Το προσωπείο, με το οποίο αναπαράγεται η εικόνα του νεκρού, φορά ο νεκρός στην Αίγυπτο, την Ελλάδα, την Ετρουρία, τη Ρώμη, το Μεξικό, στην προκαλομβιανή Αμερική, την Αφρική.
Στην Ελλάδα νεκρικά προσωπεία, και μάλιστα χρυσά, έχουν βρεθεί στις Μυκήνες και στον Μακεδονικό χώρο.
1. Μυκήνες Είναι πιθανό ότι οι Μυκηναίοι πήραν την ιδέα του νεκρικού προσωπείου από τους Αιγυπτίους. Τα προσωπεία εκεί κατασκευάζονταν είτε από πολύτιμα υλικά, χρυσό και ασήμι, είτε από ύφασμα καλυμμένο με στόκο ή ασβεστοκονίαμα, το οποίο ζωγράφιζαν. Αυτού του είδους τα προσωπεία ήταν στυλιζαρισμένα και απέδιδαν τα γενικά χαρακτηριστικά των νεκρών. Αργότερα, στην περιοχή Φαγιούμ της Αιγύπτου χρησιμοποιήθηκαν ρεαλιστικά πορτραίτα, τα οποία ζωγραφίζονταν με εγκαυστική στο ξύλο όσο ακόμη το άτομο ήταν ζωντανό.
Στον ταφικό κύκλο Α των Μυκηνών βρέθηκαν προσωπίδες κατασκευασμένες από παχύ χρυσό έλασμα, και είναι έκτυπες, σφυρηλατήθηκαν σε ξύλινο πυρήνα με λεπτομέρειες, που μάλλον προστέθηκαν κατόπιν, με μικρό εργαλείο.
Οι προσωπίδες στερεώνονταν με νήμα, όπως μπορεί να συμπεράνει κανείς από τις οπές που υπάρχουν στην περιοχή των αυτιών. Οι περισσότερες, με εξαίρεση αυτή του «Αγαμέμνονα» έχουν σχηματικά, τυποποιημένα χαρακτηριστικά, που οδηγεί στο συμπέρασμα πως δεν αποδίδουν ρεαλιστικά τα χαρακτηριστικά των προσώπων, οπωσδήποτε όμως γίνεται προσπάθεια να απεικονιστούν η ηλικία και η προσωπικότητα. Όλες είναι ανδρικές και όλες έχουν κλειστά τα μάτια.
2. Μακεδονία Στους αρχαίους τάφους της Σίνδου βρέθηκαν χρυσά προσωπεία, γυναικεία και ανδρικά που ανήκαν σε πολεμιστές, κατασκευασμένα από χοντρό ή λεπτότερο έλασμα, όλα με κλειστά μάτια, εκτός από ενα γυναικείο Τα χαρακτηριστικά των προσώπων είναι πολύ προσεκτικά σκαλισμένα, τόσο που σε ένα από αυτά διακρίνονται τα προεξέχοντα ζυγωματικά, τα στενά χείλη και η έντονη κοίλανση γύρω από αυτά, που δίνουν την εντύπωση ότι η μάσκα σχηματίστηκε με τη συμπίεση του ελάσματος πάνω στο «ρουφηγμένο» από την αρρώστια πρόσωπο της νεκρής».Στα προσωπεία υπάρχουν από τέσσερις τρύπες, που σημαίνει ότι με νήμα συγκρατιόταν στο πρόσωπο του νεκρού, ώστε, όταν άρχιζε η αποσύνθεση, η μάσκα να έμενε πάνω στο κρανίο. Το κρανίο εξακολουθούσε να έχει ένα πρόσωπο, ο νεκρός διατηρούσε την ατομικότητά του.
Τα νεκρικά προσωπεία Μυκηνων και Μακεδονίας παρουσιάζουν ομοιότητες τόσο που εγείρεται το ερώτημα αν με κάποιον τρόπο μπορεί να συνδεθούν μεταξυ τους…
Η αλήθεια είναι ότι οι γενεαλογικοί μύθοι για την προέλευση των βασιλέων του μακεδονικού βασιλείου από τη Βορειοδυτική Πελοπόννησο, με πατρώο ήρωα τον Ηρακλή, αποτελούν τη φιλολογική εκδοχή μιας πολιτισμικής συγγένειας με τα δωρικά φύλα. Η εκδοχή αυτή επιβεβαιώνεται από τα αρχαιολογικά ευρήματα, που καταγράφουν τις πολιτισμικές συγγένειες στα ταφικά έθιμα, στη θρησκεία, στη γλώσσα.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πολυτέλεια του προσωπείου ήταν ένδειξη γοήτρου, μιας κοινωνικής τάξης και μιας κοινωνίας που διαχειριζόταν και επεξεργαζόταν τον χρυσό.
Το γεγονός ότι τα νεότερα προσωπεία της Μακεδονίας ανήκουν και σε γυναικεία πρόσωπα μας επιτρέπει την εικασία ότι στην περιοχή και η γυναίκα μπορούσε να μετέχει των πλεονεκτημάτων του προσωπείου στον χρήστη της
Δεν χρειάζεται να πει κανείς πολλά για το πόσο μεγάλη σημασία έχει να συνεχίσει κανείς να ονειρεύεται. Είναι κάτι πολύ φυσικό στην παιδική ηλικία. Μεγαλώνοντας ωστόσο πολλοί χάνουν αυτή την ικανότητα. Για την ακρίβεια δεν τη χάνουν. Απλά την κλειδώνουν σε κάποιο βαθύ μέρος του μυαλού τους. Μπορεί ίσως να πιστεύουν ότι η ενήλικη ζωή ταιριάζει περισσότερο με την πεζή πραγματικότητα.
Κι όμως είναι η ικανότητα να ονειρεύεσαι αυτή που θα σου ανοίξει το δρόμο για μια καλύτερη ζωή. Είναι ακριβώς αυτή που θα σε παρακινήσει να πετύχεις. Έτσι ώστε να γίνει η ζωή σου αυτή που πραγματικά ονειρεύεσαι.
-Μην φοβάσαι την απόσταση ανάμεσα στα όνειρα σου και την πραγματικότητα. Αν μπορείς να το ονειρευτείς, μπορείς και να το κάνεις. Belva Davis -Ποτέ δεν είσαι πολύ μεγάλος για να ορίσεις μια ένα καινούργιο στόχο ή να ονειρευτείς ένα καινούργιο όνειρο. C.S. Lewis -Ένα όνειρο δεν είναι κάτι από το οποίο ξυπνάς , αλλά κάτι που σε ξυπνά. Charlie Hedges -Όλα τα όνειρά μας μπορούν να γίνουν πραγματικότητα, αν έχουμε το θάρρος να τα πετύχουμε Walt Disney -Ένας στόχος είναι ένα όνειρο με μια προθεσμία. Napoleon Hill -Στην αρχή τα όνειρα φαίνονται αδύνατα, μετά απίθανα, μετά αναπόφευκτα Chris Reeve -Μπορεί να δεις τα πράγματα να συμβαίνουν και να πεις «Γιατί;» Αλλά εγώ ονειρεύομαι πράγματα που δεν υπήρξαν ποτέ και λέω «Γιατί όχι»; George Bernard Shaw -Οι πρωταθλητές δεν γίνονται στα γυμναστήρια. Οι πρωταθλητές γίνονται από κάτι που έχουν βαθιά μέσα τους -μια επιθυμία, ένα όνειρο και ένα όραμα. Muhammad Ali -Δεν έχει σημασία από πού είσαι, τα όνειρά σου έχουν αξία. Lupita Nyong’o -Το μέλλον ανήκει σε αυτούς που πιστεύουν στην ομορφιά των ονείρων τους. Eleanor Roosevelt -Υπάρχει μόνο ένα πράγμα που κάνει ένα όνειρο αδύνατο να επιτευχθεί: ο φόβος της αποτυχίας Paulo Coelho -Είχα όνειρα, και είχα εφιάλτες. Ξεπέρασα τους εφιάλτες εξαιτίας των ονείρων μου. Jonas Salk -Το μόνο πράγμα που θα σε σταματήσει από την εκπλήρωση των ονείρων σου, είναι εσύ. Tom Bradley -Υπάρχουν μερικοί άνθρωποι που ζουν σε έναν ονειρικό κόσμο και υπάρχουν κάποιοι οι οποίοι αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα. Στη συνέχεια, υπάρχουν και εκείνοι που μετατρέπουν το ένα στο άλλο. Douglas H. Everett -Εμπιστεύσου τα όνειρα, για σε αυτά κρύβεται η πύλη για την αιωνιότητα. Khalil Gibran
Εισαγωγή
Η Εξέλιξη των Ειδών, όπως και ο Ηλιοκεντρισμός, ή η σφαιρικότητα της Γης, είναι από τις γνώσεις που αποκτήσαμε σχεδόν αποκλειστικά από την επιστήμη, γιατί αντίκεινται στην διαίσθηση και εμπειρία του ανθρώπου, ο οποίος αισθάνεται την Γη επίπεδη και ακίνητη, και τα όντα ως τεχνουργήματα ενός νου. Οι γνώσεις αυτές αν και έχουν αποδειχθεί πλήρως, συναντούν μια μόνιμη αντίσταση των ανθρώπων, που από την καθημερινή εμπειρία, έχει εννοιολογικά κρυσταλλωθεί μια αντίληψη που δεν συνάδει με την πραγματικότητα. Λέμε ας πούμε, “σηκώθηκε ο Ήλιος”, “ο Ήλιος έδυσε”, που στην πραγματικότητα δεν είναι σωστές· ο Ήλιος φαίνεται να ανατέλλει ή να δύει ως αποτέλεσμα της περιστροφής της Γης, ενώ πρακτικά είναι ακίνητος ως προς αυτήν. Η εμπειρία και η συνήθεια μας όμως, μας λέει κάτι διαφορετικό που είναι τόσο βαθιά δομημένο, που η οποιαδήποτε επιστημονική γνώση, αφομοιώνεται αργά ή δύσκολα. Οι θρησκείες εκμεταλλεύονται αυτή την έμφυτη αντίσταση του ανθρώπου και την τονίζουν όταν προβάλλουν την σημασία του βιώματος στην πράξη τους.
Δυστυχώς στην Ελλάδα, κυρίως λόγω της θρησκευτικής αγκύλωσης μεγάλης μερίδας και των φανατικών της πίστης, πέρα από το εγγενές πρόβλημα της αντιεμπειρικότητας που η επιστήμη μας δείχνει, η Εξέλιξη είναι άγνωστη, γιατί υπάρχει μεγάλη αντίδραση κατανόησης του τρόπου που δουλεύει και όπως είπαμε δεν είναι εύκολα κατανοητή, ακριβώς γιατί έρχεται σε σύγκρουση με την περιορισμένη χρονικά εμπειρίας μας στη ζωή και την “σταθερότητα” που βλέπουμε στα είδη της ζωής. Το αποτέλεσμα είναι ούτε στα σχολεία μας να διδάσκεται, αφού η Εκκλησία που έχει λόγω στην εκπαίδευση χωρίς να οφείλει, κατάφερε να είναι στην μη διδακτέα ύλη, αλλά και να ακούγονται εξωφρενικά επιχειρήματα από φορείς της (Μητροπολίτης Πειραιώς) για να αποδειχθεί ότι είναι λάθος.
Σήμερα με το “επιχείρημα της Απιθανότητας”, θα προσεγγίσουμε το θέμα της Εξέλιξης και της φυσικής επιλογής, για να καταλάβουμε τον τρόπο που δουλεύει, το τι ενδιαφέροντα μαθήματα μας έχει γνωρίσει και τι συνέπειες έχουν. Επίσης, θα αναλογιστούμε και με βάση τις προηγούμενες σχετικές δημοσιεύσεις, τι είναι πιο απίθανο, η ύπαρξη του Θεού ή η δημιουργία της ζωής όπως έγινε.
“Η πιθανότητα ανάδυσης της ζωής στη Γη, είναι μικρότερη από την πιθανότητα να συναρμολογηθεί ένα Boeing 747 από τον τυφώνα που θα σαρώσει κάποιο χώρο με παλιοσίδερα”.
Το επιχείρημα αυτό ακούγεται συχνά και με κάτι σαν τις παρακάτω εκφράσεις:
Μπορεί ένα σπίτι ή ένας τοίχος έστω, να φτιαχτεί τυχαία από μόνος του, χωρίς την επέμβαση ενός νοήμονος όντος;
Μπορεί ένα τόσο πολύπλοκο όργανο όπως ο ανθρώπινος οφθαλμός να φτιάχθηκε τυχαία;
Μπορεί ένα τόσο πολύπλοκο σύστημα όπως το ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου, να έγινε τυχαία; (από τον δημιουργιστή Michael Behe)
Μπορεί κινητήρας του μαστιγίου των βακτηρίων” να έγινε τυχαία; (από τον ίδιο δημιουργιστή Michael Behe)
Να σημειώσω, ότι ο “κινητήρας του μαστιγίου των βακτηρίων” είναι ένα αριστούργημα της Φύσης, αφού έχουμε τον πρώτο πραγματικό ελεύθερα περιστρεφόμενο άξονα, που δεν φτιάχθηκε από ανθρώπους και στην ουσία είναι μια έλικα με την οποία το βακτήριο σκάβει-κολυμπά στο νερό.
Αυτό που υποδηλώνει όλη αυτή η φιλολογία, με όποιο παρόμοιο τρόπο και να ακουστεί, είναι ότι πολύπλοκα πράγματα “δεν μπορούν να έχουν γίνει τυχαία”, αλλά στην ουσία εννοούν ότι “δεν μπορούν να έχουν γίνει απουσία κάποιου σκόπιμου σχεδίου”. Με την λογική αυτή, η μεγάλη αυτή απιθανότητα είναι για αυτούς η ένδειξη ενός θεϊκού σχεδίου, άρα και η δαρβινική θεωρία είναι λανθασμένη με αυτή τη λογική.
Στην πραγματικότητα, η θεώρηση αυτή αγνοεί τι είναι και πως δουλεύει η “φυσική επιλογή”, δηλαδή ο τρόπος που γίνεται η Εξέλιξη, αλλά και τα ίδια τα μεγέθη του σύμπαντος, που η τυχαιότητα ακριβώς λόγω του μεγέθους, είναι σχετική. Γιατί η ίδια η Εξέλιξη αποδεικνύει το λάθος αυτής της λογικής, που είναι ότι χρειάζεται οπωσδήποτε κάτι μεγάλο, πανέξυπνο και πολύπλοκο για να φτιάξει κάτι υποδεέστερο. Οι θεϊστές, στο μυαλό τους δεν μπορούν να δεχθούν άλλη περίπτωση από την τύχη, ή κάποιο ευφυές σχέδιο, μέσα στον απόλυτο δυισμό που τους κατέχει. Μόνο που η Εξέλιξη μας δείχνει ότι αυτή συμβαίνει παρ' όλα αυτά και δεν είναι θέμα σχεδίασης κάποιου πανέξυπνου όντος, ούτε τύχης φυσικά, αν και η τύχη έπαιξε και αυτή κάποιο σπουδαίο ρόλο, όχι όπως την φανταζόμαστε, αλλά με την έννοια της στατιστικής.
Για παράδειγμα, στο ερώτημα “περί του ανοσοποιητικού”, επειδή το συγκεκριμένο έφθασε και στο δικαστήριο στις ΗΠΑ το 2005-6, όπου ο δημιουργιστής Michael Behe εμφανίστηκε για να καταθέσει ως εμπειρογνώμον στην αποτυχημένη προσπάθεια δημιουργιστών να περιλάβουν τον “ευφυή σχεδιασμό” στα σχολεία και που ισχυρίστηκε ότι δεν υπάρχει καμία εξελικτική εξήγηση για το ανοσοποιητικό, του εμφανίστηκαν 58 σχετικά δημοσιεύματα ελεγμένα από ειδικούς, 9 βιβλία, και αρκετά κεφάλαια εγχειριδίων ανοσολογίας.
Για τους δημιουργιστές δεν χρειάζεται έρευνα, δεν χρειάζεται καν η επιστήμη, αφού καλύπτονται με μια επιφανειακή λογική και λένε όλα τα έκανε ο Θεός. Ευτυχώς, οι επιστήμονες πάντα ερευνούν και η έρευνα ειδικά στην Βιολογία, μας έχει φέρει σημαντική γνώση, όχι μόνο στο πως εξελίχθηκαν τα όντα, αλλά και στην ίδια την ιατρική και την υγεία του ανθρώπου, καθώς και το πως ακριβώς δουλεύει η φύση, απλά και θαυμαστά.
Φυσική επιλογή
Η φυσική επιλογή, είναι ένας συνεχής μονόδρομος για την αλλαγή προς την βελτίωση των ειδών, είναι η ουσία της Εξέλιξης.
