονιστική ομοιότητα

Ο αληθινός Μεσσίας θα βασιλεύει ως βασιλιάς των Ιουδαίων. Η σταδιοδρομία του Ιησού, όπως περιγράφεται στην Καινή Διαθήκη κράτησε όλα κι όλα τρία έτη, στο τέλος των οποίων σταυρώθηκε απ’ τους Ρωμαίους ως κοινός εγκληματίας. Ποτέ δεν λειτούργησε ως τίποτα περισσότερο από ένας περιπλανώμενος ιεροκήρυκας και «θεραπευτής». Επίσης ένα απ’τα σημαντικότερα καθήκοντα του Μεσσία είναι να φέρει την ειρήνη σε ολόκληρο τον κόσμο. Στην εποχή του Μεσσία, δεν θα υπάρχουν πόλεμοι, και η κατασκευή των όπλων θα σταματήσει. Ωστόσο, χριστιανικά έθνη συνεχώς διεξάγουν πολέμους που δεν έχουν σταματήσει απ’ την εποχή του Ιησού μέχρι σήμερα.

Πουθενά στην εβραϊκή Αγία Γραφή δεν λέει ότι ο Μεσσίας θα έρθει, θα σκοτωθεί και θα επιστρέψει πάλι σε μία «δεύτερη έλευση». Η ιδέα του δεύτερου ερχομού είναι ένας καθαρός εξορθολογισμός της αποτυχίας του Ιησού να λειτουργήσει καθ‘ οιονδήποτε τρόπο ως Μεσσίας ή να εκπληρώσει οποιαδήποτε απ’ τις προφητείες της Τορά και των Προφητών. Η ιδέα είναι μια καθαρά χριστιανική εφεύρεση, χωρίς θεμέλια στην Αγία Γραφή. Επιπλέον πουθενά δεν λέει η Τορά ότι ο θάνατος κάποιου άλλου μπορεί να φέρει συγχώρεση αμαρτιών. Αντίθετα, κάθε άνθρωπος πρέπει να τιμωρηθεί για τις αμαρτίες του και κάθε άνθρωπος πρέπει να μετανοήσει για τις αμαρτίες του και μόνο. Η ιδέα ότι ο θάνατος κάποιου πριν 1.900 χρόνια μπορεί να φέρει συγχώρεση απ’ τον Θεό, είναι παράλογη.

Οι παραπάνω λόγοι είναι τα βασικά σημεία διαφοροποίησεις των Εβραίων απ΄ τους χριστιανούς και η εξήγηση του γιατί οι Εβραίοι δεν πιστεύουν ότι ο Χριστός είναι ο πραγματικός Μεσσίας, με βάσει τά όσα είχαν γραφτεί στην Παλαιά Διαθήκη. Έχει όμως η Παλαιά Διαθήκη κάποια έγκυρη ιστορική σημασία για να προσεγγίσουμε εκεί τη γένεση του μύθου του Μεσσία ή αποτελεί αναμάσημα παλαιότερων ειδωλολατρικών μύθων;

«Όποιος μελετήσει την Παλαιά Διαθήκη, θα δει, πως υπάρχουν ένα σωρό αντιφάσεις, αναχρονισμοί, μυθολογικές παραδόσεις, ασυναρτησίες, κενά και -το σπουδαιότερο- στο εβραϊκό κείμενο αλλού μεν υπάρχει ο τύπος Ελωχείμ, που σημαίνει θεοί κι αλλού ο τύπος Γιαχβέ. Μέσα στα ίδια κεφάλαια τής Βίβλου υπάρχει διπλοτυπία σχετικά με το όνομα τού θεού των Εβραίων, αλλού δηλαδή γίνεται λόγος για θεούς κι αλλού για ένα θεό. Δε χρειάζεται πολύ μυαλό, για να καταλάβει κανείς, πως αν ένας έγραφε την Πεντάτευχο και υπήρχε μια μόνη παράδοση, δε θα είχαμε αυτή την ανωμαλία και παντού θα χρησιμοποιούνταν η ονομασία Ελωχείμ (θεοί) ή ο τύπος Γιαχβέ». (Αποσπάσματα απ’ το βιβλίου «Παλαιά Διαθήκη στο φως τής κριτικής» του Γιάννη Κορδάτου).

Ένα παράδειγμα του πως η Παλαιά Διαθήκη αποτελεί αντιγραφή αρχαιότερων μύθων είναι η ιστορία για το κατακλυσμό του Νώε. Ενδεικτικά θα αναφέρουμε περιληπτικά το μύθο του Δευκαλίωνα. Κατά τον μύθο, την εποχή που στη Φθία και τη Θεσσαλία βασίλευε ο Δευκαλίωνας, ο Δίας αποφάσισε να καταστρέψει όλη την γενιά των ανθρώπων με κατακλυσμό. Τότε ο Προμηθέας συμβούλεψε το γιο του, τον Δευκαλίωνα, να κατασκευάσει μια κιβωτό για να σωθεί αυτός και η γυναίκα του. Ο Δευκαλίωνας κατασκεύασε την κιβωτό και έβαλε μέσα τα απαραίτητα εφόδια. Η κιβωτός του Δευκαλίωνα έπλεε πάνω στα νερά για εννιά μέρες και εννιά νύχτες και ύστερα κάθισε στην κορφή της Όθρης, ή κατά άλλους στον Παρνασσό, τον Άθω ή τη Δωδώνη. Όταν η βροχή σταμάτησε και τραβήχτηκαν τα νερά, ο Δευκαλίωνας και η Πύρρα, βγήκαν απ’ την κιβωτό και έκαναν θυσία στον Δία για να τον ευχαριστήσουν για τη σωτηρία τους. Ο Θεός δέχτηκε την προσφορά τους και τους είπε να ζητήσουν όποια χάρη θέλουν. Αυτοί ζήτησαν να δώσει και πάλι ζωή ο Δίας στο ανθρώπινο γένος.

Ασχέτως όμως απ’ την αυθεντικότητα της Παλαιάς Διαθήκης, αυτό που προκύπτει αδιαμφισβήτητα απ’ τις έρευνες των μελετητών είναι ότι ο «Μύθος του Μεσσία» έχει αφετηρία πολύ παλαιότερη και υπάρχει διασκορπισμένος σε πολλές αρχαίες θρησκείες. Παραδείγματα που αναδεικνύουν τις ομοιότητες μεταξύ του Χριστιανισμού και προγενέστερων παγανιστικών θρησκειών θα δούμε παρακάτω.

Αν και σήμερα είναι άγνωστες οι ομοιότητες μεταξύ των Χριστιανικών πρακτικών και των παγανιστικών μυστηρίων, εντούτοις τα πρώτα χριστιανικά χρόνια αποτελούσαν συχνά αντικείμενο διαμάχης μεταξύ Χριστιανών και παγανιστών. Οι παγανιστές έβλεπαν παμπάλαια στοιχεία της λατρείας τους να σφετερίζονται από μια νέα θρησκεία. Κυρίως τους εξόργιζε το γεγονός ότι οι Χριστιανοί παρουσίαζαν ως νέο έναν παμπάλαιο μύθο.

«Ίσως, το μόνο διαφορετικό στην Χριστιανική πίστη ήταν η πεποίθηση των πιστών, ότι αυτός ο παμπάλαιος συμβολικός μύθος δεν είναι συμβολικός αλλά απτή πραγματικότητα» υποστηρίζουν ιστορικοί μελετητές. Αντιθέτως, στα παγανιστικά μυστήρια είχαν την επίγνωση των συμβολισμών που έκρυβαν απλές τελετουργικές πράξεις, όπως η βάπτιση και η κοινωνία, και τα αντιμετώπιζαν ως τέτοια. Οι χριστιανοί όμως αναγνώριζαν ως πραγματικότητα τα γεγονότα της ζωής του Ιησού, ενώ κατηγορούσαν τις παραδόσεις των παγανιστικών μυστηρίων ως «ολοφάνερη» μυθοπλασία.

«Είναι αυτά τα ξεχωριστά συμβάντα μοναδικά στους χριστιανούς- κι αν είναι έτσι, πως είναι μοναδικά; Μήπως είναι οι δικοί μας μύθοι που εκείνοι τους πίστεψαν; Ποιες αποδείξεις δίνουν οι χριστιανοί για το ξεχωριστό της πίστης τους; Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτα το ασυνήθιστο σε αυτά που πιστεύουν οι χριστιανοί, εκτός του ότι πιστεύουν πως αυτοί έχουν την αποκλειστικότητα της γνώσης της αλήθειας για τον Θεό». Αναφέρει χαρακτηριστικά ο Κέλσος (Έλληνας φιλόσοφος, κατά τον 2ο αι. μ.Χ.).

Ίσιδα (2100 π.χ. και 800 π.χ.) – Μαρία (500 μ.χ. και 1100 μ.χ.)

Ο Ιησούς μας πληροφορούν οι Χριστιανικές πηγές είναι «ο μονογενής Υιός του Θεού» και «Θεός εκ Θεού Αληθινού», κάτι που συναντάμε αιώνες πριν στην Διονυσιακή παράδοση. Στις ‘Βάκχες' του Ευριπίδη ο Διόνυσος αποκαλούνταν «Υιός του Δία, εν πλήρει φύση Θεός» και «Θεός Κύριος γεννηθείς εκ Θεού». Από ιστορικής άποψης περιττό να αναφέρουμε ότι ο μύθος του Διονύσου προηγείται αρκετούς αιώνες. Μια ακόμα πιο πρωτοφανή συγγένεια είναι η φύση της μητέρας του Μεσσία. Ό Χριστός γεννήθηκε από γυναίκα παρθένα. Αρκετοί Θεοί όμως γεννήθηκαν από θνητή παρθένα, μας πληροφορούν παλαιότερες παραδόσεις αρκετών λαών. Για τον Ιησού ήταν η Μαρία, για τον Άττι της Μικράς Ασίας η Κυβέλη, για τον Αδώνιδο της Συρίας η Μύρρα και για τον Διόνυσο η Σεμέλη.

Ακόμα και η πασίγνωστη περιγραφή της γέννησης του Ιησού σε σπηλιά με την παρουσία τριών βοσκών, συναντάται ήδη σε πολλούς παγανιστικούς θεούς. Αν και σήμερα έχει επικρατήσει η άποψη ότι ο Ιησούς γεννήθηκε σε στάβλο, στα ευαγγέλια αναφέρεται ως κατάλυμα και ο ερευνητής I. Wilson μας λέει ότι ως κατάλυμα στην ακρίβεια εννοείται σπηλιά. Ο Πέρσης Θεός Μίθρας γεννήθηκε σε σπηλιά, το ίδιο και ο Διόνυσος που μάλιστα κατά τους ορφικούς ύμνους αμέσως ανέβηκε στον θρόνο του ως «Βασιλεύς του Κόσμου». Οι τρεις βοσκοί που επισκέπτονται το θείο βρέφος εμφανίζονται και στη γέννηση του θεού Μίθρα, παλαιότερου κρίκου της αλυσίδας του «Μύθου του Μεσσία».

Οι Χριστιανικές πηγές μιλάνε για τρεις μάγους που έφεραν στο βρέφος σμύρνα, χρυσό και λιβάνι. Ο Εμπεδοκλής μας πληροφορεί ότι κατά τη λατρεία του Θεού χρησιμοποιούσαν «αμιγή σμύρνα και λίβανο, σκορπίζοντας επίσης στο έδαφος σπονδές από χρυσό μέλι». Οι πυθαγόρειοι ως γνωστό δεν δέχονταν τις θυσίες ζώων και το παραπάνω ήταν το εναλλακτικό τελετουργικό που πρότεινε ο Εμπεδοκλής. Η Βηθλεέμ, τόπος γέννησης του Χριστού, σημαίνει «Οίκος του Άρτου». Ο άγιος Ιερώνυμος, παρατηρεί ότι την Βηθλεέμ σκίαζε απ’ τον ήλιο μια σπηλιά καθαγιασμένη απ’τα μυστήρια του Θεού Αδώνιδος, ο οποίος ήταν και ο Θεός του Άρτου. Έτσι, το όνομα Βηθλεέμ δόθηκε στην πόλη συμβολικά, «Οίκος του Άρτου»- «Οίκος του Θεού του Άρτου» και το όνομα δεν άλλαξε όταν η λατρεία αυτή πέρασε σε δεύτερη μοίρα.

Κάποια απ’τα θαύματα που έκανε ο Ιησούς συναντιόνται σε αρκετές παλαιότερες περιγραφές. Ένα απ’τα θαύματα του Πυθαγόρα ήταν «το καταλάγιασμα των κυμάτων των ποταμών και των θαλασσών ώστε να περνούν οι μαθητές του εύκολα πάνω απ’ αυτά». Ένα θαύμα που καταγράφεται απ’ τον Πορφύριο και που κατά το Μάρκον Ευαγγέλιο έκανε ο Ιησούς για τους μαθητές του στη θάλασσα της Γαλιλαίας. Επίσης, ο Εμπεδοκλής ανέστησε μια γυναίκα σε 30 μέρες αφ’ ότου είχε πεθάνει όπως ακριβώς είχε κάνει και ο Χριστός με τον Λάζαρο 500 χρόνια μετά τον Έλληνα φιλόσοφο.

Κατά τη τελετή της μύησης στα Μυστήρια του Μίθρα ο θεός συνοδευόταν από 12 μαθητές, ντυμένοι όπως τα 12 ζώδια. Όμως, 12 γνωρίζουμε ότι ήταν και οι μαθητές του Ιησού. Επίσης μια «διαβολική» μίμηση που βάζει σε υποψίες ακόμα και τους ίδιους τους Χριστιανούς.

Άλλα στην εξωτερική εμφάνιση ο Ιησούς παρέπεμπε στον Διόνυσο. «Ένας ξένος με μακριά μαλλιά που έφερνε μια ξένη θρησκεία» ήταν στα Ιεροσόλυμα ο Ιησούς κ κατηγορήθηκε με πλαστές κατηγορίες ώστε να θανατωθεί. Στις Βάκχες του Ευριπίδη, 5 αιώνες πριν, βρίσκουμε την ίδια ακριβώς περιγραφή για τον Έλληνα Θεό. Είναι το μοτίβο του «αποδιοπομπαίου τράγου», του μάρτυρα που τιμωρείται για τα αμαρτήματα των ανθρώπων και εμφανίζεται τόσο στον Ιησού όσο και στον Διόνυσο.

Στην τελετή της θείας κοινωνίας καλούμαστε να φάμε το σώμα και να πιούμε το αίμα του Κυρίου. Μια επιθυμία του ίδιου του Ιησού που ζήτησε απ’ τους πιστούς του το συμβολικό αυτό τελετουργικό. «Όποιος δεν φάει το σώμα μου και δεν πιει το αίμα μου, ώστε να γίνει ένα μαζί μου κι εγώ ένα με αυτόν, δεν θα γνωρίσει τη σωτηρία». Αν και το παραπάνω θυμίζει χωρίο της Βίβλου, εντούτοις αυτός που μιλάει είναι ο Μίθρας. Αποτελεί κομμάτι επιγραφής του ιερού του Πέρση Θεού.

Ακόμα και ο σταυρός όμως ως σύμβολο δεν ήταν κάτι πρωτοεμφανιζόμενο στην ιστορία του Χριστιανισμού. Αρχικά πρέπει να αναφέρουμε ότι δεν έχουμε αναπαραστάσεις του εσταυρωμένου Ιησού πριν από το 5ο αιώνα μ.Χ.. Αντιθέτως έχει βρεθεί ένα φυλακτό του 2ου ή 3ου αιώνα που δείχνει έναν εσταυρωμένο άντρα στον οποίο λανθασμένα κανείς αναγνωρίζει τον Ιησού. Όμως, από κάτω αναγράφεται «Ορφέας Βακχικός», δηλαδή «ο Ορφέας γίνεται Βακχείος». Γνωρίζουμε ότι ο Ορφέας ήταν προφήτης του Διονύσου, μάλιστα για πολλούς ήταν και ο ίδιος θεός. Το φυλακτό αυτό αναπαριστάνει «τον Διόνυσο θνήσκοντα επί του σταυρού και συμβολίζει τον μυστικιστικό θάνατο της κατώτερης φύσης του μυημένου και την αναγέννηση του ως θεό».

Τέλος, μπορούμε να αναφέρουμε ότι αυτό που γιορτάζουμε τα Χριστούγεννα με «κατάνυξη» είναι η πιο παλιά απ’ τις θεότητες της ανθρωπότητας: ο ζωοδότης Ήλιος, που, με διάφορες μορφές και ονομασίες, λατρεύεται απ’τον άνθρωπο εδώ και τουλάχιστον 50 αιώνες. Στην πράξη, αυτό που γιορτάζεται κοντά στο τέλος του έτους είναι το χειμερινό ηλιοστάσιο (21 Δεκεμβρίου), η τελευταία «μεγάλη νύχτα» της χρονιάς στο Βόρειο Ημισφαίριο, η μέρα κατά την οποία ο ήλιος σταματά την «πτώση» του και απ’ την επομένη, αρχίζει να ανατέλλει από ολοένα και ψηλότερο σημείο. Από τις 21 Δεκεμβρίου και μετά, έως το θερινό ηλιοστάσιο του Ιουνίου, η μέρα αρχίζει και μεγαλώνει, κερδίζει τη μάχη απέναντι στο σκοτάδι και γι’ αυτό όλοι οι λαοί του κόσμου είχαν κάθε λόγο να πανηγυρίζουν.

Οι Σουμέριοι (που μετάγγισαν τη θρησκευτική μυθολογία τους, πρακτικώς σε όλους τους λαούς του κόσμου) είχαν ως θεό του ήλιου τον Σαμάς και ως δευτερεύουσα θεότητα τον Μαρντούκ. Σύμβολό του ήταν ένας κύκλος που χωριζόταν σε τέσσερα τεταρτημόρια από τέσσερις χοντρές ακτίνες σε σχήμα σταυρού (αν αυτό σας λέει κάτι) και ενίοτε, τέσσερις πιο λεπτές. (Οι Μακεδόνες προχώρησαν κι άλλο τη διαίρεση αυτή).

