Σαμποτάρουμε την ευτυχία μας

Ευτυχία είναι η ψυχική ικανοποίηση του ανθρώπου, προερχόμενη από την εκπλήρωση των επιθυμιών και την επιτυχία των σκοπών του. Δεν υπάρχει μόνιμη ευτυχία, υπάρχουν μόνο στιγμές ευτυχίας.

Στη σύγχρονη εποχή οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν ευτυχία την υλική ευμάρεια, τα υλικά αγαθά, την ανάπτυξη της τεχνολογίας, τα κοινωνικά αξιώματα, τη δόξα, ενώ άλλοι πιστεύουν πως ο πλούσιος είναι ευτυχισμένος. Έτσι, όταν αυτά χαθούν, χάνεται και η ευτυχία τους.

Ο Αριστοτέλης στα ηθικά του συγγράμματα διακρίνει την ευτυχία, η οποία μπορεί να είναι προϊόν τύχης και πρόσκαιρη, από την ευδαιμονία, η οποία συνδέεται με τη διαβίωση και τη δράση σύμφωνα με τις ηθικές αρετές και τη λογική.

Μόνοι μας σαμποτάρουμε την ευτυχία μας και το ξέρουμε πολύ καλά αυτό. Απλά, τις περισσότερες φορές αρνούμαστε να το παραδεχτούμε.
Αρχικά, επειδή δίνουμε μεγάλη έμφαση στο να βρούμε την ευτυχία, χάνουμε το στόχο μας. Η αλήθεια είναι πως όλοι λίγο πολύ ψάχνουμε να βρούμε κάτι ως «ευτυχία» αλλά δεν ξέρουμε τι. Χάνοντας τις μικρές καθημερινές στιγμές και καταλήγοντας να είμαστε πιο δυστυχισμένοι από πριν. Ζήστε την κάθε μέρα ως μοναδική. Γευτείτε τις χαρές της ζωής με τους αγαπημένους σας ανθρώπους. Δεχθείτε τις άσχημες στιγμές ως μαθήματα ζωής και αναζητήστε τα θετικά τους.

Μην καταπιέζετε τα συναισθήματά σας. Το να μην εκφράζετε όλα όσα νιώθετε δεν είναι καθόλου βοηθητικό. Ο θυμός, η πικρία, η δυσαρέσκεια, θα εκραγούν κάποια στιγμή χωρίς να σας εγγυηθεί κανείς τις συνέπειες της έκρηξης.

Μοιράζεστε πλέον πάρα πολλά σχετικά με την προσωπική σας ζωή και όχι μόνο. Τα social media απορροφούν όλη σας την προσοχή. Φωτογραφίες, σχόλια, status, όλα αυτά «τρώνε» το χρόνο σας, με αποτέλεσμα να χάνετε το πραγματικό νόημα της στιγμής.

Προσπαθείτε να τα καταφέρετε όλα. Δεν γίνεται. Δεν μπορείτε να είστε εκεί σ” όλες τις στιγμές των παιδιών σας γιατί εργάζεστε, των φίλων σας, να έχετε χρόνο με το σύντροφό σας, να έχετε προσωπικό χρόνο κτλ. Είναι αδύνατο. Κάποιον θα αδικήσετε. Γι΄αυτό πρέπει να βάλετε προτεραιότητες τι θέλετε στη ζωή σας.

Κολλάτε στο παρελθόν. Ότι έγινε, έγινε. Μην αναλώνεστε στα υποθετικά «Αν». Αν είχα πει τότε, αν δεν είχα πει το άλλο… Αν μπορούσατε να τα διορθώσατε, απλά δεν θα βρισκόσασταν στο παρελθόν. Συνεπώς, αφιερώστε το χρόνο σας στο παρόν και το μέλλον.

Επιλέξτε ένα υγιεινό τρόπο ζωής. Ισορροπημένη διατροφή και άσκηση. Δεν χρειάζεται να περνάτε όλη σας την μέρα στο γυμναστήριο. Επιλέξτε ένα περίπατο, μια κυριακάτικη βόλτα με τα ποδήλατα, τρέξιμο, χορό. Έχετε τόσες εναλλακτικές λύσεις. Η άσκηση είναι γνωστό ότι βοηθά στο νιώσουμε ευεξία και ευχαρίστηση.

Μην είστε άκαμπτοι στις απόψεις σας. Επιτρέψτε στους άλλους να σας δείξουν ένα διαφορετικό τρόπο να βλέπετε τη ζωή. Κανένας δεν αντιλαμβάνεται με τον ίδιο τρόπο τα πράγματα γύρω του. Αυτό οφείλεται στον τρόπο που έχουμε μεγαλώσει, στο που, στις απόψεις και τις ιδέες των γονιών μας. Αυτό δεν σημαίνει πως η δική μας άποψη είναι η σωστή, αλλά και ούτε λάθος.

Καρναβαλικά

Καρναβαλικά Δρώμενα

Το Καρναβάλι είναι μια ιερή γιορτή που εξυμνεί τη χαρά της ζωής, την αναγέννηση και την ανανέωση του ανθρώπου, της φύσης και ολόκληρης της Δημιουργίας. Οι άνθρωποι μεταμορφώνονται, υπερβαίνουν τα στενά όρια της ύπαρξης, χάνουν το γνώριμο εαυτό τους και ταυτίζονται με το σύνολο των ανθρώπων, κατά τη διάρκεια μιας γιορτής που ανατρέπει την κατεστημένη εικόνα του κόσμου και τις κοινωνικές συμβάσεις. Αποτελεί έναν «ύμνο» στο πνευματικό φως το οποίο ελεύθερο από περιορισμούς εκφράζεται, μετουσιώνοντας και αναγεννώντας τα πάντα.

Με άλλα λόγια, τα δρώμενα του Καρναβαλιού μάς προσφέρουν την ευκαιρία για μια πηγαία έκφραση των βαθύτερων περιεχομένων του εαυτού μας, αλλά και την εμπειρία μιας άμεσης αυθεντικής επαφής με τα υπόλοιπα μέλη της κοινωνίας μέσα στην οποία ζούμε, υπερβαίνοντας έτσι κάθε χωριστική κοινωνική διάκριση. Είναι μια γιορτή που ικανοποιεί την ανάγκη μας να βρεθούμε όλοι μαζί, να διασκεδάσουμε, να γιορτάσουμε, πέρα από το μονότονο ρυθμό της καθημερινότητας. Η ψυχική ευφορία και το πολύτιμο θεραπευτικό γέλιο απελευθερώνονται τότε και ενισχύονται μέσα από τη γενικότερη διονυσιακή ατμόσφαιρα της γιορτής.

Το Καρναβαλικό Περιεχόμενο

Το Καρναβάλι είναι μια περίοδος ευθυμίας και χαρούμενης ηθικής ελευθερίας, όπου οι κανόνες του κόσμιου βίου αναστέλλονται προσωρινά, και βασιλεύει η λησμονιά της καθημερινότητας. Τα ταμπού και οι απαγορεύσεις παραμερίζονται και όλες οι εκτροπές επιτρέπονται. Εκδηλώσεις, γλέντια και πλουσιοπάροχα συμπόσια, όπου κυριαρχούν η έξαρση του αισθησιασμού, η μέθη, η αθυροστομία, οι ξέφρενοι χοροί, οι μεταμφιέσεις και οι πομπές προσωπιδοφόρων, συνθέτουν την όλη εικόνα. «Αγριάνθρωποι» που φορούν δέρματα ζώων, φυλλώματα δέντρων, άχυρα και κουδούνια, και κρατούν ρόπαλα ή μαγκούρες, άνθρωποι ντυμένοι αρκούδες και άλλα ζώα αναστατώνουν τα πάντα.

Προκαλούν με πειράγματα τους περαστικούς, παράγουν εκκωφαντικούς θορύβους, πετούν αντικείμενα, μπαίνουν μέσα στα σπίτια και ξεφαντώνουν. Ποικίλα είναι τα έθιμα και τα τελετουργικά δρώμενα του Καρναβαλιού, μεταξύ των οποίων καθαρμοί, απομάκρυνση των δαιμόνων, άναμμα και σβήσιμο των φώτων ή της πυράς, αγώνες μεταξύ αντίπαλων ομάδων, στέψη και καθαίρεση ενός πλασματικού βασιλιά, κάψιμο ή ενταφιασμός ενός ανδρεικέλου, αναπαραστάσεις της γενετήσιας πράξης, του θανάτου και της νεκρανάστασης, παρωδίες του γάμου και της κηδείας.

Όμως, τα καρναβαλικά δρώμενα διακρίνονται γενικότερα από την τάση τους να αντιστρέφουν επίμονα και συστηματικά την τάξη του κόσμου και τις ιεραρχικές δομές της κοινωνίας. Ολόκληρος ο κόσμος ξεπροβάλει μέσα από ένα καθολικό αναποδογύρισμα, οι άνθρωποι βγάζουν τα ρούχα και τα ξαναφορούν ανάποδα, οι άντρες ντύνονται γυναίκες και οι γυναίκες άντρες. Καθετί «ανώτερο» υποβιβάζεται, τη στιγμή που οτιδήποτε «κατώτερο» αναβιβάζεται και εξυμνείται.

Ο ζητιάνος ενθρονίζεται βασιλιάς και ο καντηλανάφτης παπάς, ο τρελός ανακηρύσσεται σοφός, ο διάβολος δοξολογείται, η θεία λειτουργία τρέπεται σε βωμολοχία. Σύμβολα, θεσμοί, τίτλοι και αξιώματα, ιερά και όσια διακωμωδούνται και εκθρονίζονται, ενώ στη θέση τους ενθρονίζεται η τρέλα και το αλλόκοτο. Κάθε υψηλή ιδέα γελοιοποιείται και στη θέση της δοξάζεται μεταξύ άλλων η ανδρική και γυναικεία «φύση».

Όλα αυτά και ακόμα περισσότερα συνθέτουν ένα οργιώδες ανατρεπτικό κλίμα, μέσα από το οποίο αναδύεται το αρχέτυπο του «τρελού», που ξεσκεπάζει με τις κουβέντες του κάθε ψέμα ή υποκρισία, και ανακοινώνει δημόσια δυσάρεστες αλήθειες, που συγκαλύπτονται στην καθημερινή μας ζωή. Και επειδή στο καρναβάλι όλοι γίνονται «τρελοί», τούτο σημαίνει πως ακόμα και ο λαός κατορθώνει τότε να πει στην εξουσία, χάρη στην ασυλία της γιορτής, τη δική του αλήθεια· να κρίνει και να επικρίνει, να ελέγξει τους δυνατούς, όσο ψηλά κι αν βρίσκονται, να επισημάνει τα στραβά, να καταγγείλει το άδικο, να σατιρίσει την εξουσία, διορθώνοντας ή βελτιώνοντας την κοινωνία.

Το Καρναβάλι Διαχρονικά

Όταν, λοιπόν, λέμε Καρναβάλι εννοούμε κάθε εκδήλωση μεταμφιέσεων, που έχει ως κεντρικό θέμα τον περιοδικό εορτασμό της ανακύκλωσης των εποχών και της αναγέννησης του κόσμου, με το τέλος του παλιού, την αρχή του καινούργιου και την ανατροπή όλων των πραγμάτων. Τα δρώμενα του Καρναβαλιού τελούνται όχι μόνο κατά την περίοδο των Αποκριών του χριστιανικού κόσμου, αλλά και κατά το Δωδεκαήμερο ή ακόμα και σε άλλες περιόδους του έτους. Αυτά τα έθιμα είναι πολύ παλιά και η σύνδεσή τους με το χριστιανικό εορτολόγιο μεταγενέστερη.

Γιορτές Καρναβαλιού διαπιστώνονται ήδη από το 2000 π.κ.ε. στην Ασία, και συγκεκριμένα στη Μεσοποταμία και τη Βαβυλώνα, όπου υπήρχε το έθιμο οι υπηρέτες να ντύνονται αφέντες και οι δούλες κυράδες. Ανάλογα έθιμα υπήρχαν στην Ινδία, κατά την ανοιξιάτικη γιορτή της αγάπης, Ηοli, όταν οι νέοι υποδύονταν τους γέρους προεστούς, οι υπηρέτες τους αφέντες και οι γυναίκες τον αυταρχικό σύζυγό τους. Σε γιορτές της αρχαίας Κίνας, οι άντρες πάλευαν με τις γυναίκες, για την αρπαγή των ρούχων ο ένας του άλλου. Καρναβαλικά δρώμενα περιλαμβάνονταν και στα πανάρχαια Σάκαινα των Βαβυλωνίων, στο Πουρίμ των Ιουδαίων και στο Κουρμπάνι των Μουσουλμάνων της Δυτικής Θράκης, αλλά και σε ακόμα περισσότερες γιορτές.

Οι βαθύτερες όμως ρίζες των καρναβαλικών εθίμων βρίσκονται στα αρχαία μαγικοθρησκευτικά δρώμενα των ποιμενοαγροτικών κοινωνιών, στα οποία συναντάμε τη φωτιά, ως μέσο καθαρμού και αποτροπής του κακού, τη μεταμφίεση (μάσκα, κεφαλοκάλυμμα, κοστούμι), το εικονικό όργωμα, τη σπορά, την πάλη, το θάνατο και την ανάσταση, το χορό και τη μουσική. Ανάλογα δρώμενα υπήρχαν και στον αρχαίο ελληνικό κόσμο, και συγκεκριμένα στα Διονύσια, τα Ανθεστήρια, τα Λήναια, τα Θεσμοφόρια, τα Κρόνια, τα θεσσαλικά Πελώρια, τις γιορτές του Ερμή στην Κρήτη και διάφορες άλλες μικρότερες, με έντονο πάντα το διονυσιακό στοιχείο, όπου οι άνθρωποι διατηρούσαν μια πίστη σε μαγικές γονιμικές πράξεις.

Γιορτές καρναβαλικού περιεχομένου υπήρξαν και στους Ρωμαίους, όπως τα Βακχανάλια, τα Σατουρνάλια, τα Λιμπεράλια, τα Λουπερκάλια, τα Φεράλια [ή Φε-(β)ρουάλια], τα Παρεντάλια· στο Βυζάντιο ήταν οι Καλένδες (ή Καλάνδες) και στη μεσαιωνική Δύση η Γιορτή των Τρελών, ένα παραεκκλησιαστικό Καρναβάλι, που τελούνταν κατά τη διάρκεια του Δωδεκαήμερου.

Στη Γιορτή των Τρελών κατώτεροι κληρικοί, διάκοι και παπαδοπαίδια, εξέλεγαν τον ψευδοκαρδινάλιο ή τον πάπα των τρελών και τον χειροτονούσαν μέσα στην εκκλησία. Εκεί χόρευαν μασκαρεμένοι, έψελναν φάλτσα αθυρόστομες παρωδίες εκκλησιαστικών ύμνων, έπιναν, έτρωγαν και έπαιζαν ζάρια. Μετά έβγαιναν στους δρόμους, χοροπηδούσαν διαβολεμένα, έριχναν μαγαρισιές στον κόσμο, και πήγαιναν στις ταβέρνες, συνεχίζοντας το πιόμα και τα ανόσια τραγούδια.

Παρόμοιες καταστάσεις συνέβαιναν στις Καλένδες, τις πλέον επίσημες και λαμπρές εορτές των βυζαντινών χρόνων με μεταμφιέσεις, στις οποίες αν και συμμετείχαν κληρικοί, κρίνονταν μη αποδεκτές και απαγορευμένες από την Εκκλησία. Στις Καλένδες οι βυζαντινοί έψελναν χορεύοντας, μεταμφιεσμένοι σε ζώα, τράγους, καμήλες, ελάφια, πιστεύοντας ότι έτσι θα εξασφάλιζαν ευθυμία για όλο το έτος. Τέτοια έθιμα υπήρξαν και σε νεότερους χρόνους, μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα, ακόμα και στην Ελλάδα.

Τα έθιμα του Καρναβαλιού πέρασαν με τον καιρό από την ύπαιθρο στις αναπτυσσόμενες πόλεις, όπου τα περιεχόμενά τους διαμορφώθηκαν ανάλογα και απέκτησαν καινούργια σημασία, αντανακλώντας νέους κοινωνικούς συσχετισμούς. Η μαγική αγροτική τελετουργία μετατράπηκε βαθμιαία σε πάνδημο αστικό θέαμα και ψυχαγωγία, με το λαό θεατή και πρωταγωνιστή. Στους νεώτερους χρόνους τα σύγχρονα Καρναβάλια έλαμψαν στις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως Ιταλία, Γερμανία, Γαλλία, Ισπανία και Πορτογαλία, με τις γιορτές και τις πομπές των μασκοφόρων.