Το βασικό γνώρισμά της είναι η διαπίστωση αρχικά και αργότερα η απόδειξη, ότι το κάθε πλάσμα προήλθε σταδιακά από άλλα απλούστερα, και εξελίσσεται πάλι σταδιακά, σε κάτι καλύτερο ως προς το περιβάλλον που ζει, με βασικό γνώμονα την επιβίωση, την καλύτερη επιβίωση του είδους του στο δεδομένο περιβάλλον, το κομμάτι αυτό του είδους στο κάθε δεδομένο περιβάλλον (τοπικά και χρονικά) ονομάζεται “πληθυσμός”.
Το κάθε πλάσμα μπορεί να προήλθε από ένα άλλο είδος, αλλά στην ουσία οι αλλαγές δεν φαίνονται σε μία εποχή, μοιάζει μόνο με την οικογένειά του και τους προγόνους του και οι διαφοροποιήσεις σε κοντινές γενιές είναι γενικά μικρές. Υπάρχουν είδη του παρελθόντος που ονομάζονται “φουρκέτες” και από αυτά έχουν προέλθει πάρα πολλά άλλα είδη, σε μία σειρά από εξελικτικές αλυσίδες και οι αλλαγές μεταξύ τους είναι τεράστιες, αλλά αυτό φαίνεται με την πάροδο του χρόνου, ενώ στην ίδια αλυσίδα οι αλλαγές που φαίνονται σε μικρούς χρόνους είναι ελάχιστες. Για να ξεκαθαρίσουμε τι σημαίνει αυτό, δεν υπήρξε ποτέ ο πρώτος άνθρωπος ὴ το πρώτο κουνέλι, γιατί οι αλλαγές από το ένα είδος στο άλλο, γίνονται σε αρκετές γενιές και η κάθε γενιά με την άλλη δεν δείχνει πολύ διαφορετική. Αυτή η διαπίστωση, έκανε σκόνη τον κόσμο των ιδεών του Πλάτωνα, την ουσιοκρατία των φιλοσόφων, ακόμα και την έννοια του “προσώπου” όπως αυτό το φαντάζεται η χριστιανική θεολογία.
Αρχικά, η θεωρία του Δαρβίνου λόγω της Εκκλησίας φυσικά, έπεσε σε δυσμένεια και αφάνεια, ο ίδιος δε, λοιδορήθηκε ιδιαίτερα, κάτι που στις κοινωνίες που ζουν στον πνευματικό Μεσαίωνα, καλή ώρα, συνεχίζεται ακόμα. Και όμως, όπως θα φανεί, δεν ήταν ούτε καινοφανής, ούτε βγήκε από το πουθενά, αλλά από την ίδια της εξέλιξη της επιστήμης. Σήμερα, η εξελικτική βιολογία έχει αναπτυχθεί πολύ και έχει ενσωματώσει και άλλους κλάδους, όπως η γενετική, η συστηματική, η παλαιοντολογία, η αναπτυξιακή βιολογία, και η γονιδιωματική βιολογία.
Η θεωρία άρχισε να γίνεται αποδεκτή τουλάχιστον 100 χρόνια μετά τη διατύπωση της και σήμερα έχει αποδειχθεί πανηγυρικά. Οι αποδείξεις είναι:
Η εύρεση και αποκρυπτογράφηση του γενετικού κώδικα, το γνωστό μας DNA, που έδειξε την συγγένεια και τους βαθμούς της, όλων των ειδών.
Η προοδευτική πολυπλοκότητα του γονιδιώματος και με ποιους τρόπους αυτό μπορεί να αλλάζει προοδευτικά ή και να μεταλλάσσεται ξαφνικά.
Το βιοχημικό και φυσιολογικό πλαίσιο των πρωτεϊνών, υδατανθράκων, λιπών που είναι η διατροφή των κυττάρων κάθε όντος, και που είναι κατά βάσιν ενιαίο.
Η δυνατότητα του γενετικού ανασυνδυασμού, που κατέχουμε πλέον σαν γνώση και μπορούμε να δημιουργήσουμε γενετικά τροποποιημένα είδη.
Η αποκάλυψη για την ύπαρξη περιορισμένης αλλά ευκρινούς λογικής και ηθικής στα ανώτερα θηλαστικά, ιδιαίτερα αυτά που είναι πλέον συγγενικά στον άνθρωπο(1). Η ικανότητα ζώων να κατασκευάζουν εργαλεία(2).
Οι ανακαλύψεις της κοσμολογίας, της γεωλογίας, και της παλαιοντολογίας, τόσο για την δημιουργία και εξέλιξη της Γης, όσο και τους αρχαίους οργανισμούς που έχουν διατηρηθεί σαν απολιθώματα, τα οποία μας δείχνουν το είδος των όντων και της ζωής που υπήρχε ανά γεωλογική περίοδο και που συμπληρώνουν τη γνώση μας για την πορεία της εξελικτικής αλυσίδας.
Η έρευνα του DNA, μας δείχνει ενδιαφέροντα στοιχεία. Για παράδειγμα, όσο και να φαίνεται παράξενο, οι χιμπατζήδες (το γένος pan) είναι πιο συγγενές του ανθρώπου, παρά του γορίλα.
Σήμερα, πέρα από τις γνώσεις που μας δίνει η Εξέλιξη, βοηθάει τις άλλες επιστήμες και τον άνθρωπο, στην γενετική, στην ιατρική γενικότερα, στην γεωργία, την κτηνοτροφία και την προστασία του περιβάλλοντος.
Μια μικρή ιστορία
Την γνώση αυτή, αν και την συνειδητοποιήσαμε τον 19ο αιώνα με τον Δαρβίνο, την ξέραμε κατά κάποιο τρόπο ήδη, και την εκμεταλλευόμασταν κατάλληλα, όπως θα δούμε στο επόμενο κεφάλαιο αλλά υπήρχε και έντονο φιλοσοφικό υπόβαθρο. Από την εποχή των Ιώνων φιλοσόφων από τον 7ο αιώνα έχουμε τα πρώτα σχετικά συμπεράσματα:
Ο Θαλής αναζήτησε την προέλευση της ζωής στο νερό.
Ένας ένας οι προσωκρατικοί φιλόσοφοι που τον διαδέχθηκαν, έψαχναν και έκαναν αντίστοιχες προτάσεις, του πως ξεκίνησε ο κόσμος και η ζωή.
Ο Αναξίμανδρος όμως ήταν πιο συγκεκριμένος: “Όλα τα έμβια όντα εξελίσσονται από ατελέστερες υπάρξεις και μάλιστα όλες ξεκίνησαν από τα ψάρια”. Ενδιαφέρον έχει και το πως έφθασε ορθολογικά με τον παρακάτω συλλογισμό: “αρχικά ο άνθρωπος προήλθε από διαφορετικά ζώα, διότι τα άλλα ζώα είναι σε θέση να αυτοσυντηρηθούν λίγο καιρό μετά τη γέννησή τους, ενώ ο άνθρωπος χρειάζεται για πολλά χρόνια τη μητρική φροντίδα. Αν, λοιπόν, είχε εμφανιστεί εξ αρχής με την τωρινή του μορφή, δεν θα είχε επιβιώσει” (Ψευδοπλούταχος, Στρωματεῖς. 2).
Ο Ηράκλειτος επίσης είπε κάτι σχετικό: “Αυτόν τον κόσμο, που είναι ένας στην ολότητά του, δεν τον έκαμε κανένας θεός ή άνθρωπος, αλλά υπήρχε πάντα, υπάρχει και θα υπάρχει, και είναι μία αιώνια αειφόρος φωτιά που ανάβει με μέτρο και σβήνει με μέτρο”. Παρόμοιες ήταν και οι ιδέες του.
Εμπεδοκλή που θεωρούσε τα πάντα σαν εξέλιξη των 4 ριζωμάτων, και ότι τίποτα δεν βγαίνει από το τίποτα, τίποτα δεν υπάρχει χωρίς αιτία.
Ο Επίκουρος, αναφέρει ότι οι ζωντανοί οργανισμοί αναπτύχθηκαν χωρίς σχέδιο και χωρίς επέμβαση θεών.
Τέλος, ο Λουκρήτιος συμφωνεί για την συνεχή εξέλιξη των όντων και την μετατροπή τους σε άλλα.
Φυσικά, με τον σκοταδισμό του Χριστιανισμού η σχετική φιλοσοφική έρευνα σταμάτησε, γιατί η Εκκλησία κράτησε ότι ήταν συμβατό με το δόγμα της από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, και όλα τα άλλα αποσιωπήθηκαν ή κυνηγήθηκαν σαν ιδέες και αυτό μέχρι την Αναγέννηση και την μελέτη από την αρχή των αρχαίων φιλοσόφων που είχαν διασωθεί, αλλά πρακτικά τον 18ο αιώνα, που οι γνώσεις μας πάνω στην βοτανική και την ζωολογία μεγάλωσαν, άρχισε πάλι να συζητιέται το θέμα μας σοβαρότερα.
Ήδη πριν από τον Δαρβίνο, υπήρξαν αρκετοί που είχαν πλησιάσει σταδιακά την αλήθεια, όπως ο René Descartes με την μηχανιστική εξήγηση της λειτουργίας των οργανισμών, που έδωσε άλλη προοπτική στην έρευνα του ανθρώπου και της ζωής, το κίνημα του ρασιοναλισμού που τον ακολούθησε, όπως και του εμπειρισμού (David Hume). Ο παππούς του Δαρβίνου, ο γιατρός και φυσιοδίφης Erasmus Darwin διατύπωσε την θεωρία της μετάλλαξης των ειδών, ο Jean-Baptiste_Lamarck που διατύπωσε την θεωρία της κληρονομικότητας των επίκτητων χαρακτηριστικών, o Άλφρεντ Ράσελ Γουάλας, που έφθασε στα ίδια συμπεράσματα συγχρόνως με τον Δαρβίνο και τέλος ο Charles Darwin, ο γνωστός μας Δαρβίνος δηλαδή, που συνόψισε όλη αυτή την προσπάθεια και την γνώση που βγήκε στην θεωρία της Εξέλιξης.
Τεχνητή επιλογή
Παρ' όλα αυτά, νωρίτερα ακόμα, από την ιστορική εποχή η ανθρωπότητα χρησιμοποιούσε αυτή τη γνώση άθελά της, με την “τεχνητή επιλογή” δηλαδή την οικοσιτοποίηση.
Αυτό το έκανε με τις επιλεκτικές διασταυρώσεις φυτών και ζώων, για να προέλθουν νέα είδη με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, αυτά δε τα νέα είδη που ήταν χρήσιμα, τα ζευγάρωναν μόνο μεταξύ τους για να διατηρηθεί το νέο “είδος” με αυστηρή ενδογαμία. Με τον τρόπο αυτό έχουμε εκπληκτικά κυνηγόσκυλα, ή τσομπανόσκυλα, ή σκύλους-φύλακες, ή ακόμα αγαθούς σκύλους συντροφιάς, όλα αυτά προερχόμενα από τον άγριο λύκο. Δεν κάνει κάθε ράτσα για όλες τις δουλειές· αυτό οφείλεται αποκλειστικά στα γονίδια που έχει, που ενώ θεωρητικά ανήκουν στο ίδιο είδος, έχουμε από την μία τα Yorkshire Terrier που τα έφτιαξαν στην Αγγλία για να κυνηγούν ποντίκια στα εργοστάσια ιματισμού, με βάρος 3 κιλά και μέγεθος μεγάλης γάτας, όπως και τα English Mastiff με βάρος πάνω από 100 κιλά που σε άλλες εποχές τα χρησιμοποιούσαν ως σκυλιά πολέμου, ή τον Great Dane (γερμανικός μολοσσός), με ύψος πάνω από μέτρο που μοιάζει με γαϊδούρι, όλα από έναν κοινό πρόγονο, τον λύκο.
Στην ουσία οι άνθρωποι, αφού έκαναν μια μικρή επέμβαση στην φυσική επιλογή, εκείνη βάση της οποίας κάποια ζώα ήταν πιο φιλικά ήδη, ή κάποια φυτά ποιο ελκυστικά, κατάφεραν να απομονώσουν τα χαρακτηριστικά που ήθελαν· στην ουσία παγώνοντας την Εξέλιξη στα συγκεκριμένα είδη, για να μην μπασταρδέψουν και τα χρήσιμα χαρακτηριστικά χαθούν. Τα είδη αυτά είναι πολλά ακόμα όπως τα γουρούνια, τα άλογα, τα μουλάρια, τα πρόβατα, οι αγελάδες, τα περιστέρια, οι όρνιθες, αλλά και πάρα πολλά δένδρα, χόρτα και λαχανικά από αντίστοιχα άγρια, μερικά από τα οποία είναι τελείως διαφορετικά από το αρχικό είδος, και φυσικά πάρα πολλά άνθη. Ακόμα και η ευγονική, την οποία πλέον (λόγω των Ναζί) θεωρούμε σαν κοινωνία ανήθικη, είναι το ίδιο ακριβώς πράγμα: Πάγωμα της Εξέλιξης. Όλα αυτά, πριν ακόμα αποκαλύψει ο Δαρβίνος τα μυστικά της φύσης και πολύ πριν ανακαλυφθεί το γονιδίωμα και ο τρόπος που κληρονομείται, που μας απέδειξε και τον βαθμό συγγένειας του κάθε είδους.
Φυσική επιλογή
Το βασικό χαρακτηριστικό της κληρονομικότητας, είναι ότι από τους δύο γονείς εισπράττουμε μεν μια ποικιλία γονιδίων, μισά από τον κάθε ένα, αλλά από πλευράς γονιδίων, το κάθε συγκεκριμένο γονιδίωμα, από έναν μόνο από τους δύο. Αντίστοιχα, από τους παππούδες μας έχουμε ένα γονιδίωμα μόνο από τους τέσσερις. Δεν γίνεται ανάμειξη, αλλά επιλογή τυχαία ενός και μόνο. Το συγκεκριμένο λοιπόν χαρακτηριστικό, διαιωνίζεται στατιστικά μέχρι τον τελευταίο απόγονο που το έχει. Και πώς γίνεται αυτό; Μα, αν το χαρακτηριστικό που μας δίνει το γονίδιο αυτό, μας βοηθάει στην επιβίωση ή όχι. Αν όχι και το τελευταίο ον που το κατέχει πεθάνει πριν αναπαραχθεί, το γονιδίωμα αυτό εξαφανίζεται και επικρατεί τα αντίθετο αντίστοιχο γονίδιο
Μιλώντας για αλλαγές στα γονίδια, δηλαδή τελικά στις αλληλουχίες του DNA, πρέπει να πούμε ότι σημαντικό ρόλο παίζει ο χρόνος και η θέση που γίνεται η κάθε αλλαγή αλλά και όχι μόνο. Υπάρχουν αυτές που επηρεάζουν τους χαρακτήρες του είδους, που μας είναι πιο γνωστές, αλλά και αυτές που αναλαμβάνουν την ανάπτυξη ή όχι των χαρακτήρων αυτών. Συνοπτικά υπάρχουν 4 είδη διαφορών στην ανάπτυξη που οδηγούν στην Εξέλιξη και την δημιουργία καινούργιων χαρακτήρων: Η ετεροχρονία, η ετεροτοπία, η ετεροτυπία και η ετερομετρία.
Ας δούμε το κλασικό παράδειγμα με τον μακρύ λαιμό που έχουν οι καμηλοπαρδάλεις. Δεν μάκρυνε σταδιακά ο λαιμός τους από το τράβηγμα για να βρίσκουν ποιο εύκολα τροφή στην υψηλή βλάστηση, αλλά επιβίωσαν αυτές με τα γονίδια του ψηλού λαιμού, αφού έβρισκαν ευκολότερα τροφή, με αποτέλεσμα σταδιακά να φαίνεται στην πάροδο των γενεών ότι ο λαιμός μακραίνει, ενώ τα αντίθετα γονίδια κοντού λαιμού, εξαλείφθηκαν. Για να καταλάβουμε πως άλλαξε ο λαιμός του, δείτε το πλησιέστερο συγγενικό του είδος που είναι το οκάπι που επιβίωσε μόνο στο Κονγό σε μέρη με χαμηλή βλάστηση, ενώ οι καμηλοπαρδάλεις επεκτάθηκαν σε αρκετές περιοχές της Αφρικής με πολύ ψηλή βλάστηση. Προέρχονται και τα δύο από κοινό πρόγονο μαζί με άλλα θηλαστικά, όπως οι τάρανδοι, οι αντιλόπες και τα βοοειδή στην υπο-αλυσίδα που λέγεται Ruminantia.