Ο «Μύθος του Μεσσία» ξεκινάει απ’ την λατρεία του Όσιρη, θεού των Αιγυπτίων. Συνεχίζεται με τη γένεση του Ινδού θεού Κρίσνα και με κάποιον παράξενο τρόπο γεννάει τον θεό των Περσών Μίθρα. Απ’ τον Όσιρη βρίσκει πρόσφορο έδαφος στην Ελληνική πολυθεϊστική θρησκεία και τον έως τότε άγνωστο θεό Διόνυσο. Και από εκεί; Ο επόμενος μεσσίας που εμφανίζεται και συμπλέει με τον Μύθο, είναι ο Ιησούς. Οι κραυγαλέες ομοιότητες του με παλαιότερους κρίκους, οδηγούν σε ένα συμπέρασμα. Αποτελεί όντως μέρος του Μύθου, τον τελευταίο κρίκο της μυστικής και άγνωστης αυτής αλυσίδας. Είναι ο κρίκος που ακολουθεί τον Διόνυσο. Έτσι, ο συμβολικός «Μύθο του Μεσσία» επιβίωσε στο πέρασμα των αιώνων και συντροφεύει το άνθρωπο απ’τα πρώτα βήματα του στην ιστορία. Συναντάται σε πληθώρα λατρευτικών παραδόσεων και σύγχρονος αντιπρόσωπος του είναι ο Ναζωραίος Ιησούς.

Ας δούμε όμως τώρα μια κοινωνιολογική προσέγγιση του μύθου. Ο Μεσσιανισμός σαν τάση αναφέρεται στη δουλική αναμονή λύτρωσης από εξωτερικούς παράγοντες. Ειδικότερα, πρόκειται για την εσφαλμένη εντύπωση του λαού σχετικά με την έλευση ενός ‘χαρισματικού’ ηγέτη – σωτήρα, ο οποίος, ως δια μαγείας θα απαλλάξει την κοινωνία απ’τα προβλήματά της. Παρουσιάζεται με τις εξής μορφές:

Πολιτικός: παρατηρείται τόσο στον αναπτυγμένο όσο και στον υπανάπτυκτο κόσμο. – Θρησκευτικός: επικρατεί ιδιαίτερα σε θεοκρατικές κοινωνίες και καθεστώτα. – Οικονομικός / πολιτιστικός: παρουσιάζεται όπου επικρατεί η ξενομανία. – Αθλητικός: προκαλεί την καταστρατήγηση του φίλαθλου πνεύματος και τη δημιουργία οπαδών.

Ιδιαίτερα διαδεδομένος ήταν στους λαούς της Ανατολής, καθώς η ιδιοσυγκρασία και η παράδοσή τους καλλιεργούσε πρόσφορο έδαφος για το Μεσσιανισμό. Ο θεοκρατισμός και ο δεσποτισμός που επικρατούσαν σ’ αυτούς τους λαούς, η πνευματική δουλεία, η μοιρολατρεία, η παθητικότητα, ο σκοταδισμός και η βαρβαρότητα εξέθρεφαν την προσδοκία του Μεσσία. Αντίθετα, τα γνωρίσματα της αρχαίας Ελλάδας με τα δημοκρατικά ιδεώδη, τη στροφή στον ανθρωποκεντρισμό, τον ορθολογισμό και την επιδίωξη του μέτρου και του ήθους και τη συνολική φιλοσοφική θεώρηση της ζωής δεν καθιστούσαν τον Έλληνα ευάλωτο στη δουλοπρέπεια του μεσσιανισμού. Καθώς ο μεσσιανισμός αποτελεί ένα εκφυλιστικό, αλλοτριωτικό φαινόμενο και συνιστά υποσύνολο του λαϊκισμού, παρουσιάζει αντίστοιχες μ’ αυτόν αιτίες.

Συγκεκριμένα, φαινόμενα Μεσσιανισμού οφείλονται:

Στην έντονη μοιρολατρεία, τη μειωμένη αυτοεκτίμηση, την εσωτερική ανελευθερία, την αδράνεια και την παθητικότητα στην πολιτική και κοινωνική ζωή – μ’ ένα λόγο, στην έλλειψη παιδείας και πνευματικής καλλιέργειας. Στα αστικά πολιτικά κόμματα που δημιουργούν πόλωση με μικροπολιτικές και κομματικές επιδιώξεις, που προωθούν μια συγκεντρωτική δομή της εξουσία με κόμματα προσωποπαγή και ισχυρά αρχηγικά πρότυπα. Στις θρησκευτικές αιρέσεις που προβάλλουν ως η ‘μόνη’ αλήθεια. Στην επιστήμη και την τεχνολογία, που παρουσιάζουν τον εκσυγχρονισμό και τα επιτεύγματά τους ως την πανάκεια για όλα τα προβλήματα του ανθρώπου. Και τέλος σε οποιονδήποτε παράγοντα ευαγγελίζεται τη ‘λύση’ χωρίς προσπάθεια.

Αποτελέσματα του Μεσσιανισμού είναι:

Επικράτηση ιδεοληψιών και ιδεολογημάτων που διαταρράσσουν την ψυχική ηρεμία της κοινωνίας και προκαλούν φαινόμενα φανατισμού. Καλλιέργεια φαινομένων ολοκληρωτισμού και δεσποτισμού με θεοκρατικό Χαρακτήρα. Πνευματική υποδούλωση και διαμόρφωση ετερόφωτων πολιτών, μισαλλόδοξων και φανατικών που γίνονται υποχείρια σε πολιτικά ή θρησκευτικά συμφέροντα. Παθητικοποίηση και αδρανοποίηση μπροστά στα μεγάλα πολιτικά και κοινωνικά προβλήματα

Λύσεις για την απαλλαγή από το Μεσσιανισμό:

Για τον αγωνιζόμενο άνθρωπο δεν υπάρχει δουλική αναμονή μιας έξωθεν σωτηρίας. Αντίθετα, ο ελεύθερος άνθρωπος δεν επαιτεί τη σωτηρία, αλλά τη διεκδικεί. Απαιτείται όμως: Ανθρωποκεντρική παιδεία, ολόπλευρη καλλιέργεια, κριτική ματιά, γόνιμη αμφισβήτηση. Κατάκτηση αυτογνωσίας, Αγωνιστικό φρόνημα, συμμετοχή στα κοινά και συνεργατικό πνεύμα.

Ο Μεσσιανισμός ευνοείται όταν οι ασκούμενες πολίτικες αποδεικνύονται ανίκανες ν’ αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της κοινωνίας, όταν οι δημοκρατικές ματαιώσεις είναι μεγάλες. Ο Μεσσιανισμός, ως νοοτροπία και πρακτική, εκτός του ότι ευθύνεται για μεγάλα δεινά, αποτελεί μια ισχυρή ένδειξη απελπισίας έναντι των θεσμών και των φορέων που αδυνατούν να εκπληρώσουν την αποστολή τους. Όταν οι λαοί δυσκολεύονται να βρουν αγωνιστική λύση για τα αδιέξοδα της κοινωνικής πραγματικότητας τότε επικρατούν μεσσιανικές αντιλήψεις και χιμαιρικές ελπίδες πως κάποιος χαρισματικός ηγέτης θα αναδειχθεί για να τους σώσει.

Μόνο τα νεκρά ψάρια πάνε με το ρεύμα

«Επί τοις παρούσι τον βίον διάπλεκε» (Ρύθμιζε την ζωή σου σύμφωνα με τις συνθήκες).

Από παντού ακούγονται οι σειρήνες της προσαρμογής και της παραίτησης. Τα προβλήματα της ζωής ,τα διαφαινόμενα αδιέξοδα κάθε μορφής και η νοοτροπία της ίδιας της κοινωνίας μάς προτρέπουν να υποχωρήσουμε, να παραιτηθούμε και να μην συγκρουστούμε. Όλοι μάς συμβουλεύουν πως ένας μικρός συμβιβασμός και η αναγκαία προσαρμογή στις επιταγές της πραγματικότητας θα μας εξασφαλίσουν ευκολότερα και αποτελεσματικότερα την επιβίωσή μας και ίσως την κοινωνική μας αναγνώριση.

“Αν δεν έχεις τη δύναμη να επιβάλλεις τους δικούς σου όρους στη ζωή, τότε πρέπει να δεχτείς τους όρους που σου προσφέρει αυτή”(Έλιοτ) .

Πόση δύναμη χρειάζεται να αντισταθείς στην παραπάνω προτροπή, που δεν είναι και η μόνη. Δεν χρειάζεται πολύ ο μέσος άνθρωπος για να λιποτακτήσει μπροστά στην προοπτική μιας διαφαινόμενης αποτυχίας και ήττας και μετά να αποπειραθεί να εκλογικεύσει αυτή του την παραίτηση. «Δεν είχα τις αναγκαίες δυνάμεις, ούτε την θέληση να συγκρουστώ με ό,τι με υπερβαίνει».

Αυτή είναι μία από τις πολλές ομολογίες και εξομολογήσεις πολλών ανθρώπων που επιλέγουν την τακτική του ρίψασπη και βολεύονται στην σιγουριά του δοκιμασμένου και στις νίκες εκείνων των μαχών που ποτέ δεν έδωσαν. Γι’ αυτή τους την επιλογή δεν νιώθουν ενοχές, ούτε τύψεις. Τα τυχόν αρνητικά τους συναισθήματα τα απαλύνει το γεγονός πως και η πλειονότητα των ανθρώπων τον ίδιο δρόμο ακολουθεί (κοινωνικός κομφορμισμός).

Η Προσαρμογή

Εξάλλου για πολλούς θεωρείται ικανότητα και ευελιξία η προσαρμογή στην αναγκαιότητα που επιβάλλει η πραγματικότητα και η ζωή. Η κοινωνία επιβραβεύει αυτούς που γνωρίζουν τον τρόπο και τον χρόνο να προσαρμόζονται στις εκάστοτε συνθήκες και στο πλαίσιο που ορίζουν κάποια πρόσωπα. Η κοινωνική ευκαμψία και η προσαρμοστικότητα θεωρούνται ατομικές αρετές και κοινωνικές αξίες.

“Ην δε ικανός αρμόσασθαι και τόπω και χρόνω και προσώπω, και πάσαν περίστασιν αρμοδίως υποκρίνασθαι”(Διογένης Λαέρτιος, Ήταν ικανός να προσαρμόζεται και στο μέρος και στο χρόνο και στο πρόσωπο και σε κάθε περίσταση να υποκρίνεται κατάλληλα).

Ωστόσο και ενάντια στην παραπάνω στάση και βιοθεωρία, υπάρχει και η άποψη πως η παραίτηση, ο συμβιβασμός και η προσαρμογή άνευ όρων στα δεδομένα της ζωής και του κοινωνικού συστήματος υποδηλώνει δειλία και μία ιδεολογική και κοινωνική αποβιταμίνωση του υποκειμένου. Πολλοί θεωρούν πως η τάση-επιλογή του ανθρώπου να βαδίζει παράλληλα και σύμφωνα με τους όρους του συνηθισμένου, του δοκιμασμένου και του κοινωνικά αναγκαίου-επιβαλλόμενου οδηγεί στην νέκρωση και στην απονεύρωση κάθε δημιουργικής δύναμης.

Η αναλογία αυτής της στάσης ζωής με τα νεκρά ψάρια είναι εμφανής και άκρως διδακτική. Το γνωστό σύνθημα “Μόνο τα νεκρά ψάρια πάνε με το ρεύμα” είναι δηλωτικό της απαξίωσης και της αρνητικής αξιολόγησης της προσαρμογής και της παραίτησης ως ατομικών και κοινωνικών συμπεριφορών. Η άκριτη και απόλυτη συμμόρφωση στους κανόνες της κοινωνίας συνοδεύεται από μία παραχάραξη της ιδιαιτερότητας του υποκειμένου που εξαντλείται στις προσπάθειές του να πετύχει το μέγιστο βαθμό προσαρμογής και όχι το επιθυμητό επίπεδο ολοκλήρωσής του.

“Δεν είναι δείγμα υγείας να είσαι καλά προσαρμοσμένος σε μια βαθιά άρρωστη κοινωνία” (Krishnamurti).

Ενάντια στο ρεύμα

Η κοινωνία και ο πολιτισμός εξελίσσονται μόνον από εκείνους που τολμούν να βαδίσουν ενάντια στο ρεύμα και στις βολικές συνήθειες. Ο αγώνας και η αγωνία να αρέσουμε στους άλλους –ως αναγκαία προϋπόθεση της επιβίωσής μας- στο τέλος ούτε τον κόσμο αλλάζει, ούτε και τον εαυτό μας διευκολύνει να εξωτερικεύσει τις δημιουργικές του δυνάμεις. Οι άλλοι θέλουν να μάς βλέπουν συνοδοιπόρους τους στην ακινησία και στην λατρεία του δοκιμασμένου. Έτσι, όμως, ο κόσμος και η κοινωνία βαλτώνουν παραπέμποντας σε αγέλη ομοιόμορφων και απρόσωπων όντων που αδυνατούν να υπερβούν την μετριότητά τους.

“Η συνεχής προσαρμογή με σκοπό να ταιριάζουμε στις επιθυμίες των άλλων, σκοτώνει την Τελειότητα “(Κομφούκιος).

Ωστόσο, αιώνες τώρα, το ερώτημα για την επιθυμητή στάση ζωής παραμένει αναπάντητο, αφού τόσο οι μεγάλοι διανοητές όσο και η λαϊκή σοφία μάς προτρέπουν –συμβουλεύουν διαφορετική στάση ζωής. Η κεκτημένη εμπειρία και τα προσωπικά βιώματα του καθενός καθορίζουν και την γενικότερη στάση μας απέναντι στο δίλημμα: “Προσαρμογή και μία πορεία σύμφωνα με το ρεύμα ή αντίσταση και ενάντια στο ρεύμα”;

“Κατά πως είναι οι καιροί, έτσι και να αρμενίζεις” (Παροιμία)
“Ευτυχία είναι να λικνίζεσαι με το ρεύμα” (Kινέζικη παροιμία).

Η Αλήθεια περί του πρακτέου

Οι παραπάνω παροιμίες, ως απόσταγμα της βιωμένης εμπειρίας των ανθρώπων, κρύβουν μία αλήθεια που ωστόσο δεν είναι αποδεκτή από πολλούς. Κι αυτό γιατί επωάζει τον συντηρητισμό ως προσωπική στάση και κοινωνική συμπεριφορά. Μία στάση και συμπεριφορά, όμως, που δυσκολεύουν την εξέλιξη και την αλλαγή που συνιστούν την κοσμοποιό δύναμη – αρχή του πολιτισμού και του σύμπαντος. Ίσως ο Τζέφερσον ακολουθώντας την Αριστοτελική μεσότητα να μάς συμβουλεύει σωστά.

“ Σε ό,τι αφορά τον τρόπο, πήγαινε με το ρεύμα. Σε ό,τι αφορά τις αρχές, μείνε ακλόνητος σαν βράχος”.

Ίσως-ίσως η μεγάλη αλήθεια της ζωής να κρύβεται στην θέση του Δαρβίνου ως προϊόν έρευνας και επιστημονικής μελέτης:

«Δεν είναι τα πιο δυνατά είδη που επιβιώνουν ή τα πιο έξυπνα, αλλά αυτά που ανταποκρίνονται καλύτερα στις αλλαγές».

Δεν λείπουν, βέβαια, από την ζωή κι εκείνοι οι άνθρωποι που άλλοτε από ιδιοσυγκρασία κι άλλοτε “εκ πεποιθήσεως” βαδίζουν ενάντια στο ρεύμα ακολουθώντας την τακτική της Πέστροφας και κάποιων άλλων ψαριών, όπως του Σολομού, του Κυπρίνου κι άλλων. Είναι οι τολμηροί και οι αντισυστημικοί που αψηφώντας κινδύνους και προβλήματα κάνουν σημαία τους την ανατροπή και τον αντικομφορμισμό. Είναι εκείνοι που δεν αρέσκονται στην θαλπωρή της άνεσης, της σιγουριάς και της ασφάλειας και με εργαλεία την φαντασία και την αδάμαστη τόλμη προκαλούν την ήττα, την αποτυχία και ίσως τον θάνατο. Είναι αυτοί που δεν χωράνε στα στενά πλαίσια του γνωστού μας “ανθρωπάκου”, όπως εύστοχα τον περιέγραψε ο Βίλχελμ Ράιχ.

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ: Η εύνοια μοιάζει με φιλία αλλά δεν είναι

Η εύνοια ναι μεν μοιάζει με φιλία, δεν είναι όμως φιλία· διότι εύνοια γίνεται και προς άγνωστα πρόσωπα και χωρίς να το γνωρίζουν, φιλία όμως όχι — αυτά έχουν ειπωθεί και πρωτύτερα.

Αλλά ούτε αγάπη είναι, καθώς δεν έχει ένταση ούτε επιθυμία, στοιχεία που υπάρχουν στην αγάπη. Εξάλλου η αγάπη προϋποθέτει οικειότητα, ενώ εύνοια γίνεται και ξαφνικά, όπως συμβαίνει και με τους αθλητές· αφού γινόμαστε ευνοϊκοί προς αυτούς και θέλουμε ό,τι και εκείνοι, όχι όμως ότι θα τους βοηθούσαμε σε κάτι, διότι, καθώς είπαμε, ξαφνικά γινόμαστε ευνοϊκοί και επιφανειακά αγαπάμε.

Φαίνεται λοιπόν πως είναι αρχή φιλίας, όπως και στον έρωτα αρχή είναι η τέρψη που λαμβάνει κανείς στη θέα του αγαπημένου προσώπου· αφού κανείς δεν ερωτεύεται, αν πρώτα δεν λάβει χαρά από την εικόνα του, ενώ αυτό, δηλαδή η χαρά μπροστά στη θέα του προσώπου, δεν αρκεί για να πει κανείς πως είναι ερωτευμένος, αλλά είναι ερωτευμένος όταν και ποθεί στην απουσία του και επιθυμεί την παρουσία του. Έτσι λοιπόν και δεν είναι δυνατόν να είναι κανείς φίλος δίχως να έχει ευνοϊκή διάθεση, όμως όσοι έχουν, δεν σημαίνει ότι και αγαπούν· αφού θέλουν μόνο τα καλά πράγματα για εκείνους που αισθάνονται έτσι, αλλά όχι ότι θα τους βοηθούσαν, ούτε θα έμπαιναν σε κόπο για χατίρι τους.

Γι’ αυτό και θα μπορούσε κανείς, μιλώντας μεταφορικά, να πει πως είναι μια ανενεργή φιλία, που, όταν χρονίσει και αποκτήσει οικειότητα, γίνεται φιλία, όχι όμως εκείνο το είδος της φιλίας που χαρακτηρίζεται από το όφελος ούτε εκείνο που χαρακτηρίζεται από την ευχαρίστηση· αφού τέτοιου είδους φιλίες δεν προκαλούν εύνοια. Γιατί αυτός που ευεργετήθηκε προσφέρει την εύνοιά του σε αντάλλαγμα για όσα του συνέβησαν, πράττοντας έτσι το σωστό, ενώ εκείνος που θέλει να προκόψει κάποιος ελπίζοντας ότι μέσω εκείνου θα βρεθεί σε καλή κατάσταση, δεν φαίνεται ευνοϊκός προς εκείνον, αλλά μάλλον προς τον εαυτό του, καθώς ούτε φίλος είναι, αν τον φροντίζει για κάποιο όφελος.