Στην Ιταλία, τα Καρναβάλια απέκτησαν μεγάλη φήμη. Η Φλωρεντία του 15ου-16ου αιώνα γιόρταζε με τραγούδια, που είχαν αρχικά μυθολογικό περιεχόμενο, αλλά στη συνέχεια έγιναν επίκαιρα, αποκτώντας μεγαλύτερη απήχηση στο λαό. Την εποχή του ρομαντισμού είχε γίνει ξακουστό και το Καρναβάλι της Ρώμης· μια εικόνα του μας δίνει ο Γκαίτε, όταν μιλάει για ποικιλία κοστουμιών, που παρίσταναν φασουλήδες, δικηγόρους, ζητιάνους και γυναίκες του λαού, με κομφετί, εκκεντρικές κομμώσεις, αλλά και αλλόκοτα δρώμενα, όπως εκείνο της τελευταίας βραδιάς, που περιφέρονταν με κεριά τα οποία προσπαθούσαν μεταξύ τους να σβήσουν. Εκείνο όμως που ξεχώριζε πάντοτε για τη μεγαλοπρέπειά του ήταν το Καρναβάλι της Βενετίας, με εντυπωσιακές μάσκες και μεταμφιέσεις, πυροτεχνήματα, ακροβατικές επιδείξεις, παρελάσεις και ψευτομάχες.

Στη Γαλλία, από το 15ο αιώνα υπήρχαν οι «χοροί των μεταμφιεσμένων», γνωστοί ως μπαλ – μασκέ, ενώ κατά το 16ο αιώνα ήταν στη δόξα τους τα «momons», οχλαγωγίες από μασκαράδες και μουσικούς, που εισέβαλλαν απρόσκλητοι στα σπίτια, και έπαιρναν μέρος στους χορούς και τις διασκεδάσεις· το 18ο αιώνα καθιερώθηκαν και τα μπαλ – μασκέ της Όπερας του Παρισιού. Στη Βόρεια Γαλλία χαρακτηριστικές ήταν οι παρελάσεις γιγάντων, στο Νότια Γαλλία οι πομπές των ζώων, στην Κεντρική Γαλλία οι «κερατάδες» του Σωγκζιλάνζ, και στα ανατολικά της χώρας οι «χοντροί» του Σαιν-Κλωντ.

Οι αποικισμοί και οι μεταναστεύσεις των λαών συνέβαλαν τα μέγιστα στην ανάμιξη των καρναβαλικών παραδόσεων που προέρχονταν από διαφορετικούς πολιτισμούς, και στη διαμόρφωση της σύγχρονη μορφής τους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Αμερική, με την ανάμιξη ευρωπαϊκών, αφρικανικών, ασιατικών και αυτοχθόνων εθίμων, που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μεγάλων καρναβαλικών εορτών, όπως στο Σαλβαντόρ ντα Μπαΐα και στο Ρίο ντε Τζανέιρο, της Βραζιλίας, στη Λουϊζιάνα και στη Νέα Ορλεάνη της Κεντρικής Αμερικής, στα νησιά Τρινιντάντ και Τομπάγκο της Καραϊβικής· αυτά τα δύο νησιά αποτελούν μάλιστα ένα όμορφο παράδειγμα του πώς το Καρναβάλι μπορεί να ενώσει τον κόσμο, αφού σε αυτό το μικρό έθνος οι πεποιθήσεις και οι παραδόσεις πολλών πολιτισμών ενώνονται κάθε χρόνο, ξεχνώντας τις διαφορές τους και γιορτάζοντας το θαύμα της ζωής!

Όλα αυτά τα δρώμενα του Καρναβαλιού δανείστηκαν πολλά στοιχεία από τις αρχαίες αφρικανικές παραδόσεις, όπως παρελάσεις μεταμφιεσμένων μασκοφόρων με ρυθμούς τυμπάνων, μεγάλες μαριονέτες, ραβδούχους μαχητές και ξυλοπόδαρους χορευτές. Στα έθιμα αυτά συχνά συμπεριλάμβαναν κυκλικές πορείες γύρω από το χωριό, για να προκαλέσουν καλή τύχη, θεραπεία και εξευμενισμό των αποθανόντων συγγενών, αλλά και φυσικά αντικείμενα (οστά, φτερά, χόρτα, χάντρες, κοχύλια, ύφασμα) για να δημιουργούν μάσκες, καπέλα και φορεσιές με πνευματικές δυνάμεις και ιδιότητες.

Η μάσκα αποτελούσε ιερό αντικείμενο σε νεκρικές τελετές, ενώ τα φτερά συμβόλιζαν τη δυνατότητά μας ως άνθρωποι να ανυψωθούμε πάνω από τα προβλήματα, τους πόνους και την ασθένεια της καθημερινότητας, αναγεννημένοι σε ένα νέο κόσμο. Σήμερα, βλέπουμε φτερά να χρησιμοποιούνται με πάρα πολλούς τρόπος στη δημιουργία αποκριάτικων στολών.

Η Αποκριά

Μια σημαντικότατη γιορτή καρναβαλικού χαρακτήρα, που τελείται σε ολόκληρο το χριστιανικό κόσμο πριν από την περίοδο της Μεγάλης Σαρακοστής είναι η γιορτή της Αποκριάς (ή των Αποκριών ή Αποκρεών), μια περίοδος διασκέδασης και ευωχίας, που σημάνει το οργιαστικό ξέσπασμα της ζωής και την εκδίωξη του θανάτου, τον ερχομό της άνοιξης και το τέλος του χειμώνα, την ευφορία της γης και τη γονιμότητα – φυσική και πνευματική – όλων των υπάρξεων.

Η γιορτή αυτή είναι ένα χαρούμενο καλωσόρισμα στο πνεύμα της Θεότητας που κατακλύζει τα πάντα, και μεταβάλει το θάνατο σε ζωή, τη θλίψη σε χαρά, συμπαρασύροντας τους ανθρώπους και τη φύση σε μια θεία ιερή μέθη, γεμάτη από την αγάπη για τη ζωή και το χτίσιμο ιδανικών.

Η Αποκριά σε οποιοδήποτε μέρος γιορταζόταν, περιλάμβανε μεταμφιέσεις και αποκτούσε πάνδημο χαρακτήρα. Οι ρωμαιοκαθολικοί την καθιέρωσαν πριν από εκατοντάδες χρόνια στην Ιταλία. Ήταν μια ξέφρενη εορτή αμφίεσης, που την ονόμαζαν Carnevale, από το λατινικό carnem levare ή carnis levamen, που σημαίνει «αποχή από το κρέας», εφόσον τη γιορτή ακολουθούσε η Σαρακοστή, όπου δεν επιτρεπόταν η βρώση κρέατος.

Οι κυριότερες εκδηλώσεις της Αποκριάς των καθολικών συνηθίζονται πλέον κατά τις τρεις τελευταίες μέρες της κρεοφαγίας, δηλαδή Κυριακή, Δευτέρα και Τρίτη (γνωστή στα γαλλικά ως Mardi Gras, Αμαρτωλή Τρίτη). Η επόμενη μέρα, η Καθαρή Τετάρτη (Mercredi des Cendres = Τετάρτη των Τεφρών) είναι η αρχή της νηστείας της Σαρακοστής (Careme), αντίστοιχη της δικής μας Καθαρής Δευτέρας.

Οι Αποκριές στην Ελλάδα

Οι Αποκριές στην Ελλάδα, που αποκαλούνται από το λαό και «Μεγάλες Αποκριές» (στην Κύπρο «Μεγάλες Σήκωσες»), διαρκούν τρεις εβδομάδες, και ξεκινούν την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου μαζί με το Τριώδιο – το βιβλίο των εκκλησιαστικών ύμνων, που ψάλλονται στην εκκλησία από την εν λόγω Κυριακή μέχρι το Μεγάλο Σάββατο. Οι επόμενες τρεις Κυριακές των Αποκριών είναι η Κυριακή του Ασώτου, της Απόκρεω και της Τυρινής. Η Κυριακή της Τυρινής σημάνει τη λήξη αυτή της περιόδου και την έναρξη της μεγάλης Σαρακοστής, από την Καθαρά Δευτέρα.

Η πρώτη εβδομάδα ονομάζεται Προφωνή, Προφανή, Προφωνέσιμη ή Προφωνήσιμη, επειδή προφωνείται (ανακοινώνεται) η έναρξη των Αποκριών, επίσης Συγκόκαλη ή Απόλυτη, επειδή δεν εφαρμόζεται η νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής, καθώς και Αμολυτή, Αποβολή ή Απόλυτη, γιατί τότε απολύονται οι ψυχές των αποθαμένων και βγαίνουν στον Επάνω Κόσμο· επιπλέον, αποκαλείται Λόκρια, Αρνοβδομάδα, Αρτσι Βούρτσι ή Αρτσι Μπούρτσι.

Η δεύτερη εβδομάδα λέγεται Κρεατινή, γιατί θεωρείται η περίοδος της κρεοφαγίας που σταματάει την Κυριακή της Απόκρεω, τελευταία ημέρα που οι χριστιανοί επιτρέπεται να φάνε κρέας. Η τρίτη και τελευταία εβδομάδα, που ξεκινάει μετά την Κυριακή της Απόκρεω, ονομάζεται της Τυρινής ή Τυροφάγου, γιατί περιλαμβάνει βρώση τυροκομικών.

Ιδιαίτερη θέση στην Κρεατινή εβδομάδα κατέχει η Τσικνοπέμπτη (ή Τσικνοπέφτη) και το Ψυχοσάββατο (ή Σάββατο των Ψυχών). Την Τσικνοπέμπτη η τσίκνα είναι διάχυτη παντού, καθώς οι άνθρωποι γιορτάζουν ψήνοντας κρέατα έξω από το σπίτι, κάτι που έκαναν και οι αρχαίοι Έλληνες, επειδή πίστευαν ότι οι νεκροί πετούσαν γύρω από τις φωτιές και γευμάτιζαν από τον καπνό και την τσίκνα. Ανάλογα, το Ψυχοσάββατο είναι αφιερωμένο στη λατρεία των νεκρών με προσφορά γευμάτων πάνω στους τάφους. Αυτά τα δύο έθιμα θεωρείται ότι συνδέονται με τα Ανθεστήρια, που περιλάμβαναν προσφορές σπονδών και τροφίμων στους νεκρούς, για τους οποίους πίστευαν ότι τριγυρνούσαν εκείνες τις μέρες ανάμεσα στους ζωντανούς.

Οι έρευνες οδηγούν πράγματι στο συμπέρασμα ότι οι Αποκριές αντλούν την καταγωγή τους από τα Ανθεστήρια, δηλαδή τα αρχαιότερα Διονύσια, αλλά και από τα Μεγάλα Διονύσια. Τα Ανθεστήρια γιορτάζονταν κατά το μήνα Ανθεστηρίων (αντιστοιχούσε στο σημερινό χρονικό διάστημα από 23 Ιανουαρίου έως 20 Φεβρουαρίου), που σύμφωνα με τη J. E. Harrison, ήταν αρχικά μια γιορτή των ψυχών· ήταν μια περίοδος που τα πνεύματα των νεκρών ανασταίνονταν και περιφέρονταν ως φαντάσματα στην πόλη γλεντοκοπώντας, πριν εξευμενιστούν και τους δοθεί η εντολή να φύγουν.

Στην πορεία η γιορτή εμπλουτίστηκε από τη χαρούμενη παρουσία του Διονύσου, θεού της βλάστησης, της άνθισης και της ανάπτυξης, των αλλαγών και των μεταμορφώσεων σε όλα τα πράγματα, συμπεριλαμβανομένης και της ανθρώπινης ζωής.

Το ίδιο διάστημα, και συγκεκριμένα ο Februarius (Φεβρουάριος), αποτελούσε και για τους αρχαίους Ρωμαίους περίοδο καθαρμών από καθετί νεκρό, και ο Μαυρόσιος Ιόβας μας αναφέρει ότι αυτός ο μήνας ήταν αφιερωμένος σε τελετές απομάκρυνσης των φόβων του κάτω κόσμου. Αλλωστε, ο Februarius αντλεί το όνομά του από το februum, που σημαίνει τον εξαγνισμό μέσω της τελετουργίας Februa, που τελούνταν στις 15 Φεβρουαρίου – κατά την πανσέληνο – σύμφωνα με το παλιό σεληνιακό ημερολόγιο της Ρώμης, και ο Οβίδιος καταλήγει πως «οποιοδήποτε πράγμα εξάγνιζε την καρδιά το ονόμαζαν οι πρόγονοί του februum».

Αντίστοιχα, τα Παρεντάλια και τα Φεράλια ήταν και αυτά αφιερωμένα στον εξευμενισμό των φαντασμάτων.

Η αποτίναξη του θανάτου, που προήγαγε τη γονιμότητα της φύσης και του ανθρώπου, συνδέθηκε, λοιπόν, με τη θεοφάνεια του Διονύσου, τον οποίο συνόδευε η θορυβώδης συντροφιά του, ο θίασος των Μαινάδων και των Σατύρων, που όπως και οι Κένταυροι, οι Σιληνοί, οι Νύμφες και ο Πάνας, αποτελούσαν αρχετυπικές μορφές, οι οποίες εκπροσωπούσαν τις γενεσιουργές δυνάμεις της φύσης, και έκαναν πάντοτε αισθητή την παρουσία τους στα αποκριάτικα δρώμενα. Περιείχαν σε αρμονία στοιχεία χαράς και θανάτου, κρεοφαγίας και νηστείας, άκρατου ερωτισμού και αγνότητας, σύγκρουσης και πανηγυριού, ζωομορφισμού και ανθρωπομορφισμού.

Οι γιορτές προς τιμήν του θεού Διονύσου κατά την αρχαιότητα ήταν ξεχωριστές και περιλάμβαναν εύθυμες λατρευτικές πομπές, στις οποίες συμμετείχαν άνδρες και γυναίκες χορευτές, τραγουδιστές, προσωπιδοφόροι, μεταμφιεσμένοι σε σατύρους και κενταύρους, ενώ αργότερα στις γιορτές της κλασικής εποχής συμμετείχαν ιδιαίτερες φαλλικές μορφές, πέρα από τους μασκοφορεμένους χορευτές.

Η μεταμφίεση, και ιδιαίτερα η μάσκα, αποτελούσε άλλωστε χαρακτηριστικό των εορτών του Διονύσου, που ενίοτε αποκαλείται θεός-προσωπείο, καθώς το προσωπείο αποτελούσε την λατρευτική εικόνα του. Η μάσκα συμβόλιζε επίσης τη νέα μορφή του αναγεννημένου ανθρώπου, ενώ υπήρξε και σύμβολο μετουσίωσης, αλλά και επικοινωνίας με τους αόρατους κόσμους. Σύμφωνα μάλιστα με τον Γ. Φ. Όττο ο μασκοφόρος βιώνει την ιερή τρέλα, το πνεύμα του μαινόμενου θεού, που εμποτίζει το προσωπείο του.

Για παράδειγμα, σε τελετουργίες του Διονύσου στη Θράκη, που θεωρείται η πλέον πιθανή πατρίδα του, υπήρχαν «ταυρόφθογγοι μίμοι» που μούγκριζαν προς το θεό, ενώ οι γυναίκες που τον λάτρευαν ως Διόνυσο Λαφύστιο έφεραν οι ίδιες κέρατα, μιμούμενες το θεό, γιατί τον φαντάζονταν ως ταυροκέφαλο.

Αργότερα, μέσα από τις γιορτές του Διονύσου, γεννήθηκε το Ιερό Θέατρο, που σε πολλές παραστάσεις, όπως εκείνες του Αριστοφάνη, ο χορός μεταμφιεζόταν σε όρνιθες, νεφέλες, βατράχους, σφήκες κ.λ.π.