Εκτός από την φυσική και την τεχνική επιλογή φυσικά, υπάρχει και η σεξουαλική επιλογή και το καλύτερο παράδειγμα είναι το παγώνι και κάποια άλλα αντίστοιχα πτηνά, στην ουσία και αυτή είναι παρακλάδι της φυσικής επιλογής.
Η φυσική επιλογή με αυτό το παράδειγμα, μας δείχνει ξεκάθαρα γιατί δεν έχει σχέση με καμία θεϊστική προσέγγιση, όχι μόνο γιατί εξηγεί την σημερινή πολυμορφία αλλά και γιατί ηθικά δεν έχει σχέση με καμία ανθρώπινη ηθική άρα και θεϊκή. Στην ουσία, έχουμε την επιβίωση του πλέον ισχυρού, και η λέξη ισχυρό, αντιστοιχεί εδώ στο καλύτερο ως προς την διαδικασία επιβίωσης, που τελικά μπορεί και να είναι εις βάρος άλλων ειδών, αφού όσο καλύτερα εξοπλίζεται ένας θηρευτής, τόσο μεγαλύτερη ζημιά γίνεται στα θηράματα, που όσα δεν καταφέρουν να αναπτύξουν εξελικτικά καλύτερες άμυνες, θα χαθούν σαν είδη, και αυτό έχει γίνει ήδη πλειστάκις.
Γνωρίζουμε ότι το 99% των ειδών που έχουν περάσει από την Γη έχουν εξαφανιστεί και το κακό που έπαθαν αυτά που εξαφανίστηκαν, αν δεν το έκανε ο πανάγαθος Θεός όπως ισχυρίζονται οι θεϊστές, φυσικά δεν το έκανε και η περίφημη “ελεύθερη βούληση” του ανθρώπου, μια πανέξυπνη αλλά παράλογη ιδέα, που έχουν εφεύρει για να δικαιολογήσουν το κακό, αφού ο άνθρωπος είναι πολύ πρόσφατος στην εξελικτική αλυσίδα. Αποδεχόμενοι λοιπόν οι φανατικοί θεϊστές την Εξέλιξη, αναγνωρίζουν ότι οι σοφιστείες τους διαλύονται και για αυτό και δεν την δέχονται.
Ένα ενδιαφέρον πείραμα τεχνητής επιλογής, που μας λέει πολλά και για την φυσική επιλογή, είναι τα πειράματα του Dmitri Belyaev που συνεχίστηκαν και μετά τον θάνατό του, να κάνει τις άγριες αλλά με εξαιρετικά όμορφη και πολύτιμη γούνα πολικές αλεπούδες Vulpes vulpes, να γίνουν ήμερες και χαδιάρικες σαν σκυλάκια. Το πείραμα ξεκίνησε με μικρά αλεπουδάκια. Η πρώτη γενιά χωρίστηκε σε τρεις κατηγορίες, ανάλογα πως ανταποκρινόντουσαν στην τροφή που τους έδιναν οι άνθρωποι, που ταυτόχρονα προσπαθούσαν να τις χαϊδέψουν. Η πρώτη κατηγορία ήταν αυτές που έφευγαν μακριά ή δάγκωναν τους τροφούς τους. Η δεύτερη αυτές που επέτρεπαν τα χάδια, αλλά δεν έδειχναν θετική απόκριση, ενώ η τρίτη, αυτές που πλησίαζαν τους ανθρώπους με δική τους πρωτοβουλία και κλαψούριζαν για τροφή. Σε κάθε επόμενη γενιά, επέλεγαν πάντα για διασταύρωση την ημερότερη κατηγορία. Μέσα σε 6 γενιές, αναγκάστηκαν να δημιουργήσουν νέα κατηγορία, την “εξημερωμένη ελίτ”. Έπειτα από 10 γενιές με την επιλογή του χαρακτηριστικού της ημερότητας, στην “ελίτ”, υπήρχαν το 18% της γενιάς, μετά από 20 γενιές το 35%, μετά από 30-35 γενιές το 75%. Το ενδιαφέρον, πέρα από την γεωμετρική κλιμάκωση από ένα σημείο και μετά, είναι ότι οι εξημερωμένες πλέον αλεπούδες, όχι μόνο φερόντουσαν αλλά και έμοιαζαν με σκύλους. Έχασαν το αλεπουδίσιο εξαιρετικό τους τρίχωμα και απέκτησαν ένα πιτσιλωτό ασπρόμαυρο τρίχωμα σαν των ουαλικών κόλεϊ. Τα τεντωμένα αυτιά έγιναν εύκαμπτα, η ουρά γύριζε προς τα πίσω όπως του σκύλου (της αλεπούς είναι προς τα κάτω) και τα θηλυκά είχαν πλέον οίστρο κάθε 6 μήνες αντί για 12 που έχουν οι αλεπούδες. Ακόμα και η φωνή τους έμοιαζε περισσότερο σαν των σκύλων. Όλα αυτά πέρα από την δύναμη της επιλογής, φυσικής ή τεχνητής, δείχνουν ότι η επικράτηση ενός γονιδίου, επηρεάζει τελικά και άλλα γονίδια σχετικά. Στην ουσία τίποτα στην φύση δεν γίνεται χωρίς κόστος.
Ένα ακόμα ενδιαφέρον δείγμα στην φυσική επιλογή είναι η συνεξέλιξη, δηλαδή δύο διαφορετικά είδη, συνεργάζονται επ’ αμοιβαία ωφελεία, όπως τα έντομα και τα λουλούδια. Στην περίπτωση αυτή τα ωφελημένα λουλούδια είναι αυτά που είναι πιο ελκυστικά για τα έντομα, αφού αυτών τα γονίδια θα συνεχίσουν. Αντίστοιχα τα έντομα που έχουν καλύτερα την ικανότητα της μεταφοράς περισσότερης γύρης, είναι τα τυχερά αφού θα βρίσκουν πάντα τα κατάλληλα για αυτά λουλούδια που θα αναπαράγονται καλύτερα.
Παρέκκλιση - μεταλλάξεις
Υπάρχουν και απρόβλεπτες αλλαγές στις αλληλουχίες του DNA που δεν ακολουθούν την φυσική επιλογή. Εδώ μιλάμε για στοχαστικά συμβάντα, που είναι θέμα τύχης, ή το σωστότερο, απρόβλεπτα.
Μια φυσική καταστροφή μπορεί να επηρεάσει άμεσα και δραστικά τους πληθυσμούς που επηρεάζονται από αυτή και να δώσει ένα αποτέλεσμα διαφορετικό από αυτό που υπήρχε πριν την καταστροφή. Τέτοιες καταστροφές είναι τοπικές που επηρεάζουν πληθυσμούς που δεν είναι γεωγραφικά πολύ εξαπλωμένοι, ή και πολύ μεγάλες όπως η πτώση του μετεωρίτη πριν από 65 εκ. χρόνια, που κατέστρεψε τους δεινοσαύρους και αφάνισε τα περισσότερα είδη που υπήρχαν στη Γη.
Οι μεταλλάξεις είναι άμεση επέμβαση στο DNA που οφείλεται σε βιοχημικούς κυρίως λόγους ή ακτινοβολίες. Όλες αυτές οι αλλαγές είναι δραματικά γρήγορες σε σχέση με την φυσική επιλογή και δημιουργούν άλματα ή προσκόμματα στην Εξέλιξη κάνοντας το τελικό αποτέλεσμα αρκετά ποιο πολύπλοκο και απρόβλεπτο.
Τελολογία των όντων
Αν ρωτήσουμε κάποιον, γιατί τα πουλιά έχουν φτερά, η φυσιολογική απάντηση που έρχεται στους περισσότερους είναι "για να πετούν" και τούτο γιατί αναζητούμε πάντα έναν σκοπό πίσω από το κάθε τι. Θα μου πείτε ότι και τα αεροπλάνα έχουν φτερά για να πετούν. Υπάρχει όμως μια διαφορά: Τα αεροπλάνα είναι τεχνουργήματα φτιαγμένα από τον άνθρωπο, για αυτόν τον σκοπό. Τα πουλιά όμως δεν είναι τεχνουργήματα, είναι προϊόντα της φυσικής επιλογής και για τον λόγο αυτό δεν πετάνε όλα τα πουλιά. Παράδειγμα, η στρουθοκάμηλος και ο πιγκουίνος. Και τα δύο έχουν φτερά, που είναι εξέλιξη των εμπρός τους ποδιών, αλλά η στρουθοκάμηλος είναι πολύ βαριά και ο πιγκουίνος χρησιμοποιεί τα φτερά μόνο για...κολύμπι.
Είναι ξεκάθαρο λοιπόν, ότι αν υπήρχε κάποιος σχεδιαστής ή κατασκευαστής των πουλιών που τα κατασκεύασε με φτερά για να πετούν, απέτυχε σε κάποια από αυτά. Δεν είναι λοιπόν τεχνουργήματα τα όντα, αλλά στατιστική εξέλιξη προηγούμενων όντων, όπως τα συγκεκριμένα πουλιά, που επέζησαν χάρις σε άλλα χαρακτηριστικά τους, ενώ τα φτερά έπεσαν σε αχρηστία ή χρησιμοποιούνται για άλλον σκοπό από τον προφανή. Με δεδομένη την εξαφάνιση εκατομμυρίων ειδών (99% του συνόλου) και την εξέλιξη μόνο του 1%, είναι προφανές ότι όλα αυτά τα είδη δεν έγιναν για κάποιον σκοπό. Κάτω από αυτές τις συνθήκες, η εύρεση σκοπού στα χαρακτηριστικά του κάθε είδους είναι καθαρά εσωτερική του υπόθεση· η χρήση και εξέλιξη των φτερών, εξυπηρετεί το κάθε είδος πτηνού για να αποφεύγει τα θηράματα. Εφόσον ο σκοπός εξυπηρετείτε τα πτερά αναπτύσσονται κανονικά, εφόσον όχι και αν το είδος επιβιώνει για άλλους εξελικτικούς λόγους, οι πτέρυγες εξαφανίζονται σταδιακά ή μετατρέπονται σε κάτι άλλο.
Σημασία λοιπόν δεν έχει αν ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό εξυπηρετεί έναν σκοπό μόνο, αλλά αν φτιάχθηκε σκόπιμα για να εξυπηρετήσει αυτόν τον σκοπό. Αντίθετα, ο σκοπός των τεχνουργημάτων είναι εξυπηρέτηση των αναγκών κάποιου άλλου είδους, ας πούμε του ανθρωπίνου, ο “χαρακτήρας” τους δεν αλλάζει, δεν μπορούν να αναπτυχθούν ή να εξελιχθούν από μόνα τους, αλλά ακολουθούν και αυτά την εξέλιξη της λογικής του κατασκευαστή τους και φυσικά δεν έχουν κοινό πρόγονο. Οποιαδήποτε εξέλιξη ενός συγκεκριμένου τεχνουργήματος που γίνεται για να εξυπηρετεί ένα άλλο σκοπό (μια χαλασμένη καρέκλα που την μετατρέπουμε σε τραπεζάκι), είναι σχετικά μεμονωμένη, άμεση και ασύνδετη με άλλα αντίστοιχα, ενώ η εξέλιξη των όντων αφορά πληθυσμούς και παίρνει αιώνες, χωρίς συγκεκριμένο σκοπό. Απόδειξη αυτού είναι και η τεράστια ποικιλομορφία που έχει το κάθε συγκεκριμένο είδος. Δεν υπάρχει μια κουκουβάγια πρότυπο που όλες τις μοιάζουν, αλλά υπάρχουν δεκάδες είδη και υπο-είδη κουκουβάγιας, με διαφορετικά μεγέθη και χαρακτηριστικά, όλα εξελισσόμενα από συγκεκριμένο παλαιότερο είδος. Αυτά εξηγούνται με την φυσική επιλογή, ενώ με τον ευφυή σχεδιασμό, όχι. Μάλιστα είναι προϋπόθεση η (τυχαία) ποικιλομορφία για την (μη τυχαία) επιλογή και την εξέλιξη. Επίσης, η φυσική επιλογή εξηγεί και το γιατί υπάρχουν τελείως διαφορετικά είδη που μοιάζουν πολύ, χωρίς όμως το ένα να έχει σχέση με το άλλο, όπως τα δελφίνια (ψάρια) και οι καρχαρίες (θηλαστικά), ή οι νυκτερίδες (θηλαστικά) με τα άλλα πουλιά.
Η Εξέλιξη λοιπόν, μας έδειξε ότι τα έμβια είναι εξελισσόμενα από κοινό πρόγονο, δεν είναι δημιουργήματα ή τεχνουργήματα ενός άλλου όντος. Αντίθετα, τα είδη της ζωής εξελίσσονται και όσα δεν καταφέρουν να προσαρμοστούν στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον εξαφανίζονται, όχι γιατί ήταν ελαττωματικά, αλλά απλά δεν κληρονόμησαν τα χρήσιμα γονίδια που θα τα βοηθούσαν στην επιβίωση.
Κατά μία έννοια, η φύση είναι η ίδια κατασκευαστής (τυφλός ωρολογοποιός –η απάντηση του Dawkins στον Palley), αλλά ένας κατασκευαστής χωρίς πρόθεση, χωρίς σκοπό και το αποτέλεσμα είναι από μόνο του ένα θαύμα, παρά την ασυναρτησία της στατιστικής τυχαιότητας και την βιαιότητα που περιλαμβάνει στα “τεχνουργήματά” της. Μην ξεχνάμε, ότι η εξέλιξη ενός πληθυσμού, συνοδεύεται από τον αφανισμό των ειδών ή των ατόμων του, που δεν κατάφεραν να προσαρμοστούν, γιατί η φύση ως κατασκευαστής δεν είναι τέλειος. Αυτό δείχνει ότι δεν υπάρχει κανένα σχέδιο που να αφορά τα άτομα αυτά, άρα και η θεωρία ότι μπορεί να ισχύει μεν η Εξέλιξη, αλλά ήταν έτσι φτιαγμένη-προγραμματισμένη από τον “πανάγαθο” Θεό, δεν έχει καμία απολύτως λογική.
Αβιογένεση
Η αναζήτηση του κοινού προγόνου και η απόληξη του “δένδρου της ζωής”, έχει οδηγήσει την Βιολογία ότι τα πρώτα κύτταρα, το φυτώριο από το οποίο προήλθε όλη η ζωή του πλανήτη μας, ήταν η συμβιογένεση σε οικογένειες από αρχαιοβακτήρια, βακτήρια, και ευκαριώτες μαζί. Η εξέλιξη, από εκεί και πέρα, μας έχει δείξει ήδη τον δρόμο, αν και υπάρχουν πολλά ακόμα για να μάθουμε, αφού όσα αναφέρθηκαν εδώ συνοπτικά, είναι στην πράξη αρκετά ποιο πολύπλοκα και μιλάμε για τα ήδη γνωστά. Να σημειωθεί ότι η Βιολογία είναι από τις ταχύτερα εξελισσόμενες επιστήμες.
Αυτή τη στιγμή, δεν υπάρχει καμία άλλη θεωρία της επιστήμης για την προέλευση των όντων πέρα από την εξελικτική βιολογία και όσοι αρνούνται την Εξέλιξη, απλά “λακτίζουν προς κέντρα”. Η θεωρία αυτή έχει εσωτερική συνοχή και συνέπεια και καμιά αντίφαση μεταξύ των προτάσεων της. Όλα τα δεδομένα που έχουν συλλεχθεί από κάθε ερευνητικό πεδίο, οδηγούν με συνέπεια στα ίδια συμπεράσματα και δεν έρχεται σε αντίθεση με άλλες επιστήμες. Έτσι, οι δημιουργιστές τελικά στράφηκαν στην ρίζα της Εξέλιξης, στην Χημεία, δηλαδή στην δημιουργία των πρώτων οργανισμών από ανόργανα υλικά που εκεί το κενό είναι μεγαλύτερο, ή έτσι νομίζουν.
Η αβιογένεση έχει ήδη γίνει πειραματικά, το οποίο μας δείχνει ότι γίνεται η δημιουργία οργανικής ύλης (που μπορεί να αναπαραχθεί) από ανόργανη· αυτό που δεν γνωρίζουμε, είναι με ποια μέθοδο και σε τι συνθήκες ακριβώς έγινε στη Γη, αν και υπάρχουν αρκετές θεωρίες από την επιστήμη της Χημείας. Από μία άποψη, οι δημιουργιστές έχουν κάποιο δίκιο. Γιατί πράγματι οι πιθανότητες να συμβεί, είναι μικρές, πολύ μικρές. Αλλά παρ' όλα αυτά, αρκεί αυτό να γίνει μία και μοναδική φορά στον πλανήτη μας.