Γενικώς, η εύνοια γίνεται για κάποια αρετή και καλοσύνη, όταν φανεί κανείς σε κάποιον καλός ή ανδρείος ή κάτι τι παρόμοιο, όπως ακριβώς είπαμε και για τους αθλητές.

Αριστοτέλους, Ηθικά Νικομάχεια (1166b.30 έως 1167a.21)

Η κρίση της Μιλήτου και οι Πάριοι εμπειρογνώμονες

(Ηρόδοτος, Βιβλίο Ε’, Τερψιχόρη 28-30)

Η Μίλητος, όπως θυμόμαστε από το σχολείο, ήταν η επιφανέστερη πόλη της Ιωνίας. Χτισμένη στις εκβολές του ποταμού Μαιάνδρου, από Ίωνες αποίκους, που έφτασαν εκεί από την Αττική, αλλά είχαν αρχηγούς τους Νηλείδες, τους απόγονους δηλαδή του Νέστορα, του βασιλιά της Πύλου, χάρη στη γεωγραφική της θέση και τα δυο ασφαλή λιμάνια της, έγινε πολύ γρήγορα το οικονομικό και πολιτικό κέντρο της Ιωνίας, υποσκελίζοντας την Έφεσο, την Πριήνη, τη Σάμο, τη Χίο, τη Φώκαια και τις λοιπές ιωνικές πόλεις.

Τον 6ο π.Χ. αιώνα στα λιμάνια της Μιλήτου μπορούσες να συναντήσεις πλοία από όλες τις μεσογειακές πόλεις και ανθρώπους κάθε φυλής και γλώσσας. Εκεί έφταναν έμποροι από τα βάθη της Μικρασίας και από πιο μακριά ακόμα, και από εκεί ξεκινούσαν πλοία για όλα τα λιμάνια της Μεσογείου και του Ευξείνου.

Στην Ιωνία δε συγκεντρώθηκε μονάχα μεγάλος πλούτος αλλά και πάμπολλες πληροφορίες και γνώσεις. Η κοινωνία στις ιωνικές πόλεις ήταν η πιο ανοικτή της εποχής και το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με τη συσσώρευση πλούτου και γνώσεων, έβαλε τον σπόρο από τον οποίο άνθισε η φιλοσοφία. Στη Μίλητο λοιπόν εμφανίστηκαν οι τρεις πρώτοι φιλόσοφοι, που επειδή ασχολήθηκαν κατά κύριο λόγο με τη φύση, ονομάστηκαν από τον Αριστοτέλη φυσικοί ή φυσιολόγοι. Ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος και ο Αναξιμένης.

Από πολύ νωρίς όμως, η συσσώρευση τόσου πλούτου αλλά και η άνιση κατανομή του, προκάλεσε ταξικές αντιπαραθέσεις και κοινοτικές ταραχές. Δημιουργήθηκαν τρία «κόμματα», τα δύο από τα οποία είχαν πολύ χαρακτηριστικά ονόματα: η «Πλούτις» ήταν η παράταξη των πλουσίων και η «Χειρομάχα» η παράταξη των εργαζομένων στο λιμάνι, στα πλοία και στα εργαστήρια. Το τρίτο κόμμα, που το αποτελούσαν οι ακτήμονες αγρότες ήταν οι «Γέργιθες».

Στην αρχή την εξουσία την είχαν οι πλούσιοι, αλλά η σκληρή διακυβέρνησή τους, προκαλούσε μεγάλες αντιδράσεις στο λαό και διαρκώς εξυφαίνονταν συνωμοσίες εναντίον τους. Η ένταση έφτασε σε
τέτοιο σημείο, ώστε οι εκπρόσωποι της «Πλούτιδος», από φόβο για τη ζωή τους, δε συνεδρίαζαν σε κάποιο κτίριο στη στεριά, αλλά μέσα στα πλοία τους, στην ανοιχτή θάλασσα. Και επειδή αυτό γινόταν πολύ συχνά ονομάστηκαν ειρωνικά αειναύτες.

Κάποτε η «Χειρομάχα» σε συμμαχία με τους «Γέργιθες», πήρε την εξουσία και εξαπέλυσε διωγμό κατά των πλουσίων, εξορίζοντας πολλούς και δημεύοντας τις περιουσίες τους. Οι πλούσιοι όμως, με τη βοήθεια των Λυδών και των Σπαρτιατών, ξαναπήρανε την εξουσία και προχώρησαν σε αιματηρά αντίποινα. Η Μίλητος βυθίστηκε σε βαθιά κοινωνική αλλά και οικονομική κρίση, που δεν έδειχνε σημείο ύφεσης. Τότε κάποιοι επιφανείς Μιλήσιοι σκέφτηκαν να ζητήσουν τις συστάσεις ξένων «εμπειρογνωμόνων» για το ξεπέρασμα της κρίσης.

Εκείνο τον καιρό η Πάρος ήταν μια ευημερούσα και καλά οργανωμένη πολιτεία, που όλοι οι Έλληνες σέβονταν για την κοινωνική γαλήνη και την οικονομική ευρωστία της. Στους Παριανούς λοιπόν απευθύνθηκαν οι Μιλήσιοι, ζητώντας τις συμβουλές τους. Πραγματικά έφτασε στη Μίλητο πολυμελής ομάδα πολιτών της Πάρου, οι οποίοι για έναν και πάνω μήνα δεν έκαναν τίποτε άλλο από το να γυρίζουν στην πόλη και στους γύρω αγρούς, να μπαίνουν σε σπίτια, να συζητούν με τους κατοίκους και να κρατάνε σημειώσεις. Στο τέλος συγκέντρωσαν τους πολίτες της Μιλήτου στο θέατρο της πόλης και τους ανακοίνωσαν τα πορίσματα των ερευνών τους.

«Όλον αυτό τον καιρό καταγράψαμε ποιοι από σας έχουν τα πιο περιποιημένα χωράφια, το πιο ταχτοποιημένο σπίτι, ποιοι δουλεύουν με όρεξη και αποδοτικά και καταρτίσαμε αυτό τον κατάλογο. Αυτούς λοιπόν να βάλετε να κυβερνήσουν την πόλη σας».

ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ ΚΑΙ ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ: ΟΙ ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΤΩΝ ΓΕΓΟΝΟΤΩΝ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

ΛΥΣΑΝΔΡΟΣ

Ο Λύσανδρος (… – 395 π.Χ.) ήταν Σπαρτιάτης πολιτικός και στρατηγός, ο οποίος έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη νίκη των Σπαρτιατών κατά των Αθηναίων στον Πελοποννησιακό πόλεμο το 404 π.Χ. Ήταν ικανότατος στρατηγός και ναύαρχος των Λακεδαιμονίων, υπέρμετρα όμως φιλόδοξος και χωρίς ηθικούς φραγμούς.

Διεκπεραίωσε νικηφόρα τη ναυμαχία κοντά στο Νότιο Ακρωτήριον, όπως και τη ναυμαχία στους Αιγός Ποταμούς. Κατόπιν πολιόρκησε την Αθήνα, την υποχρέωσε σε παράδοση και κατέστρεψε τα Μακρά Τείχη το 404 π.Χ. Ήταν εκείνος που εγκατέστησε σπαρτιατική φρουρά στην Ακρόπολη της Αθήνας και το καθεστώς των Τριάκοντα Τυράννων.

ΠΑΥΣΑΝΙΑΣ Α’ Ο ΛΑΚΕΔΑΙΜΟΝΙΟΣ

O Παυσανίας, Βασιλιάς της Σπάρτης από την Δυναστεία των Αγιαδών (445 π.Χ. – 426 π.Χ. και 408 π.Χ. – 395 π.Χ.) ήταν γιος του βασιλιά Πλειστοάνακτος και εγγονός του διάσημου στρατηγού Παυσανία.

Η πρώτη περίοδος της βασιλείας του Παυσανία ήταν εποχή μεγάλων ταραχών. Ο ίδιος ανέβηκε στον θρόνο ανήλικος, συνεπώς ανίκανος να κυβερνήσει.

Η Εύβοια και τα Μέγαρα επαναστάτησαν από την Συμμαχία της Δήλου (446 π.Χ.), οι Πελοποννησιακές δυνάμεις επιτέθηκαν στην Αττική και έφτασαν μέχρι την Ελευσίνα. Στην συνέχεια ο Πλειστοάνακτας εκθρονίστηκε και εξορίστηκε με την κατηγορία ότι τον δωροδόκησε ο Περικλής να αποσύρει τους Σπαρτιάτες από την Αττική (445 π.Χ.) Ο μικρός Παυσανίας τοποθετήθηκε στην θέση του Πλειστοάνακτα και βασίλευσε μέχρι την ανάκληση του (426 π.Χ.). Ο πατέρας του κυβέρνησε ξανά μέχρι τον θάνατο του (408 π.Χ.) και τον διαδέχθηκε στον θρόνο των Αγιαδών ο Παυσανίας.

ΛΗΞΗ ΤΟΥ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΙΑΚΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

Μετά την οριστική νίκη των Σπαρτιατών επί των Αθηναίων στην Μάχη στους Αιγός Ποταμούς (405 π.Χ.) ο Σπαρτιάτης στρατηγός Λύσανδρος αποφασίσε να αποκλείσει την Αθήνα για να συνθηκολογήσει. Ο Λύσανδρος απέκλεισε τον Πειραιά με αποτέλεσμα να ανακοπεί ο εφοδιασμός της πόλης και να ζητήσουν οι κάτοικοι την παράδοση. Ο στρατηγός Θηραμένης ξεκίνησε διαπραγματεύσεις με τον Λύσανδρο και συμφώνησε στην παράδοση. Με τον τρόπο αυτό έληξε ο Πελοποννησιακός Πόλεμος (404 π.Χ.).

ΑΝΑΤΡΟΠΗ ΤΩΝ ΤΡΙΑΚΟΝΤΑ ΤΥΡΑΝΝΩΝ

Την διοίκηση της Αθήνας ανέλαβαν οι Τριάκοντα Τύραννοι Αθηναίοι πολίτες με απολυταρχικές τάσεις υπό την επίβλεψη του Λύσανδρου. Αρχηγός τους ήταν ο Κριτίας. Ανάμεσα τους βρισκόταν και ο ίδιος ο Θηραμένης.

Ακολούθησε μια μεγάλη σειρά βιαιοτήτων από τους Τριάκοντα Τύραννους με λεηλασίες, σφαγές και δολοφονίες αθώων πολιτών. Δεν δίσταζαν να δολοφονήσουν οποιονδήποτε αντιστεκόταν. Ανάμεσα στα θύματα ήταν και ο ίδιος ο Θηραμένης.

Οι Δημοκρατικοί αντέδρασαν έντονα και οργανώθηκαν με αρχηγό τον Θρασύβουλο να τους ανατρέψουν (403 π.Χ.). Απέκτησαν σύμμαχο ακόμα και τον ίδιο τον βασιλιά της Σπάρτης Παυσανία. Έτσι ο Παυσανίας εξεστράτευσε στην Αττική για να εμποδίσει το απολυταρχικό πρόγραμμα του Λύσανδρου (δηλ. την διατήρηση των Τριάκοντα τυράννων στην Αθήνα). Συνδιαλεγόμενος με τις αντιμαχόμενες μερίδες της Αθήνας συνεργάστηκε με τον Αθηναίο Θρασύβουλο και έτσι αποκαταστάθηκε η Δημοκρατία. Με την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στην Αρχαία Αθήνα και με την συμβολή του Παυσανία οι δύο μεγάλες πόλεις συμμάχησαν προσωρινά μεταξύ τους.

Οι Έφοροι εξοργίστηκαν με τις ενέργειες του Παυσανία στην Αθήνα και τον εισήγαγαν σε δίκη αλλά τελικά αθωώθηκε.

ΚΟΡΙΝΘΙΑΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ

Ο Λύσανδρος επέστρεψε στην Σπάρτη (395 π.Χ.). Με τις κακές του ενέργειες οδήγησε την πόλη σε μια νέα σύγκρουση με την Αθήνα που έμεινε γνωστή ως Κορινθιακός Πόλεμος. Αυτή την φορά οι πρώην σύμμαχοι τους Θήβα, Αρχαία Κόρινθος και Άργος ήταν με την Αθήνα, στο πλευρό τους και οι Πέρσες. Οι Σπαρτιάτες οργάνωσαν την επίθεσηή τους με δύο στρατός ο πρώτος υπό την ηγεσία του Λυσάνδρου και ο δεύτερος υπό την ηγεσία του Παυσανία.

Οι δύο στρατοί συμφώνησαν να συναντηθούν στην Βοιωτική πόλη Αλίαρτος. Ο στρατός του Λυσάνδρου έφτασε αμέσως, αλλά ο Παυσανίας καθυστερούσε πολύ. Ο ανυπόμονος Λύσανδρος αποφάσισε να πέσει πρώτος στην μάχη χωρίς να φτάσει η ενίσχυση του δεύτερου στρατού.

Ακολούθησαν σκληρές μάχες. Οι Σπαρτιάτες ηττήθηκαν και ο Λύσανδρος έπεσε έξω από τα τείχη της πόλης. Ο στρατός του Παυσανία έφτασε αμέσως μετά. Ο Παυσανίας δίστασε να πολεμήσει με τους υπεράριθμους αντιπάλους και ζήτησε ειρήνη για να συλλέξουν και να θάψουν τους νεκρούς τους. Αμέσως μετά επέστρεψε στην Σπάρτη. Κατηγορήθηκε από πολλούς Σπαρτιάτες ότι συναίνεσε στην επανόρθωση της δημοκρατίας είτε από ζηλοτυπία προς τον Λύσανδρο είτε ορμώμενος από φιλελεύθερες αρχές, αλλά αφέθηκε ελεύθερος.

Κατηγορήθηκε και πάλι το 394 π.Χ. γιατί παραμέλησε τα συμφέροντα της πατρίδας του και έγινε αίτιος της ήττας και του θανάτου του Λύσανδρου καθόσον καθυστέρησε να σπεύσει σε βοήθειά του στην Αλίαρτο. Ο Παυσανίας αντί να παρουσιαστεί στο δικαστήριο, διέφυγε στην Τεγέα όπου έζησε ως ικέτης στο ναό της Αθηνάς Αλέας ως το θάνατό του το 385 π.Χ.

Δεν είναι γνωστή η ημερομηνία που πέθανε, πιθανότατα λίγο μετά το 380 π.Χ..

Τον διαδέχθηκαν οι γιοί του πρώτα ο Αγησίπολις Α΄ σύμφωνα με μια επιγραφή που βρέθηκε στους Δελφούς και μετά ο Κλεόμβροτος Α΄.

Fabian Society: Ο Νέος Κόσμος του Χάξλεϋ

«Επιστήμη;» Ναι, Αυτό είναι άλλο ένα στοιχείο σε κόστος της σταθερότητας. Δεν είναι μόνο η Τέχνη ασύμβατη με την ευτυχία, είναι και η επιστήμη. Η επιστήμη είναι επικίνδυνη∙ πρέπει να την κρατάμε πολύ προσεκτικά αλυσοδεμένη και φιμωμένη… Μ’ ενδιαφέρει η αλήθεια, μου αρέσει η επιστήμη. Αλλά η αλήθεια είναι απειλή, η επιστήμη είναι δημόσιος κίνδυνος. Τόσο επικίνδυνη όσο και ευεργετική. Μας έδωσε την πιο σταθερή ισορροπία στην ιστορία… Αλλά δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στην επιστήμη να αναιρέσει το δικό της καλό έργο. Γι’ αυτό περιορίζουμε τόσο προσεκτικά το πεδίο δράσης των ερευνητών της… Δεν επιτρέπουμε (στην επιστήμη) να ασχολείται παρά μόνο με τα πιο άμεσα προβλήματα της στιγμής.

Όλες οι άλλες έρευνες αποθαρρύνονται επιμελώς… Ο ίδιος ο Φορντ μας έκανε πολλά για να μετατοπίσει την έμφαση από την αλήθεια και την ομορφιά στην άνεση και την ευτυχία, αλλά οι άνθρωποι συνέχισαν να μιλούν για την αλήθεια και την ομορφιά σαν να ήταν τα κυρίαρχα αγαθά. Μέχρι την εποχή του Εννεαετούς Πολέμου. Αυτό τους έκανε να αλλάξουν την στάση τους εντελώς. Ποιο είναι το νόημα της αλήθειας ή της ομορφιάς ή της γνώσης όταν οι βόμβες άνθρακα σκάνε παντού γύρω σου;

Τότε ήταν που η επιστήμη άρχισε για πρώτη φορά να ελέγχεται -μετά τον Εννιάχρονο Πόλεμο. Οι άνθρωποι τότε έγιναν έτοιμοι να αποδεχθούν έλεγχο ακόμη και στις διατροφικές ορέξεις τους. Οτιδήποτε για μια ήσυχη ζωή. Από τότε συνεχίζουμε να ελέγχουμε. Αυτό δεν ήταν πολύ καλό για την αλήθεια, φυσικά. Αλλά ήταν πολύ καλό για την ευτυχία. Δεν μπορείς να έχεις κάτι για το τίποτα ή τσάμπα. Η ευτυχία πρέπει να πληρώνεται. Πληρώνετε γι’ αυτό κ. Γουάτσον -το πληρώνετε επειδή τυγχάνει να ενδιαφέρεστε υπερβολικά για την ομορφιά. Με ενδιέφερε πάρα πολύ η αλήθεια∙ πλήρωσα κι εγώ.»