Αποκριάτικα Εθιμα στην Ελλάδα

Τα παλαιότερα χρόνια στον τόπο μας οι μέρες της Αποκριάς προσλάμβαναν ένα ιδιαίτερο λαϊκό χρώμα. Στο πλαίσιο του παραδοσιακού πανηγυρισμού οι άντρες μεταμφιέζονταν σε γυναίκες και αντίθετα, γινόταν η περιφορά του καρνάβαλου, του γαϊτανακιού και της καμήλας, με ομίλους χορευτών να γυρνάνε τις συνοικίες σκορπίζοντας το κέφι. Αναβίωναν διάφορες προλήψεις, μαντείες και δεισιδαιμονίες, ψάλλονταν εύθυμα και άσεμνα τραγούδια, γίνονταν εικονικές δίκες και επικρατούσε ένα γενικό ξεφάντωμα, μια γενική ευωχία.

Αναβαν φωτιές, που ονόμαζαν «Φανούς», «Κλαδαριές», «Μπουμπούνες», «Καψαλιές», «Χαλαούζιες» ή «Καλολόγους»· γύρω τους έστηναν χορούς και τις πηδούσαν με ευχές για υγεία και καλή τύχη, αντλώντας τη δύναμη που η φωτιά πίστευαν ότι έκρυβε. Στις μεταμφιέσεις χαρακτηριστικές μορφές ήταν ο γέρος, η νύφη και ο γαμπρός, ο αράπης και η αραπίνα, ο γιατρός και ο βοηθός του, ο παπάς και ο σατανάς, η καμήλα, η αρκούδα κ.λ.π. άλλοτε πάλι έδιναν υπαίθριες παραστάσεις, κωμικού περιεχομένου, που ανάγονται στους αρχαϊκούς αγερμούς, ενώ διαδεδομένα ήταν και τα κοινά συμπόσια.

Γέννηση, ανάπτυξη, γάμος, θάνατος και αναγέννηση του ήρωα, ήταν ένα δράμα που παιζόταν ακατάπαυστα. Ήταν η ανακύκλωση της ζωής, στην οποία συμμετείχε ολόκληρη η κοινότητα, στην αγορά του χωριού ή της πόλης. Μέσα από τις μάσκες, τα ανδρείκελα, τις μεταμφιέσεις οι άνθρωποι «γίνονταν ένα σώμα» και βίωναν την αναγεννητική διαδικασία. Γιόρταζαν πάνω από όλα τον ερχομό του νέου – του νέου χρόνου, της νέας άνοιξης, της νέας ζωής – το καινούργιο που εμφανίζεται στον κόσμο.

Αυτά τα αποκριάτικα έθιμα διατηρούνται ακόμα και σήμερα σε πολλά μέρη της Ελλάδας, όπως στο Σοχό Λαγκαδά στη Θεσσαλονίκη, με πανηγυρισμούς, με αγερμούς και τραγούδι, από μεταμφιεσμένους με προβιές τράγου, ψηλά καλύμματα στο κεφάλι από πολύχρωμες κορδέλες, γουρουνοτσάρουχα στα πόδια και μάσκες με πούλιες και μακριά μουστάκια· κρατώντας ξύλινο γιαταγάνι ή αγκλίτσα, ταγάρι με ούζο, κρασί και πορτοκάλια, περπατούν ρυθμικά, πηδούν και σείονται, κουδουνίζουν και τραγουδούν, κερνούν τους ανθρώπους, πότε στα μαγαζιά και τις ταβέρνες, πότε στους δρόμους.

Στη Θράκη, κατά το παλιό αποκριάτικο δρώμενο του «Καλόγερου», η καμπουρίτσα Μπάμπω γεννάει ένα εφταμηνίτικο μωρό που μεγαλώνει στο άψε-σβήσε. Το καλάθι δεν το χωράει, τρώει και πίνει τον περίδρομο, ανδρώνεται, γυρεύει γυναίκα, παντρεύεται, έρχεται στα χέρια με τον κουμπάρο του, σκοτώνεται, μοιρολογιέται και κηδεύεται. Ξαφνικά όμως ανασταίνεται θαυματουργά και οργώνει τη γη μαζί με το μετανιωμένο του φονιά. Ο θάνατος και η ανάσταση του γαμπρού μάς παραπέμπουν στο θάνατο του Διονύσου το χειμώνα και στην ανάστασή του την άνοιξη, ενώ το καλάθι της γριάς το λίκνο του, που χρησίμευε ως κόσκινο και κούνια (Λικνίτης ήταν γνωστή επωνυμία του Διονύσου).

Στην ίδια περιοχή τη Δευτέρα της Τυρινής εβδομάδας τελείται ο «Μπέης» ή «Κιοπέκ Μπέης», ευετηριακό δρώμενο, με αγερμούς, ευχές σε κάθε σπίτι για «καλοχρονιά με πολύ στάρι και πολύ κριθάρι», εικονικό όργωμα, εικονική σπορά και αγώνες – πήδημα, ρίξιμο πέτρας, τρέξιμο και πάλη – χορούς και τραγούδια. Στη Νάουσα «Μπούλες» και «Γενίτσαροι», με παραδοσιακές στολές και προσωπίδες, χορεύουν σε ομάδες, με ήχους ζουρνάδων και νταουλιών, σε ανάμνηση των αρματολών της τουρκοκρατίας, που κυκλοφορούσαν μεταμφιεσμένοι τις Αποκριές για να κρύβονται από τον εχθρό.

Στα χωριά του Παγγαίου, κατά το πανάρχαιο διονυσιακό έθιμο της Ντερβένας, που ανάγεται στην πυρολατρεία των αρχαίων χρόνων, οι άνθρωποι πηδούν πάνω από μεγάλες φωτιές (ντερβένες), που έχουν διπλό σκοπό· αφενός ζεσταίνουν τις καρδιές, αφετέρου εξαγνίζουν τους ανθρώπους, απαλλάσσοντάς τους από τα παλιά ακάθαρτα στοιχεία, σε μια φυσική και πνευματική αναγέννηση, με τον ερχομό της άνοιξης και της Ανάστασης του Πάσχα. Εξάλλου, η φωτιά είχε ανέκαθεν εξαγνιστικό χαρακτήρα και προκαλούσε την κάθαρση του ανθρώπου μέσω του θεϊκού πυρός.

Στη Σκύρο έχουμε τους τραγόμορφους Γέρους και τις Κορέλες, σε ένα ερωτικό παιχνίδι, με μεταμφιεσμένους που σηκώνουν πάνω τους πολλά κουδούνια, συχνά τριάντα, πενήντα ή και περισσότερα, προκαλώντας πανδαισία ήχων. Στη Ζάκυνθο γίνονται θεατρικές παραστάσεις, οι λεγόμενες «Ομιλίες», αλλά και απαγγελίες αυτοσχέδιων σατιρικών στίχων με έντονη αθυροστομία. Στο Δαφνί της Σπάρτης οι άνδρες μεταμφιέζονται σε νύφη και γαμπρό, και επικρατούν αυτοσχέδιοι διάλογοι, χοροί γύρω από εθιμικές φωτιές, τραγούδια, κέφι, τολμηρά πειράγματα και κρασί.

Ο «Πεθαμένος στη Γκούβα», ένα Δρώμενο των Σαρακατσάνων της Ηπείρου με έντονο το στοιχείο της μαγείας, άρχιζε με το ηλιοβασίλεμα της τελευταίας Κυριακής της Αποκριάς και τελείωνε τα χαράματα της Καθαρής Δευτέρας. Ένας θίασος ανδρών υποδυόταν το γαμπρό, τη νύφη, τα πεθερικά, τους γέρους, το γύφτο και άλλα πρόσωπα. Οι γέροι φορούσαν μάσκες και κάπες από προβιές ζώων, κουδούνια στη μέση, ενώ κρατούσαν μεγάλα ραβδιά, με τα οποία χτυπούσαν τη γη. Ένας τσοπάνης ξάπλωνε πεθαμένος μέσα σε μια γκούβα (γούβα ή λάκκος) και ο θίασος τον μοιρολογούσε, ενώ στο τέλος χόρευαν, με πρωτοχορευτή τον πεθαμένο και αναστημένο τσοπάνη. Η λήξη των Αποκριών σηματοδοτείται από την πομπή και το κάψιμο του καρνάβαλου.

Ο καρνάβαλος αποτελεί ουσία μια άλλη απεικόνιση του θεού Διονύσου, και η πομπή του την πομπή των αρχαίων Αθηναίων στις διονυσιακές γιορτές. Σε κάποιες περιοχές ο καρνάβαλος είναι μάλιστα τοποθετημένος σε πλοίο, κάτι που μας παραπέμπει στην αρχαία πίστη ότι ο Διόνυσος αναγεννιέται την άνοιξη, επιστρέφοντας από τη θάλασσα, μετά το χειμερινό θάνατό του. Επιπλέον, η παράδοση του καρνάβαλου στην πυρά ανάγεται στην αρχαιότητα, στις πομπές της θυσίας του θεού Διονύσου για τη σωτηρία του κόσμου, κατά το αρχαίο έθιμο του θυσιασμένου βασιλιά.

Ακολουθεί η Καθαρά Δευτέρα. Εκείνη τη μέρα στην Αγία Αννα της Εύβοιας οι γυναίκες τραγουδούν τα «γαμοτράγουδα», μαζί με τολμηρά αστεία, πειράγματα και λόγια χωρίς «ηθικούς φραγμούς», με θέμα το φαλλό και το αιδοίο, των οποίων οι μετέχοντες φέρουν ομοιώματα· ένα δρώμενο που ανάγεται στα Μικρά ή Κατά Αγρούς Διονύσια, και στα Μεγάλα Διονύσια, που ήταν χαρούμενες ελεύθερες γιορτές με πομπή φαλλού, τον οποίο συνόδευαν με χορωδίες, τραγούδια και προσφορές, ακόμα και οι δούλοι. Ο φαλλός ήταν σύμβολο του Διονύσου ως θεού της γονιμότητας, και κάθε τέτοια μαζική πομπή αποσκοπούσε στο να προκαλέσει την ευφορία των αγρών και των κήπων, αλλά και τη γονιμότητα των σπιτικών.

Η χρησιμοποίηση, λοιπόν, σεξουαλικών και ερωτικών συμβόλων, που συνδυάζεται συχνά με τις παραδοσιακές λαϊκές εκδηλώσεις αυτής της περιόδου, δεν δηλώνει αποκλειστικά τη σεξουαλική πράξη. Συμβολίζει ευρύτερα την πηγή, τη μήτρα της ζωής, τη ρίζα της ανανέωσης, την πηγή της ανάστασης. Αποτελούν ένδειξη της εκδήλωσης των γονιμοποιών δυνάμεων της ζωής και τη διαδικασία γέννησης ενός νέου «σώματος», με την ευρύτερή του έννοια, είτε πρόκειται για το ανθρώπινο σώμα, είτε για το σώμα της κοινωνίας ή ακόμα και ολόκληρης της φύσης και της Δημιουργίας.

Επιπλέον, το έθιμο του εικονικού γάμου, που περιλαμβάνεται στα καρναβαλικά έθιμα, ανάγεται στην αρχαιότητα και ήταν λατρευτικό στοιχείο των διονυσιακών τελετών· η «Ιερογαμία» του θεού Διονύσου με τη σύζυγο του βασιλιά της πόλης, στο «Βουκολείον» Ιερό, αποτελούσε μέρος των αθηναϊκών Ανθεστηρίων, και αποτελούσε μια μαγική πράξη επίκλησης της γονιμικής δύναμης για την καρποφορία, αλλά και την εξασφάλιση της καλής χρονιάς στην ευρύτερή της έννοια, που θα πρόσφεραν οι θεοί.

Όμως, πέρα από αυτά ο γάμος συμβολίζει την ενότητα και την υπέρβαση των χωριστικών τάσεων του ανθρώπου και της κοινωνίας. Και κάθε Καρναβάλι γιορτάζει την κρυμμένη ενότητα του παλιού και του καινούργιου, του γήρατος και της νεότητας, της άνοιξης και του χειμώνα, της ζωής και του θανάτου, είναι μια γιορτή που ανατρέπει, αλλά και συνταιριάζει.

Όλα αυτά μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι Αποκριές, και γενικότερα τα καρναβαλικά δρώμενα, συνδέονται με αναγεννητικές, εξευμενιστικές δυνάμεις, που επιφέρουν λύτρωση και απελευθερώνουν τον άνθρωπο, την κοινωνία, τη φύση από τα δεσμά του φόβου και του θανάτου, που συγκρατούν τον κόσμο σε συγκεκριμένους χωροχρονικούς περιορισμούς, κάτω από την επιρροή οποιασδήποτε μορφής εξουσίας και κατεστημένου. Επιπλέον, οι γιορτές αυτές συμφιλίωναν ανέκαθεν τον άνθρωπο με το στοιχείο του θανάτου και του έδιναν τη δυνατότητα να λειτουργεί ελεύθερα σε σχέση με αυτό το ζήτημα, συμμετέχοντας στην διαδικασία του αέναου αναγεννητικού κύκλου των εποχών και της δημιουργίας.

Στις μέρες μας ο κόσμος βιώνει βαριά «την ανάσα του θανάτου και του νεκρού να περιπλανιούνται γύρω του», βιώνει έναν χειμώνα, μια σκοτεινή νύχτα της ψυχής. Όμως ο κύκλος του θανάτου και της ζωής είναι αέναος και σπειροειδής και οδηγεί την ανθρωπότητα μέσα από δυσκολίες και εμπόδια, μέσα από δοκιμασίες, μάχες και ανατροπές σε μια αναγέννηση, σε μια ανανέωση. Η μέθη και η χαρά της ζωής, η ορμή του φωτός και της θεότητας φέρνει ανάσταση, και μαζί με την αναγέννηση της θεότητας, αναγεννιέται ο άνθρωπος, η φύση, η Δημιουργία.

Ο άνθρωπός, η ζωή, ολόκληρος ο κόσμος μεταμορφώνεται, αλλάζει διαρκώς προσωπεία και μεταμφιέσεις παροδικές. Πίσω όμως από αυτές τις εφήμερες όψεις κρύβεται το αιώνιο, το άφθαρτο, το πνευματικό φως, ο τελικός θρίαμβός της ζωής, και οι άνθρωποι, μέσα από τις πανάρχαιες τελετές που φτάνουν σε εμάς ως Αποκριές, συμμετείχαν ανέκαθεν και ενίσχυαν την έλευση του καινούργιου. Ήταν μια σύμπραξη με τη θεότητα, ένα κάλεσμα για το δυναμικό, πανηγυρικό ερχομό της, στη μορφή του αρχαίου Διονύσου ή στο πρόσωπο του Χριστού, είτε στη μορφή οποιουδήποτε θυσιασμένου θεού-λυτρωτή.

Σήμερα, σε μια σύγχρονη εποχή οι άνθρωποι καλούμαστε να ανατρέψουμε μέσα στην ίδια μας τη συνείδηση την εικόνα που έχουμε χτίσει για τον κόσμο και τον εαυτό μας, δίνοντας τη δυνατότητα σε κάτι καινούργιο να λάμψει. Η Άνοιξη και ο Χειμώνας, η Ζωή και ο Θάνατος ουσία βρίσκονται μέσα μας. Ο κύκλος των εποχών δεν είναι ξεχωριστός από εμάς. Ο ρόλος του ανθρώπου είναι να συμμετέχει ενεργά στην εκδήλωση των δημιουργικών δυνάμεων της ζωής, ωθώντας σε ανανέωση και εξέλιξη.

Αυτό ακριβώς γινόταν και παλιότερα, μέσα από τις Ιερές Τελετές και τα Μυστήρια, ενώ στις μέρες μας, σε μια εποχή που όλα ανατρέπονται, παρέχεται η ευκαιρία για μια εκ νέου ιερή αφύπνιση του ανθρώπου – δημιουργικού, ανώτερου, πνευματικού – που θα εξευμενίσει το θάνατο και θα φέρει «Φως και Ζωή».

Εξάλλου, το διονυσιακό στοιχείο είναι βαθιά ριζωμένο στην ψυχή των Ελλήνων, συνυφασμένο με τη δύναμη και την ελευθερία, το γλέντι και τη χαρά, τη δημιουργικότητα και την πνευματικότητα, πάνω από τις καθημερινές δυσκολίες· το πνεύμα του θεού Διονύσου είναι ζωντανό ανάμεσα μας, έτοιμο να μας ξεσηκώσει, μέσα στη θεία ιερή μέθη του.

Ψάχνουν το σωματίδιο που θα αλλάξει όλα όσα ξέραμε για τη Φυσική!