Κάποιος, για παράδειγμα, σχολιαστής εδώ, έφερε το παράδειγμα του παιχνιδιού Joker που η πιθανότητα να το πετύχεις είναι πρακτικά αδύνατη. Και όμως όταν το βλέπεις από την μεριά του παίκτη, ναι, οι πιθανότητες είναι μηδαμινές, από την μεριά της μπάνκας όμως όχι, γιατί μπορεί να γίνονται συνεχόμενα jakpots, αλλά συχνά βγαίνει ένας ή περισσότεροι τυχεροί, έστω και μετά από αρκετές κληρώσεις. Με αυτή την έννοια, γιατί η μπάνκα εδώ είναι όλος ο πλανήτης, ο πολύς χρόνος, ευνοεί το να βρεθεί κάποια στιγμή ο τυχερός, ακόμα και αν οι πιθανότητες για αυτόν ήταν μηδαμινές. Και το θέμα είναι ότι αυτή η πιθανότητα επιτεύχθηκε, για τον λόγο αυτό και είμαστε εδώ. Η μόνη εναλλακτική επιστημονική πρόταση που υπάρχει, είναι της "πανσπερμίας", δηλαδή ότι η επώαση της ζωής έγινε σε άλλον πλανήτη, με αντίστοιχες φυσικά διαδικασίες και από εκεί μας ήρθε με μετεωρίτες, και τέλος και η θεϊστική προσέγγιση, χωρίς καμιά επιστημονική φυσικά βάση, που οι πιθανότητες της είναι πολύ λιγότερες, από την στιγμή που πουθενά μέχρι στιγμής, όπως αποδείχθηκε και με την Εξέλιξη, δεν έχει βρεθεί η δράση κάποιου όντος ή κάποιος σχεδιασμός και περιλαμβάνει επιπλέον πολλές ακόμα αυθαιρεσίες στη θεώρηση της, που την κάνουν ακόμα ποιο αδύνατη και απίθανη.
Ας δούμε λίγο τις πιθανότητες. Στον γαλαξία μας υπολογίζονται από 1 έως 30 δισεκατομμύρια πλανήτες και στο σύμπαν που ξέρουμε, 100 δισεκατομμύρια γαλαξίες. Μαθηματικά έχουμε γύρω στους 1018 - 1023 πλανήτες γύρω μας. Αν θεωρήσουμε ότι η πιθανότητα να συμβεί η αβιογένεση είναι τόσο πολύ σπάνια που αντιστοιχεί μία στο δισεκατομμύριο, έχουμε, μόνο στην συντηρητική εκδοχή, ένα δισεκατομμύριο πλανήτες τουλάχιστον που θα μπορούσε αυτή να συμβεί. Φυσικά, τον έναν τον γνωρίζουμε και είναι η Γη.
Ας σκεφθούμε λίγο τους χρόνους. Η ηλικία της Γης μας είναι 46-50 εκατομμύρια αιώνες, η ζωή -τα πρώτα προκαρυωτικά κύτταρα- εμφανίστηκε πριν 36 εκατομμύρια αιώνες, ενώ οι πρώτοι πολυκύτταροι πριν από 12 εκατομμύρια αιώνες. Μιλάμε για ένα μεγάλο διάστημα 10-14 εκατομμυρίων αιώνων, που υπήρχε ο πλανήτης, γινόντουσαν γεωλογικές και φυσικοχημικές διαδικασίες, χωρίς να έχει ακόμα σχηματιστεί η ζωή, αλλά κάποια στιγμή είχαμε το Jackpot και αυτό οδήγησε στο να πλημμυρίσει η Γη από ζωή. Αυτός είναι ο λόγος που η NASA ψάχνει τους εξω-πλανήτες με νερό και αντίστοιχη απόσταση του τοπικού του άστρου όπως η Γη από τον Ήλιο, γιατί θεωρεί την πιθανότητα να έχουν ζωή αυξημένη. Αλλά και με την εμφάνιση των πρώτων μονοκύτταρων προκαρυωτικών οργανισμών είναι η μισή ηλικία της Γης μέχρι να έχουμε τους πολυκύτταρους οργανισμούς. Η μετάβαση από τα ψάρια στα τετράποδα έγινα πριν από 380 εκατομμύρια χρόνια. Ως προς τον άνθρωπο ο τελευταίος διαχωρισμός από το προηγούμενο κοινό πρόγονο που μας έδωσε τους χιμπατζήδες και τους ανθρώπους, έγινε πριν από 6 εκατομμύρια χρόνια. Δηλαδή, αν η ζωή της γης είναι ένα 24ωρο, ο διαχωρισμός έγινε πριν 2 λεπτά μόλις, ενώ ο σύγχρονος άνθρωπος “εμφανίζεται” (200 χιλιάδες χρόνια), πριν 4 δευτερόλεπτα. Ελπίζω τα μεγέθη αυτά να σας συγκίνησαν και να σας προβλημάτισαν.
Και λίγα από Κοσμολογία
Άλλο ένα θέμα που φέρνουν οι δημιουργιστές είναι οι “νόμοι” του σύμπαντος.
Υπάρχουν 6 σταθερές που αν ήταν λίγο διαφορετικές, το σύμπαν πλέον όλο, δεν θα ήταν φιλικό προς την ζωή όπως την γνωρίζουμε και τελείως διαφορετικό. Λίγο πολύ μας λένε, ότι το πανίσχυρο αυτό ον που λένε Θεό, πέρα από όλες τις αυθαίρετες ικανότητες που του έχουν αποδοθεί, έχει και 6 κουμπιά που ρυθμίζει, ώστε να βγει σωστή η σούπα και να πετύχει την πολυπόθητη κατασκευή της ζωής -κατ`εικόνα του φυσικά.
Για το θέμα αυτό, υπάρχουν πολλές ερμηνείες στον τομέα της Κοσμολογίας· η σημαντικότερη λέει ότι δεν θα μπορούσε, ούτως ή άλλως, να είναι διαφορετικά φτιαγμένο το σύμπαν, αλλά δεν θα αναφερθώ περισσότερο γιατί δεν έχει νόημα, αφού είναι ακόμα θεωρίες και είναι αρκετές. Στην πραγματικότητα αν οι σταθερές αυτές ήταν λίγο διαφορετικές θα μιλούσαμε για άλλο σύμπαν που οι πιθανότητες ζωής σε αυτό, θα ήταν ίσως μηδενικές.
Περιέργως πως, οι θεϊστές το θεωρούν σαν επιχείρημα, ενώ αυτό δείχνει το αντίθετο. Το θέμα είναι το πανέξυπνο και παντοδύναμο αυτό ον, με τόσες δυνατότητες, θα είχε πρόβλημα στο μυαλό των θεϊστών να κάνει ζωή σε ένα σύμπαν διαφορετικό; Θέλω να πω, τι στιγμή που ήδη του έχουν φορτώσει ένα σωρό αυθαίρετες απόλυτες δυνάμεις, τί θα το εμπόδιζε με τις απόλυτες δυνάμεις που υποτίθεται ότι έχει να κάνει ότι θέλει και άφησε ένα σύμπαν να ισορροπήσει μόνο του σε έξη συγκεκριμένες σταθερές; Φυσικά, έχει αποδειχθεί ήδη από την Βιολογία ότι δεν έφτιαξε την ζωή και τον άνθρωπο και δεν υπάρχει σχέδιο πίσω από την φυσική επιλογή και την Εξέλιξη. Η αβιογένεση, τέλος, ξέρουμε ότι γίνεται, άρα και η πιθανότητα για κάτι τέτοιο είναι ακόμα μικρότερη, πέρα από τα γνωστά άλλα προβλήματα που έχει και που χρειάζονται πολλές αυθαίρετες και αντιφατικές ιδιότητες για να χωνευτούν από όσους δεν καταλαβαίνουν την επιστήμη.
Όμως και στην Κοσμολογία, κάτι παρόμοιο γίνεται. Όλα τα στοιχεία της φύσης, έχουν σαν βάση το υδρογόνο με ατομικό αριθμό 1 και που είναι και το στοιχείο που υπάρχει στην μεγαλύτερη ποσότητα και σχεδόν παντού. Έχει την απλούστερη δομή και έχει μόνο ένα ηλεκτρόνιο γύρω από τον πυρήνα του. Το δεύτερο στοιχείο είναι το ήλιο με ατομικό αριθμό 2, που έχει δύο ηλεκτρόνια γύρω από τον πυρήνα και είναι το δεύτερο ποιο άφθονο στοιχείο στο σύμπαν μας. Και τούτο γιατί παράγεται από το υδρογόνο σχετικά εύκολα (στο σύμπαν) με πυρηνική σύντηξη. Στην πραγματικότητα όλα τα στοιχεία που υπάρχουν, προέρχονται από την πυρηνική σύντηξη του υδρογόνου που γίνεται στις πυρηνικές εκρήξεις των άστρων, και αυτά είναι που δημιουργούν όλα τα στοιχεία του σύμπαντος, που μάλιστα, αν ισχύει η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης όλα προήλθαν από μια αρχική μάζα.
Βλέπουμε λοιπόν, ότι και στην Κοσμολογία, τα σύνθετα στοιχεία (στην προκειμένη τα πλέον σύνθετα στοιχεία του περιοδικού πίνακα) δημιουργούνται από τα απλούστερα, όπως και στην Βιολογία.
Οι διαδικασίες λοιπόν της φύσης, τόσο στην Κοσμολογία όσο και στην Βιολογία, δείχνουν ότι το απλό δεν γίνεται από κάτι πιο πολύπλοκο, αλλά μόνο από το απλούστερο και αυτό δεν είναι θέμα τύχης αλλά ούτε και σχεδίου. Γιατί αν υπήρχε σχέδιο θα γινόταν το αντίθετο. Το πολύπλοκο όν θα έφτιαχνε λιγότερο πολύπλοκες μονάδες–μηχανές, για να φτιάξουν τα απλούστερα στοιχεία και την ζωή φυσικά, όπως ακριβώς το φαντάζεται το μυαλό των θεϊστών, κάτι που δεν ισχύει.
Γιατί η ιδέα αυτή, ότι η πρώτη αιτία, το μεγάλο άγνωστο, αυτό που ευθύνεται για την ύπαρξη του κάτι, είναι ένα ον τόσο πολύπλοκο και ικανό να σχεδιάσει, και να δημιουργήσει το σύμπαν των 100 δισεκατομμυρίων γαλαξιών, και να μιλά ταυτόχρονα σε μερικά εκατομμύρια θρήσκων ανθρώπων στη Γη, είναι μια πλήρης παραίτηση όλων αυτών των ανθρώπων από την ευθύνη της ανθρωπότητας για την αναζήτηση μιας έλλογης εξήγησης, όσο και την συνεχή υπονόμευση της έρευνας της επιστήμης για να μην τους χαλάσει το όνειρο. Το χειρότερο είναι, ότι οι θεϊστές δεν αντιλαμβάνονται το μέγεθος της πολυπλοκότητας που απαιτείται για ένα τέτοιο όν και τα συνακόλουθα ερωτήματα του πως δημιουργήθηκε, στα οποία νομίζουν ότι έχουν απάντηση με το σόφισμα ότι υπήρχε αιώνια. Άλλη μια αυθαιρεσία δηλαδή.
Αν υπάρχει μια πρώτη αιτία για την δημιουργία του σύμπαντος, η πιθανότητα να είναι απλή, απλούστατη, όπως έδειξε και η Εξέλιξη, είναι πολύ μεγαλύτερη από το να είναι ένα υπερβολικά περίπλοκο έλλογο ον που παρά την πολυπλοκότητα του, δεν έχει φανεί πουθενά μέχρι στιγμής πέρα από την διαφορετική φαντασία των διαφόρων θεϊστών και στις δυνατότητες και ιδιότητες του διαφωνούν μεταξύ τους, αφού ο κάθε ένας το φαντάζεται διαφορετικά ανάλογα με τον προσηλυτισμό που έχει υποστεί.
Επίλογος
Τελικά, ποιό είναι το συμπέρασμα;
Η επιστήμη, μέχρι στιγμής έχει ανατρέψει σε ό,τι έχει ανακαλύψει, την ύπαρξη σχεδίου, άρα και την θρυλούμενη επενέργεια κάποιου όντος. Έχει δείξει, ότι το πολύπλοκο προέρχεται από το απλό, αντίθετα με την ιδεοληψία των θεϊστών, που θέλει κάτι ιδιαίτερα πολύπλοκο και πανίσχυρο να δημιουργεί τα απλούστερα ή και τα πολυπλοκότερα όπως ο άνθρωπος. Έχει ανατρέψει τις θεωρίες τις ουσιοκρατίας. Έχει δείξει, ίσως το πλήρες μέγεθος του σύμπαντος που είναι πάρα πολύ μεγαλύτερο από όσο είχε φανταστεί ο άνθρωπος και οι διάφορες θεολογίες, και τα μεγέθη είναι αστρονομικά μεγάλα, που σημαίνει ότι ακόμα και οι πολύ μικρές πιθανότητες δεν λένε τίποτα σε αυτά τα μεγέθη. Έχει δείξει, ότι η επιστήμη βγάζει ασφαλέστερα συμπεράσματα από την αίσθηση και την εμπειρία των ανθρώπων. Τέλος, εμμέσως δείχνει ότι ο κόσμος δεν φτιάχθηκε για εμάς, ότι είμαστε μια ελάχιστη συνιστώσα του, άρα δεν είμαστε εκλεκτό είδος και δεν έχουμε κανένα δικαίωμα πάνω του και καμιά αλαζονεία προς τα άλλα είδη που είναι συγγενείς μας, δηλαδή κομμάτι μας.
-------------------
Παραπομπές
(1) Ειδικά για την εξέλιξη των ανθρωποειδών και του ανθρώπου διαβάστε:
Πουλακάκης Νίκος, Επιμέλεια, Εργαστηριακή άσκηση, Η Εξέλιξη των Πρωτευόντων με έμφαση στον άνθρωπο, Ηράκλειο 2013.
http://www2.biology.uoc.gr/courses/BIO102_zoologia/For%20website/LAB10.%20Primates%20evolution.pdf (επ. 27/2/2017).
(2) Πουλιά που φτιάχνουν μόνα τους εργαλεία για να κυνηγήσουν και μαθαίνουν εύκολα την χρήση νέων εργαλείων:
https://en.wikipedia.org/wiki/Kea
https://fr.wikipedia.org/wiki/Corneille_%28oiseau%29 http://www.franceinter.fr/emission-la-tete-au-carre-l-intelligence-des-oiseaux
Η Αθήνα δεν αποτελούσε μια από τις παραδοσιακές ναυτικές δυνάμεις της Ελλάδας. Ο στόλος της γύρω στο 500 πΧ ήταν μάλλον ασήμαντος μπροστά στους ισχυρούς στόλους τριήρων και διήρων της Κορίνθου, της Μιλήτου, της Σάμου, της Αίγινας και άλλων πόλεων, αποτελούμενος από 50 απηρχαιωμένες πεντηκοντόρους. Το ναυτικό της είναι σχετικά νεότευκτο αφού ναυπηγήθηκε χάρη στη επιμονή του Θεμιστοκλή, στην ουσία λίγα χρόνια πριν τη μεγαλειώδη νίκη του στη Σαλαμίνα (480 πΧ) επί του στόλου των Αχαιμενιδών.
Στο μεγαλύτερο μέρος του «χρυσού» 5ου αιώνα πΧ, ο αθηναϊκός στόλος αποτελείτο από 300 τριήρεις από τις οποίες επανδρώνονταν συνήθως οι 200, ή το πολύ 250. Ένα μέρος των πληρωμάτων δεν ήταν Αθηναίοι ή μέτοικοι της Αττικής, αλλά μισθοφόροι και σύμμαχοι από τις διάφορες ναυτικές πόλεις του Αιγαίου.
Η ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΑΘΗΝΑΪΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ ΚΑΤΑ ΤΟΥΣ 5ο-4ο αι. π.Χ.
Χρονολογία - Αριθμός πλοίων:
Περί το 500 πΧ 50 πεντηκόντοροι Ναυμαχία Σαλαμίνας 480 πΧ (μαζί με τους Αθηναίους κληρούχους στη Χαλκίδα) 200 τριήρεις 468 πΧ 200 τριήρεις Μετά την αποτυχημένη εκστρατεία στην Αίγυπτο 200 τριήρεις Αρχή Πελοποννησιακού πολέμου (431 πΧ) 300 τριήρεις Νικίειος Ειρήνη (421 πΧ) 300 τριήρεις Σικελική καταστροφή (413 πΧ) 108 τριήρεις Ναυμαχία Αργινουσών (406 πΧ) 180 τριήρεις Στους Αιγός Ποταμούς (405 πΧ) 180 τριήρεις Μετά την τελική ήττα της Αθήνας (404 πΧ) 12 τριήρεις 370 πΧ 100 τριήρεις Περί το 350 πΧ 300 τριήρεις 325-3 πΧ 417 πολεμικά, τα οποία είναι : τριήρεις (360), τετρήρεις (50) και πεντήρεις (7).