-Ο Mustapha Mond (πρωταγωνιστικός χαρακτήρας στο μυθιστόρημα ο «Θαυμαστός Νέος Κόσμος» του Aldous Huxley

Ποιός θα είναι ο Άγριος στον “Θαυμαστό Νέο Κόσμο” του Χάξλεϊ;

Σε ένα ορατό μέλλον, η βιοεπιστήμη και η γενετική έχουν φτάσει σε τέτοιο σημείο που υποκαθιστούν την φυσική εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, (αναζήτησε το άρθρο: Βιομηχανοποιημένη Ανθρωπότητα). Ο χαρακτήρας, ο ψυχικός κόσμος, η ευτυχία, η κοινωνική θέση κάθε ανθρώπου είναι προκαθορισμένα πολύ πριν την γέννησή του. Σε έναν κόσμο χωρίς φτώχεια, χωρίς πόλεμο και χωρίς ασθένειες, οι άνθρωποι παίρνουν ψυχοφάρμακα, η ακολασία και ο καταναλωτισμός είναι η καθημερινότητα και η αναπαραγωγή πραγματοποιείται σε «εκκολαπτήρια. Μέχρι που καταφθάνει ο Άγριος.

[Μελέτησε το βιβλίο, αλλά, αναζήτησε και την σειρά: Brave New World – Etats-Unis (2020)]

Ο Άλντους Χάξλεϋ, επηρεασμένος από τις επιστημονικές ανακαλύψεις της εποχής του, από τις κοινωνικές ανακατατάξεις στην Αγγλία και την τότε Σοβιετική Ένωση, αλλά κι από τον Ινδουισμό και τις ιδέες της Fabian Society όπου είναι εξέχων μέλος, παρουσιάζει/προφητεύει ένα ζοφερό αύριο που η πραγματικότητα έμελλε να το επιβεβαιώσει. Ένα ‘φανταστικό’ μυθιστόρημα για το μέλλον ή μια τρομακτική, ερεβώδη περιγραφή του, που ρίχνει ένα εκτυφλωτικό φως στο ζοφερό παρόν, (τόσο εκτυφλωτικό φως που το καθιστά αόρατο) και θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της λογοτεχνίας του εικοστού αιώνα που ‘χει αντέξει στον χρόνο. Δεν είναι και τόσο δύσκολο να Παρατηρήσει κάποιος το Ολοφάνερο και να προδιαγράψει προφητικά το μέλλον, ειδικά όταν κινείται στις ερμητικά κλειστές Μυστικές Εταιρίες, Στοές και Λαγούμια.

Το 1926 ο Βρετανός συγγραφέας Αλντους Χάξλεϊ πραγματοποίησε ένα ταξίδι στις ΗΠΑ όπου είδε από κοντά το σύστημα της «γραμμής παραγωγής» ή «γραμμής συναρμολόγησης» του μεγιστάνα της αυτοκινητοβιομηχανίας Χένρι Φορντ και συνέλαβε την ιδέα ότι ο φορντισμός, αν εφαρμοζόταν σε κάθε περιοχή του επιστητού και της κοινωνικής διαβίωσης, θα μπορούσε στο πολύ μακρινό μέλλον να αντικαταστήσει όχι μόνο τα πολιτικά συστήματα αλλά και τις θρησκείες. Αποδείχθηκε ότι σε μεγάλο βαθμό το μακρινό μέλλον δεν ήταν και τόσο μακρινό.

Φαντάστηκε λοιπόν, ένα παγκόσμιο κράτος όπου οι επιστημονικές κατακτήσεις θα εφαρμόζονταν σε όλους τους τομείς της ζωής και θα την άλλαζαν ριζικά. Και αυτό που φαντάστηκε, το οποίο δεν απέχει καθόλου από την πραγματικότητα που ζούμε σήμερα, το μετέφερε το 1932 στο διασημότερο μυθιστόρημά του, τον “Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο” ή “Γενναίο Νέο Κόσμο”.

Βρισκόμαστε στο 632 μ.Φ. (μετά Φορντ), σε ένα παγκόσμιο κράτος όπου έχουν εξαφανιστεί όλες οι «ασθένειες» του παρελθόντος: δεν υπάρχει παρελθόν, η σεξουαλική ελευθεριότητα είναι απόλυτη, δεν υπάρχει πείνα, πόνος και δυστυχία, τέχνη δεν υφίσταται, ούτε άγχος ή νευρώσεις και η οικογένεια έχει καταργηθεί. Το παρελθόν είναι πλέον ταμπού. Δεν γίνονται πόλεμοι, δεν υπάρχει Ιστορία, ούτε καν μνήμη της Ιστορίας. Ώστε όταν πολλά χρόνια αργότερα ο Φράνσις Φουκουγιάμα προέβλεπε το «τέλος της Ιστορίας» δεν έλεγε τίποτε καινούργιο.

Ευτυχία: Καταναλωτισμός και Παραισθησιογόνα.

Οι θρησκείες σε αυτή την ευτυχισμένη «μυρμηγκοφωλιά» έχουν εκλείψει. Ο καταναλωτισμός είναι η νέα και μοναδική θρησκεία. Οι άνθρωποι δεν γερνούν. Και όταν πεθαίνουν αποτεφρώνονται και η τέφρα τους χρησιμοποιείται ως λίπασμα για να αναπτυχθούν τα φυτά. Πεθαίνουν γαλήνιοι γιατί «είναι χρήσιμοι» και μετά τον θάνατό τους.

Η ανθρωπότητα αναπαράγεται τώρα στα κρατικά εργαστήρια με την χρήση της γενετικής μηχανικής και ανάλογα με την ποσότητα του οξυγόνου που παρέχεται στα έμβρυα παράγονται πέντε τύποι ανθρώπων: οι Άλφα, οι Βήτα, οι Γάμμα, οι Δέλτα και οι Έψιλον. Αφού οι ικανότητες και η ευφυΐα προκαθορίζονται, η ταξική διαστρωμάτωση της κοινωνίας πραγματοποιείται εκ των άνω μέσω της επιστήμης. Ο ρόλος του καθενός ορίζεται εξαρχής από τον προκαθορισμένο γενετικό κώδικα και επομένως όλα και όλοι ανήκουν σε όλους, γι’ αυτό και η σεξουαλική ελευθερία όχι μόνον είναι ανεκτή αλλά προπαγανδίζεται και από το κράτος.

Η κοινωνία είναι ένα στατιστικό και προκαθορισμένο καθεστώς όπου δεν υπάρχει τίποτε που να μην έχει προβλεφθεί. Οι πάντες παίρνουν ένα ναρκωτικό που αποκαλείται «Soma», το οποίο τους δημιουργεί αισθήματα ηδονικής ευφορίας και εξαφανίζει όλες τις δυσάρεστες συνέπειες που προκαλεί συχνά η αίσθηση του χώρου και του χρόνου. Τους χορηγείται και την ώρα που πεθαίνουν παρακολουθώντας πορνογραφικές ταινίες.

Αρχηγός αυτού του κράτους είναι κάποιος Μουσταφά Μοντ. Εχει υποστηριχθεί ότι το «πρότυπό» του ήταν ο Τούρκος ηγέτης Μουσταφά Κεμάλ, όμως και άλλα ονόματα που παρελαύνουν στο μυθιστόρημα παραπέμπουν σε ιστορικά πρόσωπα. Ο Μουσταφά Μοντ, αυτός ο ψυχρός «θεωρητικός της ευτυχίας», μοιάζει με μαριονέτα -αλλά έτσι μοιάζουν και άλλοι χαρακτήρες του βιβλίου.

Αυτός ο κόσμος, εν τούτοις, όπου έχει χαθεί η ουσία της ελευθερίας και της ατομικής ευθύνης, δεν είναι αλώβητος. Σε μια τοποθεσία του Νέου Μεξικού βρίσκεται ένα στρατόπεδο περιφραγμένο με ηλεκτροφόρο συρματόπλεγμα, μια αποικία «Αγρίων» που είναι κατάλοιπο του «παλιού» πολιτισμού. Κανείς, εκτός από κάποιους υψηλόβαθμους Άλφα, δεν επιτρέπεται να το επισκεφθεί. Και όταν ένας από τους «Αγρίους» (πρότυπο του οποίου είναι κατά κάποιον τρόπο ο «ευγενής άγριος» του Ρουσό) βρίσκεται σε αυτόν τον «Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο», αναφωνεί επαναλαμβάνοντας τα λόγια της κόρης του Πρόσπερο, Μιράντας, στην Τρικυμία του Σαίξπηρ (Πέμπτη πράξη, Α’ σκηνή):

«Τι πολλά, όμορφα πλάσματα είναι εδώ!
Τι ωραία που είναι η ανθρωπότης!
Ω εξαίσιος νέος κόσμος».

Ο τίτλος του μυθιστορήματος, που παραπέμπει στον Σαίξπηρ, είναι βεβαίως ειρωνικός, αφού το παγκόσμιο κράτος του Μουσταφά Μοντ δεν έχει καμιά σχέση με το νησί του Πρόσπερο. Για τούτο και σύντομα ο «Άγριος» διαπιστώνει πως τα θαύματα που τον εντυπωσίασαν είναι άκυρα. Ότι είναι πλασματική και επικίνδυνη αυτή η «απόλυτη» ευτυχία, αφού μας αποκόπτει από την αιτία των πραγμάτων. Ότι η αφθονία και η ποσότητα δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την ποιότητα. Ότι η ζωή αποκτά το πραγματικό της νόημα όταν έχουμε έναν σκοπό, όταν αγαπάμε, όταν ανήκουμε κάπου, όταν έχουμε «δικαίωμα» ακόμη και στην δυστυχία. Και από την στιγμή που όλα αυτά παύουν να υπάρχουν, η ζωή χάνει κάθε νόημα. Γι’ αυτό και στο τέλος ο δυστυχής «Άγριος» αυτοκτονεί.

Ο Aldous Huxley (εξέχων μέλος της Fabian Society -περισσότερα γι’ αυτά τα εξωτικά φρούτα πιο κάτω) δεν λέει, φυσικά, πουθενά αν και πώς μπορεί να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στον κόσμο του «Άγριου» και του παγκόσμιου κυβερνήτη Μουσταφά Μοντ. Το πρόβλημα παραμένει άλυτο και στην δική μας εποχή, επιβεβαιώνοντας αυτόν που έγραψε το χιλιοειπωμένο «το μέλλον είναι προβολή του παρόντος».

«Ενας συγγραφέας σαν τον Χάξλεϊ δεν έχει το δικαίωμα να προδίδει το μέλλον, όπως έκανε σ’ αυτό το βιβλίο» έγραψε για τον “Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο” ο Χ. Γκ. Γουέλς, (μέλος της Fabian Society κι ετούτος) τα ουτοπικά βιβλία και η πίστη στην πρόοδο του οποίου δεν άρεσαν διόλου στον Χάξλεϊ.

Όταν εκδόθηκε το δικό του δυστοπικό μυθιστόρημα, δεν ήταν λίγοι όσοι το αντιμετώπισαν αρνητικά, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. Η μεγάλη αξία του θα αναγνωριζόταν αρκετά χρόνια αργότερα. Εκείνοι που θα το εκτιμούσαν από την αρχή ήταν οι φιλόσοφοι και οι βιολόγοι. Αυτονόητο, θα έλεγε κανείς, αφού ο Χάξλεϊ προερχόταν από οικογένεια βιολόγων, στους οποίους ανήκε ο παππούς του Τόμας Χένρι Χάξλεϊ, αποκαλούμενος και «μπουλντόγκ του Δαρβίνου», και ο αδελφός του Τζούλιαν. Ο παρατηρητικός αναγνώστης διαπιστώνει από τις πρώτες σελίδες ότι η σκιά του Δαρβίνου και του Ινδουισμού πέφτει βαριά πάνω στον “Θαυμαστό Καινούργιο Κόσμο”.

Από πού να αρχίσει κανείς να συζητά για το διάσημο διήγημα δυστοπίας του Χάξλεϊ; Παρόλο που οι περισσότεροι συμφωνούν ότι το έργο έχει μια ξεκάθαρη λαμπρότητα ως το τελευταίο του κομμάτι, οι περισσότεροι είναι επίσης μπερδεμένοι ως προς το ποια ήταν η πρόθεση του Χάξλεϊ να γράψει αυτό το εξαιρετικά επιδραστικό, δυστοπικό δράμα. Είχε σκοπό να εκληφθεί ως προτροπή; Μια αναπόφευκτη προφητεία; Ή μήπως προοριζόταν να εκληφθεί ως μια “Τελετουργία σε Κοινή Θέα” …όπως μας έχουν συνηθίσει οι Επικυρίαρχοι όλων των επιπέδων, Μυστικών Εταιριών, Στοών και Λαγουμιών;

Τι νοείται με τον όρο “Τελετουργία σε Κοινή Θέα;”

Αν πρόκειται να μιλήσουμε για τέτοια πράγματα, η ιστορία μας αρχίζει με τον (επίσης μέλος της Fabian Society) H.G. Wells, από τον οποίο ο Aldous αναγνώριζε ότι επηρεάστηκε, ιδίως από τα μυθιστορήματα του Wells “A Modern Utopia / Μια Σύγχρονη Ουτοπία”, “The Sleeper Awakes / Ο Κοιμώμενος Ξυπνάει” και “Men Like Gods / Άνθρωποι σαν Θεοί”, όταν έγραφε το “Brave New World / Θαυμαστό Νέο Κόσμο”… άλλωστε έρπουν αμφότεροι στα ίδια Λαγούμια.

Παρόλο που ο Aldous έχει ειπωθεί οτι αναφέρεται στον Wells ως “φρικτό, χυδαίο ανθρωπάκι” (ο Wells δεν ήταν συμπαθή ως χαρακτήρας), αυτό δεν συνέβη για τους λόγους που θα μπορούσε κανείς να υποθέσει αρχικά. Ο Άλντους όντως συμμεριζόταν μια Γουελσιανή ματιά ότι η κοινωνία πρέπει να οργανώνεται με βάση ένα σύστημα καστών. Ίσως αυτός να ήταν ένας από τους λόγους που ο Άλντους γοητεύτηκε τόσο πολύ μαθαίνοντας για τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και πρακτικές των Ινδουιστών της Ινδίας, οι οποίες συνυπήρχαν επί αιώνες με ένα βαθιά ριζωμένο σύστημα κάστας, το οποίο μέχρι σήμερα είναι Θεϊκό/Ιερό, γονιδιακό κι απαραβίαστο, παρ’ όλο που ‘χουν ψηφιστεί νόμοι που το απαγορεύουν, αλλά δεν εφαρμόζονται, ούτε καν στις σύγχρονες πόλεις.

Ο Ινδουισμός έχει φυσικά, προσφέρει πληθώρα σπουδαίων έργων και γνώσεων, αλλά κι έχει διαφθαρεί και είναι απόλυτα συνυφασμένος με την διατήρηση του θρησκευτικού συστήματος των καστών της Ινδίας, και χρησιμοποιήθηκε για να δικαιολογήσει ένα σύστημα αυστηρά δομημένης γονιδιακής ιεραρχίας από τον σκλάβο μέχρι την θεϊκή κατάσταση ενός Βραχμάνου και οι Βρετανοί ιμπεριαλιστές ήταν πάντα γοητευμένοι από αυτήν την μορφή κοινωνικής οργάνωσης και διακυβέρνησης.

Έχει τις ρίζες του στην προ-αρχαία Ινδία και υποβλήθηκε σε διαδοχικές μεταβολές από διάφορες κυρίαρχες ελίτ στην μεσαιωνική, πρώιμη νεωτερική και σύγχρονη Ινδία, ειδικά στην Μογγολική αυτοκρατορία της Ινδίας και στις Βρετανικές Ινδίες. Είναι και σήμερα η βάση του συστήματος εκπαιδευτικών και επαγγελματικών θέσεων στην Ινδία. Το σύστημα καστών αποτελείται από δύο διαφορετικές έννοιες, το Βάρνα και το Τζατί, οι οποίες μπορούν να εκληφθούν ως διαφορετικά επίπεδα ανάλυσης αυτού του συστήματος.

Η λέξη Βάρνα υποδεικνύει ένα “ιδανικό” μοντέλο διακυβέρνησης, έναν τρόπο σχεδιασμού της κοινωνίας, ενώ η λέξη Τζατί (Τζατί σημαίνει γέννηση) αναφέρεται στις κοινωνικές ομάδες που γεννιούνται οι άνθρωποι με τις οποίες ταυτίζονται και στην βάση των οποίων αλληλεπιδρούν, χωρίς να μπορούν να μεταπηδήσουν στην κάστα των Βάρνα. Η λέξη Βάρνα σημαίνει χρώμα. Το θρησκευτικό σύστημα των καστών κατηγοριοποιεί τους Ινδούς σε 4 βασικές κοινωνικές τάξεις.

Οι Βάρνα είναι μόνον τέσσερις από προ-αρχαιοτάτων χρόνων: Μπραχμάν, Κσατρίγια, Βάισυα και Σούντρα. Οι άνθρωποι που έχουν γεννηθεί έξω από κάθε κάστα αποκαλούνται Ανέγγιχτοι «Νταλίτ» κι είναι εκείνοι που ζουν στο κοινωνικό περιθώριο, κάπως όπως οι “Άγριοι” στον Χάξλεϊ. Οι Τζατί είναι πολλές στον αριθμό κι εσωτερικά διασπασμένες. Αν και διαφέρουν από θρησκεία σε θρησκεία και άλλαξαν πολλές φορές την ταυτότητά τους, συνεχίζουν να ασκούν θρησκευτική επίδραση στους Ινδούς και στους Ινδουιστές, αν κι ανάλογες μορφές καστών, υπάρχουν στον Ισλαμισμό, τους Σιχ, τον Βουδισμό του Νεπάλ κι άλλες θρησκευτικές ομάδες στην Ν. Ασία. Η χρήση του όρου από τους Δυτικούς προχώρησε και στην φυλετική διάκριση υπεροχής όπως στις ΗΠΑ την Νότια Αφρική και άλλες χώρες, ακόμη και στον χριστιανισμό, στον ιουδαϊσμό και τις διάφορες αιρέσεις τους σε Ανατολή και Δύση, ακόμη και στα φιλελεύθερα Ευρωπαϊκά κράτη, των “ανθρωπίνων δικαιωμάτων”.