Ένα νέο «σούπερ» υποατομικό σωματίδιο, το οποίο θα είναι ακόμη πιο σημαντικό από το μποζόνιο του Χιγκς και θα ανοίξει μια νέα εποχή στη Φυσική, είναι πολύ πιθανό να ανακαλυφθεί εντός του 2015, λίγους μήνες μετά την επαναλειτουργία του μεγάλου επιταχυντή του CERN τον Μάρτιο.

Αυτό δήλωσαν επιστήμονες στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης (AAAS) στην Καλιφόρνια, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο και το BBC.

Ο επιταχυντής του CERN πιάνει «δουλειά» μετά από διετή ανάπαυλα, η οποία του επέτρεψε να συντηρηθεί και να αναβαθμιστεί, έτσι ώστε να μπορεί να πραγματοποιεί πλέον συγκρούσεις σωματιδίων με την μέγιστη δυνατή ενέργεια, διπλάσια από ό,τι στο παρελθόν.
Η ελπίδα των επιστημόνων είναι, όπως δήλωσε η Μπεάτε Χάινεμαν, καθηγήτρια φυσικής του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνια και εκπρόσωπος της ομάδας ATLAS του CERN, ότι επιτέλους θα βρεθεί το πρώτο υπερσυμμετρικό σωματίδιο, επιβεβαιώνοντας έτσι την θεωρία της υπερσυμμετρίας, σύμφωνα με την οποία κάθε γνωστό σωματίδιο ύλης έχει ένα (άγνωστο μέχρι σήμερα) βαρύτερο συμμετρικό του σωματίδιο. Για παράδειγμα, το φωτόνιο και το κουάρκ θεωρείται ότι έχουν ως υπερσυμμετρικά σωματίδια το φωτίνο και το σκουάρκ αντίστοιχα.
«Αν είμαστε πραγματικά τυχεροί, η ανακάλυψη μπορεί να γίνει φέτος κιόλας, έως το τέλος του καλοκαιριού. Ίσως βρούμε πλέον την υπερσυμμετρική ύλη. Για μένα, αυτό θα είναι πιο συναρπαστικό και από την ανακάλυψη του (σωματιδίου) Χιγκς», δήλωσε η Μπεάτε Χάινεμαν.
Η υπερσυμμετρία -γνωστή και ως SUSY στους επιστημονικούς κύκλους- φιλοδοξεί να συμπληρώσει το τωρινό «κυρίαρχο πρότυπο» της σωματιδιακής φύσης και να κλείσει τα κενά που αυτό ακόμη έχει, όσον αφορά την κατανόηση της ύλης και του σύμπαντος.
Το σωματίδιο του Χιγκς, που ανακαλύφθηκε το 2013 και χάρισε στον βρετανό φυσικό Πίτερ Χιγκς το Νόμπελ Φυσικής, εξηγεί γιατί τα αντικείμενα έχουν μάζα. Όμως παραμένουν ακόμη κρίσιμα ερωτήματα, όπως γιατί υπάρχει «σκοτεινή» ύλη, στα οποία φιλοδοξεί να δώσει απαντήσεις η υπερσυμμετρία.
Τα στοιχήματα δίνουν και παίρνουν, με τους περισσότερους να «ποντάρουν» ότι, από τα πολλά πιθανά υπερσυμμετρικά σωματίδια, πρώτο θα ανακαλυφθεί το γκλουίνο, το κατοπτρικό «αδελφάκι» του γκλουόνιου, το οποίο «συγκολλά» μεταξύ τους τα κουάρκ, στο εσωτερικό των πρωτονίων και των νετρονίων.
Ακόμη πιο σημαντικό όμως θα είναι αν ανακαλυφθεί το (προς το παρόν υποθετικό) νετραλίνο, το πιο ελαφρύ και σταθερό υπερσυμμετρικό σωματίδιο, από το οποίο μπορεί να αποτελείται η «σκοτεινή» ύλη. «Αυτό θα συντάραζε τον κόσμο» δήλωσε η Χάινεμαν. Θα είναι σαν η ανθρωπότητα να ανοίγει κυριολεκτικά την πόρτα σε έναν άλλο κόσμο.

Η «γαλάζια σπηλιά» του Καστελόριζου – Eνα από τα εντυπωσιακότερα φυσικά μνημεία της Μεσογείου

Στο ακριτικό Καστελόριζο, στα νότια του νησιού, βρίσκεται ένα από τα εντυπωσιακότερα φυσικά μνημεία της Μεσογείου.

Γνωστό ως «Σπηλιά του Παραστά ή Φώκιαλη», ( λόγω του ότι σε αυτό κατοικούν φώκιες), είναι ένα από τα σπανιότερα γεωλογικά φαινόμενα του πλανήτη.

Πρόκειται για το μεγαλύτερο θαλάσσιο σπήλαιο της Ελλάδας και ένα από τα ομορφότερα της Μεσογείου. Έχει παγκόσμια φήμη για τους σταλακτίτες του, που φωτιζόμενοι από την αντανάκλαση του ηλίου στα καταγάλανα νερά, δημιουργούν ένα μαγευτικό θέαμα για τον επισκέπτη.
Το μήκος του σπηλαίου εσωτερικά είναι 75 μέτρα, το πλάτος του 40 μέτρα και το ύψος του φτάνει τα 35 μέτρα.
Εκτός από τις φώκιες, το σπήλαιο φιλοξενεί επίσης χιλιάδες αγριοπερίστερα, ενώ στο βυθό του υπάρχουν μοναδικά και σπάνια είδη ψαριών. Η επίσκεψη σε αυτό γίνεται μόνο με βάρκα και φυσικά καλό καιρό, καθώς η είσοδος του χωράει μόνο μικρά σκάφη.

Απλά;

Είναι πολύ ωραία η σκέψη να αποδέχεσαι την πραγματικότητα όπως είναι, να την αγκαλιάζεις και να την ευγνωμονείς.. Σε κάνει να νιώθεις χαρούμενος, ήρεμος, γαλήνιος γιατί απλά δέχεσαι, δεν κουράζεσαι να διαλέγεις ανάμεσα σε τούτο ή σε κείνο. Φτάνεις στην ευτυχία..

 

Είναι έτσι όμως; Το να δέχεσαι απλά είναι κάτι απλό;

 

Σκέψου πόσο δύσκολο είναι να τα βάλεις με τις σκέψεις σου. Πρέπει να προσπαθήσεις πολύ  για να καταφέρεις απλά να δέχεσαι. Πρέπει να ξεπεράσεις την δύναμη του εγωιστικού εαυτού σου που πάντα θέλει να διαλέγει, που πάντα θέλει να έχει γνώμη, που πάντα θέλει να ξέρει, που πάντα θέλει να συμμετέχει στην ζωή…

 

Και γιατί να μη θέλει αλήθεια; Αφού ζει, νιώθει, αισθάνεται τα πάντα, καταλαβαίνει τα πάντα.. Θέλει να παρεμβαίνει, να συμμετέχει, θέλει να προσπαθεί συνέχεια. Θέλει, θέλει… Πως λοιπόν θα φιμώσεις αυτή τη δύναμη του εαυτού σου για να καταφέρεις τελικά απλά να δέχεσαι τα πράγματα όπως είναι;

 

Τι θα κάνεις λοιπόν; Θα αγνοήσεις τον εαυτό σου για να φτάσεις στην ευτυχία ή θα αγνοήσεις την ευτυχία για να υπερασπιστείς τον εαυτό σου;

 

Ίσως μια αρχή να είναι το ενδεχόμενο  να αποδεχτείς και να αγκαλιάσεις τον εαυτό σου όπως είναι… Μια μεγάλη αρχή για να αρχίσεις να αποδέχεσαι και την πραγματικότητα όπως είναι. Και ίσως τότε και η ευτυχία να είναι κοντά..

Οι 6 διαφορές ανάμεσα στις υγιείς και τις προβληματικές σχέσεις

Η βάση μιας υγιούς σχέσης είναι η ειλικρίνεια. Σε αντίθετη περίπτωση, ο ένας προσπαθεί να χειραγωγήσει τον άλλο κι αυτό αποδεικνύεται καταστροφικό!

Αν κάποια στιγμή νιώσετε ότι κάποιος ενδιαφέρεται πραγματικά για σας, φροντίστε να εξετάσετε με προσοχή τις προθέσεις του, πριν επενδύσετε σε μία σχέση. Πολλές φορές, ο άνθρωπος που μας λέει ότι μας αγαπάει, στη πραγματικότητα είναι συναισθηματικά μπερδεμένος ή ανειλικρινής μαζί μας. Γι’ αυτό και είναι ωφέλιμο να αναλύσετε τις επιλογές σας όσο το δυνατόν περισσότερο, πριν καταλήξετε σε μια απόφαση. Η συντροφικότητα είναι ιδιαίτερα σημαντικός παράγοντας στη ζωή μας κι απαιτεί προσοχή και σκέψη!

1. Άλλο η δοτικότητα κι άλλο η ανταλλαγή
Καμία σχέση δεν πρόκειται να κρατήσει αν δε διέπεται από την αμέριστη δοτικότητα και των δύο συντρόφων. Πραγματική αγάπη είναι να δίνεις δίχως να περιμένεις αντάλλαγμα. Η ολοκλήρωση που νιώθεις όταν κάνεις κάτι τέτοιο, δε συγκρίνεται με κανένα αντίτιμο.
Όταν δύο άνθρωποι αγαπιούνται πραγματικά, η δοτικότητα είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζουν τη σχέση τους. Υπάρχει εμπιστοσύνη κι αλληλοϋποστήριξη. Σε μια σωστή σχέση, δεν υπάρχει χώρος για αμφιβολία κι αμφισβήτηση.
Από την άλλη πλευρά, αν εσείς και ο σύντροφος σας συνεχώς ζητάτε κάποιου είδους επιβράβευση ή αντάλλαγμα για όσα δίνετε, υπάρχει πρόβλημα. Σε αυτή την περίπτωση, αυτό που έχετε μεταξύ σας κινδυνεύει να ναυαγήσει σύντομα και να καταλήξει σε μία σχέση που υπάρχει (αν θα υπάρχει) από ανάγκη και μόνο.

2. Άλλο η δεκτικότητα και άλλο το να θες ν’ αλλάξεις το σύντροφο σου.
Θέλει σκληρή δουλειά το “γνωριστούν” οι σύντροφοι σε μία σχέση. Απαιτεί υπομονή και χρόνο. Όταν όμως υπάρξει αλληλοαποδοχή, βγαίνει στην επιφάνεια η σοφία της συντροφικότητας. Μέσω της φροντίδας, ο ένας εμπνέει τον άλλο και εξελίσσονται ως άνθρωποι. Μαζί.
Αν αντί γι’ αυτό υπάρχει η ανάγκη και η αγωνία να αλλάξει ο ένας τον άλλο, τότε η σχέση καταλήγει στην εκμετάλλευση Μην προσπαθείτε να κάνετε τον σύντροφο σας όπως τον φαντάζεστε και μη δέχεστε να σας πιέζουν για να γίνετε όπως θα σας ήθελαν. Αναζητήστε την αλληλοκατανόηση κι αυτό θα σας βοηθήσει και τους δύο.

3. Άλλο η επιθυμία κι άλλο η πίεση.
Είναι λάθος να βασίζετε την επικοινωνία με το σύντροφο σας στο πως θα τον κάνετε να νιώσει τύψεις για να τον χειραγωγήσετε. Όταν ο άλλος νιώθει, εξαιτίας σας, συνέχεια υπόλογος θα απομακρυνθεί.
Από την άλλη πλευρά, δεν πρέπει ούτε εσείς να δέχεστε αντίστοιχη συμπεριφορά. Οι πρωτοβουλίες που παίρνει ένα ζευγάρι πρέπει να είναι ελεύθερες από πίεση. Να γίνονται από καθαρή επιθυμία. Για τη χαρά που θα πάρετε εσείς ή ο σύντροφος σας όταν δείτε τον ενθουσιασμό ο ένας στα μάτια του άλλου.

4. Άλλο η εχεμύθεια κι άλλο η έκθεση.
Οι αδυναμίες του συντρόφου σας, τα πάθη και τα λάθη του παρελθόντος του, πρέπει να μείνουν επτασφράγιστα μυστικά. Γι’αυτό και πρέπει να τα κρατάτε μακριά από τα αυτιά γνωστών, φίλων και συγγενών. Είναι πολύ σημαντική η εχεμύθεια στο ζευγάρι. Να αντιμετωπίζει ο ένας τα αδύναμα σημεία του άλλου με ευαισθησία, διακριτικότητα και υπευθυνότητα.
Κάποια πράγματα δεν πρέπει να λέγονται σε κανένα. Είναι για εσάς και το σύντροφο σας. Μια σχέση μπορεί εύκολα να καταρρεύσει όταν υπάρχει έλλειψη σεβασμού. Υπάρχει μία ιερότητα στο τι κρύβει η ψυχή του κάθε ανθρώπου. Ακόμα και στα σκοτεινά σημεία της. Άλλωστε, ως ζευγάρι θα δημιουργήσετε εκ νέου μυστικά. Για αυτό, μην εκθέτετε ό,τι δεν θέλετε να χάσετε.

5. Άλλο η κατανόηση κι άλλο η εκδικητικότητα.
Οι τσακωμοί σε ένα ζευγάρι είναι δυσάρεστοι αλλά αναπόφευκτοι. Μπορούν όμως και να ενδυναμώσουν το δέσιμο με τον άνθρωπο που αγαπάτε. Πως; Με το να σας βοηθήσουν να κατανοήσετε το ποιος είναι και πως λειτουργεί. Πως αντιδρά σε κάποια πράγματα και γιατί. Έτσι, θα καταφέρετε να αποφύγετε μελλοντικούς καυγάδες και παρεξηγήσεις. Η εκδικητικότητα, από την άλλη, το μόνο που καταφέρνει είναι να δημιουργεί αποξένωση, κριτική και καταπίεση.

6. Άλλο το κοινό όραμα κι άλλο ο εγωισμός.
Η ένωση δύο ανθρώπων είναι συγχρονισμός των ονείρων, των επιθυμιών και των στόχων τους. Αποφασίζουν να πορευθούν μαζί στο μέλλον. Έχουν αποδεχθεί πως το “εγώ” γίνεται “εμείς”. Όταν όμως ο ένας από τους δύο ή και οι δύο, απαιτούν από τον άλλον να παρατήσει τα δικά του όνειρα, τότε δεν υπάρχει πραγματική ένωση. Μόνο εκμετάλλευση, έλλειψη κατανόησης κι εγωισμός. Το κοινό όραμα μιας σχέσης που ο ένας νοιάζεται, αγαπάει, κατανοεί και σέβεται τον άλλο πρέπει να είναι αυτό που οδηγεί ένα ζευγάρι.

Σταμάτα να κατηγορείς τους άλλους

‘’Μου φέρθηκε άδικα’’, ‘’Δεν μου τηλεφώνησε’’, ‘’Έκανα τόσα γι’αυτήν και ούτε ένα ευχαριστώ’’, ‘’Μου μίλησε άσχημα’’, και άλλες τέτοιες παρόμοιες φράσεις που όλοι μας έχουμε πει κάποια στιγμή στη ζωή μας.

Πάντα σε ό,τι αρνητικό και αν μας συμβαίνει συνηθίζουμε να ρίχνουμε τις ευθύνες στους άλλους. Ίσως γιατί πιστεύουμε ότι όντως οι άλλοι φταίνε, ίσως γιατί αυτό είναι βολικό για να βγάλει εμάς από την δύσκολη θέση του φταίχτη, ίσως γιατί έτσι μας έχουν μάθει από μικρή ηλικία.

Ήδη από παιδιά μάθαμε πώς με το να κατηγορούμε τους άλλους κάναμε το σωστό και το δίκιο. Άλλωστε, αυτό βόλευε και τους γονείς για να μη μπαίνουν στην περίπλοκη διαδικασία εξήγησης και ανάλυσης των γεγονότων. Για παράδειγμα ένας γονιός θα πει ‘’ Η δασκάλα φώναξε στην κόρη μου’’, και όχι ‘’ Η κόρη μου έκανε φασαρία γι’αυτό της φώναξε η δασκάλα.’’