Εκτός από αυτόν τον στόλο, η Αθήνα είχε υπό τον έλεγχο της και τις 180 τριήρεις των ναυτικών συμμάχων της, ήτοι της Χίου, Λέσβου και Σάμου. Έτσι το σύνολο των τριήρων που διέθετε έφθανε τις 480. Όταν η πόλη της Παλλάδας νικήθηκε τελικά στον Πελοποννησιακό πόλεμο, οι Σπαρτιάτες της επέτρεψαν να διατηρήσει μόνο 12 τριήρεις ως ακτοφυλακή της Αττικής, έναντι πειρατών ή άλλων απειλών (404 πΧ). Ίσως πίστεψαν ότι έτσι εξουδετέρωσαν το αθηναϊκό ναυτικό, όμως έσφαλαν. Η θαλάσσια δύναμη της Αθήνας δεν βρισκόταν στα σκάφη του στόλου της. Όπως αποδείχθηκε, ακόμη και αν τα έχανε κατά εκατοντάδες, τα ναυπηγεία του Πειραιά μπορούσαν να τα αντικαταστήσουν. Η ναυτική ισχύς της Αθήνας βρισκόταν στη ναυτική και ναυπηγική δεινότητα των ανδρών της, αλλά και στην επιμονή του λαού της.
Διάγραμματα τριήρους κατά τον J.F. Coates.
Η Αθήνα ανένηψε σταδιακά από τη συμφορά του 404, και περίπου το 370 π.Χ. είχε πάλι έναν στόλο 100 τριήρων. Εως τα μέσα του 4ου αι., αύξησε αυτόν τον αριθμό σε 300, φτάνοντας έτσι το μέγεθος που είχε ο «εθνικός» στόλος της κατά τον 5ο αι. Oι Αθηναίοι του 4ου αιώνα είναι αποφασισμένοι να πρωταγωνιστήσουν πάλι στα ελληνικά πράγματα και γνωρίζουν καλά ότι η μόνη οδός για αυτό, είναι εκείνη της θάλασσας. Έτσι παρά την συντριβή τους από τον Φίλιππο της Μακεδονίας στη Χαιρώνεια (338 πΧ) και τη νέα υποταγή τους στον Μέγα Αλέξανδρο (335), οι Αθηναίοι διατήρησαν τον υψηλό ρυθμό ναυπηγήσεων καταρρίπτοντας κάθε προηγούμενο «ρεκόρ» τους. Σε αυτό τους έσπρωξε η απίστευτη επιτυχία του Αλεξάνδρου να καταλύσει την Περσική αυτοκρατορία το 330 π.Χ.
Οι Αθηναίοι κατανόησαν ότι ένας στόλος 300 πολεμικών σκαφών δεν αρκούσε πλέον για να μπορέσουν να συναγωνισθούν το νέα Μακεδονία, της οποίας τα σύνορα άγγιζαν πλέον τα Ιμαλάια (Ιμαον Ορος). Κύριος υπεύθυνος για αυτό το νέο αθηναϊκό επίτευγμα, ήταν ο Λυκούργος, ο «νέος Θεμιστοκλής».
Ο συγκεκριμένος μεγάλος και εν πολλοίς λησμονημένος Αθηναίος ο οποίος είχε ουσιαστικά τον έλεγχο των οικονομικών της πόλης του επί τουλάχιστον 10 χρόνια, μέχρι τον θάνατο του το 324 πΧ, εφάρμοσε ένα μεγαλόπνοο ανορθωτικό πρόγραμμα με κύριο σκοπό την ενίσχυση της οικονομίας και του στόλου. Ανήκοντας στην αντιμακεδονική παράταξη και γνωρίζοντας ότι η ρήξη με τον Αλέξανδρο ήταν αναπόφευκτη, ο Λυκούργος είχε φροντίσει ιδιαίτερα για την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνάμεων της Αθήνας. Ανάμεσα στα άλλα που επιτεύχθηκαν εκείνα τα χρόνια, ήταν και η περαιτέρω ενίσχυση του στόλου όχι μόνο αριθμητικά αλλά και ποιοτικά. Έτσι στις υπάρχουσες τριήρεις προστέθηκαν δύο νέοι τύποι πολεμικών σκαφών, οι οποίοι έμελε σύντομα να κυριαρχήσουν στα πελάγη της Μεσογείου: η τετρήρης και κυρίως η πεντήρης.
Οι κατάλογοι του αθηναϊκού στόλου για το έτος 325/4 πΧ περιλάμβαναν σύμφωνα με επιγραφικές μαρτυρίες 417 σκάφη: 360 τριηρεις, 50 τετρηρεις και 7 πεντηρεις. Ο αριθμός αυτός επιβεβαιώνεται από τους 372 νεωσοίκους που υπήρχαν στα λιμάνια του Πειραιά αυτή την περίοδο. Αν προστεθούν οι νεώσοικοι που υπήρχαν σε άλλα λιμάνια της Αττικής, τότε αυτοί υπερβαίνουν συνολικά τους 400. Και αν προστεθούν τα πλοία ακτοφυλακής και αποστολών που βρίσκονταν εν πλω, καταλήγουμε σε έναν αριθμό περισσοτέρων από 417 σκάφη.
Αρχαίοι Ελληνες «επιβάτες» (πεζοναύτες) έχουν αποβιβασθεί σε ακτή. Πρόκειται για οπλίτες και πελταστές. Οι Αθηναίοι ήταν ικανοί πεζοναύτες, λόγω της ναυτικής παράδοσης της πόλης τους (αναπαράσταση από τον Βρετανικό Ιστορικό Σύλλογο Comitatus)
Πρόκειται για το απόγειο του αθηναϊκού ναυτικού και όχι μόνο από την αριθμητική άποψη. Όπως αναφέρθηκε ο νέος στόλος περιλάμβανε τετρήρεις και πεντήρεις που δεν είχαν ξαναχρησιμοποιηθεί από την Αθήνα. Επιπλέον οι πολίτες της δεν υστερούσαν σε ναυτικές και ναυπηγικές ικανότητες, συγκρινόμενοι με τους προγόνους τους του 5ου αιώνα πΧ. Βέβαια και πάλι ο αριθμός των σκαφών που μπορούσαν πραγματικά να επανδρωθούν ήταν μικρότερος: υπήρχαν αρκετά πληρώματα μόνο για 200 από τα 417 σκάφη. Με την προσθήκη μισθοφορικών πληρωμάτων, θα μπορούσαν να επανδρωθούν 240-250 πλοία, όπως έγινε κατά την έκρηξη του Λαμιακού πολέμου όταν χρησιμοποιήθηκαν τα υπεξαιρεθέντα χρήματα του Μακεδόνα θησαυροφύλακα Αττάλου, για την πρόσληψη πληρωμάτων. Συμπερασματικά, το απόγειο του αθηναϊκού ναυτικού δεν σημειώθηκε τον 5ο αιώνα πΧ, όπως θεωρείται ευρέως, αλλά μάλλον κατά τα έτη 325-322 π.Χ.
Η αναβάθμιση του ναυτικού όπλου δεν αφορούσε μόνο τα σκάφη. Ένα μέρος των 372 προαναφερόμενων νεωσοίκων του Πειραιά κατασκευάσθηκαν τη συγκεκριμένη περίοδο, για να αντεπεξέλθουν στην αριθμητική αύξηση. Επιπρόσθετα αυτή την περίοδο οικοδομήθηκε η περίφημη Σκευοθήκη του Φίλωνος στο λιμάνι της Ζέας, για τη φύλαξη των εξαρτήσεων των πλοίων.
O Λυκούργος ήταν σε μεγάλο βαθμό εκείνος ο οποίος επέτυχε όλα αυτά. Με την ισχυροποίηση του στόλου, ο μεγάλος Αθηναίος αναζωογόνησε και τον Πειραιά. Λόγω αυτών των υπηρεσιών του μπορεί να συγκριθεί με τον Θεμιστοκλή, στον οποίο οφείλεται η δημιουργία του αθηναϊκού ναυτικού και του λιμένα του Πειραιά.
Ωστόσο, κατά τον Λαμιακό πόλεμο ο οποίος ακολούθησε (323/322 π.Χ.) οι Αθηναίοι και οι περιορισμένοι ναυτικοί σύμμαχοι τους αντιμετώπισαν τον στόλο των Μακεδόνων (του νεκρού πλέον Μεγάλου Αλεξάνδρου), αποτελούμενο από πολεμικά πλοία Ελλαδιτών, Φοινίκων, Κυπρίων, Κιλίκων και Φιλισταίων συμμάχων και υποτελών της Μακεδονίας. Ο μακεδονικός στόλος περιελάμβανε υψηλό ποσοστό τετρήρων και πεντήρων (προερχόμενες κυρίως από την Ανατολική Μεσόγειο), οι οποίες ήταν ισχυρότερες από τις τριήρεις. Αυτό το στοιχείο φαίνεται πως έκρινε το τελικό αποτέλεσμα του πολέμου.
Οι Αθηναίοι και οι σύμμαχοι τους αντιμετώπισαν τον στόλο των Μακεδόνων υπό τον Λευκό Κλείτο, σε μία σειρά από ναυτικές αναμετρήσεις, με σημαντικότερη τη ναυμαχία της Αμοργού κατά την οποία ο αθηναϊκός στόλος συνετρίβη (322 π.Χ.). Μετά το τέλος του πολέμου, περίπου 200-250 πολεμικά σκάφη της Αθήνας (πιθανώς μόνο τριήρεις) είχαν μείνει στους νεωσοίκους της Αττικής. Αλλά επρόκειτο για έναν «στόλο-φάντασμα» αφού δεν υπήρχαν πια κωπηλάτες για να τον κινήσουν, μετά την εξορία πάνω από 12.000 Αθηναίων (κυρίως ναυτικών) από τον νικητή Μακεδόνα στρατηγό Αντίπατρο, και φυσικά λόγω των μεγάλων απωλειών κατά τον πολεμο. Τα πλοία αυτά αφέθηκαν να σαπίσουν και δε ναυπηγήθηκε ποτέ πάλι αξιόλογος στόλος.
Οι λόγοι για αυτό το γεγονός ήταν διάφοροι: 1) η ολιγανθρωπία που άρχισε να μαστίζει την Αθήνα λόγω και της μετανάστευσης των Αθηναίων στην Ανατολή 2) η συνειδητοποίηση της αδυναμίας συναγωνισμού των κολοσσιαίων ελληνιστικών βασιλείων από τις παλαιές πόλεις-κράτη και 3) η επικράτηση των τετρήρων και πεντήρων. Αν οι Αθηναίοι ήθελαν να πρωταγωνιστούν στα πολιτικά πράγματα του ελληνικού κόσμου, θα έπρεπε να χτίσουν νέο στόλο αποτελούμενο από αυτά τα πλοία, και όχι από τις μάλλον απηρχαιωμένες τριήρεις. Αλλά το οικονομικό βάρος ενός τέτοιου εγχειρήματος θα ήταν αβάστακτο για την Αθηνα.
Oι Αθηναίοι χρησιμοποιούσαν Σκύθες τοξότες στις τριήρεις τους (αναπαράσταση Σκυθών από τον Βρετανικό Ιστορικό Σύλλογο Comitatus).
Έτσι τα χρόνια 325-322 πΧ σημειώθηκε το μέγιστο του αθηναϊκού στόλου, αλλά και το ουσιαστικό τέλος του αφού στο εξής η Αθήνα διατήρησε μόνο έναν μικρό αριθμό τριήρων και δεν ενεπλάκη πάλι σε αξιόλογες ναυτικές επιχειρήσεις. Εντούτοις η ναυτοσύνη των πολιτών της επιβιώνει για αιώνες στο μέλλον. Η Αθήνα συμμετέχει σε θαλάσσιους πολέμους της Ρώμης μαζί με άλλους ναυτικούς συμμάχους της (socii navales), ενώ παρέχει πληρώματα για τον Ρωμαϊκό αυτοκρατορικό στόλο έως τον Μεσαίωνα.
Η φάση είναι ως εξής: Στέλνεις μήνυμα και περιμένεις να σου απαντήσουν. Περιμένεις... περιμένεις αλλά τίποτα. Καμία απάντηση. Ο δέκτης σε «έγραψε» κανονικά και εσύ αναρωτιέσαι τι στο καλό συνέβη.
Αν δε το μεταξύ σας είναι ερωτικό μπαίνεις στο τρυπάκι και ψάχνεις να δεις τι έγινε και πού είσαι λάθος (αν είσαι) ή απλά να καταλάβεις πως ο Τάκης δεν είναι για σένα και είναι απλά αγενής (μπορούσε να σου πει δηλαδή δε γουστάρω και να τελειώσει το θέμα εκεί).
Φυσικά, και εσύ το έχεις κάνει, μην τα ρίχνουμε συνέχεια στους άλλους. Σου έχουν στείλει μήνυμα, το διάβασες και δεν απάντησες ποτέ. Είσαι και εσύ σαν το Τάκη, λοιπόν.
Η φάση με τα αναπάντητα μηνύματα είναι περίεργη και μας γεννά το αίσθημα της απόρριψης, το οποίο φυσικά μας κάνει σμπαράλια την αυτοπεποίθηση και μας γεμίζει αρνητικές σκέψεις.
Σύμφωνα με τον Κίπλινγκ Γουίλιαμς, καθηγητή ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Purdue, αυτό είναι το ασφαλέστερο διαβατήριο για τη χώρα του πόνου, της υπαρξιακής αγωνίας για την ακρίβεια.
Οταν κάποιος μας αγνοεί, για οποιοδήποτε λόγο, βάζει σε «παύση» το ψυχικό μας ρολόι, κάνοντας γύρω μας τον κόσμο αβέβαιο. Ως ανθρώπινα όντα, οι εγκέφαλοι μας έχουν τη μοναδική ικανότητα να προβλέπουν ως ένα βαθμό τι θα συμβεί στο μέλλον. Λαμβάνοντας πληροφορίες από τον έξω κόσμο, τις αποθηκεύουμε στον σκληρό δίσκο και κάπως έτσι οι αναμνήσεις γίνονται προβλέψεις. Αυτό το κάνουμε γιατί θέλουμε το άσπρο και το μαύρο, τη βεβαιότητα, και όχι το γκρίζο, γιατί είναι επώδυνο. Στον εγκέφαλό μας δεν αρέσει η αβεβαιότητα, είναι μια απειλή.
Μελέτη του 2016, όπως αναφέρει ο Guardian, διαπίστωσε πως ακόμη και μια μικρή ασάφεια μπορεί να ενεργοποιήσει την αμυγδαλή, εκείνη την περιοχή του εγκεφάλου που είναι υπεύθυνη για την επεξεργασία των συναισθηματικών αντιδράσεων. Μεγαλύτερη ασάφεια σημαίνει μεγαλύτερη απειλή. Οι επιστήμονες αναφέρουν πως η ίδια αντίδραση υπάρχει και όταν μας κλέβουν ή παραβιάζουν το σπίτι μας.
Και μετά από όλο αυτό, θα αναρωτιέσαι τι πρέπει να κάνεις και όχι άδικα (και εγώ το ίδιο αναρωτιέμαι). Λοιπόν, θα πρέπει να κάτσουμε και να δούμε την κατάσταση εντελώς ήρεμα. Τι και αν είχαμε επενδύσει συναισθηματικά στον άλλον, θα πρέπει να κοιτάξουμε να μην αφεθούμε σε μια κατάσταση άγχους, ανάλυσης και δεκάδων «γιατί». Ακυρο δίνεις και παίρνεις, έτσι είναι, δεν χρειάζεται ιδιαίτερη ανάλυση!
Η πρόοδος της επιστήμης και της τεχνολογίας μας έχουν βοηθήσει να προσδιορίσουμε με αρκετά μεγάλη ακρίβεια την ηλικία του Σύμπαντος το οποίο γεννήθηκε με μία Μεγάλη Έκρηξη πριν από περίπου 13.8 δισεκατομμύρια χρόνια.
Τον απόηχο από τη Μεγάλη Έκρηξη τον λαμβάνουμε ακόμη στη μορφή μιας ακτινοβολίας μικροκυμάτων. Το πόσο όμως μεγάλωσε το Σύμπαν στη διάρκεια της ζωής του είναι κάτι που παραμένει άγνωστο στους επιστήμονες αφού εξαρτάται από ένα πλήθος παραγόντων τους οποίους δε μπορούν ακόμη να προσδιορίσουν.
Καθώς το φως ταξιδεύει με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα στο Σύμπαν, γύρω από τον πλανήτη μας δημιουργείται μία νοητή σφαίρα με ακτίνα 13.8 δισεκατομμυρίων ετών φωτός, η οποία αντιστοιχεί στο μέρος του Σύμπαντος που μπορούμε να παρατηρήσουμε.