Ο Aldous ενδιαφερόταν πάντα για το θέμα της θρησκείας, αλλά περισσότερο για τις χρήσεις της στον συμπεριφορισμό και την διανοητική προσαρμογή / τροποποίηση που επιτυγχάνεται μέσω τεχνικών όπως η εισαγωγή σε κατάσταση έκστασης, όπου η δεκτικότητα ενός ατόμου σε νέες υποβαλλόμενες παράλογες επιλογές μπορεί να χειραγωγηθεί. Η Hypnopædia / Υπνοπαιδεία δεν ήταν απλώς ένα ιδιόρρυθμο κατασκεύασμα επιστημονικής φαντασίας. Είναι επίσης ο λόγος για τον οποίο ο Aldous ενδιαφερόταν τόσο πολύ για το έργο του Dr. William Sargant, στον οποίο ο Aldous αναφέρεται επανειλημμένα στα γραπτά και τις διαλέξεις του και ο οποίος είχε εμπλακεί με το Ινστιτούτο Tavistock και το “MK-Ultra”

ΣΟΚ & ΔΕΟΣ

Ο William Walters Sargant (1907 – 1988) ήταν πλούσιος μεθοδιστής, από οικογένεια ιεροκηρύκων, Βρετανός ψυχίατρος που μνημονεύεται για τον ευαγγελικό ζήλο με τον οποίο προωθούσε αναποτελεσματικές “θεραπείες” όπως η ψυχοχειρουργική (λοβοτομή ή λευκοτομή), η θεραπεία βαθέως ύπνου, η ηλεκτροσπασμοθεραπεία και η θεραπεία σοκ με ινσουλίνη. Ο Sargant σπούδασε ιατρική στο St John’s College του Κέιμπριτζ και πτυχιούχος γιατρός στο St Mary’s Hospital του Λονδίνου.

Η φιλοδοξία του να γίνει γιατρός ματαιώθηκε από μια καταστροφική έρευνα και μια νευρική κρίση, μετά την οποία έστρεψε την προσοχή του στην ψυχιατρική. Έχοντας εκπαιδευτεί υπό τον Edward Mapother στο Maudsley Hospital, στο Νότιο Λονδίνο, εργάστηκε στην Ιατρική Υπηρεσία Έκτακτης Ανάγκης του Sutton κατά την διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Το 1938 ο Sargant έλαβε υποτροφία Rockefeller για να περάσει ένα χρόνο στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ στην Βοστόνη της Μασαχουσέτης, υπό τον καθηγητή Stanley Cobb. Ενώ εκεί έκανε κάποια πειράματα για την υπερβολική αναπνοή και ανέπτυξε μια θεωρία ότι η διαφορά μεταξύ φυσιολογικών και νευρωτικών ανθρώπων είναι ότι οι τελευταίοι έχουν χάσει την υποβλητικότητά τους. Ανάλογα με την παροχή οξυγόνου/αναπνοής έφτιαχναν τις κάστες στον “Θαυμαστό Νέο Κόσμο” του Χάξλεϊ.

Τα τελευταία χρόνια, ο συγγραφέας Gordon Thomas πρότεινε ότι τα πειράματα του Sargant με την ψυχιατρική “θεραπεία” βαθύ ύπνου ήταν μέρος της Βρετανικής συμμετοχής στο πρόγραμμα CIA MK-ULTRA για τον έλεγχο του νου. Ο Donald Ewen Cameron πειραματιζόταν σε παρόμοιες πρακτικές στον Καναδά, και αργότερα προέκυψε ότι το έργο του χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από την CIA. Ο Cameron ζητούσε συχνά την συμβουλή του Sargant και σε μια περίπτωση ο Sargant έστειλε στον Κάμερον ένα σημείωμα λέγοντας: «Ό,τι καταφέρνεις σε αυτόν τον τομέα, το σκέφτηκα πρώτα». Βιβλία για τα πειράματα του Κάμερον έχουν σχολιάσει τους δεσμούς μεταξύ των δύο ψυχιάτρων. Ο Sargant ενήργησε ως σύμβουλος για την MI5, αν και δεν έχει προκύψει κανένα επίσημο στοιχείο ότι η εργασία του με την “θεραπεία” βαθέως ύπνου στο νοσοκομείο St Thomas είχε δεσμούς με τις υπηρεσίες πληροφοριών, αλλά… κοντά στον νου κι η γνώση.

Αυτές οι ψυχιατρικές / θρησκευτικές απάνθρωπες θέσεις είναι που διαμόρφωσαν την κεντρική θέση του βιβλίου του Aldous “Doors of Perception / Πύλες της Αντίληψης”, το οποίο είναι το εγχειρίδιο οδηγιών για την έναρξη του αντι-πολιτισμικού κινήματος. Ο τίτλος είναι επηρεασμένος από τον μεταφυσικό, ρομαντικό ποιητή William Blake που έγραψε το 1790 στο βιβλίο του “The Marriage of Heaven and Hell / Οι Γάμοι του Ουρανού και της Κόλασης”: (αναζήτησε το άρθρο: Οι γάμοι του Ουρανού και της Κόλασης: Ουίλιαμ Μπλέικ).

«…Αν οι πύλες της αντίληψης εκκαθαρίζονταν, τότε τα πάντα θα εμφανίζονταν στον άνθρωπο όπως είναι, Άπειρα. Γιατί ο άνθρωπος έχει περικλείσει τον εαυτό του, μέχρι που βλέπει τα πάντα μέσα από στενές χαραμάδες της σπηλιάς του…»

«…Οι περισσότεροι άνθρωποι που μπορούν και βλέπουν εικόνες στο μυαλό τους μεταμορφώνονται από τη μεσκαλίνη σε οραματιστές. Μερικοί απ’ αυτούς (…) δεν χρειάζονται καμιά αλλαγή ήταν και είναι οραματιστές. Ο Μπλέηκ ανήκε σ’ ένα πνευματικό είδος που είναι αρκετά πλατιά διαδεδομένο ακόμα και στις αστικο-βιομηχανικές κοινωνίες του καιρού μας. Η μοναδικότητα του ποιητή-καλλιτέχνη δεν βρίσκεται στο γεγονός ότι είδε πραγματικά, εκείνα τα αρχικά πλάσματα που στις Άγιες Γραφές ονομάζονται Χερουβείμ. Βρίσκεται μονάχα στην ικανότητα του να αποδίδει με λέξεις, ή με γραμμές και χρώματα, κάποια ένδειξη, τουλάχιστο, μιας όχι και τόσο υπερβολικά ασυνήθιστης εμπειρίας…» Aldous Huxley “Doors of Perception / Πύλες της Αντίληψης”

Μια άλλη σημαντική επιρροή για το “Doors of Perception / Πύλες της Αντίληψης” ήταν και πάλι ο H.G. Wells, από το βιβλίο του “The Door in the Wall / Η Πύλη στο Τείχος”, το οποίο εξετάζει την αντίθεση μεταξύ αισθητικής και επιστήμης και την δυσκολία επιλογής μεταξύ τους. Ο πρωταγωνιστής Λάιονελ Γουάλας αδυνατεί να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της φαντασίας του και της ορθολογικής, επιστημονικής πλευράς του, γεγονός που οδηγεί στον θάνατό του.

Ο Aldous γράφει στο βιβλίο του “Doors of Perception”:

«Το ότι η ανθρωπότητα στο σύνολό της θα μπορέσει ποτέ να απαλλαγεί από τους Τεχνητούς Παραδείσους φαίνεται πολύ απίθανο… Τέχνη και θρησκεία, καρναβάλια και Σατουρνάλια, χορός και ακρόαση εκκλησιαστικής ρητορικής -όλα αυτά χρησίμευσαν, σύμφωνα με την φράση του H.G. Wells, ως Πύλες στο Τείχος… Υπό ενός πιο ρεαλιστικού, λιγότερο αποκλειστικού λεκτικού εκπαιδευτικού συστήματος από το δικό μας, σε κάθε Άγγελο (με την έννοια της λέξης αυτής του Μπλέικ) θα επιτρέπονταν ως μια Σαββατιάτικη απόλαυση, θα προτρέπονταν κι ακόμα, αν ήταν απαραίτητο, θα καθιστόνταν αναγκαστικό να κάνει ένα περιστασιακό ταξίδι μέσω κάποιας χημικής (με χρήση παραισθησιογόνων) Πύλης στον Τοίχο στον κόσμο της υπερβατικής εμπειρίας.

Αν τον τρομοκρατούσε, θα ήταν ατυχές αλλά μάλλον θεραπευτικό. Αν του έφερνε μια σύντομη αλλά διαχρονική φώτιση, τόσο το καλύτερο. Σε κάθε περίπτωση, ο Άγγελος μπορεί να χάσει λίγο από την αυθάδικη αυτοπεποίθηση που πηγάζει από την συστηματική λογική και την συνείδηση ότι έχει διαβάσει όλα τα βιβλία… Αλλά ο άνθρωπος που θα επιστρέψει από την Πύλη στο Τείχος δεν θα είναι ποτέ ο ίδιος με τον άνθρωπο που βγήκε…».

Και στο έργο του Carlos César Salvador Arana Castañeda (1925 – 1998) με τους συμμάχους (ανόργανα όντα) και τα “φυτά δύναμης” πεγιότ (είναι κάκτος που περιέχει την παραισθησιογόνο ουσία μεσκαλίνη) οι Σαμάνοι/Μάγοι και τα Ναγουάλ κινούσαν το Σημείο Συναρμογής (άνοιγαν νέα Πύλη στον Τοίχο) κι έμπαιναν σε νέους κόσμους αντίληψης, απροσπέλαστους για τον μαζάνθρωπο. Στα βιβλία του ο Castañeda αναφέρει ότι υπό την επίβλεψη του Ναγουάλ/Μάγου Δον Χουάν και με την χρήση μεσκαλίνης συνομίλησε με κογιότ, μεταμορφώθηκε σε κοράκι κι έμαθε να πετάει, σε μια «Μη Συνηθισμένη Πραγματικότητα», πέρα από αυτήν που αντιλαμβάνεται ο μέσος ορθολογιστής.

Κατά τα δύο πρώτα βιβλία ο Castañeda επικεντρώνεται στην χρήση της μεσκαλίνης, και την θεωρεί ως μια δύναμη/προστάτη κατά ανάλογο τρόπο όπως και τα φυτά/συμμάχους που ανήκουν στο είδος Datura και την χρήση των μανιταριών του είδους psilocybe (ψυχοτροπικά μανιτάρια), τα οποία χρησιμοποίησε ο Δον Χουάν ως μέσο για να δημιουργήσει στον Κάρλος Καστανιέδα αυτό που ονόμαζε “κατάσταση αυξημένης συνείδησης” μια “Πύλη στον Τοίχο”.

Ο Καστανέντα συχνά αναφέρεται στην «Μη Συνηθισμένη Πραγματικότητα», κάτι το οποίο δείχνει ότι αυτή η περιοχή αποτελεί μια πραγματικότητα, αλλά είναι θεμελιωδώς διαφορετική από την συνηθισμένη φύση της πραγματικότητας της οποίας την εμπειρία έχουν τα ανθρώπινα όντα τα οποία είναι απορροφημένα στις καθημερινές τους ασχολίες μέσω της κοινωνικής διαμόρφωσης κι εκπαίδευσής τους. Η συνηθισμένη πραγματικότητα όπως έχουν την εμπειρία της οι άνθρωποι είναι απλώς μια “περιγραφή” η οποία έχει τοποθετηθεί μέσω της “εξημέρωσης” στην συνείδησή τους από την στιγμή που ήταν βρέφη.

Ο Aldous κυνηγούσε πάντα το τέλειο ναρκωτικό που θα είχε ελάχιστες σωματικά καταστροφικές συνέπειες, αλλά που θα επέτρεπε στο άτομο να εισέλθει σε μια σχεδόν καταναλωτική κατάσταση θρησκευτικής / εξωσωματικής εμπειρίας, μια υπερβατικότητα που υπόσχονταν σύνδεση με το Άπειρο, εσωτερική γαλήνη και φώτιση. Διαφώτιση κι εσωτερική γαλήνη σε ένα χάπι, έτοιμο για όποτε χρειαζόταν κανείς σύντομες διακοπές από την ψευδαίσθηση της πραγματικής πραγματικότητας.

Το όνομα Soma, το οποίο ο Aldous χρησιμοποίησε για να ονομάσει το ιδανικό ναρκωτικό της φαντασίας του στο “Brave New World / Γενναίος Νέος Κόσμος”, βασίστηκε σε ένα φυτό του οποίου οι χυμοί χρησιμοποιούνταν για την δημιουργία του σαμανικού ποτού που περιγράφεται τόσο στις αρχαίες θρησκευτικές πρακτικές της Βεδικής παράδοσης όσο και στον Ζωροαστρισμό, ο οποίος ονόμαζε το φυτό και το ποτό με το ίδιο όνομα, Soma. Σήμερα, αποτελεί μυστήριο σε ποιο φυτό αναφέρονταν σε αυτά τα κείμενα. Ο Χάξλεϊ αναμφίβολα κυνηγούσε αυτόν το δράκο σε όλη την διάρκεια του δεύτερου μισού της ζωής του, και πράγματι, τα μανιτάρια psilocybin / ψιλοκυβίνης θεωρήθηκαν ως ένας από τους πιθανούς υποψήφιους για αυτό που θα μπορούσε να είχε ονομαστεί Soma πριν από αιώνες.

Σίγουρα στην χρήση των παραισθησιογόνων είναι που οι συνηθισμένοι στην υπνωτιστική συμπεριφορά άνθρωποι, είναι πιο μπερδεμένοι σχετικά με τον χαρακτήρα του Χάξλεϊ, όπως άλλωστε και του Καστανέντα. Εξάλλου, προφανώς περπατούσε κάποιο μονοπάτι, (είπαμε ήταν της στοάς της Fabian Society), άρα να θεωρούσε ότι πραγματικά τα ψυχεδελικά ήταν το μονοπάτι προς την ελευθερία μέσω της διαφώτισης ή απλώς ακολουθούσε εντολές άνωθεν (που είναι αδιαμφισβήτητες επί ποινή θανάτου) από την ανωτάτη ιεραρχία στης Fabian Society;

Λοιπόν, έχει διατυπωθεί το επιχείρημα ότι η προσέγγιση του Χάξλεϊ στο LSD και σε άλλα ψυχεδελικά ήταν ουσιαστικά ολιγαρχική, ότι έπρεπε να θεωρηθεί ως μια επικίνδυνη ουσία που θα έπρεπε να δοκιμάζεται μόνο από τόσο εκλεκτά και οραματιστικά μυαλά όπως το δικό του. Δηλαδή, από εκείνους που είχαν την διανοητική δύναμη, την διανοητική αντοχή για να φτάσουν στην διαφώτιση∙ εκείνοι που ήταν πολύ αδύναμοι για να αντέξουν τέτοιες διανοητικές σκληρότητες θα γίνονταν το ακριβώς αντίθετο και κινδύνευαν να πέσουν στο σκοτεινό πηγάδι της ολοκληρωτικής τρέλας, αν κι αυτό από μόνο του θεωρήθηκε από πολλούς ως μια μορφή δυνατότητας θέασης του αόρατου. Εξάλλου, τι σημαίνει να είσαι τρελός σε έναν κόσμο που είναι αρρωστημένα και απάνθρωπα “φυσιολογικός”;

«Ο σχιζοφρενής άνθρωπος δεν είναι μονάχα μια ψυχή που δεν πρόκειται να ξαναγεννηθεί, αλλά είναι κι απελπισμένα άρρωστος μέσα σ’ αυτήν την καταδίκη. Η αρρώστια του είναι η αδυναμία του να ξεφύγει από την εσωτερική κι εξωτερική πραγματικότητα (όπως κάνει συνήθως ένας υγιής άνθρωπος) και να βρει καταφύγιο στον αυτοσχέδιο κόσμο της κοινής λογικής, τον αυστηρά ανθρώπινο κόσμο των χρήσιμων εννοιών, των συμβόλων που μοιραζόμαστε με τους άλλους και των συνθηκών που είναι κοινωνικά αποδεκτές.

Ο σχιζοφρενής είναι σαν ένας ξένος άνθρωπος που βρίσκεται διαρκώς υπό την επίδραση της μεσκαλίνης κι επομένως δεν μπορεί ν’ αφήσει απ’ έξω την εμπειρία μιας πραγματικότητας με την οποία δεν μπορεί να ζήσει, γιατί δεν είναι αρκετά αγνός. Δεν θα μπορούσαν οι μοντέρνοι ψυχίατροι να κάνουν για τους παράφρονες ασθενείς τους αυτό που έκαναν οι Βουδιστές μοναχοί για τους νεκρούς και γι’ αυτούς που πέθαιναν; Ας υπήρχε μια φωνή να τους διαβεβαιώνει όλη μέρα, ακόμη κι όταν κοιμούνταν, ότι παρ’ όλο τον τρόμο, τον θυμό και την σύγχυσή τους η τελική Πραγματικότητα παραμένει αδιατάραχτα η ίδια και είναι φτιαγμένη από την ίδια ουσία που είναι φτιαγμένο και το εσωτερικό φως, (Εσωτερική Φλόγα στον Καστανέντα) ακόμα και του πιο σκληρά βασανισμένου νου. Ίσως να βοηθήσουμε με αυτόν τον τρόπο ορισμένες χαμένες ψυχές ν’ αποκτήσουν έστω κι ένα μικρό έλεγχο του κόσμου -που είναι σύγχρονα όμορφος κι αποκρουστικός, αλλά όχι πάντα ανθρώπινος, πάντα εντελώς ακατανόητος- μέσα στον οποίο ανακαλύπτουν ότι είναι καταδικασμένοι να ζουν». -Aldous Huxley “Πύλες της Αντίληψης”

Σίγουρα έτσι σκεφτόταν ο Ken Kesey όταν έγραφε το “One Flew Over the Cuckoo’s Nest / Κάποιος Πέταξε Πέρα από την Φωλιά του Κούκου”, εδώ έχουμε να κάνουμε να κάνουμε με έναν ύμνο στην ελευθερία και ενάντια στην καταπίεση κι ότι η ίδια η τρέλα είναι μια μορφή απελευθέρωσης από τα δεσμά των καπιταλιστικών κοινωνικών περιορισμών, μια κραυγή αγανάκτησης ενάντια στους άγραφους νόμους της κοινωνίας και σε εκείνους που τους επιβάλλουν. Ίσως η τρέλα να ήταν ο στόχος προς την πολυπόθητη ελευθερία, ήταν άλλωστε πολύ πιο εφικτός από την υποσχόμενη διαφώτιση…

Ο Δρ William Walters Sargant ξεχωρίζει ως σταθερός πρωταθλητής των πρακτικών θεραπειών στην Βρετανική ψυχιατρική του 20ου αιώνα. Σημειώνει ο William Sargant στο βιβλίο του “Battle for the Mind / Μάχη για τον Νου: Μια Φυσιολογία Μεταστροφής και Πλύσης Εγκεφάλου”, ότι ο J.F.C. Hecker μελετούσε το φαινόμενο της “μανίας χορού” που εμφανίστηκε κατά την διάρκεια της επιδημίας του Μαύρου Θανάτου, το οποίο ήταν ένα κοινωνικό φαινόμενο που δήθεν εμφανίστηκε στην Ευρώπη μεταξύ του 14ου και του 17ου αιώνα. Περιελάμβανε ομάδες ανθρώπων που άρχιζαν να χορεύουν τρελά κατά την διάρκεια της πανούκλας, μερικές φορές χιλιάδες κάθε φορά, μέχρι που έπεφταν κάτω από εξάντληση ή από τραυματισμούς. Λένε ότι εμφανίστηκε στο Άαχεν της Γερμανίας το 1374 και εξαπλώθηκε γρήγορα σε όλη την Ευρώπη, με μια από τις τελευταίες φορές που παρατηρήθηκε να συμβαίνει το 1518 στην Αλσατία της Γαλλίας.