Στην εφηβεία συνεχίζεται η ίδια κατάσταση, τώρα πια από τον ίδιο τον έφηβο. Η κατηγορία στις διαπροσωπικές σχέσεις είναι η εύκολη λύση για να απαλύνει τον πόνο που φέρνει μία ματαίωση. ‘’ Ο Γιάννης βγήκε με άλλη παρέα, ενώ είχαμε κανονίσει να βγούμε μαζί’’, ‘’Με πλήγωσε ενώ εγώ ήμουν τόσο ερωτευμένος μαζί της’’, και άλλα πολλά τέτοια παραδείγματα από την καθημερινότητά που σίγουρα όλοι μπορούμε να φέρουμε στο μυαλό μας.

Στην ενήλικη ζωή το πρόβλημα της υπαιτιότητας και της κατηγορίας εντείνεται όλο και περισσότερο. Γιατί συμβαίνει αυτό? Είναι η εύκολη λύση για να βγούμε από την δύσκολη θέση να εξερευνήσουμε περισσότερο την δική μας συμπεριφορά, το δικό μας εαυτό! Πόσο καλά όμως γνωρίζουμε τον εαυτό μας και πόσο εύκολα παραδεχόμαστε τα λάθη μας?

Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε ότι όταν κατηγορούμε τους άλλους, παραιτούμαστε από τη δύναμη μας για αλλαγή. Άλλωστε το πιο εύκολο κυνήγι σ’αυτή την ζωή είναι αυτό του αποδιοπομπαίου τράγου! Η αρχή για αλλαγή όμως, επέρχεται μόνο αν αντιληφθούμε πως για οτιδήποτε μας συμβαίνει στη ζωή, είτε αυτό είναι θετικό είτε αρνητικό, υπαίτιοι είμαστε εμείς και μόνο εμείς οι ίδιοι. Εγώ επέτρεψα να μου φερθεί ο άλλος άσχημα και άδικα, εγώ επέτρεψα στον εαυτό μου να φανεί χαζή, ανίκανη και ανάξια.

Τα αισθήματα που νιώθουμε για τον εαυτό μας συνήθως τα προβάλλουμε και στους άλλους. Όποτε και οι άλλοι με τη σειρά τους μας συμπεριφέρονται με τον ανάλογο τρόπο. Είναι άμυνα και αδυναμία το να κατηγορούμε συνέχεια τους άλλους! Οι καρποί της ζωής σου είναι αποτέλεσμα των δικών σου πράξεων και μόνο. Μία καλοπροαίρετη κριτική και κυρίως αυτοκριτική, φέρνει πάντα τα καλύτερα αποτελέσματα.

Όχι, δεν είστε εσείς που έλκετε συνέχεια τους αρνητικούς και κακόβουλους ανθρώπους κοντά σας. Η συνεχής γκρίνια και ανασφάλειά σας τους έλκει! Αγαπήστε τον εαυτό σας με τα λάθη του, ακόμα και αν είναι λάθη που επαναλαμβάνονται. Κάντε την αυτοκριτική σας με ανοιχτό μυαλό. Αναγνωρίστε και τη δική σας αρνητικότητα. Κανένας άλλος εκτός από σας δεν είναι υπεύθυνος για την ευτυχία, την υγεία και την επιτυχία σας.

Τέλος, να θυμάστε πως η κατηγορία είναι σαν μία ‘’καυτή πατάτα’’. Ο άλλος δεν θέλει ποτέ πραγματικά να μας πληγώσει, ούτε και είμαστε στόχος. Απλώς θέλει να απαλλαγεί από αυτή την καυτή πατάτα που τον καίει συναισθηματικά, νοητικά και σωματικά. Άρα καταλαβαίνουμε ότι όταν κάποιος μας φέρεται άδικα, δεν είναι ευτυχισμένος ούτε ο ίδιος.

Ας κατανοήσουμε τον λόγο που κάνουμε κάτι τέτοιο, ας αποδεχθούμε τις δικές μας ευθύνες. Ας μη γινόμαστε μίζεροι και γκρινιάρηδες, αρνητικοί και απαισιόδοξοι. Και ας αφήσουμε επιτέλους αυτή την ‘’καυτή πατάτα’’ να κρυώσει, κάνοντας τις διαπροσωπικές μας σχέσεις πιο ζεστές, πιο υγιείς, πιο αυθεντικές!

‘’Όλα σε μένα βρήκαν να συμβούν?’’

Αυτή την καραμέλα που δεν αντέχεις να αποχωριστείς και κλαίγεσαι….

ΟΛΑ συμβαίνουν σε όλους!!

Στο ορκίζομαι…

Η αποτροπαϊκή αξία του φτερωτού φαλλού

 Η αποτροπαϊκή αξία του φτερωτού φαλλού Προφυλάσσει από τη βασκανία, απωθεί την κακή μαγεία, λειτουργεί ως φυλαχτό.

Όλα ξεκινούν από μια πεποίθηση που έρχεται από τα βάθη της αρχαιότητας, ότι δηλαδή η γυμνότητα δεν συμβολίζει μόνο τη γονιμότητα αλλά μπορεί να λειτουργεί και ως επιθετική σεξουαλικότητα αποκτώντας έτσι ως εικόνα αποτροπαϊκό χαρακτήρα.

Έτσι υπάρχουν γυναικείες θεότητες, όπως η Αστάρτη-Ιστάρ, που βάσισαν όλη τη δράση τους στη γυμνότητά τους: επιδεικνύοντάς την προκαλούν δέος, εκφοβίζουν τον θεατή, μας διδάσκουν από πολύ νωρίς ότι το σεξ είναι δύναμη.

Αντίστοιχα επιδεικνύεται η ανδρική σεξουαλικότητα που ασφαλώς μεταδίδει κατά βάση ένα μήνυμα ερωτικό, αλλά ενέχει και έναν χαρακτήρα αποτροπαϊκό: είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα των Ερμαϊκών στηλών που λειτουργούσαν σαν συνοριακοί λίθοι και οδοδείκτες στην αρχαία Ελλάδα αποδίδοντας ολόγλυφη την κεφαλή του Ερμή και ανάγλυφα τα γεννητικά του όργανα.

Ο φαλλός λειτουργεί ευρέως και ως αυτόνομο σύμβολο, ως pars pro toto, μέρος αντί του όλου. Ως σύμβολο λοιπόν προφυλάσσει από τη βασκανία, απωθεί την κακή μαγεία, λειτουργεί ως φυλαχτό για τον κάτοχό του.

Ο φαλλός αποδίδεται φτερωτός για να αποδοθεί συντομογραφικά η κοινή παρομοίωσή του με πτηνό. Στην Αρχαία Ελλάδα ο φτερωτός (και μή) φαλλός συνδέεται άρρηκτα με τη Διονυσιακή λατρεία. Προφανέστερο παράδειγμα οι μεγάλοι φαλλοί αφιερώματα στη Δήλο. Οι Ρωμαίοι υιοθέτησαν ενθουσιωδώς το φτερωτό φαλλό και τον ονόμασαν fascinum, μια λέξη ετυμολογικά συγγενή με τη βασκανία.

 Έχει μεγάλο ενδιαφέρον ότι οι Εστιάδες Παρθένες που κρατούσαν ζωντανή την ιερή φλόγα στο ναό της Εστίας στην Αγορά της Ρώμης είχαν στο σκευοφυλάκιο μαζί με άλλα ιερά αντικείμενα και τον fascinum populi Romani, προφανώς κάποιο ομοίωμα φαλλού που συνδεόταν άρρηκτα με την ιστορία και την τύχη της πόλης. Όχι τυχαία ο φαλλός ήταν το σύμβολο μιας θεότητας που προστάτευε τον γάμο και λεγόταν Mutinus Titinus.

Από τις πάμπολλες χρήσεις των φαλλικών απεικονίσεων, κυρίως σε λυχνάρια και κοσμήματα (ήταν δημοφιλή ως περίαπτα για αγοράκια), ξεχωρίζω ως πιο πρωτότυπο το tintinnabulum (μια ωραία ηχοποίητη λέξη), ένα αντικείμενο που κρεμούσαν σε κήπους και στις εισόδους σπιτιών και καταστημάτων. Είναι ο λεγόμενος μελωδός ή ανεμόκρουστο, ένα αντικείμενο με κρεμαστά στοιχεία ή κουδουνάκια που παράγει έναν γλυκό ήχο με το απαλό φύσημα του ανέμου.


Ετρουσκική τοιχογραφία από τον Τάφο του Ποντικού, 520 π.Χ.   


***** Ο φτερωτός φαλλός του Φιλωνίδη κατευθύνεται προς την Ανεμώνη, αγνοώντας στιγμαία την Αυλητρίδα αριστερά του και μιά τρίτη ανώνυμη κυρία δεξιά του. Πώμα ερυθρόμορφης πυξίδας, 430-420 π.Χ., Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο  


***** Μαρμάρινη ανάγλυφη πλάκα από την είσοδο σπιτιού στη Δήλο με την παιγνιώδη επιγραφή ΤΟΥΤΟ ΕΜΟΙ ΚΑΙ ΤΟΥΤΟ ΣΟΙ (αυτό για σένα κι αυτό για μένα), 1ος αι. π.Χ., Αρχαιολογικό Μουσείο Δήλου  


***** Ρωμαϊκοί μικροί οστέινοι φτερωτοί φαλλοί, μάλλον κοσμήματα, ευρήματα λαθρανασκαφής, Μεγάλη Βρετανία  


***** Ο φτερωτός φαλλός επιτίθεται στο κακό μάτι, ανάγλυφο, Leptis Magna Λιβύη 


***** Ρωμαϊκό λυχνάρι από την Πομπηία, 1ος αι. μ.Χ.  


***** Ρωμαϊκό λυχνάρι από την Πομπηία, 1ος αι. μ.Χ. 


***** Ρωμαϊκό tintinabulum με κουδουνάκια, 1ος αι. μ.Χ., Βρετανικό Μουσείο  


***** Ρωμαϊκό tintinabulum, 1ος αι. π.Χ.- 1ος αι. μ.Χ., Βρετανικό Μουσείο

Ένα μυστικό στο «κατά Μάρκον ευαγγέλιο»

Η ιστορία ξεκινά το 1958 όταν ο Αμερικανός καθηγητής ιστορίας Morton Smith ανακάλυψε ένα μεσαιωνικό χειρόγραφο στο ορθόδοξο μοναστήρι του Αγίου Σάββα, περίπου 20 χιλιόμετρα νότια της Ιερουσαλήμ. Το χειρόγραφο αποδόθηκε σε κάποιον αντιγραφέα μοναχό των έργων του Κλήμη της Αλεξάνδρειας. Αποτελούνταν από τρεις σελίδες στα ελληνικά, οι οποίες ήταν γραμμένες στις τελευταίες κενές σελίδες ενός άσχετου βιβλίου (το αυθεντικό κείμενο μάλλον είχε χαθεί). Αφού φωτογράφησε προσεχτικά τις τρεις σελίδες, ο καθηγητής επέστρεψε το βιβλίο στη θέση του. Παρουσίασε τα ευρήματά του στην επιστημονική κοινότητα μόλις το 1973, εκδίδοντας τη μελέτη «Ο Κλήμης της Αλεξάνδρειας και το μυστικό κατά Μάρκον ευαγγέλιο».

Η πλειοψηφία των επιστημόνων αναγνώρισε το χειρόγραφο ως αυθεντικό, υποστηρίζοντας τη θέση αυτή σε πληθώρα μελετών, και το 1980 ταξινομήθηκε επίσημα στα έργα του Κλήμη. Κάποιοι ερευνητές όμως επιτέθηκαν με μένος στον Smith, κατηγορώντας τον ότι πλαστογράφησε το κείμενο για να κερδίσει δημοσιότητα. Άλλοι αποδέχτηκαν τη γνησιότητα του χειρογράφου, αλλά εξέφρασαν επιφυλάξεις για το περιεχόμενο απόσπασμα του ευαγγελίου του Μάρκου. Από την άλλη, μετά από απόφαση του ηγουμένου του μοναστηριού, το χειρόγραφο μεταφέρθηκε στην πατριαρχική βιβλιοθήκη της Ιερουσαλήμ, όπου φωτογραφήθηκε ξανά. Βέβαια, στη συνέχεια τα ίχνη του... χάθηκαν και η επίσημη εξήγηση του ορθόδοξου Πατριαρχείου είναι οτι «δεν το βρίσκουν πουθενά»...

Γιατί όμως τόσες προσπάθειες να εξαφανιστεί το χειρόγραφο ή να μειωθεί η αξιοπιστία του; Λόγω του περιεχομένου του φυσικά, στο οποίο θα περάσω αμέσως. Το κείμενό είναι μια επιστολή του εκκλησιαστικού «Πατέρα» Κλήμη προς κάποιον Θεόδωρο. Αρχικά, συγχαίρει τον Θεόδωρο για την εξόντωση των «αιρετικών» οπαδών του Καρποκράτη, θρησκευτικής αίρεσης που δίδασκε μια διαφορετική έκδοση του κατά Μάρκον ευαγγελίου.

Εκ των επιστολών του αγιότατου Κλήμεντος του στρωματέως, Θεωδώρω.
Καλώς εποιήσας επιστομίσας τας αρρήτους διδασκαλίας των καρποκρατιανών...
Των τοίνην θρυλούμενον περί του θεοπνεύστου κατά Μάρκον ευαγγελίου. Τα μεν ψεύδεται παντελώς. Τα δε, ει και αληθή τινά περιέχει.

Σύμφωνα λοιπόν με τον Κλήμη, οι καρποκρατιανοί διέθεταν μια υποτιθέμενη θεόπνευστη εκδοση του ευαγγελίου του Μάρκου. Τα περισσότερα που έγραφε βέβαια ήταν ψέματα, υπήρχαν όμως και κάποια αληθινά στοιχεία. Ποια είναι όμως η ιστορία του περίεργου αυτού ευαγγελίου;

Ο γουν Μάρκος, κατά την του Πέτρου εν Ρώμη διατριβήν, ανέγραψε τας πράξεις του Κυρίου, ου μεντοι πάσας εξαγγέλων, ουδέ μην τας μυστικάς υποσημαίνων. Αλλ' εκλεγόμενος ας χρησιμότατας ενόμισε προς αύξησιν της των κατηχουμένων πίστεως. Του δε Πέτρου μαρτυρήσαντος, παρήλθεν εις Αλεξάνδρειαν ο Μάρκος, κομίζων και τα ταυτού και τα του Πέτρου υπομνήματα, εξ ων μεταφέρων εις το πρώτον αυτού βιβλίον τα τοις προκόπτουσι περί την γνώσιν κατάλληλα. Συνέταξε πνευματικώτερον ευαγγέλιον εις την των τελειουμένων χρήσιν. Ουδέπω όμως αυτά τα απόρρητα εξωρχήσατο, ουδέ κατέγραψεν την ιεροφαντικήν διδασκαλίαν του Κυρίου, αλλά ταις προγεγραμμέναις πράξεσιν επιθείς και άλλας, έτι προσεπήγαγε λόγια τινά ων ηπίστατο την εξήγησιν μυσταγωγήσειν τους ακροατάς εις το άδυτον της επτάκις κεκαλυμμένης αλήθειας.

Ο Μάρκος λοιπόν έγραψε αρχικά ένα ευαγγέλιο για τον «πολύ κόσμο», χωρίς όμως να συμπεριλάβει τα πάντα, αφήνοντας πολλά μυστικά απ' έξω. Μετά τον μαρτυρικό θάνατο του Πέτρου πήγε στην Αλεξάνδρεια, παίρνοντας μαζί του τις σημειώσεις του και τις αντίστοιχες του Πέτρου. Ενσωμάτωσε το υλικό από τις σημειώσεις στο αρχικό κείμενο του ευαγγελίου του, κάνοντάς το «πνευματικότερο» και κατάλληλο για τους μυημένους, όσους είχαν αγγίξει την τελειότητα. Βέβαια, άφησε πάλι κάποια πράγματα εκτός, αλλά συμπεριέλαβε εδάφια, των οποίων η εξήγηση θα οδηγούσε δίκην μυσταγωγίας τους πιστούς στην αποκάλυψη της αλήθειας, που είναι καλυμμένη από επτά πέπλα... Iουδαϊκός μυστικισμός μυρίζει!