Το Σύμπαν όμως είναι μεγαλύτερο από τη σφαίρα αυτή, ενώ διαρκώς μεγεθύνεται αφού γνωρίζουμε πως διαστέλλεται και μάλιστα με επιταχυνόμενο ρυθμό. Έτσι, ένα άστρο που βλέπουμε σήμερα στις παρυφές του παρατηρήσιμου Σύμπαντος (13.8 δις έτη φωτός μακριά μας) στην πραγματικότητα απέχει πολύ περισσότερο (46 δις έτη φωτός) εξαιτίας της διαστολής του Σύμπαντος η οποία μπορεί να μεταφραστεί και ως διαστολή των ίδιων των αποστάσεων μεταξύ των αντικειμένων. Καταλήγουμε έτσι σε ένα Σύμπαν που γνωρίζουμε πως έχει διάμετρο τουλάχιστον ίση με 92 δισεκατομμύρια έτη φωτός, αν και δεν υπάρχει κανένας λόγος να μην είναι πολύ μεγαλύτερο.
Ένα ακόμη ερώτημα που σχετίζεται με τον προσδιορισμό του μεγέθους του Σύμπαντος είναι το σχήμα του. Από τη γεωμετρία του που μπορεί να είναι επίπεδη, κλειστή ή ανοικτή προκύπτουν τα αντίστοιχα σχήματα: επίπεδο, σφαίρα ή ένας αρνητικά κυρτωμένος χώρος που μοιάζει με σέλλα.
Αν και το πιο απίθανο από τα παραπάνω σενάρια είναι ένα επίπεδο Σύμπαν, καθώς απαιτεί μία συγκεκριμένη σταθερά που ονομάζεται παράμετρος πυκνότητας Ω να έχει ακριβώς την τιμή 1, οι τελευταίες ενδείξεις από διαστημικές παρατηρήσεις (WMAP, Planck) υποδεικνύουν πως το Σύμπαν μας είναι μάλλον επίπεδο, με περιθώριο λάθους μόνο 0.4%.
Σχετικό με το σχήμα του Σύμπαντος είναι και το εάν είναι άπειρο ή πεπερασμένο καθώς ένα σφαιρικό Σύμπαν έχει πεπερασμένο μέγεθος (αλλά όχι όρια), ενώ ένα ανοικτό (αρνητικά κυρτωμένο) Σύμπαν είναι άπειρο. Για την ώρα αλλά και για το προσεχές μέλλον λοιπόν παραμένει ανοικτό ακόμη και το ερώτημα του αν θα καταφέρουμε ποτέ να προσδιορίσουμε το μέγεθος του Σύμπαντος και τη σχετική μας θέση μέσα σε αυτό.
Η Γαία (Gaia), το νέο ευρωπαϊκό διαστημικό τηλεσκόπιο που θα καταγράψει με ακρίβεια τη θέση και την ταχύτητα τουλάχιστον ενός δισεκατομμυρίου άστρων του Γαλαξία μας, εντόπισε τυχαία την πρώτη της έκρηξη υπερκαινοφανούς (σουπερνόβα) η οποία συνέβη σε ένα μακρινό γαλαξία.
Η Γαία, η οποία ξεκίνησε να λαμβάνει παρατηρήσεις στις 25 Ιουλίου, σαρώνει τον ουρανό ανά τακτά χρονικά διαστήματα έτσι ώστε το καθένα από το ένα δισεκατομμύριο άστρα που έχει στο στόχαστρό της να καταγραφεί τουλάχιστον 70 φορές στα επόμενα πέντε χρόνια, με στόχο την εξακρίβωση της τροχιάς και της ταχύτητάς του εντός του Γαλαξία.
Κατά τη διάρκεια δύο διαδοχικών παρατηρήσεων με διαφορά ενός μήνα, η Γαία κατέγραψε στις 30 Αυγούστου μία εντυπωσιακή αύξηση της φωτεινότητας ενός γαλαξία που βρίσκεται 500 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά μας. Η δραματική αυτή αλλαγή, όπως διαπίστωσαν οι επιστήμονες οφειλόταν σε μία έκρηξη υπερκαινοφανούς, έκρηξη ενός άστρου δηλαδή που έχει φθάσει στο τέλος της ζωής του και καθώς εκρήγνυται απελευθερώνει τεράστιες ποσότητες ακτινοβολίας. Το συμβάν, που πήρε το όνομα Gaia14aaa αποτελεί το πρώτο εύρημα της Γαίας που δεν εμπίπτει στο κύριο επιστημονικό της σκοπό, αν και στο μέλλον μας επιφυλάσσει πολλές παρόμοιες ανακαλύψεις.
«Καθώς η Γαία κοιτάει κάθε τμήμα του ουρανού ξανά και ξανά, έχουμε μία ευκαιρία να εντοπίσουμε χιλιάδες άλλες παροδικές πηγές που μπορεί να είναι σημάδια ορισμένων από τα πιο ισχυρά φαινόμενα στο Σύμπαν, όπως αυτή η σουπερνόβα», εξηγεί ο Δρ. Σάιμον Χόντζκιν, από το ινστιτούτο αστρονομίας του Κέμπριτζ και μέλος της επιστημονικής ομάδας της Γαίας.
Η κατακόρυφη αύξηση της ακτινοβολίας του μακρινού γαλαξία θα μπορούσε να οφείλεται και σε άλλες εξίσου ενεργητικές πηγές, όπως για παράδειγμα την «κατανάλωση» μεγάλης ποσότητας μάζας από μία υπερμεγέθη μαύρη τρύπα και για να εξακριβώσουν την πηγή οι ερευνητές κατέφυγαν στην ανάλυση του φάσματος της ακτινοβολίας αλλά και στην παρατήρηση του γαλαξία με επίγεια τηλεσκόπια. Η ύπαρξη σιδήρου και άλλων βαρειών στοιχείων στην ακτινοβολία αλλά και η κατανομή του φάσματος της Gaia14aaa συνιστούν πως πρόκειται τελικά για μία έκρηξη σουπερνόβα τύπου Ia (έκρηξη σε ένα δυαδικό αστρικό σύστημα δηλαδή, στο οποίο το ένα από τα δύο άστρα είναι λευκός νάνος).
Οι σουπερνόβα είναι πολύ σπάνια φαινόμενα που λαμβάνουν χώρα δύο με τρεις φορές ανά αιώνα σε έναν τυπικό γαλαξία. Σε όλο τον ουρανό όμως, στον οποίο υπάρχουν δισεκατομμύρια γαλαξίες προκύπτουν πολύ συχνά ευκαιρίες παρατήρησής τους που μέχρι σήμερα έμεναν σε ένα μεγάλο βαθμό ανεκμετάλλευτες. Πλέον οι επιστήμονες αναλύουν τα δεδομένα από την πρώτη έκρηξη υπερκαινοφανούς που εντόπισε η Γαία και βελτιώνοντας τις τεχνικές και το λογισμικό τους αναμένουν σε σύντομο χρονικό διάστημα την ανακάλυψη τριών παρόμοιων εκρήξεων κάθε ημέρα, πολλαπλασιάζοντας κατά ένα μεγάλο παράγοντα τα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα για τους αστρονόμους.
Όποιος προσφέρεται ν’ απορρίψει τον ορθολογιστικό μύθο της «προόδου» και την ερμηνεία της ιστορίας ως μιας αδιάκοπης θετικής εξέλιξης της ανθρωπότητας, θα βρεθεί σταδιακά να στρέφεται προς την κοσμοαντίληψη που ήταν κοινή σε όλους τους μεγάλους παραδοσιακούς πολιτισμούς και η οποία είχε στο κέντρο της την ανάμνηση μιας διαδικασίας εκφυλισμού, αργής συσκότισης ή κατάρρευσης ενός προηγούμενου ανώτερου κόσμου. Όσο διεισδύουμε βαθύτερα σ’ αυτήν την νέα και παλαιά ερμηνεία, συναντάμε διάφορα προβλήματα, μεταξύ των οποίων κυριότερο είναι το ζήτημα του μυστικού του εκφυλισμού.
Στην κυριολεκτική έννοια του όρου, αυτό το ζήτημα δεν είναι καθόλου καινούργιο. Ενώ εμείς αναλογιζόμαστε τα υπέροχα κατάλοιπα πολιτισμών των οποίων ούτε καν η ονομασία δεν έφθασε έως εμάς, αλλά τα οποία φαίνεται να μεταφέρουν – ακόμη και στο φυσικό υλικό τους- ένα μεγαλείο και μια δύναμη που είναι κάτι περισσότερο από γήινη, σχεδόν ο καθένας παρέλειψε ν’ αναρωτηθεί για τον θάνατο των πολιτισμών κι ένοιωσε την ανεπάρκεια των λόγων που παρέχονται συνήθως για να τον εξηγήσουν.
Πρέπει να ευχαριστήσουμε τον Κόμη ντε Γκομπινώ για την πιο γνωστή περίληψη αυτού του προβλήματος, αλλά και για μια αριστοτεχνική κριτική των κυρίων υποθέσεων περί αυτού. Η λύση του με βάση την φυλετική σκέψη και την φυλετική καθαρότητα περιέχει επίσης μια μεγάλη δόση αλήθειας, θα πρέπει όμως να επεκταθεί με λίγες παρατηρήσεις σχετικές με μιαν υψηλότερη τάξη πραγμάτων. Επειδή υπήρξαν πολλές περιπτώσεις κατά τις οποίες ένας πολιτισμός κατέρρευσε ακόμα κι αν η φυλή του παρέμενε καθαρή, όπως είναι ιδιαίτερα εμφανές σε ομάδες που έχουν υποστεί αργή, αδυσώπητη εξαφάνιση παρά το ότι παρέμειναν τόσον απομονωμένες φυλετικά σαν να ήσαν νησιά.
Ένα αρκετά πρόσφορο παράδειγμα είναι η περίπτωση των Σουηδών και των Ολλανδών. Αυτοί οι λαοί βρίσκονται σήμερα στην ίδια φυλετική κατάσταση όπως ήταν πριν από δύο αιώνες, αλλά τώρα δεν μπορούν να βρεθούν πολλά από τα χαρακτηριστικά ηρωικής διάθεσης και φυλετικής συνειδητοποίησης που κάποτε κατείχαν. Άλλοι μεγάλοι πολιτισμοί φαίνεται ότι παρέμειναν απλώς στατικοί σε μουμιοποιημένη κατάσταση, ήταν από καιρό νεκροί εσωτερικά, έτσι ώστε να χρειάστηκε μια ελάχιστη ώθηση για να τους κατεδαφίσει. Αυτή ήταν η περίπτωση, για παράδειγμα του αρχαίου Περού, αυτής της γιγαντιαία ηλιακής αυτοκρατορίας, που εκμηδενίστηκε από μερικούς τυχοδιώκτες προερχόμενους από τον χείριστο όχλο της Ευρώπης.
Αν κοιτάξουμε το μυστικό του εκφυλισμού από αποκλειστικά παραδοσιακή σκοπιά, γίνεται ακόμα δυσκολότερο να το λύσουμε εντελώς. Είναι λοιπόν θέμα κατανομής όλων των πολιτισμών σε δύο βασικές κατηγορίες. Από την μία πλευρά υπάρχουν οι παραδοσιακοί πολιτισμοί, των οποίων η αρχή είναι ίδια και αναλλοίωτη, παρ’ όλες τις διαφορές που διαπιστώνονται στην επιφάνεια.
Ο άξονας αυτών των πολιτισμών κι η κορυφή της ιεραρχικής τάξης τους αποτελούνται από μεταφυσικές, υπερ-ατομικές δυνάμεις κι ενέργειες, οι οποίες χρησιμεύουν για να ενημερώνουν και να δικαιώνουν όλα όσα είναι απλώς ανθρώπινα, παροδικά, υποκείμενα στο γίγνεσθαι και στην «ιστορία». Από την άλλη πλευρά υπάρχει ένας «σύγχρονος πολιτισμός» ο οποίος είναι πραγματικά μια «αντι-παράδοση» κι ο οποίος εξαντλείται σε κατασκευή καθαρά ανθρώπινων και γήινων συνθηκών και στην συνολική ανάπτυξή τους σ’ επιδίωξη μιας ζωής εντελώς αποκομμένης από τον «ανώτερο κόσμο». Από την άποψη της τελευταίας πλευράς, το σύνολο της ιστορίας είναι εκφυλισμός, γιατί δείχνει την καθολική πτώση των προηγούμενων πολιτισμών του παραδοσιακού τύπου, καθώς και την αποφασιστική και βίαιη άνοδο ενός νέου παγκόσμιου πολιτισμού του «σύγχρονου» τύπου.
Ένα διπλό ερώτημα προκύπτει από αυτό: Κατ’ αρχάς, πώς ήταν ποτέ δυνατόν να επιτευχθεί αυτό; Υπάρχει ένα λογικό σφάλμα που διέπει ολόκληρο το δόγμα της εξέλιξης, είναι αδύνατο κάτι ανώτερο να μπορεί να αναδυθεί από κάτι κατώτερο και κάτι μεγαλύτερο από κάτι μικρότερο. Αλλά μήπως δεν αντιμετωπίζουμε μια παρόμοια δυσκολία στην λύση του δόγματος της υποστροφής; Πώς είναι ποτέ δυνατόν το ανώτερο να καταπέσει; Αν είχαμε να κάνουμε με απλές αναλογίες, θα ήταν εύκολο ν’ ασχοληθούμε μ’ αυτό το ερώτημα.
Ένας υγιής άνθρωπος μπορεί ν’ αρρωστήσει. Ένας ενάρετος μπορεί να μεταστραφεί σε φαύλο. Υπάρχει ένας φυσικός νόμος τον οποίο ο καθένας θεωρεί ως δεδομένο, ότι κάθε ζωντανό ον ξεκινά με τη γέννηση, έχει ανάπτυξη, αποκτά δύναμη, κατόπιν έρχονται τα γηρατειά, η αποδυνάμωση και η διάλυσή του. Και ούτω καθεξής. Αυτός όμως ο νόμος απλά αφηγείται, δεν εξηγεί, ακόμη κι αν αποδεχθούμε ότι τέτοιες αναλογίες σχετίζονται πράγματι με το ζήτημα που τίθεται εδώ.
Δεύτερον, δεν είναι μόνο ένα θέμα που εξηγεί την πιθανότητα του εκφυλισμού ενός συγκεκριμένου πολιτιστικού κόσμου, αλλά και την πιθανότητα ο εκφυλισμός ενός πολιτιστικού κύκλου να μπορεί να περάσει σε άλλους λαούς και να τους σύρει προς τα κάτω μαζί του. Δεν πρέπει μόνο να εξηγήσουμε πώς κατέρρευσε η αρχαία δυτική πραγματικότητα, αλλά πρέπει επίσης να δείξουμε τον λόγο για τον οποίο στάθηκε δυνατόν ο «σύγχρονος» πολιτισμός να κατακτήσει σχεδόν ολόκληρο τον κόσμο, αλλά και γιατί είχε την δύναμη να εκτρέψει τόσο πολλούς λαούς από οποιοδήποτε άλλο είδος πολιτισμού και να κυριαρχήσει ακόμη κι όταν κράτη ενός παραδοσιακού είδους φαινόταν να είναι ζωντανά (αρκεί γι’ αυτό να θυμηθούμε απλά την Άρια Ανατολή).
Από αυτή την άποψη, δεν είναι αρκετό να πούμε ότι έχουμε να κάνουμε με μια καθαρά υλική και οικονομική κατάκτηση. Η άποψη αυτή φαίνεται πολύ επιφανειακή, για δύο λόγους. Κατ’ αρχάς, μια χώρα κατακτημένη στο υλικό επίπεδο βιώνει επίσης, μακροπρόθεσμα, επιρροές ενός ανώτερου είδους που αντιστοιχεί στον πολιτιστικό τύπο του κατακτητή. Πράγματι, η ευρωπαϊκή κατάκτηση σπέρνει σχεδόν παντού τους σπόρους του «εξευρωπαϊσμού» δηλαδή, του «σύγχρονου» ορθολογιστικού, εχθρικού προς την παράδοση, ατομικιστικού τρόπου σκέψης.
Δεύτερον, η παραδοσιακή αντίληψη του πολιτισμού και του κράτους είναι ιεραρχική, όχι δυαδική. Οι φορείς της δεν θα υπέγραφαν ποτέ, χωρίς σοβαρές επιφυλάξεις, τις αρχές «Απόδωτε τα του Καίσαρος τω Καίσαρι» και «H εμή βασιλεία ουκ έστιν του κόσμου τούτου». Για εμάς, «Παράδοση» είναι η νικηφόρα και δημιουργική παρουσία μέσα σ’ αυτόν τον κόσμο του στοιχείου αυτού το οποίο δεν είναι «αυτού του κόσμου», δηλαδή του Πνεύματος, νοούμενου ως μια δύναμη ισχυρότερη από οποιαδήποτε απλώς ανθρώπινη ή υλική δύναμη.