Ο Hecker παρατήρησε στην έρευνά του για την μανία του χορού ότι: «Η αυξημένη υποβλητικότητα είχε την ικανότητα να κάνει ένα άτομο να αγκαλιάζει με την ίδια δύναμη, την λογική και την ανοησία, το καλό και το κακό, να μειώνει τον έπαινο της αρετής καθώς και την εγκληματικότητα του κακού». Μια τέτοια κατάσταση του μυαλού παρομοιάστηκε με τις πρώτες προσπάθειες του βρεφικού μυαλού, ο Sargant γράφει «αυτό το ένστικτο της μίμησης, όταν υπάρχει στον υψηλότερο βαθμό του, επίσης ενώνεται με μιαν απώλεια κάθε ισχύος επί της θέλησης, η οποία συμβαίνει μόλις η εντύπωση στις αισθήσεις έχει εδραιωθεί σταθερά, παράγοντας μια κατάσταση όπως αυτή των μικρών ζώων όταν γοητεύονται από το βλέμμα ενός φιδιού».

Αναρωτιέμαι αν ο Sargant φαντάζονταν τον εαυτό του ως φίδι… Αλλά, ο ξέφρενος “χορός του φιδιού” σε μαγικό-θρησκευτικές τελετές δεν είναι τόσο όψιμος ώστε να τοποθετείται στον Μεσαίωνα, είναι πολύ αρχαιότερος. Στην Αρχαία Ελλάδα π.χ. τον συναντάμε στον Θεό Διόνυσο και στις Βακχικές τελετές με τις μυθικές Μαινάδες του. Η λέξη μαινάς (στον ενικό) εμφανίζεται στον Όμηρο, όπου συσχετίζεται με την μανία. Και πράγματι, το κυριότερο χαρακτηριστικό των Μαινάδων ήταν η εκστατική χορευτική μανία, δηλαδή η πέρα από την λογική υπερκινητική και βίαιη κίνηση. Αναφέρονται κυρίως ως τροφοί του Διονύσου και ταυτίζονται με τις Βάκχες. Την καλύτερη περιγραφή τους την συναντάμε στην τραγωδία Βάκχες του Ευριπίδη. Στην Μακεδονία, σύμφωνα με τον «Βίο του Αλεξάνδρου» από τον Πλούταρχο, οι Μαινάδες αποκαλούνταν Μιμαλλώνες και Κλωδώνες. Στην υπόλοιπη Ελλάδα αναφέρονταν και με τα επίθετα Βασσαρίδες, Ποτνιάδες κ.ά., ενώ συγχέονται και με τις Θυιάδες.

Οι Μαινάδες φορούσαν στεφάνια από κισσό, σμίλακα και νεβρίδες (ελαφριά φορέματα από δέρμα νεβρού, δηλαδή ελαφιού). Διέτρεχαν τα βουνά και μπορούσαν να συναναστρέφονται με τα άγρια ζώα, τα οποία έπαιρναν στα χέρια τους και τα θήλαζαν. Λάτρευαν τον Θεό Διόνυσο με τραγούδια, με «μανικούς» χορούς και κραυγές. Πάνω στον ενθουσιασμό τους μπορούσαν να ξεριζώσουν δέντρα και να σκοτώσουν δυνατά θηρία. Τόση ήταν η δύναμή τους, που τους την χάριζε ο Θεός Διόνυσος. Κυνηγούσαν εξάλλου ζώα κι έτρωγαν το κρέας τους ωμό.

Οι Μαινάδες ακολούθησαν τον Διόνυσο ακόμα και στην εκστρατεία του στην Ινδία. Ωστόσο, συνδέονται και με ειρηνικά έργα, όπως ο τρύγος και η οινοποιία. Στην κλασική και μεταγενέστερη τέχνη, οι Μαινάδες απεικονίζονται επίσης μαζί με την Θεά Αφροδίτη και τον κύκλο της, ή μαζί με την Ειρήνη και τις Μούσες. Έχει προταθεί ότι οι λεγόμενες Καρυάτιδες του Τύμβου Καστά, στην πραγματικότητα αναπαριστούν, Μαινάδες. Οι Ινδιάνοι, οι Αβορίγινες, οι γηγενείς λαοί της Αφρικής ακόμη και σήμερα χρησιμοποιούν τον ξέφρενο “χορό του φιδιού” στις τελετές τους για πνευματική ανύψωση και δύναμη.

«Κανένας άνθρωπος, όσο πολιτισμένος κι αν είναι, δεν μπορεί να ακούσει για πολύ καιρό αφρικανικά τύμπανα ή ινδιάνικες ψαλμωδίες… και να διατηρήσει άθικτη την κριτική και συνειδητή προσωπικότητά του. Θα είχε ενδιαφέρον να πάρουμε μια ομάδα από τους πιο διακεκριμένους φιλοσόφους από τα καλύτερα πανεπιστήμια, να τους κλείσουμε σε ένα ζεστό δωμάτιο και να μετρήσουμε… την δύναμη της ψυχολογικής τους αντίστασης στις επιδράσεις του ρυθμικού ήχου… Εν τω μεταξύ, το μόνο που μπορούμε να προβλέψουμε με ασφάλεια είναι ότι, αν εκτεθούν για αρκετό καιρό στα ταμ-ταμ και το τραγούδι, κάθε ένας από τους φιλοσόφους μας θα κατέληγε να χοροπηδάει και να ουρλιάζει μαζί με τους άγριους». Aldous Huxley από ένα ειδικό παράρτημα του έργου του “Οι διάβολοι του Loudun” (που θεωρείται σήμερα το καλύτερο έργο του Huxley).

Δεν είναι περίεργο λοιπόν, που το Ινστιτούτο Tavistock και η CIA ενεπλάκησαν με την εξέταση των επιδράσεων του LSD και του τρόπου επιρροής κι ελέγχου του νου. Και σίγουρα δεν είναι τυχαίο ότι ο Άλντους Χάξλεϊ βρισκόταν σε στενή αλληλογραφία με τον William Sargant, ο οποίος μάλιστα αναφέρεται πολλές φορές στις «ιδέες» του Άλντους στο βιβλίο του «Μάχη για τον Νου».

Ο Aldous αναφέρεται επίσης σε μια διάλεξη που έδωσε στην ομάδα Tavistock της Ιατρικής Σχολής της Καλιφόρνια το 1961:

«Θα υπάρξει, στην επόμενη γενιά περίπου, μια φαρμακολογική μέθοδος που θα κάνει τους ανθρώπους να αγαπήσουν την υποτέλειά τους, και θα παράγει δικτατορία χωρίς δάκρυα, για να το πω έτσι, με παράγωγο ένα είδος ανώδυνου στρατοπέδου συγκέντρωσης για ολόκληρες κοινωνίες, έτσι ώστε οι άνθρωποι στην πραγματικότητα να τους αφαιρούνται οι ελευθερίες τους, αλλά μάλλον θα το απολαμβάνουν, επειδή θα αποπροσανατολίζονται από κάθε επιθυμία να επαναστατήσουν με προπαγάνδα ή πλύση εγκεφάλου, ή πλύση εγκεφάλου ενισχυμένη με φαρμακολογικές μεθόδους.
Και αυτή φαίνεται να είναι η τελική επανάσταση».

Ο Aldous συνεχίζει δηλώνοντας ένα χρόνο αργότερα σε μια διάλεξη με τίτλο “The Ultimate Revolution / Η Απόλυτη Επανάσταση” στο UC Berkeley Language Center / Κέντρο Γλώσσας του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϋ το 1962:

«Σήμερα βρισκόμαστε αντιμέτωποι, νομίζω, με την προσέγγιση αυτού που μπορεί να ονομαστεί η απόλυτη επανάσταση, η τελική επανάσταση, όπου ο άνθρωπος μπορεί να δράσει άμεσα στο σώμα-νου των συνανθρώπων του… βρισκόμαστε στην διαδικασία ανάπτυξης μιας ολόκληρης σειράς τεχνικών που θα επιτρέψουν στην Ελέγχουσα Ολιγαρχία η οποία πάντα υπήρχε και πιθανώς πάντα θα υπάρχει, να κάνει τους ανθρώπους να αγαπούν την υποτέλειά τους. Αυτό είναι, μου φαίνεται, το απόλυτο στις κακόβουλες επαναστάσεις ας πούμε, και είναι ένα πρόβλημα που με ενδιαφέρει πολλά χρόνια και για το οποίο έγραψα πριν από τριάντα χρόνια, ένα παραμύθι, τον “Θαυμαστό Νέο Κόσμο”, το οποίο είναι μια περιγραφή κοινωνίας που χρησιμοποιεί όλες τις διαθέσιμες μεθόδους και συσκευές και κάποιες από τις συσκευές που φαντάστηκα ότι είναι δυνατές, κάνοντας χρήση τους με σκοπό, πρώτα απ’ όλα, να τυποποιήσει τον πληθυσμό, να λειάνει δια σιδήρου τις ενοχλητικές ανθρώπινες διαφορές, να δημιουργήσει, ας πούμε, μαζικά παραγόμενα μοντέλα ανθρώπων ταξινομημένα σε ένα είδος επιστημονικού συστήματος κάστας».

Ναι, ναι, καλά το καταλαβαίνουμε. Όλα αυτά πρέπει να εκληφθούν ως προειδοποιήσεις προς το κοινό, μια τρομερή αναγκαιότητα που θα προκύψει αν δεν αντιμετωπιστεί ο υπερπληθυσμός (όπως ξεκαθαρίζει στο βιβλίο του “Brave New World Revisited / Θαυμαστός Νέος Κόσμος Αναθεωρημένο”). Με τον υπερπληθυσμό έρχεται η υπερ-οργάνωση, η οποία με την σειρά της οδηγεί στις επιστημονικές προόδους στην τεχνολογία, η οποία, όπως λέει ο Άλντους, μπορεί να οδηγήσει μόνο στον ολοκληρωτισμό. Κατά συνέπεια, η αύξηση του πληθυσμού και η πρόοδος των επιστημών αποτελούν την μεγαλύτερη απειλή για την ανθρωπότητα.

Αυτό ακούγεται τρομακτικά όμοιο με τους συλλογισμούς του Mustapha Mond, έχουμε κάνει ολόκληρο κύκλο, σαν τον σκύλο που κυνηγάει την ουρά του, με τι ακριβώς συμφωνεί και με τι διαφωνεί ο Aldous εδώ; Πάμε να έχουμε μια επιστημονική δικτατορία για να αποφύγουμε ένα ολοκληρωτικό σύστημα με την μορφή μιας επιστημονικής δικτατορίας! Μα τα ίδια σχεδόν ‘προφητικά’ λέει κι ο πολύς κ. Yuval Noah Harari προφήτης κι ετούτος της “Μεγάλης Επανεκκίνησης” και προερχόμενος από τις ίδιες Μυστικές Εταιρίες, Στοές και Λαγούμια.

«…Νομίζω ότι, όταν σε μερικές δεκαετίες οι άνθρωποι θα κάνουν μια ανασκόπηση στο παρελθόν τους, θα ανατρέξουν πρωτίστως στην κρίση της COVID-19, επειδή ήταν το χρονικό σημείο κατά το οποίο τα πάντα έγιναν ψηφιακά. Ταυτοχρόνως ήταν η στιγμή όπου όλα άρχισαν να παρακολουθούνται και εμείς συμφωνήσαμε να μας παρακολουθούν συνεχώς, ανεξάρτητα από το αν ζούσαμε σε αυταρχικά καθεστώτα ή σε δημοκρατίες…». Yuval Noah Harari, Ισραηλινός συγγραφέας και ιστορικός.

Από πού κι ως πού, όμως, συμφωνήσαμε εμείς με κάτι τέτοιο; Εγώ ποτέ δεν συμφώνησα να με παρακολουθούν ολοένα και περισσότερο, εγκαταλείποντας τις ελευθερίες μου. Ποτέ δεν μας ρώτησαν, ούτε καν τα κοινοβούλια. Το αντίθετο συνέβη. Και πώς είναι δυνατόν να προέβλεψε την ψηφιοποίηση των πάντων ήδη από το 2020 στην Αθήνα, όταν ακόμη υπήρχε η ελπίδα του εμβολίου; Ο Harari δήλωσε στην συνέχεια τα εξής:

«…Και ίσως το πιο σημαντικό ήταν ότι, κατά την στιγμή εκείνη, η παρακολούθηση άρχισε να εισχωρεί κάτω από το δέρμα μας. Και νομίζω ότι η μεγάλη διαδικασία που εξελίσσεται παγκοσμίως αυτήν την εποχή είναι το χακάρισμα των ανθρώπων. Η ικανότητα να χακάρεις τους ανθρώπους, να καταλαβαίνεις τι συμβαίνει βαθιά μέσα τους, τι τους κάνει να λειτουργούν, τι τους κινητοποιεί. Και γι’ αυτό, τα πιο σημαντικά δεδομένα των ανθρώπων δεν είναι τι διαβάζουν, ποιους συναντούν και τι αγοράζουν. Είναι αυτό που συμβαίνει μέσα στο σώμα τους…».

Ο Harari συνεχίζει να μας σφυροκοπάει:

«..Είχαμε δύο επαναστάσεις, την επανάσταση της επιστήμης των υπολογιστών ή της πληροφορικής και την επανάσταση των βιοεπιστημών. Είναι ακόμη ξεχωριστές, αλλά πρόκειται να συνενωθούν. Θα έλεγα ότι συγχωνεύονται σε έναν βιομετρικό αισθητήρα. Αυτό είναι το πράγμα, η συσκευή, η τεχνολογία που μετατρέπει τα βιολογικά σε ψηφιακά δεδομένα, τα οποία μπορούν να αναλυθούν από υπολογιστές. Και η δυνατότητα να παρατηρούμε τους ανθρώπους κάτω από το δέρμα τους, είναι η μεγαλύτερη αλλαγή που έχει γίνει ποτέ. Γιατί αυτό είναι το κλειδί για να γνωρίσεις τους ανθρώπους καλύτερα από ό,τι γνωρίζουν οι ίδιοι τον εαυτό τους. Σε δέκα χρόνια, ο μελλοντικός Στάλιν του 21ου αιώνα θα μπορεί να παρακολουθεί διαρκώς τα μυαλά, τους εγκεφάλους ολόκληρου του πληθυσμού. Θα έχουν επίσης την υπολογιστική ισχύ να αναλύουν τα πάντα. Σήμερα δεν χρειαζόμαστε πράκτορες ή αναλυτές με ανθρώπινη υπόσταση. Υπάρχουν απλώς ένα σωρό αισθητήρες και η Τεχνητή Νοημοσύνη για την ανάλυσή τους -και αυτό είναι όλο. Πρόκειται για το χειρότερο ολοκληρωτικό καθεστώς στην ιστορία της ανθρωπότητας. Και η COVID-19 είναι σημαντική, επειδή νομιμοποιεί ορισμένα κρίσιμα βήματα, ακόμη και σε δημοκρατικές χώρες…».

Στο βιβλίο του “Open Conspiracy: Blueprints for a World Revolution / Ανοιχτή Συνωμοσία: Σχέδια για μια Παγκόσμια Επανάσταση”, o H.G. Wells περιγράφει το όραμά του για μια Σύγχρονη Θρησκεία:

«…Αν η θρησκεία πρόκειται να αναπτύξει ενοποιητική και καθοδηγητική δύναμη στην σημερινή σύγχυση των ανθρώπινων υποθέσεων, πρέπει να αυτο-προσαρμοστεί σε αυτή την προς τα εμπρός και ατομικά-αναλυτική κατεύθυνση νοοτροπίας μυαλού∙ πρέπει να απεκδυθεί τις ιερές ιστορίες της… Η επιθυμία για υπηρεσία, για υποταγή, για μόνιμο αποτέλεσμα, για διαφυγή από την οδυνηρή μικροπρέπεια και την θνητότητα της ατομικής ζωής, είναι το αναλλοίωτο στοιχείο σε κάθε θρησκευτικό σύστημα. Έχει έρθει η ώρα να απογυμνώσουμε την θρησκεία μέχρις εκεί [η υπηρεσία και η υποταγή είναι το μόνο που θέλει να κρατήσει ο Γουέλς από το παλιό κατάλοιπο της θρησκείας]… Η εξήγηση του γιατί τα πράγματα είναι μια περιττή προσπάθεια… Το ουσιαστικό γεγονός… είναι η επιθυμία για θρησκεία και όχι το πώς προέκυψε… Η πρώτη πρόταση στο σύγχρονο δόγμα πρέπει να είναι, όχι ‘πιστεύω’, αλλά ‘παραδίδω τον εαυτό μου’».

Είναι αυτή η ίδια Επανάσταση για την οποία μιλάει ο Aldous; Εξάλλου, υπάρχει μεγάλη ομοιότητα μεταξύ της περιγραφής της “Σύγχρονης Θρησκείας” του H.G. Wells και αυτού που κηρύττει ο Aldous στο βιβλίο του “Πύλες της Αντίληψης”, στην οποία ο Wells είναι αναμφίβολα μεγάλη επιρροή και οι δύο μαζί συνεχίζουν υπό τον Yuval Noah Harari, συγγραφέα των δημοφιλών μπεστ σέλερ Sapiens: A Brief History of Humankind (2014), Homo Deus: A Brief History of Tomorrow (2016) και 21 Lessons for the 21st Century (2018). Τα γραπτά του εξετάζουν την ελεύθερη βούληση, την συνείδηση, την ευφυΐα, την ευτυχία και τον πόνο. Η επιθυμία να ξεφύγει κανείς από την οδυνηρή μικρότητα και την θνητότητα της ατομικής ζωής, ότι η εξήγηση για το γιατί κάνεις κάτι δεν έχει σημασία, παρά μόνο να κινητοποιείσαι από την επιθυμία για απελευθέρωση, για μια πλήρη κάθαρση που μόνο η θέρμη μιας ‘θρησκευτικής’, μιας ‘πνευματικής’ εμπειρίας μπορεί να επιφέρει.