Ας δούμε και τη συνέχεια:
Των δε μιαρών δαιμόνων όλεθρον τω τον ανθρώπων γένει πάντοτε μηχανώντων. Ο Καρποκράτης, υπ' αυτών διδαχθείς και απατηλοίς τέχναις χρησάμενος, ούτω πρεσβύτερον τίνα της εν Αλεξανδρεία Εκκλησίας κατεδούλωσεν ώστε παρ' αυτού εκόμισεν απόγραφον του μυστικού ευαγγελίου. Ο και εξηγήσατο κατά την βλάσφημον και σαρκικήν αυτού δόξαν, έτι δε και εμίανε ταις αχράντοις και αγίες λέξεσιν αναμιγνύς αναιδέστατα ψεύσματα. Του δε κράματος τούτου εξαντλήται το των καρποκρατιανών δόγμα.

Οι μιαροί δαίμονες, που πάντα επιβουλεύονται το κακό των ανθρώπων, δίδαξαν στον Καρποκράτη τις δαιμονικές απατηλές τέχνες. Αυτός παρέσυρε έναν ιερέα της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας (όπου φυλασσόταν το μυστικό ευαγγέλιο) και τον χειραγώγησε ώστε να του φέρει ένα αντίτυπο. Στη συνέχεια το νόθευσε με τις βλάσφημες και πονηρές του διδασκαλίες, φτιάχνοντας ένα κράμα, το οποίο αποτέλεσε τo δόγμα της αίρεσης των καρποκρατιανών. Υπάρχει όμως κάποιο σωζόμενο απόσπασμα του «αυθεντικού» μυστικού κατά Μάρκον ευαγγελίου που δεν αλλοίωσε ο Καρποκράτης;

Σοι τοίνυν ουκ οκνήσω τα ηρωτημένα αποκρίνασθαι. Δια αυτών του ευαγγελίου λέξεων τα κατεψευσμένα ελέγχων. Αμέλει μετά το «ήσαν δε εν τη οδώ αναβαίνοντες εν Ιεροσόλυμα» και τα εξής εώς «μετά τρεις μέρες αναστήσαται», ώδε επιφέρει κατά λέξιν: Και έρχονται εις Βηθανίαν και ην εκεί μια γυνή ης ο αδελφός αυτής απέθανεν. Και ελθούσα προσκύνησεν τον Ιησούν και λέγει αυτώ «υιέ Δαβίδ ελέησόν με». Οι δε μαθητές επιτίμησαν αυτήν. Και οργισθείς ο Ιησούς απήλθεν μετ' αυτής εις τον κήπον όπου ην το μνημείον. Και ευθύς ηκούσθη εκ του μνημείου φωνή μεγάλη. Και προσελθών ο Ιησούς απεκύλισεν τον λίθον από της θύρας του μνημείου. Και εισελθόν ευθύς όπου ην ο νεανίσκος εξέτεινε την χείραν και ήγειρεν αυτόν, κρατήσας της χειρός. Ο δε νεανίσκος εμβλέψας αυτώ ηγάπησεν αυτόν και ήρξατο παρακαλεί αυτόν ίνα μετ' αυτού η.

Ο Κλήμης παραθέτει ένα απόσπασμα από το μυστικό ευαγγέλιο, το οποίο έχει «καθαρίσει» από τα εμβόλιμα στοιχεία του Καρποκράτη. Αυτό το απόσπασμα τοποθετείται μεταξύ των εδαφίων 10:34 και 10:35 του κατά Μάρκον και είναι το ακόλουθο:

Ο Χριστός με τους μαθητές του έφτασαν στη Βηθανία, όπου συνάντησαν μια γυναίκα, της οποίας ο αδελφός είχε πεθάνει. Αυτή προσκύνησε τον Ιησού και τον παρακάλεσε να τη βοηθήσει. Παρά τις κοροϊδίες των μαθητών, ο Ιησούς πήγε μαζί της στον τον τάφο του νεκρού αδελφού. Αμέσως ακούστηκε μια κραυγή μέσα από τον τάφο και ο Χριστός μπήκε, κυλώντας την πέτρινη είσοδο του μνημείου. Έδωσε το χέρι του στον νεαρό και τον σήκωσε, επαναφέροντάς τον στη ζωή. Ο νεανίσκος όμως γοητεύτηκε από τον Ιησού και τον ερωτεύτηκε (αγάπησε), παρακαλώντας τον να μείνει μαζί του.

Η συνέχεια του χειρογράφου είναι πιο αποκαλυπτική:
Και εξελθόντες εκ του μνημείου ήλθον εις την οικίαν του νεανίσκου, ην γαρ πλούσιος. Και μεθ' ημέρας εξ επέταξεν αυτώ ο Ιησούς. Και οψίας γενομένης έρχεται ο νεανίσκος προς αυτόν, περιβεβλημένος σινδόνα επί γυμνού. Εδίδασκεν γαρ ο Ιησούς το μυστήριον της βασιλείας του Θεού. Εκείθεν δε αναστάς, επέστρεψεν εις το πέρας του Ιορδάνου...
Και ήσαν εκεί η αδελφή του νεανίσκου ον ηγάπα αυτόν ο Ιησούς και η μήτηρ αυτού και Σαλώμη. Και ουκ απεδέξατο αυτάς ο Ιησούς.
Βγαίνοντας από τον τάφο πήγαν στο σπίτι του νεαρού, που ήταν πλούσιος. Ο Ιησούς έμεινε για έξι ημέρες. Ακολουθώντας τις οδηγίες του, ο νεανίσκος τον πλησίασε φορώντας μόνο ένα σεντόνι πάνω στο γυμνό του σώμα. Στη συνέχεια, ο Χριστός του δίδαξε τα μεγαλύτερα μυστήρια της βασιλείας τού Θεού. Μετά από αυτό ο Ιησούς πήγε στην άλλη όχθη του Ιορδάνη, όπου τον περίμεναν η μητέρα και η αδελφή του νέου που αγαπούσε, συν μια ακόμα γυναίκα. Αυτός όμως δεν τις δέχτηκε...

Οι ομοφυλοφιλικές αναφορές είναι σαφέστατες και δεν επιδέχονται αμφισβήτηση. Γι' αυτό το λόγο πολλοί απολογητές έσπευσαν να κατηγορήσουν τον Smith για πλαστογραφία, ενώ κάποιοι κουτοπόνηροι καλόγεροι... έχασαν το χειρόγραφο! Ένα χειρόγραφο-βόμβα που μπορεί από μόνο του να ταράξει τα θεμέλια του Χριστιανισμού, καθώς με την ανακάλυψή του η Εκκλησία φαίνεται να υποκρίνεται διαχρονικά, με τον πιο αισχρό τρόπο.

Ενώ πολυάριθμοι «Πατέρες» της καταδίκαζαν με τα χειρότερα λόγια την ομοφυλοφιλία, τον αυνανισμό, το σεξ εκτός γάμου και τον έρωτα γενικότερα, αποδεικνύεται από τα παραπάνω οτι ο ιδρυτής της θρησκείας τους δεν απείχε από το σεξ και μάλιστα είχε ομοφυλοφιλικές εμπειρίες. Πιθανότατα οι ηγέτες της αρχαίας Εκκλησίας δεν έκριναν αυτό το ευαγγέλιο κατάλληλο για όλο τον κόσμο, αλλά μόνο για τους μυημένους, αυτούς που θα περνούσαν κάποια συγκεκριμένα στάδια μύησης.

(click)


Αν κρίνουμε από το περιεχόμενο της ιστορίας με το νεανίσκο, δεν είναι υπερβολικό να υποθέσουμε οτι αυτή η μύηση θα περιελάμβανε και ομοφυλοφιλικό έρωτα.

Να υπενθυμίσω ότι ο Κλήμης Αλεξανδρείας ήταν ο λαμπρός χριστιανός "πατέρας" που έγραψε: "Έλληνες κλέπται πάσης γραφής!" Δηλαδή. οι Έλληνες (φιλόσοφοι και φυσιοδίφες) έχουν κλέψει όλα αυτά που διδάσκουν... Και ήταν μάλλον Αθηναίος εκ καταγωγής ο άθλιος!

«Aθάνατο μόριο» για συνθετική ζωή...

Σε ένα εργαστήριο στο Σαν Ντιέγο, επιστήμονες προσπαθούν να συνθέσουν τη Ζωή Οπως Δεν Την Ξέρουμε σε μια σταγόνα υγρού. Πριν από τέσσερα χρόνια, ο δόκτωρ Τζόις, καθηγητής στο Ινστιτούτο Ερευνας Scripps, και ο Τρέισι Α. Λίνκολν, ερευνητής στο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης, κατάφεραν να αναπτύξουν ένα μόριο σε δοκιμαστικό σωλήνα που μπορεί να αναπαράγεται και να εξελίσσεται αδιάκοπα όσο του παρέχονται κατάλληλες συνθήκες και συστατικά.

Πρόκειται για ένα μόριο RNA (ριβονουκλεϊκού οξέος), που, υπό κανονικές συνθήκες, είναι αυτό που συνθέτει τις πρωτεΐνες στα κύτταρα, σύμφωνα με τις πληροφορίες που είναι καταγεγραμμένες στο DNA. Σε κανονικές συνθήκες, ούτε το DNA ούτε το RNA ζουν από μόνα τους, αλλά αποσυντίθενται. Το ειδικά διαμορφωμένο μόριο του Τζόις, όμως, πλησιάζει στο να χαρακτηριστεί από τους επιστήμονες «ζωντανό», αφού αυτοαντιγράφεται και εξελίσσεται, κερδίζοντας έτσι το παρατσούκλι «το αθάνατο μόριο».

Ο ίδιος ο Τζόις είναι διστακτικός ως προς το να χαρακτηρίσει, ακόμα, το μόριό του ζωντανό. Εντούτοις φαίνεται αρκετά σίγουρος ότι πλησιάζει στο να καταφέρει να συνθέσει εργαστηριακά ζωή. «Η αναπαραγωγή είναι η κύρια λειτουργία της ζωής» εξηγεί, «και αυτό το καταφέραμε. Εντούτοις, οι γήινοι οργανισμοί έχουν αναπτύξει ιδιαίτερους μηχανισμούς αυτοπροσαρμογής και αυτάρκειας». Μια τέτοια «πρωτοβουλία» περιμένει η επιστημονική ομάδα του Τζόις από το «αθάνατο μόριο» για να πανυγηρίσει την πρώτη εργαστηριακή σύνθεση ζωής.

«Η δυνατότητα σύνθεσης ζωής θα αποτελέσει γεγονός ανεκτίμητης σημασίας, όπως η εφεύρεση της καλλιέργειας και της μεταλλουργίας», υποστηρίζει ο Φρίμαν Ντάισον του Πανεπιστημίου Πρίνστον. Οι επιστήμονες συνεχώς καινοτομούν καταφέρνοντας να τροποποιήσουν ήδη υπάρχοντες οργανισμούς, αλλά η εξ ολοκλήρου δημιουργία ενός οργανισμού θα σημάνει επανάσταση. Η εργαστηριακή σύνθεση ζωής πιστεύεται ότι θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε ποια ήταν η πορεία της δημιουργίας ζωής στον δικό μας πλανήτη, καθώς και τις πιθανές μορφές ζωής σε άλλους πλανήτες.

Το κλειδί στη σύνθεση ζωής, κατά τον Τζόις, είναι η πολυπλοκότητα. Το δικό του μόριο έχει μονάχα 2 γονίδια, σε αντίθεση με τα 25.000 στον ανθρώπινο οργανισμό. Η έρευνα του Τζόις επεκτείνεται, τα μόρια γίνονται «εξυπνότερα» και πιο προσαρμοστικά και ο ίδιος περιμένει τη μέρα μιας απρόσμενης μη ελεγχόμενης τροποποίησης που θα τους δώσει τον χαρακτηρισμό των «ζωντανών» μορίων.

Εγχειρίδιο Βλακείας B'