Αυτή είναι μια βασική ιδέα της αυθεντικά παραδοσιακής άποψης για την ζωή, η οποία δεν μας επιτρέπει να μιλάμε με περιφρόνηση των απλώς υλικών κατακτήσεων. Αντίθετα, η υλική κατάκτηση είναι το σημάδι ή όχι, μιας πνευματικής νίκης, τουλάχιστον μιας πνευματικής αδυναμίας ή ενός είδους πνευματικής «υποχώρησης» στους πολιτισμούς που κατακτήθηκαν κι έχασαν την ανεξαρτησία τους. Παντού όπου το Πνεύμα, θεωρούμενο ως η ισχυρότερη δύναμη, ήταν πραγματικά παρόν, ποτέ δεν εστερείτο μέσων -ορατών ή με άλλο τρόπο- που του επέτρεπαν ν’ αντισταθεί προς ολόκληρη την τεχνική και υλική υπεροχή του αντιπάλου. Αλλά αυτό δεν συνέβη.
Έτσι πρέπει να γίνει δεκτό, ότι πίσω από την παραδοσιακή πρόσοψη του κάθε λαού τον οποίο μπόρεσε να κατακτήσει ο «σύγχρονος» κόσμος κρυβόταν εκφυλισμός. Συνεπώς η Δύση απλά πρέπει να ήταν ο πολιτισμός στον οποίο μια κρίση που ήταν ήδη καθολική έλαβε την οξύτατη μορφή της. Εκεί ο εκφυλισμός έφθασε -να το θέσουμε έτσι- σ’ ένα πλήγμα νοκ-άουτ, και όπως επήλθε, παρέσυρε με λιγότερη ή περισσότερη ευκολία άλλους λαούς, στους οποίους σίγουρα η υποστροφή δεν είχε «προοδεύσει» τόσο πολύ, αλλά η παράδοση τους είχε ήδη χάσει την αυθεντική της δύναμη, έτσι ώστε οι λαοί αυτοί δεν ήσαν πλέον σε θέση να προστατεύσουν τον εαυτό τους από μιαν εξωτερική επίθεση.
Μ’ αυτές τις σκέψεις, η δεύτερη πτυχή του προβλήματος μας ανάγεται στην πρώτη.
Είναι ζήτημα διασαφήνισης του νοήματος και της πιθανότητας του εκφυλισμού, χωρίς αναφορά σε άλλες περιστάσεις. Γι ‘ αυτό, για ένα πράγμα πρέπει να είμαστε σαφείς, είναι λάθος να υποθέσουμε ότι η ιεραρχία τού παραδοσιακού κόσμου βασίζεται σε μια τυραννία των ανώτερων τάξεων. Αυτή είναι απλά μια «σύγχρονη» αντίληψη, εντελώς ξένη προς τον παραδοσιακό τρόπο σκέψης. Η παραδοσιακή διδασκαλία επινοήθηκε πράγματι με πνευματική δράση ως μια «δράση δίχως δράση».
Η παραδοσιακή διδασκαλία μιλάει για την «ακίνητη πηγή κίνησης». Παντού χρησιμοποίησε τον συμβολισμό του «πόλου» του αναλλοίωτου άξονα γύρω από τον οποίο λαμβάνει χώρα κάθε διατεταγμένη κίνηση (έχουμε και αλλού δείξει ότι αυτό είναι το νόημα της σβάστικας, του «αρκτικού σταυρού» αναζήτησε το άρθρο). Πάντοτε τόνισε την «Ολύμπια» πνευματικότητα και την αυθεντική εξουσία, καθώς και τον τρόπο της να επενεργεί άμεσα στους υπηκόους της, όχι με βία, αλλά με την «παρουσία» της. Τέλος, η παραδοσιακή διδασκαλία χρησιμοποίησε την παρομοίωση του μαγνήτη, στην οποία βρίσκεται το κλειδί στο ερώτημά μας, όπως θα δούμε τώρα.
Μόνο σήμερα, θα μπορούσε κάποιος να φανταστεί ότι, οι αυθεντικοί φορείς του Πνεύματος ή της Παράδοσης καταδιώκουν ανθρώπους ώστε να τους συλλάβουν και να τους βάλουν στις θέσεις τους -εν ολίγοις ότι «διαχειρίζονται» τους ανθρώπους ή έχουν οποιοδήποτε προσωπικό συμφέρον για την δημιουργία και την διατήρηση εκείνων των ιεραρχικών σχέσεων, βάσει των οποίων μπορούν φανερά να παρουσιαστούν ως οι κυβερνήτες.
Αυτό θα ήταν γελοίο και παράλογο. Πολύ περισσότερο, η αναγνώριση εκ μέρους των κατώτερων αποτελεί την πραγματική βάση κάθε παραδοσιακής κατάταξης. Δεν είναι το υψηλότερο που χρειάζεται το χαμηλότερο, αλλά το αντίθετο. Η ουσία της ιεραρχίας είναι ότι σε ορισμένους ανθρώπους ενυπάρχει ως μια πραγματικότητα, ως κάτι ζωντανό, το οποίο στους υπόλοιπους υπάρχει μόνο σε κατάσταση ενός ιδανικού, ενός προαισθήματος, μιας διάχυτης προσπάθειας
Έτσι, μοιραία οι τελευταίοι έλκονται από τους πρώτους κι η χαμηλότερη κατάστασή τους είναι μια κατάσταση υποταγής, λιγότερο σε κάτι ξένο, απ’ ότι στον ίδιο τον αληθινό «εαυτό» τους. Εδώ βρίσκεται στον παραδοσιακό κόσμο, το μυστικό ολόκληρης της ετοιμότητας για θυσία, όλου του ηρωισμού. Κι από την άλλη πλευρά, το μυστικό ενός κύρους, μιας εξουσίας και μιας ήρεμης δύναμης στην οποία δεν μπορεί να υπολογίζει ούτε ο πιο βαριά οπλισμένος τύραννος.
Μ’ αυτές τις εκτιμήσεις, φθάσαμε πολύ κοντά στην επίλυση όχι μόνο του προβλήματος του εκφυλισμού, αλλά επίσης και της πιθανότητας μιας συγκεκριμένης πτώσης. Μήπως ίσως κουραστήκαμε ν’ ακούμε πως η επιτυχία κάθε επανάστασης δείχνει την αδυναμία και τον εκφυλισμό των προηγούμενων αρχόντων; Μια αντίληψη αυτού του είδους είναι πολύ μονόπλευρη. Αυτό θα είχε πράγματι συμβεί εάν κάποια αγριόσκυλα ήσαν δεμένα και ξάφνου ξέφευγαν, αυτή θα ήταν μια απόδειξη ότι τα χέρια που κρατούσαν τα λουριά τους είχαν καταντήσει ανίκανα ή αδύναμα.
Αλλά τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά τοποθετημένα στο πλαίσιο της πνευματικής κατάταξης, της οποίας την πραγματική βάση έχουμε εξηγήσει προηγουμένως. Αυτή η ιεραρχία εκφυλίζεται και μπορεί ν’ ανατραπεί μόνο σε μία περίπτωση, όταν το άτομο εκφυλίζεται, όταν χρησιμοποιεί την θεμελιώδη ελευθερία του για ν’ αρνηθεί το Πνεύμα, για ν’ αποκόψει την ζωή του από κάθε υψηλότερο σημείο αναφοράς και για να υπάρχει «μόνο για τον εαυτό του». [εγωισμός: το τέρας με τα χιλιαδες κεφάλια. Το ΕΓΩ είναι που εκφυλίζει.]
Στην συνέχεια οι επαφές θραύονται μοιραία, υποχωρεί η λειτουργική τάση στην οποία οφείλει την ενότητά του ο παραδοσιακός οργανισμός, κάθε δύναμη αμφιταλαντεύεται στην πορεία της και τελικά διαφεύγει ελεύθερη. Βέβαια οι κορυφές παραμένουν στα ύψη τους καθαρές κι απαραβίαστες, αλλά το υπόλοιπο, το οποίο εξαρτιόταν από αυτές, γίνεται τώρα μια χιονοστιβάδα, μια μάζα που έχει χάσει την ισορροπία της και πέφτει, ανεπαίσθητα στην αρχή αλλά με ολοένα ταχύτερη κίνηση, μέχρι τα βάθη και τα χαμηλότερα επίπεδα της κοιλάδας.
Αυτό είναι το μυστικό κάθε εκφυλισμού και επανάστασης. Ο Ευρωπαίος πρώτα κερμάτισε την ιεραρχία στον εαυτό του, ξεριζώνοντας τις δικές του εσώτερες δυνατότητες, στις οποίες αντιστοιχούσε η βάση της τάξης, την οποία στην συνέχεια θα καταστρέψει εξωτερικά.
Αν η χριστιανική μυθολογία αποδίδει την Πτώση του Ανθρώπου και την Εξέγερση των Αγγέλων στην ελευθερία της βούλησης, τότε αφορά σχεδόν στην ίδια σημασία. Αφορά στο τρομακτικό δυναμικό που ενοικεί στον άνθρωπο, το δυναμικό της χρησιμοποίησης της ελευθερίας ώστε να καταστρέψει την πνευματικότητα και να εξορίσει οτιδήποτε θα μπορούσε να του εξασφαλίσει μια υπερ-φυσική αξία. Αυτή είναι μια μεταφυσική απόφαση, το ρεύμα που διασχίζει την ιστορία στις πιο ποικίλες μορφές του γεμάτου μίσους, αντιπαραδοσιακού, επαναστατικού, ατομικιστικού, και ανθρωπιστικού πνεύματος, με λίγα λόγια ολίγοις, του «σύγχρονου» πνεύματος.
Η απόφαση αυτή είναι η μόνη βέβαιη και καθοριστική αιτία στο μυστικό του εκφυλισμού, την καταστροφή της Παράδοσης. Οι εξελίξεις αυτές αντικατοπτρίζουν την κοινωνική διαρκή δυσαρμονία, βυθισμένη στα αποπνικτικά κύματα των Μολώχ της εποχής του εκφυλισμού. Της διττής κυριαρχίας του τεχνοκρατικού, μηχανιστικού μοντέλου και την υπηρεσία εκδουλεύσεως της αλλοπροσάλλου ανθρωπότητος στην παγκόσμια επιδρομή των φύσει δούλων, οι οποίοι διά της χρηματιστηριακής επικρατήσεως και του παμμείκτου διεθνισμού, υποσκάπτουν την Φυσική Τάξη πραγμάτων.
Αν το καταλάβουμε αυτό, μπορούμε ίσως να συλλάβουμε την αίσθηση αυτών των θρύλων που μιλούν για μυστηριώδεις ηγεμόνες, οι οποίοι «πάντα» υπάρχουν και δεν έχουν πεθάνει [Ο θρύλος του πολέμαρχου Αυτοκράτορα Φρειδερίκου Μπαρμπαρόσα που δεν πέθανε στις σταυροφορίες, αλλά κοιμάται μέσα στην ρίζα του ιερού όρους Κυφχώυζερ στην Θουριγγία και θα ξυπνήσει πριν την ύστατη ώρα, για να σώσει το έθνος από τους βαρβάρους και να ανασυγκροτήσει το Ράιχ. Είναι το ανάλογο του «Μαρμαρωμένου Βασιλιά»]. Τέτοιοι ηγέτες μπορούν να ανακαλυφθούν εκ νέου μόνον όταν κάποιος επιτυγχάνει την πνευματική πληρότητα κι αφυπνίζει στον ίδιο του τον εαυτό μια ποιότητα, ωσάν ένα μέταλλο που αισθάνεται ξαφνικά τον «μαγνήτη» βρίσκει τον μαγνήτη κι ακαταμάχητα προσανατολίζεται και κινείται προς αυτόν.
Προς το παρόν, θα πρέπει να περιοριστούμε σ’ αυτόν τον υπαινιγμό.Μια ολοκληρωμένη εξήγηση των θρύλων αυτού του είδους, οι οποίοι φθάνουν σε μας από την πιο αρχαία Άρια πηγή, θα μας οδηγήσει πολύ μακριά. Σε μιαν άλλη ευκαιρία, θα επιστρέψουμε ίσως στο μυστικό της ανασυγκρότησης, στην «μαγεία» η οποία είναι σε θέση να αποκαταστήσει την ξεπεσμένη μάζα στις αναλλοίωτες, μοναχικές κι αόρατες κορυφές που βρίσκονται ακόμα εκεί, στα ύψη.
Το όραμα για τη δημιουργία μιας “ιδανικής κοινωνίας” στηρίζεται στις πανανθρώπινες αξίες που η κλασική Ελλάδα του 5ου αιώνα π.Χ. και ο ευρωπαϊκός Διαφωτισμός του 18ου αιώνα δημιούργησαν. Είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα-ατομικά, κοινωνικά, πολιτικά. Τρεις είναι ίσως οι πιο σημαντικές.
Πρώτη και θεμελιώδης αξία για την ύπαρξη ενός όμορφου κόσμου είναι η ελευθερία. Ο Βολταίρος ονομάζει ελευθερία «το να μπορώ ανεμπόδιστα να κινούμαι ή να στέκομαι, σύμφωνα με την εκλογή του πνεύματός μου». Όταν, δηλαδή, ο άνθρωπος έχει «ιδίαν» βούληση, διαθέτει τον εαυτό του, ρυθμίζει τη ζωή του, παίρνει και εκτελεί τις αποφάσεις του κατά τη δική του κρίση, σύμφωνα με τις επιθυμίες του και τα συμφέροντά του με την υποχρέωση, όμως, να σέβεται το αντίστοιχο δικαίωμα των άλλων στο πλαίσιο της συνύπαρξης.
Αυτή η μορφή της ελευθερίας, που αποτελεί την κοινωνική ελευθερία, αποκτά το πραγματικό της νόημα, όταν γίνει το σκαλοπάτι για την απόκτηση της εσωτερικής ελευθερίας. Με αυτήν την τελευταία μπορεί να ελέγξει τις ενστικτώδεις αντιδράσεις του και να ρυθμίζει τη συμπεριφορά του σύμφωνα με τις αρχές, τις αξίες που θέτει ο ίδιος, τις αιώνιες αξίες της δικαιοσύνης, της αλήθειας, της αγάπης. Με λίγα λόγια εσωτερική ελευθερία σημαίνει αυτοδέσμευση του εαυτού σου, στροφή στην Αρετή.
Η δεύτερη αξία αφορά τη δικαιοσύνη. Κατά τον Πλάτωνα, στο έργο του «Πολιτεία», από τις τέσσερις αρετές, Σοφία, Ανδρεία, Σωφροσύνη, Δικαιοσύνη, που πρέπει να χαρακτηρίζουν την ιδεώδη πολιτεία, η Δικαιοσύνη αποτελεί το θεμέλιο λίθο της. Βασική αρχή της είναι η θέση ότι κάθε πολίτης εργάζεται μόνο στο αντικείμενό του και επομένως συνεισφέρει από το πόστο του στην κοινωνική πρόοδο. Γι’αυτό “αποστολή του κράτους είναι να φέρει με τη δικαιοσύνη στην κοινωνία των ανθρώπων αρμονία και τάξη” (Κ. Τσάτσος). Αλλά και η σύγχρονη αντίληψη της δικαιοσύνης εκφράζει την πλατωνική προσέγγιση.
Αφού το άτομο, κάνοντας ελεύθερα τις επιλογές του, αξιοποιεί ή όχι τις ικανότητές του, απολαμβάνει ή όχι τα κοινωνικά αγαθά, υλικά και πνευματικά – εισόδημα, αγάπη, εκτίμηση, αναγνώριση, συντροφιά, σιγουριά-, με την προϋπόθεση ότι το κράτος δίνει ίσες ευκαιρίες σε όλους στην εκπαίδευση, την πληροφόρηση, τη γνώση, τη συμμετοχή. Επομένως, ο καθένας ανάλογα με τις ικανότητές του προσφέρει στην κοινωνία και αμείβεται ανάλογα με την προσφορά του.
Τρίτη αξία, η συνισταμένη των προηγούμενων, είναι η αλληλεγγύη. Ως αλληλεγγύη θεωρείται το ηθικό καθήκον της αλληλοβοήθειας, της υποχρέωσης που έχουν τα μέλη μιας ομάδας να υποστηρίζονται και να ενισχύονται αμοιβαία. Η συμπεριφορά αυτή αποκτά μεγάλη ηθική αξία, όταν αποτελεί αυτοσκοπό και ποτέ το μέσον προκειμένου να πετύχουμε κάποιον άλλον σκοπό μας. Αλλά και μικραίνει η αξία της, όταν εκδηλώνεται μονάχα από φόβο. Όταν εκπληρώνεται ως καθήκον αυτοπροαίρετα χαρίζει ηθική ικανοποίηση και υψηλή αυτοεκτίμηση.