Είναι η επιθυμία για (το επιδιωκόμενο ή επιβαλόμενο), όχι η φροντίδα για το γιατί. Το να πιστεύετε δεν είναι καν αποδεκτό, επειδή το να πιστεύετε αφορά στην σκέψη, είναι απλώς θέμα παράδοσης, το ότι παραδίδετε τον εαυτό σας. Δεν είναι το να ενεργείτε μέσω θέλησης ή πρόθεσης, αλλά να διακατέχεστε από το ακριβώς αντίθετό της∙ το να βρίσκεσθε σε μια κατάσταση ύπαρξης όπου δεν υπάρχουν λέξεις, και συνεπώς δεν υπάρχουν σκέψεις, παρά μόνο άμεσο αισθητηριακό συναίσθημα.

Η απόλυτη Επανάσταση που ευαγγελίζονται είναι το να παραδίδεται κανείς ολοκληρωτικά στον εξωτερικό κόσμο, σε μια δικτατορία χωρίς δάκρυα!

Το 1891, πολύ πριν το “Εμείς” του Γεβγκένι Ζαμιάτιν και το “1984” του Τζορτζ Όργουελ, ο Άγγλος σατιρικός συγγραφέας, Jerome K. Jerome, γνωστός κυρίως για το μυθιστόρημά του “Τρεις σε μια βάρκα (χωρίς να υπολογίσουμε τον σκύλο)”, έγραψε την “Νέα Ουτοπία”, ένα από τα πρώτα αντισοσιαλιστικά δυστοπικά λογοτεχνικά κείμενα. Στην Ελλάδα, το μετέφρασε ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης ήδη από το 1893, ενώ κυκλοφόρησε και μια νέα έκδοση από τις Εκδόσεις Nightread.

Ο ήρωας του διηγήματος γευματίζει στην “Εθνική Σοσιαλιστική Λέσχη” με κάποιους φίλους του, “σοσιαλιστές της σαμπάνιας”, (ναι, αυτή η σιχαμένη φάρα υπήρχε και τον 19ο αιώνα). Αφού έφαγαν φασιανό, γεμιστό με τρούφες, συνοδευόμενο από Σατώ Λαφίτ του ’49 και κάπνισαν τα πούρα τους (στην Εθνική Σοσιαλιστική Λέσχη ξέρουν πως να προμηθεύονται καλά πούρα), άρχισαν συζήτηση με θέμα την επερχόμενη ισότητα των ανθρώπων και την εθνικοποίηση του κεφαλαίου και η βραδιά τελείωσε με τις απαραίτητες προπόσεις:

“…Υψώσαμε τα ποτήρια μας και ήπιαμε στην ισότητα, στην ιερή ισότητα. Ύστερα παραγγείλαμε στον σερβιτόρο ένα πράσινο Σαρτρέζ και περισσότερα πούρα. Ο ήρωας του Τζερόμ, γυρίζει σπίτι του και πέφτει για ύπνο, βαθιά επηρεασμένος από την συζήτηση, σκεπτόμενος πόσο υπέροχη θα είναι η ζωή όταν υλοποιηθεί το σχέδιο των σοσιαλιστών φίλων του και το κράτος αναλάβει τις ζωές μας από την κούνια μέχρι το τάφο. Όταν ξυπνάει, διαπιστώνει πως κοιμόταν για χίλια χρόνια και βρίσκεται πια στον 29ο αιώνα. Η Επανάσταση έχει γίνει και η σοσιαλιστική κοινωνία που οραματίστηκαν αυτός και οι φίλοι του είναι μια πραγματικότητα. Αυτά που αντικρίζει όμως δεν του αρέσουν και τόσο. Όλοι, άνδρες και γυναίκες, κυκλοφορούν με τα ίδια ρούχα και το ίδιο κούρεμα, για να μην ξεχωρίζει ο ένας από τον άλλο και παραβιαστεί η αρχή της ισότητας.

Ιδιωτικά σπίτια δεν υπάρχουν πια, παρά μόνο τεράστια οικοδομικά τετράγωνα με κτίρια σαν στρατώνες. Κάθε κτίριο έχει χίλια κρεβάτια και όλοι ακολουθούν το ίδιο πρόγραμμα: ξυπνούν στις επτά το πρωί, στις οκτώ σερβίρεται το πρωινό, στην μία το γεύμα (αυστηρά χορτοφαγικό) στις πέντε το τσάι, στις δέκα σβήνουν τα φώτα και πέφτουν όλοι στο κρεβάτι. Ο έρωτας καταργήθηκε, γιατί καθιστούσε την ισότητα αδύνατη. Παντρεμένα ζευγάρια και οικογένειες δεν υπάρχουν, γιατί οι ιθύνοντες ανακάλυψαν πως …ο οικιακός βίος είχε εντελώς αντισοσιαλιστικές τάσεις.

Κάθε άνδρας νοιαζόταν περισσότερο για την γυναίκα και την οικογένειά του, παρά για το Κράτος… Οι θεμελιώδεις αρχές του Σοσιαλισμού απαξιώνονταν και περιφρονούνταν καθημερινά. Κάθε σπίτι ήταν ένα επαναστατικό κέντρο για την προώθηση του ατομικισμού και της προσωπικότητας. Το κράτος κανονίζει πόσα παιδιά πρέπει να γεννηθούν, τα αποσπά σχεδόν αμέσως από τις μητέρες τους και τα αναστρέφει το ίδιο. Μαγαζιά δεν υπάρχουν, αφού το κράτος τρέφει, ντύνει και στεγάζει τους πάντες.

Τα αθλήματα και τα παιχνίδια καταργήθηκαν γιατί προκαλούν ανταγωνισμό που οδηγεί στην ανισότητα. Αν κάποιος είναι πιο όμορφος ή πιο ψηλός από τον μέσο όρο, το κράτος του κόβει το ένα του χέρι ή το ένα του πόδι, ώστε τα πράγματα να γίνουν πιο ίσα. (ας πούμε πως τον κλαδεύουμε λιγάκι). Κοιτώντας τα πρόσωπα των ανδρών και των γυναικών που περνούσαν, παρατηρώντας αυτό το ομοιόμορφο πλήθος, ο ήρωάς μας σκέφτεται, είχαν μια καρτερική, σχεδόν αξιολύπητη έκφραση. Αναρωτήθηκα πού είχα δει ξανά αυτό το βλέμμα; Μου έμοιαζε οικείο. Ξαφνικά, θυμήθηκα. Ήταν ακριβώς η μειλίχια, θολωμένη, απορημένη έκφραση που ανέκαθεν παρατηρούσα στα πρόσωπα των αλόγων και των βοδιών που εκτρέφαμε και συντηρούσαμε στον παλιό κόσμο. Όχι, αυτοί οι άνθρωποι δεν θα σκέφτονταν καν να αυτοκτονήσουν.”

Ευτυχώς όμως, όλα αυτά ήταν ένα κακό όνειρο, που οφειλόταν στα …βαριά πούρα της “Εθνικής Σοσιαλιστικής Λέσχης”. Από το κρεβάτι του, ο αφηγητής ακούει ανακουφισμένος τον σαματά του δρόμου, ευγνώμων που ο παλιός κόσμος υπάρχει ακόμη “Οι άνθρωποι παλεύουν, μοχθούν, δουλεύουν, ο καθένας τους σμιλεύει την δική του ζωή με το σπαθί της δύναμης και της θέλησής του. Οι άνθρωποι γελούν, πενθούν, αγαπούν, κάνουν κακές πράξεις, κάνουν σπουδαία κατορθώματα- πέφτουν, αγωνίζονται, βοηθούν ο ένας τον αλλά ζουν!”

Ο αναγνώστης θα πρέπει να γνωρίζει ότι ο Γουέλς έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο “The New World Order / Η Νέα Τάξη Πραγμάτων” το 1940 και είναι ο πρώτος που, απ’ όσο γνωρίζω, πρωτοστάτησε σε αυτό τον κακόφημο πλέον όρο. Ο αναγνώστης θα πρέπει επίσης να γνωρίζει ότι ο Julian Huxley (αδελφός του Aldous Huxley) ήταν συν-συγγραφέας του “The Science of Life / Η Επιστήμη της Ζωής”, ενός μέρους της τριλογίας του Wells “The Outline of History / Το περίγραμμα της Ιστορίας” (1919), “Η Επιστήμη της Ζωής” (1929) και του “The Work, Wealth, and Happiness of Mankind / Η Εργασία, ο Πλούτος και η Ευτυχία της Ανθρωπότητας” (1932), για την οποία ο Wells δεν είχε κανέναν ενδοιασμό ότι θα πρέπει να θεωρείται ως η νέα Βίβλος. Ο Τζούλιαν ήταν επίσης εξέχον μέλος της Βρετανικής Εταιρείας Ευγονικής (British Eugenics Society), διατελώντας αντιπρόεδρός της από το 1937-1944 και Πρόεδρός της από το 1959-1962. Παράξενες επιλογές ζωής από τους συγγραφείς της “Νέας Βίβλου”.

Επιπρόσθετα, ο παππούς του Aldous, ο Thomas Huxley (αποκαλούμενος και ως “το μπουλντόγκ του Κάρολου Δαρβίνου”) ήταν ο δάσκαλος βιολογίας του H.G. Wells και ήταν μία από τις μεγαλύτερες επιρροές στην ζωή του Wells, προωθώντας τα έργα του Κάρολου Δαρβίνου και του Thomas Malthus. Παρόλο που ο Τόμας Χάξλεϊ έζησε πριν από την εποχή της “επιστήμης” της Ευγονικής, ήταν σταθερός Μαλθουσιανός και επομένως μπορεί κανείς με ασφάλεια να πει ότι θα ήταν ευγονιστής αν του προσφέρονταν η ευκαιρία.

Η Μαρξιστική/Σοσιαλιστική Fabian Society

«Να προωθήσουμε μεγαλύτερη ισότητα εξουσίας, πλούτου και ευκαιριών, την αξία της συλλογικής δράσης και της δημόσιας υπηρεσίας, μια υπεύθυνη, ανεκτική και ενεργή δημοκρατία, την ιθαγένεια, την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, την βιώσιμη ανάπτυξη και την πολυμερή διεθνή συνεργασία». Fabian Society: Αρχηγείο: Λονδίνο, Αγγλία.

Η Fabian Society πήρε το όνομά της από τον Fabius the Delayer μετά από πρόταση του Frank Podmore.

Tο 1884 ο Βρετανός οικονομολόγος Sidney Webb ίδρυσε την Fabian Society. Τα μέλη της, οι Φαμπιανιστές, ήταν υπέρ της σταδιακής εισαγωγής και επικράτησης του Κομουνισμού/Σοσιαλισμού στην Βρετανική κοινωνία, περιμένοντας κι εκμεταλλευόμενοι προς αυτόν το σκοπό τις κατάλληλες στιγμές και συγκυρίες που αυτό θα ήταν εφικτό. Από την αρχή λοιπόν της ύπαρξης αυτής της Μυστικής Εταιρείας η συνομωσία ήταν στο καταστατικό της και στον τρόπο δράσης της.

Το 1922 ο Webb, επισκέφθηκε την Σοβιετική Ένωση και περιέγραψε την επανάσταση των Μπολσεβίκων ως τον θρίαμβο του ανθρωπισμού (ουμανισμού. Ο ενθουσιασμός του αυτός επηρέασε πάρα πολύ την ιδεολογία του εργατικού κόμματος της Βρετανίας, καθόρισε την αγγλική εξωτερική πολιτική τόσο ώστε αυτή να στηρίξει το σοβιετικό καθεστώς και επεκτάθηκε ως πανούκλα και σε άλλες προσωπικότητες της αγγλικής διανόησης και τέχνης.

Η Fabian Society ίδρυσε το London School of Economics το 1895. Σ’ αυτήν την σχολή κυρίαρχη ήταν και είναι η σύζευξη νεοκαπιταλιστικών και «προοδευτικών/κομουνιστικών κοινωνικό-ανθρωπιστικών ιδεών. Παράλληλα με την ίδρυση του L.S.E. η Fabian Society δημιούργησε διάφορα «κοινωνικό-πολιτιστικά ιδρύματα», που σκοπό έχουν να υποδείξουν/επιβάλλουν κομουνιστικά προγράμματα και στρατηγικές στην πολιτική εξουσία.

Πρότυπο όλων αυτών των ιδρυμάτων αποτέλεσε το φαμπιανικό «Royal Institute of International Affairs» (R.I.I.A.), το οποίο από πάντα υποστήριζε ότι:

«…Η επιτυχής δημιουργία ενός παγκόσμιου συστήματος υψίστως ενοποιητικού (Νέας Παγκόσμιας Τάξης, Νέα Επανεκκίνηση, Woke…) απαιτούσε και απαιτεί την ήττα των εθνικιστικό-λαϊκών δυνάμεων από τον διεθνιστικό κοσμοπολιτισμό».

Στις Η.Π.Α. είναι τόσα πολλά τα σχετικά με την Fabian Society ιδρύματα που είναι δύσκολο να τα απαριθμήσουμε. Φτάνει να αναφέρουμε τα πιο διάσημα, όπως το «Ιδρυμα Rockefeller», το «Ιδρυμα Ford», το «Council for Foreign Relations», το «Brooking Institution» κ.ά.

Χρηματοδοτούμενα από τραπεζικούς και πολυεθνικούς κολοσσούς αλλά και από τις μεγάλες οικογένειες του αμερικανικού κατεστημένου και επιπλέον «μη υποκείμενα σε φόρους» σύμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία, τα ιδρύματα αυτά αποτελούν φορείς ιδεολογικής προπαγάνδας και ισχυρούς μηχανισμούς επιρροής της αμερικανικής πολιτικής, προς όφελος φυσικά της αμερικάνικης ολιγαρχίας.

Πρότυπο όλων αυτών των ιδρυμάτων αποτέλεσε το R.I.I.A. του οποίου την δομή αντιγράφοντας, δημιουργήθηκε το αμερικανικό «Council for Foreign Relations», με εμπνευστές της δημιουργίας του και χρηματοδότες του στην δεκαετία του ‘20 την οικογένεια Rockefeller (αλίμονο) και από το οποίο στην συνέχεια προήλθε η γνωστότατη σε όλους μας «Τριμερής Επιτροπή».

Όλα αυτά τα «ιδρύματα», οι «σχολές» και οι «επιτροπές», οι οποίες ανάγουν την ύπαρξή τους, την ιδεολογία τους και τις πράξεις τους στον Fabian Society, χρησιμοποίησαν και χρησιμοποιούν μια κοινότυπη «ξύλινη γλώσσα», προκειμένου να αποκρύψουν την πραγματική διεθνιστική φύση των ιδεών τους. Έτσι όταν οι Φαμπιανιστές και τα «ιδρύματά» τους τύπου L.S.E. μιλούν για «αντιδραστικές συμπεριφορές» εθνών και λαών που πρέπει να εκριζωθούν, εννοούν κυβερνήσεις και κινήματα εθνικιστικής ιδεολογίας, τα οποία πρέπει να εξαφανισθούν «καθ’ οιονδήποτε τρόπο» (κι ο νοών νοείτω), όπου κι αν υπάρχουν και δραστηριοποιούνται.

Προϊόν της Fabian Society, αποτελεί και η «καραμέλα» περί «ελαχίστου εγγυημένου εισοδήματος», το οποίο τα διάφορα «ιδρύματα», «σχολές» και τ’ αφεντικά τους προτίθενται να δώσουν άμα της πλήρους επικρατήσεώς τους στους ισοπεδωμένους υπηκόους τους, μια «καραμέλα» την οποία συχνά ακούμε να «πιπιλίζεται» και στην Ελλάδα εν είδη «κοινωνικό-οικονομικής προτάσεως» από τους διαφόρους αποφοίτους του φαμπιανικού L.S.E. υπουργούς και μη. Αυτό ακριβώς κάνουν με τα διάφορα pass- και τα ψίχουλα που μοιράζουν στα ανθρωπόζωα.

Ως ανθρωπόζωα εννοούμε αυτούς των οποίων, η ιδεολογία της μιαρής μαρξιστικής Σχολής της Φραγκφούρτης (της οποίας ένας και των ιδρυτών υπήρξε εξέχων μέλος της Fabian Society) και οι τωρινοί εκπρόσωποί της θα έχουν διαλύσει κάθε «αντιδραστική συμπεριφορά», προσδιορίζοντας ως τέτοια την εθνικιστική ιδεολογία και κοσμοθεωρία. Η μαρξιστική Woke χαβούζα είναι δικό της παρακλάδι κι αποσκοπεί στην Αποδόμηση της κοινωνίας των Εθνών/Κρατών κι ανθρώπων, στην Αποδόμηση κάθε φιλοσοφικού, καλλιτεχνικού, πολιτιστικού, κοινωνικού, θεσμικού… που έβγαλε τον άνθρωπο από τα σκοτάδια επιδιώκει η μαρξιστική Fabian Society να τον επαναφέρει στο επίπεδο του Βουντού. Μια χαρά τα καταφέρνουν αν Παρατηρήσουμε Ολοφάνερα πως ψήφισαν τα ανθρωπόζωα σε Ελλάδα και Τουρκία.

Σήμερα, η Fabian Society, φαινομενικά, λειτουργεί ως δεξαμενή σκέψης/προπαγάνδας και είναι μία από τις είκοσι σοσιαλιστικές κοινωνίες που συνδέονται με το Εργατικό Κόμμα. Παρόμοιες Fabian Society υπάρχουν στην Αυστραλία, στον Καναδά, στην Νέα Ζηλανδία και στην Σικελία. Θυγατρικές: «Young Fabians», «Fabian Women’s Network», «Scottish Fabians», περίπου 60 τοπικές Fabian Societies.

Η «Fellowship of the New Life» διαλύθηκε το 1899, αλλά η Fabian Society αναπτύχθηκε για να γίνει μια κορυφαία «κοινωνία» στο Ηνωμένο Βασίλειο στην εποχή του Εδουαρδιανού. Τυποποιήθηκε από τα μέλη της λέσχης συντελεστών πρωτοπορίας. Οι δημόσιες συναντήσεις της Μυστικής Εταιρείας γίνονταν για πολλά χρόνια στο Essex Hall, μια δημοφιλή τοποθεσία ακριβώς έξω από το Strand στο κεντρικό Λονδίνο.