  Το μέγεθος και οι αυλακώσεις του εγκεφάλου που χώρισαν τους ανθρώπους από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο χωρίζουν και τους ίδιους (με την επίδραση και του περιβάλλοντος όπου αναπτύσσονται), ανεξαρτήτως φυλής, χρώματος, φύλου, πλούτου, σπουδών, ιδεολογίας, σε δύο βασικές κατηγορίες: στους ΕΞΥΠΝΟΥΣ και στους ΒΛΑΚΕΣ. Αν και η μεταξύ τους διάκριση δεν είναι δύσκολη, όσοι ανήκουν στην πρώτη κατηγορία δεν το λένε και όσοι ανήκουν στη δεύτερη δεν το ξέρουν.
______
Η βλακεία είναι απρόβλεπτη. ‘Εχει τόση ποικιλία εκδηλώσεων, όσοι και οι βλάκες που ο καθένας ξεχωριστά είναι μια αστείρευτη πηγή εμπνεύσεων.
______
Κατά το χαριτολόγημα του Σαμφόρ, ο βλάκας ζει απερίσκεπτα σε έναν κόσμο που δεν ξέρει, όπως οι μύγες δεν ξέρουν φυσική ιστορία.
______
Η μήτρα της ευφυίας και της βλακείας ήταν ανέκαθεν αντικείμενο σκυλοκαυγά. : γεννήθηκαν ή έγιναν; Έτσι βγήκαν από τα γεννοφάσκια τους ή τους γάνωσε το μυαλό ο κόσμος όπου φύτρωσαν; Με δύο λόγια , η νόηση είναι κληρονομική (γονίδιο) ή επίκτητη; (περιβάλλον). Νοητικά ο καθένας μας κληρονομεί ένα ορισμένο οικόπεδο, μικρό ή μεγάλο. Αν σου αναλογούν 200 τετραγωνικά , ανάλογα με το περιβάλλον μπορείς να κτίσεις παράγκα ή να φτιάξεις μια χαρά μεζονέτα, αλλά είναι αδύνατον να σηκώσεις πυραμίδα.
______
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι όλοι υποτιμούμε τον αριθμό των βλακών ανάμεσα μας, αφού το κρίσιμο ποσοστό που όλοι γνωρίζουμε ότι υφίσταται σε κάθε τυχαία πληθυσμιακή ομάδα παραμένει ως σήμερα απροσδιόριστο. Σύμφωνα με την καμπύλη του Gauss η οποία χρησιμοποιείται για την ανίχνευση διάφορων χαρακτηριστικών ενός πληθυσμού, έχουμε το λιγότερο ένα ποσοστό 25% βλακών , 25% έξυπνων και 50% μέσης νοημοσύνης. Ο ένας στους τέσσερις είναι βλάκας…
______
Ένας ικανοποιητικός (και συνάμα πολύ γενικός) ορισμός για την ευφυία διατυπώθηκε από τον Μπερξόν και είναι ότι ευφυία θεωρείται η «ισορροπία ενστίκτων, συναισθημάτων και νόησης». Αντίθετα , η ανισσοροπία των ανωτέρω ιδιοτήτων ορίζει την βλακεία.
______
Οι έξυπνοι άνθρωποι είναι αισθαντικοί , έχουν μία αδιόρατη θλίψη πάνω τους. Το αντίθετο ισχύει με τον ηλίθιο, που είναι λίγο αδιάβροχος σε αυτά, αφού όσα λιγότερα εννοεί τόσα λιγότερα νοιώθει. Είναι όπως λέμε «χοντρόπετσος» δεν «συν- αισθάνεται». Συνήθως αντιλαμβάνεται και θαυμάζει ποσότητες , απτά μεγέθη , χειροπιαστά: ώρες δουλειάς και όχι αποτέλεσμα, μεγάλη ορχήστρα και όχι άκουσμα, πολλά λεφτά, μεγάλο σπίτι, πολύ φαϊ, μεγάλα βυζιά.
______
Οι εκτιμήσεις για την προσφορά των ηλίθιων είναι αντικρουόμενες. Μία λέει ότι «η ταχύτητα μιας νηοπομπής είναι η ταχύτητα του πιο αργού πλοίου» και μία άλλη ότι «κάποιοι έπρεπε να κάνουν τις σκατοδουλειές είτε είναι στην φάμπρικα είτε στην πολυεθνική».
______
Ο έξυπνος την πατάει κατ’ εξαίρεση και όχι κατ’ εξακολούθηση. Διαπράττει την ανοησία σχεδόν εις γνώση του , υποκύπτοντας στο ξύπνημα κάποιου βαθύτερου ενστίκτου , μιας έντονης παρόρμησης που καπελώνει το μυαλό και το εκτροχιάζει. Αν ο ευφυής είναι όντως ευφυής έχει την σύνεση να μην την ξαναπατήσει , τουλάχιστον στο ίδιο θέμα και με τον ίδιο τρόπο.
______
Ένας ηλίθιος άνδρας , όσο εμφανίσιμος και να είναι , απογοητεύει το θηλυκό, δεν του εμπνέει την αναγκαία αίσθηση σιγουριάς. Εκτός και αν τη χαζομάρα του αντισταθμίζει η οικονομική ή κοινωνική του θέση , οπότε το παλικάρι είναι λαχείο. Αντιθέτως μία νεαρή και όμορφη χαζοβιόλα είναι σταθερή αντρική φαντασίωση. Γενικώς , στα ερωτικά οι άντρες ψάχνουν τα μικρά , οι γυναίκες τα μεγάλα και η αποκολοκύνθωση καλά κρατεί. Η διαφορά είναι ότι ο ηλίθιος όταν καυλ…σει νομίζει ότι ερωτεύτηκε και η χαζή πιστεύει ότι όσοι θέλουν να την πη…ξουν θέλουν να την παντρευτούν.
______
 Το πτυχίο δεν είναι πιστοποιητικό ευφυίας. Αν το μυαλό κάποιου φτάνει για να πάρει δίπλωμα οδήγησης, κατά πάσα πιθανότητα φτάνει και για πάρει ένα δίπλωμα σπουδών. Τα νοητικά απαιτούμενα είναι περίπου ισοδύναμα. Άπαξ και μπορεί να απομνημονεύσει το ΚΟΚ και τα σήματα, το μόνο που χρειάζεται για το «χαρτί» είναι να στρώσει τον κώλο του κάτω, να μουλαρώσει δεόντως και αμέτι μουχαμέτι, έστω και «νύχτα», θα το πάρει το στραβόχαρτο.
______
Όπως υποστηρίζει μία ομάδα ερευνητών που μελέτησε το θέμα σε μεγάλα πανεπιστήμια των ΗΠΑ , εντόπισε το ίδιο ακριβώς ποσοστό «χοντροκέφαλων» ανάμεσα στις καθαρίστριες , τους διοικητικούς υπαλλήλους , τους φοιτητές και τους καθηγητές (C.M. Cipolla). Προφανώς , αν η έρευνα στρεφόταν και προς τους ίδιους τους ερευνητές θα ανακάλυπταν και το δικό τους ποσοστό μπούφων.
______
Το έχουν γράψει ο Κανέτι και παλιότερα ο Λεμπόν : «Οι άνθρωποι που ανήκουν σε μάζες τείνουν προς τη διανοητική τους εξίσωση»
______
Οι πρώτοι που θα τρέξουν να ενταχθούν σε σωματεία, συλλόγους, οργανώσεις, κυκλώματα είναι οι βλάκες και οι ατάλαντοι. Οι έξυπνοι και ταλαντούχοι τα βγάζουν πέρα μόνοι τους, δεν θέλουν κεχαγιά στο κεφάλι τους. Και επειδή , όπως λένε οι Γάλλοι , «οι βλάκες κινούνται μαζί» , πολύ γρήγορα ορδές βλακών πνίγουν ελπιδοφόρες συσπειρώσεις και κινήματα και η ανθρώπινη ανάγκη για συλλογικότητα νεκρώνεται.
______
Αν το καταφύγιο του ανθρώπου είναι η κοινωνία, του βλάκα είναι η ομάδα, η συσπείρωση με άλλους βλάκες…
______
Ο πιο πονηρός βλάκας είναι ο σοβαρός. Το υστερικά τυπικό και λιγόλογο ανθρωπάκι που οχυρώνεται καχύποπτο προς όλους πίσω από ένα προσωπείο σοβαρότητας. Ενας τέτοιος έφτασε να γίνει και πρωθυπουργός. Αλησμόνητη είναι η σκηνή του εν λόγω όταν μετά τους σεισμούς του 1999 πήγε με τις κάμερες να επισκεφθεί τους καταυλισμούς των σεισμοπλήκτων. Κοίταξε ξινά τα παιδάκια που πλατσούριζαν ξυπόλητα στις λάσπες ανάμεσα στα κοντέϊνερ και, κάνοντας προσπάθεια να φερθεί ανθρώπινα, τα ρώτησε: Πού είναι πιο καλά, εδώ ή στο σπίτι;”…
______
Tο λειψό μυαλό “πόση αλήθεια μπορεί να αντέξει;” Δεν μπορεί να δώσει ούτε να δεχτεί εξηγήσεις για το πεπερασμένο της ύπαρξης και συνήθως αγκιστρώνεται σε κάτι που υπερβαίνει την εγκόσμια τάξη, σε κάποιο Θεό, σε μια ανώτερη δύναμη ή στο σύμπαν που συνωμοτεί για χάρη του. Η ευπιστία του κουφιοκεφαλάκη είναι παροιμιώδης: Γοητεύεται, αναπαράγει και εφευρίσκει ο ίδιος θρησκευτικά θαύματα, οράματα, εξωγήινα όντα, μετεμψυχώσεις, μεταλλαγμένους, λείψανα αγίων, τσαγιέρες που περιστρέφονται στο Διάστημα, προϊστορικούς γίγαντες, νεράϊδες, λυκανθρώπους, ψυχές που βουρλίζονται γύρω μας. Και βέβαια είναι πρώτος πελάτης για κάθε είδους τσαρλατάνους και απατεώνες που ρίχνουν τα χαρτιά, βλέπουν το φλιτζάνι, διαβάζουν τα άστρα, κάνουν μαγιολίκια, λένε τη μοίρα (μέλλον), ρυθμίζουν τα φενγκ σούι, δίνουν θετική ενέργεια, διαβάζουν ευχές και μυστικά βιβλία, αλλά στην πργαματικότητα διαβάζουν τη φάτσα του ηλίθιου που έχουν απέναντί τους.
Αποσπάσματα από το βιβλίο «Εγχειρίδιο Βλακείας» του Διονύση Χαριτόπουλου.

Κάλιο να λέμε λίγα και να κάνουμε πολλά!

"Ευτυχία είναι όταν ό,τι σκέπτεσαι, ό,τι λες και ό,τι κάνεις βρίσκονται σε αρμονία". - Μαχάτμα Γκάντι

Λίγο πολύ κανείς δεν καταφέρνει να κάνει πράξεις όλα όσα λέει. Το «Δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις» είναι συχνότατο φαινόμενο. Πόσο μάλιστα, όταν αυτή η φράση αποδόθηκε ως μομφή , όπως λέγεται, από τον Μέγα Αλέξανδρο στον μέγιστο Δάσκαλο του τον Αριστοτέλη.

Όμως γιατί υπάρχει τόσο συχνή και τόσο μεγάλη απόκλιση μεταξύ αυτών που λέμε και αυτών που κάνουμε ; Τι μας κάνει να είμαστε ασυνεπείς και να μην κρατάμε το λόγο μας; Και αφού δυσκολευόμαστε να κρατήσουμε τον λόγο μας τόσο συχνά γιατί συνεχίζουμε να λέμε πράγματα που πιθανότατα δεν θα πράξουμε; Μέγα μυστήριο η ψυχή και το μυαλό του ανθρώπου θα μου πεις. Και συμφωνώ μαζί σου. Ούτε και εγώ καταλαβαίνω αυτή την τακτική και πολλές φορές θα είχα προτιμήσει να δαγκώσω την γλώσσα μου παρά να πω κάτι , που για διάφορους λόγους βιαστικά ξεστόμισα, υποσχέθηκα (στον εαυτό μου ή σε άλλους) και στην συνέχεια δεν το έπραξα.

Πάντως αυτή η ασυμφωνία μεταξύ λόγων, σκέψεων και πράξεων μόνο δυστυχία φέρνει.
Γιατί μέσα μας ξέρουμε ότι είναι λάθος μας. Και το συναίσθημα της ενοχής, της απογοήτευσης (από των εαυτό μας αλλά και προς τους άλλους), της δυσαρμονίας και έλλειψης αυτοσεβασμού μας δημιουργεί μια κατάσταση μούχλας, μια δυσοσμία χαλασμένης πατάτας και μιας αφόρητης πικρίλας στο στόμα. Όλο αυτό ενεργειακά μας καταρρακώνει, χάνουμε την πίστη στον εαυτό μας και στις δυνάμεις μας. Δεν μπορούμε να το ξεπεράσουμε και μετά από λίγο ο κύκλος της αναβλητικότητας, της αυτοακύρωσης και της αυτολύπησης μας στερεί κάθε ελπίδα να σηκώσουμε το κεφάλι με αξιοπρέπεια και να δούμε τον εαυτό μας στον καθρέπτη.

Τι μπορούμε να κάνουμε; Μα να υποσχόμαστε λιγότερα και να κάνουμε περισσότερα. Να παραδίδουμε πάντοτε περισσότερα από ότι οφείλουμε. Να το κάνουμε τρόπο ζωής. Να σκεφτόμαστε προτού αναλάβουμε κάτι. Να λέμε όχι σε κάτι που δεν νοιώθουμε αποφασισμένοι να κάνουμε. Να μην εξωτερικεύουμε βιαστικά τις σκέψεις μας. Η εγκράτεια είναι καλό πράγμα όταν μας βοηθάει να φτάνουμε στην αρμονία. Η αρμονία μας φέρνει την γαλήνη, την σιγουριά για το αύριο μας. Ο ενθουσιασμός είναι καλός όταν μας φουσκώνει τα μυαλά και μας ωθεί σε πράξεις , αλλά δημιουργεί πολλά προβλήματα όταν η μια απογοήτευση ακολουθεί την άλλη, όταν οι πράξεις μας δεν είναι αντάξιες των λόγων μας και των ελπίδων μας.

Ας το προσέξουμε λοιπόν. Κάλιο να λέμε λίγα και να κάνουμε πολλά παρά το αντίθετο. Ας μην το προσπερνάμε με ένα ελαφρόμυαλο “ Και τι έγινε μωρέ?”. Όταν άλλα σκεφτόμαστε, άλλα λέμε και άλλα κάνουμε τότε υπάρχει σοβαρή σύγκρουση αξιών και έλλειψη χαρακτήρα. Και αυτό μόνο κακά μπορεί να μας προσφέρει σε όλους τους τομείς της ζωής μας.

ΒΑΣΕΙ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟΥ

 Πρωτόκολλο, αριθμός πρωτοκόλλου, πρωτόκολλο εθιμοτυπίας, πρωτόκολλο συμπεριφοράς, πρωτόκολλο ενδυμασίας, πρωτόκολλο επικοινωνίας, υπογραφή πρωτοκόλλου μεταξύ δύο κρατών, πρωτόκολλο παράδοσης-παραλαβής και πολλά άλλα. Πολλές εκφάνσεις ζωής και επικοινωνίας διέπονται από πρωτόκολλα.

Πρώτος ορισμός από την Βικιπαίδεια (αφορά σε υπολογιστές αλλά είναι πολύ ενδιαφέρων):
Ως Πρωτόκολλο επικοινωνίας ορίζεται ένα σύνολο κανόνων συμφωνημένων και από τα δυο επικοινωνούντα μέρη και που εξυπηρετούν την μεταξύ τους ανταλλαγή πληροφοριών. Το πρωτόκολλο επικοινωνίας είναι δηλαδή μια δέσμη κανόνων στους οποίους στηρίζεται η επικοινωνία των συσκευών (συνήθως, αλλά όχι πάντα, υπολογιστών) σε ένα δίκτυο. Οι κανόνες αυτοί καθορίζουν τη μορφή, το χρόνο και τη σειρά μετάδοσης των πληροφοριών στο δίκτυο. Εκτελούν, επίσης, έλεγχο και διόρθωση σφαλμάτων στη διάρκεια μετάδοσης των πληροφοριών. Υπάρχουν διάφορα πρωτόκολλα επικοινωνίας, τα οποία προκαλούν πολλές φορές σύγχυση στους χρήστες.

Δεύτερος ορισμός από το Λεξικό της Κοινής Νεοελληνικής του Ινστιτούτου Νεοελληνικών Σπουδών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (από την διαδικτυακή Πύλη για την Ελληνική γλώσσα):
πρωτόκολλο το : 1αα. …. 3.το σύνολο των κανόνων της εθιμοτυπίας, που ισχύουν στις διπλωματικές σχέσεις μεταξύ των κρατών: Σύμφωνα με το ~ οι ξένοι πρεσβευτές πρέπει να ζητήσουν ακρόαση από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Στις επίσημες δεξιώσεις τηρείται πάντοτε το ~. Καταργώ / παραβιάζω το~. || τυπικού κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς: Όλα έγιναν όπως απαιτεί το ~. Εμείς δεν κρατούμε το ~.

Αυτά από ορισμούς.

Κάθε πρωτόκολλο είναι ένας συμβολισμός, μία κωδικοποίηση, που έχει την δύναμη της πεπατημένης, δηλαδή όσο περισσότερο χρησιμοποιείται τόσο ισχυρότερο είναι. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι ανθρώπινες σχέσεις διέπονται από πρωτόκολλα. Η κοινή λογική θα μπορούσε να θεωρηθεί ως ένα πρωτόκολλο. Υπάρχουν αναμενόμενες συμπεριφορές και πράξεις. Ακόμα και η άρνηση ενός πρωτοκόλλου νοείται ως άρνηση μόνο σε σχέση με το ίδιο το πρωτόκολλο. Στην φάση που αγνοούμε τους κανόνες του εκάστοτε παιχνιδιού ή ακόμα το μαθαίνουμε ή ακόμα και όταν απλώς συμμορφωνόμαστε χωρίς κανέναν αντίλογο, το πρωτόκολλο μας διαφεντεύει. Την δύναμη την λαμβάνει ο γνώστης του παιχνιδιού.

Με την επίγνωση των κανόνων αλλάζει η κατάσταση. Όταν, παίρνοντας μέρος στο παιχνίδι, με συνείδηση ακολουθούμε, σπάμε, παραλλάζουμε τις μορφές, δηλαδή τους όρους του πρωτοκόλλου, γνωρίζοντάς τους όμως επακριβώς, γνωρίζοντας τους κώδικες και την αποσυμβόλισή τους, δηλαδή την σημειολογία της κατάστασης, καθώς και πού καταλήγει η κάθε διαφοροποίηση, δηλαδή γνωρίζοντας πού παρεκκλίνουμε και γιατί παρεκκλίνουμε, τότε εισπράττουμε εμείς την ενέργεια της όλης κατάστασης. Και μιλάω για ενέργεια διότι η δύναμη είναι μία έκφραση της ενέργειας. Η δύναμη είναι κρατημένη (ή και στοχευμένη) ενέργεια. Τότε γινόμαστε χειριστές του παιχνιδιού και όχι απλοί παίκτες. Απαιτείται εξοικείωση με το πρωτόκολλο και προσωπική δουλειά σε πολλά επίπεδα.

Παράδειγμα: υπάρχουν άνθρωποι που φοράνε γραβάτα, υπάρχουν άνθρωποι που «τους φοράει» η γραβάτα και υπάρχουν και άνθρωποι που και χωρίς γραβάτα είναι αναμφισβήτητα επιβλητικοί, δυνατοί και επίσημοι.

Τα πρωτόκολλα αποκτούν την δύναμη που εμείς τους παραχωρούμε. Είναι τόσο αληθινά όσο και αυθαίρετα. Η τοποθέτησή μας τα καθορίζει.

ΚΤΥΠΑ ΜΙΑ SELFIE, ΜΠΟΡΕΙΣ

Είμαι άνθρωπος της πόλης, γεννήθηκα και μεγάλωσα σε πόλη, ζω πάντα σε πόλη, όμως κάποια πράγματα που βλέπω στις πόλεις δεν τα καταλαβαίνω. Εγώ, δηλαδή, δεν θα έκανα αυτά που βλέπω στους άλλους. Κατ' αρχήν να βγω από το σπίτι μου χωρίς να υπάρχει λόγος. Από πιτσιρικάς ήμουν σίγουρος ότι πολλοί κυκλοφορούν χωρίς να έχουν λόγο. Ούτε στη δουλειά τους πάνε, ούτε κάπου συγκεκριμένα.