Γίνεται πράξη απελευθερωτική, ενώ παράλληλα γεννιέται η δυνατότητα για μεταστροφή των κοινωνικών πραγμάτων. Όμως το χρέος της αλληλεγγύης εκπορεύεται όχι μόνο από τα ανθρωπιστικά συναισθήματα. Υπαγορεύεται από το αίσθημα της κοινωνικής δικαιοσύνης και της δημοκρατικότητας. Η αλληλεγγύη διαφέρει από τη φιλανθρωπία στο ότι δεν αφορά άμεσα ένα άλλο πρόσωπο εξατομικευμένα. Αφορά τους πάντες και είναι επωφελής για τους πάντες μέσα σε μια κρατικά οργανωμένη κοινωνία. Η Κινέζικη ρήση:
“Αν σου ζητήσει κάποιος πεινασμένος ρύζι μην του δώσεις, μάθε τον να το καλλιεργεί”
φανερώνει τη διαφορά. Χωρίς αυτή την αξία οι δύο προηγούμενες, ελευθερία και δικαιοσύνη χάνουν την καθολικοτητά τους. Γι’ αυτό σήμερα βρίσκονται σε κρίση. Η ανεργία και η φτώχεια από τη μια, η απουσία κοινωνικού κράτους από την άλλη οδηγούν στην απώλεια των κοινωνικών, εργασιακών και οικονομικών δικαιωμάτων των πολιτών. Η στοιχειώδης κοινωνική ευημερία συρρικνώνεται ιδιαίτερα για τις ασθενέστερες οικονομικά τάξεις, ενώ σε πολλές περιπτώσεις περισσεύει η αναξιοπρέπεια, η εξαθλίωση, η κοινωνική αδικία.
Με την ανάληψη ποικίλων πρωτοβουλιών αλληλεγγύης εκ μέρους των πολιτών και την εθελοντική ενεργοποίησή τους οι πάσχοντες είναι δυνατόν να αποκτήσουν ισοτιμία, αξιοπρέπεια και ενεργό συμμετοχή στα στοιχειώδη κοινωνικά αγαθά, περιορίζοντας τον κοινωνικό αποκλεισμό και την περιθωριοποίηση. Είναι απαραίτητο, δηλαδή, ο άνθρωπος να προσφέρει τον εαυτό του στους άλλους χωρίς να αποβλέπει σε κάποιο οικονομικό, επαγγελματικό ή άλλο όφελος. Για να γίνει αυτό απαιτείται να απορρίψει δυο αρχές που καταδυναστεύουν τη ζωή του και αποτελούν φαινόμενα του σύγχρονου πολιτισμού και τρόπου ζωής.
Η μία είναι ο ατομικισμός, δηλαδή η τάση του ανθρώπου να επιδιώκει την ικανοποίηση του ατομικού συμφέροντος αδιαφορώντας, αν αυτό στρέφεται ενάντια στο κοινό καλό και το κοινωνικό συμφέρον.
Η άλλη είναι ο υλισμός, δηλαδή η πίστη στην ύπαρξη μόνο της ύλης, η προσπάθεια απόκτησης καθετι υλικού μόνο και η απόρριψη των ιδεών. Με αυτές τις αρχές επικρατεί μίσος, καχυποψία, ανασφάλεια, αδυναμία εξεύρεσης λύσεων. Αντίθετα, υιοθετώντας το ανθρωπιστικό ιδεώδες καταπολεμείται η φτώχεια, η εκμετάλλευση, ο αναλφαβητισμός, οι ασθένειες, ανακουφίζονται οι άνθρωποι από εμπόλεμη κατάσταση ή φυσική καταστροφή, προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και το φυσικό περιβάλλον, εξασφαλίζεται η δυνατότητα να ζουν με ελευθερία, δικαιοσύνη, ισότητα, αξιοπρέπεια, απαλλαγμένοι από προκαταλήψεις και ρατσισμό. Ακόμα, καλλιεργείται η κοινωνική συνείδηση, οι πολίτες γίνονται ενεργά μέλη της κοινωνίας με αποτέλεσμα την καλύτερη λειτουργία των δημοκρατικών θεσμών και τη στήριξη του δημοκρατικού πολιτεύματος.
Επομένως, το ηθικό καθήκον της φροντίδας για την ευδαιμονία των άλλων,επιτάσσεται και από τον ορθό λόγο, γιατί καθορίζει τη μορφή της κοινωνίας. “Τρία πράγματα που ποθούμε περισσότερο στη ζωή μας, ευτυχία, ελευθερία, πνευματική γαλήνη, τ’ αποκτούμε πάντα αφού πρώτα τα προσφέρουμε εμείς σε κάποιον άλλο”.
Στοιχεία που αλλάζουν τα δεδομένα όσον αφορά στην «υπόθεση της γιγαντιαίας σύγκρουσης» συγκέντρωσαν γεωχημικοί επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο UCLA στο Λος Άντζελες των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι συνέκριναν δείγματα πετρωμάτων από τη σελήνη με έξι ηφαιστειακές πέτρες από τον μανδύα της Γης.
Αυτό σημαίνει αφενός ότι η σελήνη δημιουργήθηκε μετά από μια βίαιη μετωπική σύγκρουση με τον «αστεροειδή 405 Θεία» (γνωστό και ως Ευρυφάεσσα) και αφετέρου ότι ο πλανήτης μας απορρόφησε μεγάλο μέρος του αστεροειδή, γεγονός που άλλαξε τη χημική του σύσταση.
Η επιστημονική κοινότητα γνώριζε ήδη ότι η Γη συγκρούστηκε με τον αστεροειδή πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια, όμως πολλοί αρνούνταν ότι η σύγκρουση ήταν μετωπική ή ότι άλλαξε σε μεγάλο βαθμό την χημική σύσταση του πλανήτη μας. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με τα νέα ευρήματα, η γη όπως την ξέρουμε σήμερα αποτελείται κατά ένα τρόπο από δύο ουράνια σώματα: αυτό της “νεαρής” γης των 100 εκατομμυρίων ετών και εκείνο του αστεροειδή 405 Θεία.
«Δεν βρίσκουμε διαφορές μεταξύ των γήινων και των σεληνιακών ισοτόπων οξυγόνου: είναι πανομοιότυπα», αναφέρει ο Έντουαρντ Γιανγκ, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας του UCLA που κατέληξε σε αυτή τη σημαντική ανακάλυψη.
Χρησιμοποιώντας την τελευταία λέξη της τεχνολογίας, όπως το νέο φασματοσκόπιο απορρόφησης του UCLA, οι επιστήμονες συνέκριναν πετρώματα από τη σελήνη που είχαν συλλεχθεί από τρεις αποστολές του Apollo με έξι ηφαιστειακές πέτρες από τον μανδύα της γης. Αυτό που διαπιστώθηκε είναι ότι το οξυγόνο που εντοπίστηκε και στις δύο περιπτώσεις έχουν κοινή χημική σύσταση.
Εάν η σύγκρουση του αστεροειδή με τη γη δεν ήταν μετωπική, τότε το μεγαλύτερο μέρος της σελήνης θα αποτελούσε κομμάτι μονάχα του 405 Θεία. Λόγω όμως των ομοιοτήτων που εντοπίστηκαν στα πετρώματα της γης και του φεγγαριού μας, όλα δείχνουν ότι η Γη απορρόφησε τον αστεροειδή, μόνο που στη συνέχεια μεγάλο κομμάτι του πλανήτη μας αποκόπηκε, δημιουργώντας το φεγγάρι. Κατά ένα τρόπο η Γη αποτελείται από δύο ουράνια σώματα.
Οι «Ινδιάνοι» της Αμερικής ή ορθότερα, οι γηγενείς Αμερικανοί, κατοικούσαν στην Αμερικανική ήπειρο, για πολλές χιλιάδες χρόνια πριν από την άφιξη των «λευκών» Ευρωπαίων. Κατά την περίοδο της άφιξης των «λευκών», εικάζεται ότι σε ολόκληρη την Αμερικανική ήπειρο, από το Μεξικό έως και την Αλάσκα, κατοικούσαν περίπου δέκα εκατομμύρια «Ινδιάνοι».
Πιστεύεται ότι οι πρώτοι γηγενείς Αμερικανοί, έφτασαν εκεί κατά την τελευταία περίοδο των παγετώνων, περίπου πριν από 20.000 — 30.000 χρόνια, μέσω μιας φυσικής γεωλογικής γέφυρας που διέσχιζε την περιοχή Bering Strait1 από την νοτιο-ανατολική Σιβηρία προς την Αλάσκα.
Οι αρχαιότερες καταγεγραμμένες ιστορικά φυλές στην βόρεια Αμερική, ήταν οι: Sandia (15000 πΧ), οι Clovis (12000 πΧ) και οι Folsom (8000 πΧ). Οι Folsom για κάποιους αρχαιολόγους είναι αυτοί που ακολούθησαν διάφορους δρόμους αφήνοντας πίσω τους τα βόρεια εδάφη και εξαπλώθηκαν μέχρι το Μεξικό.
Σύμφωνα με τους θρύλους των αρκετών γηγενών Αμερικανών, οι πρόγονοι τους βγήκαν στην επιφάνεια της γης χρησιμοποιώντας ένα ιερό μυστικό πέρασμα που ενώνει την επιφάνεια με το κέντρο της Γης.
Αν και από κάποιους πιστεύεται ότι οι ρίζες των «Ινδιάνων» βρίσκονται κάπου στην κεντρική Ασία και κοντά στην σημερινή Ινδία, εντούτοις από τα γενεαλογικά στοιχεία που υπάρχουν, ελάχιστοι πρέπει να είναι αυτοί που ήρθαν από εκεί και μάλιστα πολλά χρόνια μετά την ανακάλυψη της Αμερικής. Το προσωνύμιο «Ινδιάνοι», δόθηκε από τον Χριστόφορο Κολόμβο, ο οποίος — λαθεμένα βέβαια, πίστεψε ότι η ήπειρος στην οποία είχε φτάσει, ήταν μέρος της ασιατικής ηπείρου, των τότε γνωστών Ινδιών.
Οι Ινδιάνοι της Αμερικής έζησαν αγαπώντας και τιμώντας πάνω από όλα την φύση.
Η Σοφία τους διαφαίνεται παντού. Στο πως έζησαν αρμονικά με τη φύση, σε αυτά που φορούσαν, σε αυτά που δημιούργησαν, στον τρόπο που παρασκεύαζαν και έτρωγαν το φαγητό τους, στον τρόπο που ζούσαν μέσα στις οικογένειες τους και στη σημασία που έδιναν στην συνοχή της κοινωνίας τους, στις αξίες τους, στα πιστεύω τους και στη φιλοσοφία τους γενικότερα.
Δεν είναι εύκολο να μιλήσεις για την ιστορία των Ινδιάνων. Όχι μόνο γιατί είναι πάρα πολλά τα στοιχεία που πρέπει να αναζητήσεις, ούτε γιατί οι φυλές ήταν τόσες πολλές, αλλά κυρίως γιατί τα περισσότερα ιστορικά στοιχεία προέρχονται από περιγραφές που περνάνε από γενιά σε γενιά.
Ένας ακόμη λόγος που δυσκολεύει την ιστορική καταγραφή, είναι η προσπάθεια που κατέβαλαν οι «πολιτισμένοι» Ευρωπαίοι, όχι μόνο να υποδουλώσουν το έθνος των Ινδιάνων, αλλά να το εξαφανίσουν κιόλας.
Ο κώδικας ηθικής των Ινδιάνων
1. Ξύπνα με το φως του Ήλιου για να προσευχηθείς. Να προσεύχεσαι μόνος. Να προσεύχεσαι συχνά. Το Μεγάλο Πνεύμα θα ακούσει, αρκεί να μιλήσεις.2. Να δείχνεις κατανόηση για αυτούς που έχασαν το δρόμο τους. Άγνοια, αλαζονία, θυμός, ζηλοτυπία και πλεονεξία ανθούν από μια χαμένη ψυχή. Προσευχήσου ότι θα βρουν καθοδήγηση.
3. Ψάξε για τον εαυτό σου, να είσαι ο εαυτός σου. Μην επιτρέπεις σε άλλους να δημιουργούν το μονοπάτι σου. Είναι δικός σου ο δρόμος και μόνο δικός σου. Άλλοι μπορούν να περπατήσουν μαζί σου αλλά κανείς δεν μπορεί να περπατήσει στη θέση σου.
4. Να συμπεριφέρεσαι στους καλεσμένους σου με σύνεση. Να τους σερβίρεις το καλύτερο φαγητό, δώσε τους το καλύτερο κρεβάτι και συμπεριφέρσου τους με εκτίμιση και τιμή.
5. Μην παίρνεις κάτι που δεν σου ανήκει, είτε από κάποιον άνθρωπο, μια κοινότητα, τη φύση ή μια κουλτούρα. Δεν το κέρδισες, ούτε στο χάρισαν. Δεν είναι δικό σου.
6. Να σέβεσαι όλα τα πράγματα που υπάρχουν σ’ αυτό τον πλανήτη, είτε άνθρωπους είτε φυτά.
7. Τίμα τις σκέψεις άλλων ατόμων, τις επιθυμίες τους και τα λόγια τους. Ποτέ μην διακόπτεις κάποιον ή να τον χλευάσεις ή να τον μιμηθείς με αγένεια. Αναγνώρισε το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης κάθε ατόμου.
8. Ποτέ μην αναφέρεσαι σε άλλους με κακό τρόπο. Η αρνητική ενέργεια που στέλνεις στο Σύμπαν θα πολλαπλασιαστεί όταν επιστρέψει σε σένα.
9. Όλοι οι άνθρωποι κάνουν λάθη. Και όλα τα λάθη μπορούν να συγχωρεθούν.
10. Οι κακές σκέψεις προκαλούν ασθένεια του μυαλού, του σώματος και του πνεύματος. Εξάσκησε τη θετικότητα.
11. Η φύση δεν είναι ΓΙΑ εμάς, είναι ΚΟΜΜΑΤΙ μας. Είναι μέρος της παγκόσμιας οικογένειας σου.
12. Τα παιδιά είναι οι σπόροι του μέλλοντος σου. Σπείρε αγάπη στις καρδιές τους και πότισέ τις με σοφία και μαθήματα της ζωής. Όταν μεγαλώσουν, δώσε τους χώρο να αναπτυχθούν.
13. Μην πληγώνεις τις καρδιές άλλων. Το δηλητήριο του πόνου σου θα επιστρέψει σε σένα.
14. Να είσαι ειλικρινής πάντα. Η ειλικρίνεια είναι το μέτρο της θέλησης κάποιου μέσα στο Σύμπαν.
15. Κράτα τον εαυτό σου ισορροπημένο. Ο Νοητικός εαυτός σου, ο Πνευματικός εαυτός σου, ο Αισθηματικός εαυτός σου και ο Σωματικός εαυτός σου πρέπει να είναι δυνατοί, αγνοί και υγιείς. Γύμνασε το σώμα για να δυναμώσεις το μυαλό. Πλούτισε σε πνεύμα για να γιατρέψεις αισθηματικές στενοχώριες.
16. Να παίρνεις συνειδητές αποφάσεις για το ποιός θα είσαι και το πώς θα αντιδράς. Να είσαι υπεύθυνος για τις πράξεις σου.
17. Να σέβεσαι τις προσωπικές στιγμές και τον προσωπικό χώρο των άλλων. Μην αγγίζεις προσωπική ιδιοκτησία άλλων – ειδικά ιερά και θρησκευτικά αντικείμενα. Αυτό απαγορεύεται.
18. Να είσαι αληθινός πρώτα με τον εαυτό σου. Δεν μπορείς να βοηθήσεις άλλους αν δεν μπορείς να βοηθήσεις τον εαυτό σου πρώτα.
19. Να σέβεσαι τις θρησκευτικές απόψες των άλλων. Μην προσπαθείς να επιβάλεις τις δικές σου απόψεις σ’ αυτούς.
20. Μοιράσου την καλοτυχία σου με άλλους.
Το προσωπείο, με το οποίο αναπαράγεται η εικόνα του νεκρού, φορά ο νεκρός στην Αίγυπτο, την Ελλάδα, την Ετρουρία, τη Ρώμη, το Μεξικό, στην προκαλομβιανή Αμερική, την Αφρική.
Τα νεκρικά προσωπεία Μυκηνων και Μακεδονίας παρουσιάζουν ομοιότητες τόσο που εγείρεται το ερώτημα αν με κάποιον τρόπο μπορεί να συνδεθούν μεταξυ τους…