Η Fabian Society ονομάστηκε -κατόπιν πρότασης του Frank Podmore- προς τιμή του Ρωμαίου στρατηγού Quintus Fabius Maximus Verrucosus (με το παρατσούκλι Cunctator, που σημαίνει ο «Καθυστέρηση»). Η Fabian στρατηγική του επεδίωκε σταδιακή νίκη ενάντια στον ανώτερο Καρχηδονιακό στρατό υπό τον διάσημο στρατηγό Αννίβα μέσω επιμονής, παρενόχλησης και ήττας του εχθρού λόγω φθοράς και όχι σκληρών, κορυφαίων μαχών. Ένα επεξηγηματικό σημείωμα που εμφανίζεται στην σελίδα τίτλου του πρώτου φυλλαδίου της ομάδας ανέφερε:

«Για την κατάλληλη στιγμή πρέπει να περιμένετε, όπως έκανε ο Fabius με μεγαλύτερη υπομονή όταν πολέμησε εναντίον του Hannibal, αν και πολλοί επέκριναν τις καθυστερήσεις του, αλλά όταν έρθει η ώρα πρέπει να χτυπήσετε δυνατά, όπως έκανε ο Fabius, διαφορετικά η αναμονή σας θα είναι μάταιη κι άκαρπη.»

Σύμφωνα με τον συγγραφέα Jon Perdue, «Το λογότυπο της Fabian Society, μια χελώνα, αντιπροσώπευε την προτίμηση της ομάδας για μια αργή, ανεπαίσθητη μετάβαση στον σοσιαλισμό/κομουνισμό, ενώ το εθνόσημό της, ένας «λύκος με ένδυμα προβάτου», αντιπροσώπευε την προτιμώμενη μεθοδολογία της για την επίτευξη του στόχου της». Ο συμβολισμός του λύκου με ενδύματα προβάτου εγκαταλείφθηκε αργότερα, λόγω της προφανούς αρνητικής του σημασίας και του Ολοφάνερου των προθέσεων της εταιρίας.

Τα ιδρυτικά μέλη του ήταν οι Frank Podmore, Edward R. Pease, William Clarke, Hubert Bland, Percival Chubb, Frederick Keddell, HH Champion, Edith Nesbit, και Rosamund Dale Owen, Havelock Ellis.

Fabian Society – Ο Άγριος στον Νέο Κόσμο του Χάξλεϋ.

Αμέσως μετά την ίδρυσή της, η Fabian Society άρχισε να προσελκύει πολλές εξέχουσες σύγχρονες προσωπικότητες που έλκονται από την κομουνιστική της υπόθεση, συμπεριλαμβανομένων των George Bernard Shaw, HG Wells, Aldous Huxley, Virginia Woolf, Annie Besant, Graham Wallas, Charles Marson, Sydney Olivier, Oliver Lodge, Ramsay Mac Donaldkhurst κι ο Bertrand Arthur William Russell, που έγινε μέλος, αλλά φαινομενικά, παραιτήθηκε αφού εξέφρασε την πεποίθησή του ότι η αρχή της σύγκρουσης της Εταιρείας (μεταξύ χωρών που συμμάχησαν εναντίον της Γερμανίας) θα μπορούσε να οδηγήσει σε πόλεμο.

Αν και ο HG Wells ήταν μέλος της Fabian Society από το 1903 έως το 1908, ήταν επικριτής των λειτουργιών της, ιδιαίτερα στην εργασία του (1905) “The Faults of the Fabian”, στην οποία περιέγραφε ότι η Εταιρεία ήταν ένα κατάστημα ομιλίας της μεσαίας τάξης. Αργότερα παρωδίασε την Fabian Society στο μυθιστόρημά του (1910) “The New Machiavelli”.

Εξέχων μέλος της Fabian Society ήταν επίσης και οι αποκρυφιστές/μυστικιστές Annie Besant, και Rudolf Joseph Lorenz Steiner, συνιδρυτές μαζί με την Elena Blavatsky της Στοάς της «Θεοσοφικής Εταιρείας» και του «Θεοσοφισμού». Σήμερα και της «Ανθρωποσοφίας» του Steiner. Ο «Θεοσοφισμός», αποτέλεσε το τεχνητό μείγμα ινδουιστικών θρησκευτικών στοιχείων και ενός «προοδευτικού σοσιαλίζοντος» αποκρυφισμού, ο οποίος δεν έκρυβε το ισχυρό ενδιαφέρον του για τον πνευματισμό/μαγεία. Ο Θεοσοφισμός ευθύνεται για το όνειδος του συγκρητισμού διαφορετικών σχολών σκέψεως με σκοπό την διαστρέβλωση και την σύγχυση του νου και της γνώσης. Οι αρλουμπολογίες του New Age κινήματος είναι δικό τους κατόρθωμα.

Μέλη της Fabian Society είναι και οι πρώην πρωθυπουργοί της Μ. Βρετανίας, Τόνι Μπλερ και Γκόρντον Μπράουν.

Στην περίοδο μεταξύ των δύο Παγκοσμίων Πολέμων, οι Fabians της «Δεύτερης Γενιάς», συμπεριλαμβανομένων των συγγραφέων RH Tawney, GDH Cole και Harold Laski, συνέχισαν να ασκούν μεγάλη επιρροή στην κομουνιστική/ σοσιαλιστική σκέψη. Ήταν εκείνη την στιγμή που πολλοί από τους μελλοντικούς ηγέτες του Τρίτου Κόσμου εκτέθηκαν στην σκέψη της Fabian Society, κυρίως ο Τζαουαχαρλάλ Νεχρού της Ινδίας, ο οποίος πλαισίωσε την οικονομική πολιτική για την Ινδία στις γραμμές του Fabian Society.

Μετά την “ανεξαρτησία” από την Βρετανία, οι ιδέες Fabian Society του Nehru δέσμευσαν την Ινδία σε μια οικονομία στην οποία το κράτος κατείχε, διαχειριζόταν κι έλεγχε τα μέσα παραγωγής, ιδιαίτερα βασικούς βαρείς βιομηχανικούς τομείς όπως ο χάλυβας, οι τηλεπικοινωνίες, οι μεταφορές, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η εξόρυξη και η ανάπτυξη ακινήτων. Η ιδιωτική δραστηριότητα, τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και η επιχειρηματικότητα αποθαρρύνθηκαν ή ρυθμίστηκαν μέσω των αδειών, η εθνικοποίηση της οικονομικής δραστηριότητας και οι υψηλοί φόροι ενθαρρύνθηκαν, τα δελτία, ο έλεγχος των ατομικών επιλογών και το μοντέλο Feldman–Mahalanobis θεωρήθηκε από τον Νεχρού ως ένα μέσο για την εφαρμογή της εκδοχής του σοσιαλισμού της Fabian Society.

Το μοντέλο Feldman–Mahalanobis είναι ένα μαρξιστικό οικονομικό μοντέλο που δημιουργήθηκε από τον Σοβιετικό οικονομολόγο Grigory Feldman το 1928 και τον Ινδό στατιστικολόγο Prasanta Chandra Mahalanobis το 1953. Ο Mahalanobis έγινε ουσιαστικά ο βασικός οικονομολόγος της δεύτερης πενταετίας της Ινδίας. Η ουσία του μοντέλου είναι μια μετατόπιση του προτύπου των βιομηχανικών επενδύσεων προς την οικοδόμηση ενός τομέα εγχώριων καταναλωτικών αγαθών. Επομένως, η στρατηγική προτείνει για την επίτευξη υψηλού επιπέδου κατανάλωσης, απαιτούνται πρώτα επενδύσεις για την δημιουργία ικανότητας παραγωγής κεφαλαιουχικών αγαθών. Μια αρκετά υψηλή ικανότητα στον τομέα των κεφαλαιουχικών αγαθών επεκτείνει μακροπρόθεσμα την ικανότητα παραγωγής καταναλωτικών αγαθών της χώρας.

Ουσιαστικά το μοντέλο εφαρμόστηκε στην πράξη το 1956 ως η θεωρητική οδός του Δεύτερου Πενταετούς Σχεδίου της Ινδίας. Ωστόσο, μετά από δύο χρόνια, άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα προβλήματα, όπως το απροσδόκητο και αναπόφευκτο κόστος συνέβαλαν στην αύξηση της προσφοράς χρήματος και στον αυξανόμενο πληθωρισμό. Το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν η πτώση του συναλλαγματικού αποθέματος λόγω της απελευθερωμένης πολιτικής εισαγωγών και της διεθνούς έντασης, που οδήγησε σε τροποποιήσεις στο Δεύτερο Σχέδιο το 1958. Τελικά εγκαταλείφθηκε και αντικαταστάθηκε από το Τρίτο Πενταετές Σχέδιο το 1961.

Ο Obafemi Awolowo, ο οποίος αργότερα έγινε ο Πρωθυπουργός της πλέον ανενεργής Δυτικής Περιφέρειας της Νιγηρίας, ήταν επίσης μέλος της Fabian Society στα τέλη της δεκαετίας του 1940. Ήταν η ιδεολογία του Fabian που χρησιμοποίησε ο Awolowo για να διοικήσει την Δυτική Περιφέρεια κατά την διάρκεια της πρωθυπουργίας του με μεγάλη επιτυχία, αν και δεν του επέτρεψαν να την χρησιμοποιήσει με παρόμοιο τρόπο σε εθνικό επίπεδο στην Νιγηρία. Είναι λιγότερο γνωστό ότι ο ιδρυτής του Πακιστάν, Muhammad Ali Jinnah, ήταν άπληστο μέλος της Fabian Society στις αρχές της δεκαετίας του 1930. Ο Lee Kuan Yew, ο πρώτος πρωθυπουργός της Σιγκαπούρης, δήλωσε στα απομνημονεύματά του ότι η αρχική του πολιτική φιλοσοφία επηρεάστηκε έντονα από την Fabian Society. Ωστόσο, αργότερα άλλαξε τις απόψεις του, θεωρώντας το Fabian ιδανικό του σοσιαλισμού ως μη πρακτικό. Το 1993, ο Lee είπε:

«Αυτοί οι Φαμπιανοί Σοσιαλιστές επρόκειτο να δημιουργήσουν μια δίκαιη κοινωνία για τους Βρετανούς εργάτες -την αρχή ενός κράτους πρόνοιας, φθηνές δημοτικές κατοικίες, δωρεάν φάρμακα και οδοντιατρική περίθαλψη, δωρεάν θεάματα, γενναιόδωρα επιδόματα ανεργίας. Φυσικά, για μαθητές από τις αποικίες, όπως η Σιγκαπούρη και η Μαλαισία, ήταν μια μεγάλη έλξη ως εναλλακτική λύση στον κομμουνισμό. Μέχρι την δεκαετία του 1970 δεν είδαμε ότι αυτή ήταν η αρχή μεγάλων προβλημάτων που συνέβαλαν στην αναπόφευκτη παρακμή της βρετανικής οικονομίας.»

Στην Μέση Ανατολή, οι θεωρίες του μαρξιστικού κινήματος της Fabian Society στις αρχές του 20ου αιώνα στην Βρετανία ενέπνευσαν το όραμα του Μπάαθ. Η προσαρμογή του φαμπιανισμού στην Μέση Ανατολή οδήγησε το κράτος στον έλεγχο της μεγάλης βιομηχανίας, των μεταφορών, των τραπεζών, του εσωτερικού και εξωτερικού εμπορίου. Το κράτος θα κατευθύνει την πορεία της οικονομικής ανάπτυξης, με απώτερο στόχο να παρέχει ένα εγγυημένο ελάχιστο βιοτικό επίπεδο για όλους. Ο Μισέλ Αφλάκ, που θεωρείται ευρέως ως ο ιδρυτής του Μπααθιστικού κινήματος, ήταν Φαμπιανός. Οι ιδέες του Aflaq, με εκείνες του Salah al-Din al-Bitar και του Zaki al-Arsuzi, καρποφόρησαν στον αραβικό κόσμο με την μορφή δικτατορικών/μαρξιστικών καθεστώτων σε Ιράκ και Συρία. Ο Salamah Musa της Αιγύπτου, ένας άλλος εξέχων υποστηρικτής του αραβικού σοσιαλισμού, ήταν ένθερμος υποστηρικτής της Fabian Society και μέλος από το 1909.

Τον Οκτώβριο του 1940, η Fabian Society ίδρυσε το Fabian Colonial Bureau για να διευκολύνει την έρευνα και να συζητήσει την βρετανική αποικιακή πολιτική. Το Αποικιακό Γραφείο Fabian επηρέασε έντονα τις αποικιακές πολιτικές της κυβέρνησης Attlee (1945–51). Η Ρίτα Χίντεν ίδρυσε το αποικιακό γραφείο και ήταν γραμματέας του. Οι ακαδημαϊκοί Fabian στα τέλη του 20ού αιώνα περιλάμβαναν τον πολιτικό επιστήμονα Sir Bernard Crick, τους οικονομολόγους Thomas Balogh και Nicholas Kaldor και τον κοινωνιολόγο Peter Townsend.

Μέλος της Fabian Society υπήρξε και ο οικονομολόγος John Maynard Keynes, που ηγήθηκε της βρετανικής αντιπροσωπείας το 1944 στο Bretton Woods, εκεί όπου ο ίδιος εισηγήθηκε την δημιουργία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, του γνωστού σε όλους μας Δ.Ν.Τ. Χαρακτηριστικό της εξάπλωσης σαν ιός των Φαμπιανιστών σε σημαίνουσες θέσεις και θέσεις κλειδιά του αγγλικού βίου, είναι το γεγονός ότι όταν το 1945 οι Εργατικοί νίκησαν τον Τσώρτσιλ στις εκλογές και σχημάτισαν κυβέρνηση, τα 45 από τα 82 μέλη της νέας κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένου και του πρωθυπουργού, ήτανε μέλη της Fabian Society.

Το 1900 η Εταιρεία παρήγαγε τον Φαμπιανισμό και την Αυτοκρατορία, την πρώτη δήλωση των απόψεών της για τις εξωτερικές υποθέσεις, που συντάχθηκε από τον Μπέρναρντ Σο και ενσωματώνει τις προτάσεις 150 μελών των Φαμπιανών. Κατευθύνθηκε ενάντια στον φιλελεύθερο ατομικισμό όσων όπως ο John Morley και ο Sir William Harcourt. Ισχυρίστηκε ότι η κλασική φιλελεύθερη πολιτική εθνική οικονομία ήταν ξεπερασμένη και ότι ο παγκόσμιος ιμπεριαλισμός ήταν το νέο στάδιο της διεθνούς πολιτικής. Το ερώτημα ήταν αν η Βρετανία θα ήταν το κέντρο μιας παγκόσμιας αυτοκρατορίας ή αν θα έχανε τις αποικίες της και θα κατέληγε σαν δύο νησιά στον Βόρειο Ατλαντικό. Εξέφρασε την υποστήριξή του στην Βρετανία στον πόλεμο των Μπόερς, επειδή μικρά έθνη, όπως οι Μπόερς, ήταν αναχρονισμοί στην εποχή των αυτοκρατοριών.

Για να διατηρήσουν την Αυτοκρατορία, οι Βρετανοί έπρεπε να εκμεταλλευτούν πλήρως τις εμπορικές ευκαιρίες που εξασφάλιζε ο πόλεμος. να διατηρήσει τις βρετανικές ένοπλες δυνάμεις σε υψηλή ετοιμότητα να υπερασπιστούν την Αυτοκρατορία· τη δημιουργία ενός στρατού πολιτών που θα αντικαταστήσει τον επαγγελματικό στρατό· οι Factory Acts θα τροποποιηθούν για να επεκταθεί στα 21 η ηλικία για μερική απασχόληση, έτσι ώστε οι τριάντα ώρες που αποκτήθηκαν να χρησιμοποιηθούν σε «συνδυασμό σωματικών ασκήσεων, τεχνικής εκπαίδευσης, εκπαίδευσης στον τομέα της ιθαγένειας … και εκπαίδευσης πεδίου στο χρήση σύγχρονων όπλων».

Σήμερα η Fabian Society διοικείται από μια εκλεγμένη εκτελεστική επιτροπή. Η επιτροπή αποτελείται από 10 τακτικά μέλη που εκλέγονται από έναν εθνικό κατάλογο, τρία μέλη που εκλέγονται εθνικά από έναν κατάλογο που ορίζεται από τοπικές ομάδες, εκπροσώπους από τους Young Fabians, το Δίκτυο Γυναικών Fabians και τους Fabians της Σκωτίας και της Ουαλίας. Υπάρχει επίσης ένας εκπρόσωπος του προσωπικού και ένας άμεσα εκλεγμένος επίτιμος ταμίας από τα μέλη. Οι εκλογές διεξάγονται κάθε δεύτερη χρονιά, με εξαίρεση τους νέους Fabians και την εκπροσώπηση του προσωπικού που εκλέγονται ετησίως. Η επιτροπή συνεδριάζει ανά τρίμηνο και εκλέγει έναν Πρόεδρο και τουλάχιστον έναν αντιπρόεδρο ετησίως για την διεξαγωγή των εργασιών της. Ο σημερινός πρόεδρος της Fabian Society είναι ο Martin Edobor. Η Fabian Society εκδίδει το Fabian Review, ένα τριμηνιαίο περιοδικό.

«…Αλλά η γενική ιδέα είναι ότι κάθε άνθρωπος πρέπει να έχει δύναμη ανάλογα με τις γνώσεις και τις δυνατότητές του. Και η βασική νότα είναι αυτή της πολιτείας των νεράιδων μου: Από κάθε άνθρωπο ανάλογα με τις δυνατότητές του· στον καθένα σύμφωνα με τις ανάγκες του. Ένας δημοκρατικός σοσιαλισμός, που ελέγχεται από την πλειοψηφία, καθοδηγείται από αριθμούς, δεν μπορεί ποτέ να πετύχει. Ένας αληθινά αριστοκρατικός σοσιαλισμός, ελεγχόμενος από το καθήκον, καθοδηγούμενος από σοφία, είναι το επόμενο βήμα προς τα πάνω στον πολιτισμό…» – Annie Besant, μέλος της Στοάς της Θεοσοφίας, της Fabian Society και Πρόεδρος του Ινδικού Εθνικού Κογκρέσου.

Οπότε, θα πρέπει να βλέπουμε την αναφορά του Aldous στην “Μαλθουσιανή ζώνη” στον “Θαυμαστό Νέο Κόσμο” του, υπό ένα πιο τρομακτικό φως και μάλιστα χορεύοντας όπως οι Μαινάδες τον χορό του φιδιού μπορεί να ανοίξουμε “Πύλη στον Τοίχο” και μάλιστα, χωρίς να χρειαστούμε μεσκαλίνη…