Τι θέλει στις 10 και 11 το πρωί για παράδειγμα ατελείωτος κόσμος να πηγαινοέρχεται από τα πιο κεντρικά σημεία της πρωτεύουσας. Ανεξήγητο ξεπόρτισμα. Όπως βλέπεις πολλούς να περπατάνε, να χαζεύουν βιτρίνες, να περιμένουν στη στάση το λεωφορείο και να μιλάνε στο κινητό. Άλλο πάλι τούτο. Αχρείαστες κουβέντες. Ανόητες κουβέντες.

Έχουν το χέρι στο εργαλείο και δεν έχουν επαφή με τον κόσμο, αιχμάλωτοι με το μαραφέτι. Ψηφιακός κόσμος. Ψηφιακοί άνθρωποι. Μετέτρεψαν ένα χρήσιμο μέσο, το τηλέφωνο, τη φορητή συσκευή σε μαλακιστήρι. Και μαλακίζονται στο δρόμο. Πάλι χωρίς να υπάρχει λόγος.

Νέο κόλπο η selfie. Αυτοπορτραίτο. Με την κάμερα του φορητού τηλεφώνου. Είναι μια τέχνη, τέλος πάντων για να μη λέμε βαρειά κουβέντα, μια μαστοριά η φωτογραφία. Έλα μωρέ. Κι αυτό διότι γίνεται εύκολα. Και γεμίζει ο υπολογιστής από πόζες, από φωτογραφίες που δεν θα τις ξαναδούν. Κι αν τις ξαναδούν τις selfie δεν θα θυμούνται που τις είχαν τραβήξει.

Χάθηκε η μαγεία του απλού. Το μεγαλείο της απλότητος. Κυριαρχεί το περιττό. Και το άχρηστο, αυτό που δεν θα χρησιμοποιηθεί. Όλα για τους follower. Να ανεβάσουμε selfie στα twitter και στα instagram. Για ποιο λόγο; Επειδή έχουμε ξεχάσει τον εαυτό μας. Επειδή απομακρυνόμαστε από τον εαυτό μας.

ΓΙΑΤΙ ΕΧΟΥΝ ΚΛΕΙΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΣΜΟ

Το μόνο θηλυκό απ' ό, τι κυκλοφορεί στον πλανήτη που νοιώθει την υπέρτατη ευτυχία του σεξουαλικού οργασμού είναι η Γυναίκα. Κανένα ζώο, θηλυκό ζώο, πετούμενο, ερπετό, της θάλασσας, μικρό, μεγάλο δεν πλάστηκε με το προνόμιο της χαράς, της χαλάρωσης που προσφέρει η κορύφωση και το τελείωμα στο γαμήσι.

Μόνον η γυναίκα, είτε μόνη της, αν αυνανιστεί, είτε με σύντροφο, άνδρα ή, γυναίκα, μπορεί να κάνει ένα σύντομο ταξιδάκι μέχρι τον παράδεισο. Της αρέσει, δεν της αρέσει της γάτας θα τη βάλει κάτω ο γάτος, έχοντας δαγκώσει τη θηλυκιά από το σβέρκο για να της κάνει τη δουλειά. Το ίδιο και ο σκύλος, θα την καβαλήσει με το ζόρι την σκύλα, άμα λάχει.

Απλή ιστορία για τον πάντα ετοιμοπόλεμο άνδρα να δατρέξει την σεξουαλική απόσταση από την αφετηρία μέχρι να κόψει το νήμα. Μια διαδικασία απλούστατη. Για την γυναίκα το έργο είναι διαφορετικό, είναι ζήτημα λειτουργίας εγκεφαλικής. Τα προκαταρκτικά είναι απαραίτητα, τα χάδια, τα φιλιά, τα ερωτόλογα, για να αρχίσουν τα λικνίσματα του κορμιού της, οι μουνοσυσπάσεις και να μπουν στο παιχνίδι τα μουνοζούμια, τα υγρά του αιδοίου.

Υπάρχουν γυναίκες που δεν «πιάνουν» οργασμό, ακόμα κι αν είναι μουνογάμητες, δηλαδή φτιάχνονται μόνες τους, με αυνανισμό. Όπως μια γυναίκα να της «έρχεται» ο οργασμός μ' έναν άνδρα και να μη σκοράρει μ' άλλον. Ακόμα, με τον ίδιον να φθάνει στη βρύση και να μη «δει» τίποτα. Τι να «δει»;

«Βλέπει» η γυναίκα με κλειστά μάτια όσο καλπάζει όλο το Είναι της... Όταν, μάλιστα, μια ζέστα, μια γλυκιά φωτιά από την «περιοχή», από τον κόλπο ξεκινάει να απλώνεται σ' όλο της το κορμί. Τότε «βλέπει» αγγέλους, που λέμε, όχι ακριβώς αγγέλους, το κορίτσι έχει χαθεί σε κόσμο φτιαγμένο από χρυσόσκονη... Δεν ελέγχει τον εαυτό της, είναι χαμένη με λυμένο το χειρόφρενο στην κατηφόρα κι αυτό είναι το δώρο των ουρανών...

Άλλες λένε ότι στις στιγμές του οργασμού «βλέπουν» τρυφερά χορταριασμένα λιβάδεια, άλλες ότι ακούνε μουσική χωρίς ήχο, άλλες ότι σα να πετάνε χωρίς να πατάνε στα σύννεφα γύρω τους, άλλες ότι είναι αιχμάλωτες και τρισευτυχισμένες από τις ακτίνες του ήλιου...

Γνωστική ψυχοθεραπεία

Οι άνθρωποι δεν επηρεάζονται από τα πράγματα, αλλά από τις απόψεις που έχουν γι’ αυτά, είχε πει ο Έλληνας Στωικός φιλόσοφος Επίκτητος τον 1ο μ.Χ. αιώνα. Παρόμοιες θέσεις βρίσκουμε πολύ αργότερα στους Spinoza και Bertrand Russell, ακόμη και στους ταοϊστές και βουδιστές στοχαστές. Άλλωστε και ο Freud είχε αναγνωρίσει ότι πολλά υστερικά φαινόμενα είναι «ιδεογενή», και ο μαθητής του, Alfred Adler, εκφράζει πια σαφώς την άποψη ότι η συμπεριφορά πηγάζει από τις ιδέες του ατόμου.

Η γνωστική θεωρία είναι η σύγχρονη εξέλιξη των πιο πάνω απόψεων στην ψυχοθεραπεία. Αξίζει να αναφέρουμε ότι η γνωστική ψυχοθεραπεία είναι η φυσική εξέλιξη της συμπεριφορικής ψυχοθεραπείας, η οποία βασίστηκε στις ψυχολογικές θεωρίες της μάθησης και γεννήθηκε κατά τη δεκαετία του ’60 ως αντίδραση στην ψυχανάλυση και στα παρά-γωγά της που θεωρήθηκαν υπερβολικά μακρόχρονες ψυχοθεραπείες με αμφίβολα αποτελέσματα και αξιοπιστία.

Ακολούθησε την εξής βασική αρχή: η προβληματική συμπεριφορά δεν είναι αποτέλεσμα νοσηρής κατάστασης. Το άτομο δεν είναι άρρωστο, όπως υποστηρίζει το ιατρικό μοντέλο ανάλυσης, και εδώ συμπαρατάχθηκε η συμπεριφορική ψυχοθεραπεία με το αντιψυχιατρικό κίνημα. Είναι ένα άτομο το οποίο μέσα από λανθασμένες ενισχύσεις από το οικογενειακό και το ευρύτερο κοινωνικό του περιβάλλον έμαθε να συμπεριφέρεται με τρόπους που, κάτω από ορισμένες συνθήκες, δημιουργούν προβλήματα στο ίδιο και στους άλλους.

Για να απαλλαγεί από αυτά δεν χρειάζεται φάρμακα, αλλά θα πρέπει να αναζητήσει τις άμεσες αιτίες που προκαλούν την προβληματική συμπεριφορά και να μάθει νέους τρόπους αντιμετώπισης που θα χρησιμοποιεί στις συγκεκριμένες αυτές συνθήκες. Επομένως, η συμπεριφορική ψυχοθεραπεία ασχολείται κυρίως με τη φανερή συμπεριφορά και λιγότερο με τις σκέψεις και τα συναισθήματα. Με το τι συμβαίνει εδώ και τώρα και όχι με αυτά που συνέβαιναν εκεί και τότε. Δεν βασίζεται δηλαδή στο απώτερο παρελθόν του ατόμου, όπως κάνει η ψυχανάλυση, γιατί υποστηρίζει ότι ούτε το άτομο είναι το ίδιο ούτε οι συνθήκες είναι οι ίδιες στη σημερινή του κατάσταση.

Τα αποτελέσματά της ήταν θεαματικά και άμεσα, ακόμη και σε χρόνιες και ιδιαίτερα προβληματικές περιπτώσεις. Παρατηρήθηκε όμως ότι τα πράγματι σημαντικά οφέλη συχνά διατηρούντο μερικώς μόνο, ή τα συμπτώματα αντικαθίσταντο. Άρχισε να αναφαίνεται η ανάγκη μιας «ολιστικής» αντιμετώπισης του ατόμου, δηλαδή μιας ψυχοθεραπείας «ευρέος φάσματος», η οποία θα περιλαμβάνει την υποστήριξη, την κατεύθυνση, την ενόραση, την κάθαρση, την ερμηνεία, το χειρισμό του περιβάλλοντος.

Η γνωστική ψυχοθεραπεία ήρθε να απαντήσει σ’ αυτά τα μειονεκτήματα. Στηρίζεται και αυτή στις αρχές της μάθησης και σε ψυχολογικές θεωρίες της εξέλιξης της προσωπικότητας. Αναπτύσσεται κυρίως από ψυχολόγους ψυχοθεραπευτές, αλλά και από ψυχιάτρους, ενίοτε πρώην ψυχαναλυτές που αναγνώρισαν τα αδιέξοδα της θεωρίας τους. Προωθείται όμως ακόμη και από γιατρούς άλλων ειδικοτήτων σαν την Helen Kennerley, που είδαν τα αδιέξοδα της φαρμακοθεραπείας, δηλαδή της «λύσης ασπιρίνης», για τη μείωση του πόνου και του άγχους. Βλέπουν την ανάγκη αναζήτησης της ερμηνείας του προβλήματος και της καλύτερης διαχείρισης του άγχους κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες.

Πρωτοπόρος μεταξύ των θεωρητικών της γνωστικής κατεύθυνσης είναι ο D. Meichenbaum. Αυτός έδειξε ότι σε ίδιες περιβαλλοντικές συνθήκες τα αποτελέσματα διαφέρουν, και ότι αυτό εξαρτάται από τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύει κανείς κάθε φορά τη συγκεκριμένη συνθήκη.

Δημιούργησε προγράμματα αυτοελέγχου και αυτοδιαχείρισης του άγχους από τα οποία εμπνεύστηκε η Helen Kennerley με πολλή επιτυχία. Σημαντική συμβολή έχει ο Α. Bandura με τη διατύπωση της θεωρίας του της «κοινωνικής μάθησης», η οποία ελαχιστοποιεί την επίδραση της φανερής/εξωτερικής συμπεριφοράς στη μάθηση. Έδειξε ότι ο άνθρωπος μαθαίνει όχι μόνο με την άμεση ενίσχυση της συμπεριφοράς του, αλλά απλώς παρατηρώντας άλλους να ενισχύονται σε παρόμοιες καταστάσεις και χωρίς να αντιδρά φανερά και άμεσα. Ο Bandura ονόμασε το φαινόμενο «αντιπροσωπευτική μάθηση», η οποία δημιουργεί προσωπικές προσδοκίες στο άτομο και είναι δύο ειδών: προσδοκίες σχετικά με το αποτέλεσμα μιας πράξης ή κατάστασης και προσδοκίες σχετικά με την προσωπική αποτελεσματικότητα.

  Η γνωστική ψυχοθεραπεία βασίζεται στην αρχή ότι νοητικές λειτουργίες, όπως οι προσδοκίες που έχουμε, οι εκτιμήσεις που κάνουμε, η αιτιολογία που αποδίδουμε σε ένα συμβάν ή μια κατάσταση, τα πιστεύω μας, οι μνήμες μας γενικώς, επηρεάζουν αποφασιστικά τη συμπεριφορά μας, τα συναισθήματά μας. Πρόκειται για βραχύχρονες νοητικές διαδικασίες που είναι συνειδητές, όπως είναι π.χ. η απόδοση της αιτιολογίας, ή για μακρόχρονες νοητικές διαδικασίες που συνήθως δεν είναι συνειδητές, όπως είναι π.χ. τα πιστεύω ενός ατόμου. Επομένως η γνωστική ψυχοθεραπεία δέχεται την ύπαρξη του ασυνειδήτου, πλησιάζοντας έτσι την ψυχαναλυτική θεωρία. Αλλά εδώ το ασυνείδητο δεν συντίθεται, όπως στην ψυχανάλυση, από απωθημένες επιθυμίες και τραύματα της παιδικής ηλικίας, αλλά από έννοιες και ερμηνείες μη προσιτές στην καθημερινή μας χρήση, και μάλιστα όταν βρισκόμαστε σε καταστάσεις που μας προκαλούν υπερβολική ψυχολογική πίεση και άγχος.

Ο Meichenbaum δίνει ένα κλασικό παράδειγμα: Δύο ομιλητές, ένας αγχώδης και ένας άνετος, απευθύνονται στο ίδιο ακροατήριο και κατά τη διάρκεια της ομιλίας τους δύο-τρία άτομα φεύγουν. Ο αγχώδης ομιλητής σκέφτεται: «θα πρέπει να είμαι βαρετός» ή «η ομιλία μου θα αποτύχει». Ο άνετος ομιλητής σκέφτεται: «θα πηγαίνουν σε μάθημα» ή «κρίμα, θα χάσουν το καλύτερο μέρος της ομιλίας μου».

Η απόδοση της αιτιολογίας της ίδιας κατάστασης είναι τελείως διαφορετική στους δύο ομιλητές και οι εκτιμήσεις και προβλέψεις τους για το αποτέλεσμα επίσης εντελώς διαφορετικές. Ο ένας κατηγορεί τον εαυτό του, ο άλλος αποδίδει την κατάσταση σε εξωτερικούς παράγοντες.

Ποιος έχει δίκιο δεν έχει σημασία. Σημασία έχει η επίδραση αυτών των σκέψεων στο άτομο που τις κάνει. Και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να έχουν καταστροφικά αποτελέσματα. Η γνωστική ψυχοθεραπεία θεωρεί ότι ανώμαλες γνωστικές διεργασίες προκαλούν διαταραγμένη συμπεριφορά και ότι, αν αλλάξουν αυτές οι διεργασίες, οι διαταραχές θα περιοριστούν ή και θα θεραπευθούν. Ο πιο γνωστός στην περιοχή των μακρόχρονων ασυνείδητων διεργασιών είναι ο πρώην ψυχαναλυτής Α. Ellis, ο οποίος ασχολήθηκε κυρίως με τα παράλογα «πιστεύω», η αιτιολογία των οποίων βρίσκεται συνήθως στο βαθύ παρελθόν του ανθρώπου.

Υποστηρίζει ότι τέτοια πιστεύω προκαλούν διαστρεβλώσεις στις προσδοκίες, τις εκτιμήσεις και την απόδοση αιτιολογίας. Μιλάει για την «τυρρανία των πρέπει» και τονίζει ότι η δουλειά του θεραπευτή είναι να βοηθήσει το άτομο να απαλλαγεί από τα παράλογα πιστεύω του με νέες γνωστικές και συμπεριφορικές διαδικασίες.

Μια παρόμοια προσπάθεια κάνει και η Helen Kennerley δίνοντας μάλιστα και το μήνυμα«μπορείς και μόνος σου». Μπορείς, με κατάλληλους χειρισμούς, σκέψεις και συμπεριφορές, να αντιμετωπίσεις με επιτυχία το άγχος σου και να διαχειριστείς καλύτερα τις κρίσεις πανικού. Απομυθοποιεί μ’ αυτό τον τρόπο την αυθεντία του θεραπευτή. Παρόλο που ένας οδηγός αυτοβοήθειας δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας βαριάς περίπτωσης, αξίζει εντούτοις τον κόπο να προσπαθήσει κανείς πριν καταφύγει στον ειδικό. Μπορεί και να τα καταφέρει. Κι αυτό θα είναι εξαιρετικά ευεργετικό για την εικόνα που έχει για τον