Γυναίκα ετων 40

Ποιες αλλαγές επέρχονται όταν κλείσεις τα 40;
Είναι η ηλικία του «Δεν σου φαίνεται καθόλου» ή η πρώτη φορά που έρχεσαι αντιμέτωπη με τη θνητότητά σου;

Οταν κλείνεις τα 40, είσαι σαν καζίνο του Λας Βέγκας. Είσαι ένα πολυτελές, καλά οργανωμένο μαγαζί, ξέρεις ποιον πρέπει να «λαδώσεις» και από πού πρέπει να φυλάγεσαι, έχεις να προσφέρεις μια τεράστια ποικιλία από δυνατές εμπειρίες, αλλά ο χρόνος περνάει απελπιστικά γρήγορα και δεν υπάρχει πουθενά ρολόι.
Σύμφωνοι, δεν μιλάμε πια για τη «μέση ηλικία» οι ειδικοί σήμερα δεν ξέρουν αν πρέπει να την τοποθετήσουν στα 40, στα 50 ή στα 60. Αλλά και αυτοί οι τελευταίας εσοδείας αφορισμοί για παράδειγμα, «τα 40 είναι τα καινούργια 30» δεν πείθουν κανέναν. Μόλις προ ημερών η 34χρονη υπουργός Ισότητας της Βρετανίας Τζο Σουίνσον, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα μιας έρευνας σε 3.000 Βρετανούς, υπογράμμισε ότι οι γυναίκες ηλικίας 35-49 ετών είναι η πλέον δυσαρεστημένη με την εμφάνισή της δημογραφική ομάδα, περισσότερο και από τις έφηβες.

Αυτή είναι αναμφίβολα μία από τις αλλαγές που βιώνουν οι γυναίκες καθώς διανύουν το «γήρας της νιότης» (όπως αποκαλούσε τα 40 ο Βίκτωρ Ουγκό). Διότι τα 40 είναι πρωτίστως η ηλικία τού «Δεν σου φαίνεται καθόλου». Και βέβαια, αν κρίνει κανείς από τα υπερμεγέθη αφιερώματα των γυναικείων εντύπων, η ηλικία τού «Πώς να…»: «Πώς να διατηρήσεις τη στιλπνότητα και τη λάμψη των μαλλιών σου», «Πώς να γυμναστείς για να διατηρήσεις την οστική σου πυκνότητα» κ.ο.κ.
Ομως όλες αυτές οι μεγάθυμες οδηγίες αναδεικνύουν τεχνηέντως πάσης φύσεως ελλείμματα, λάμψης, στιλπνότητας, οστικής πυκνότητας, άλλως ειπείν, νεότητας. Το πλέον αποθαρρυντικό είναι ότι συχνά κάποιες από αυτές αφορούν πράγματα που μέχρι πριν από δυο-τρία χρόνια θεωρούσες δεδομένα, π.χ. «Πώς να φοράς το τζιν σου» διότι μετά τα 40 δεν είναι πλέον δυνατόν να κυκλοφορείς με πετροπλυμένο ή σκισμένο τζιν.
Οπως και να ‘χει, είναι η ηλικία όπου καλείσαι να επιλέξεις σε ποιον βαθμό θα επέμβεις στις βλάβες που φέρνει ο χρόνος, κοινώς, στη γήρανση. Αν δηλαδή θα πάρεις τον ολισθηρό δρόμο του botox και των fillers ή αν θα σηκώσεις, παρέα με πιο διάσημες από εσένα σουφραζέτες, όπως οι Κέιτ Γουίνσλετ, Ρόμπιν Ράιτ και Τζουλιάν Μουρ το λάβαρο κατά της βοτουλινικής τοξίνης (αλλά και πάλι κρυφά, μόνη σου, στον καθρέφτη του ασανσέρ, θα στρώνεις με τις παλάμες σου το «πόδι της χήνας».

Τα 40 είναι και άλλα πολλά. Είναι η ηλικία που αντιλαμβάνεσαι ότι το διαζύγιο δεν είναι το τέλος του κόσμου. Που γνωρίζεις ότι οκτώ ώρες αδιάλειπτου ύπνου είναι λυτρωτικές. Που οι χαριτωμένες «δυσλειτουργίες» των 20 είναι πλέον ενήλικες παθολογίες, παραφράζοντας την Μπρίτζετ Φόντα στην ταινία «Singles», «που το ιδιαίτερο γίνεται ανώριμο».
Είναι η ηλικία που εκτιμάς αυτά που έχεις πιστέψτε με, πολύ λίγες 40χρονες θα επέστρεφαν με προθυμία στους κλυδωνισμούς και τις ανασφάλειες των 30. Είναι επιπλέον η ηλικία «της άδειας φωλιάς» αν είσαι ήδη μητέρα, γιατί τα παιδιά μεγαλώνουν και απομακρύνονται.
Αν, πάλι, δεν είσαι μητέρα, είναι το τρίτο κουδούνι. Και είναι πίεση μεγατόνων αυτή που σου ασκείται και έσωθεν, με το ανηλεές τικ-τακ του βιολογικού ρολογιού σου και βεβαίως έξωθεν, με τους γονείς σου να έχουν σταματήσει πλέον ακόμη και να γκρινιάζουν και τις περισσότερες φίλες σου να τρέχουν εδώ και καιρό σε παιδικά πάρτι.
Ευτυχώς που οι ειδικοί αποφαίνονται πως όταν περάσεις αυτή την περίοδο της αμφιταλάντευσης και καταλήξεις κάπου, είτε να γίνεις μητέρα είτε να μείνεις «childfree» χαλαρώνεις και συμφιλιώνεσαι με την αναπόδραστη απόφασή σου.
Σημειωτέον ότι σε αυτή την «ώρα αιχμής της ζωής» όπως αποκαλούν σήμερα, μεταξύ άλλων, τα 40 οι ειδικοί, έρχεσαι ίσως για πρώτη φορά τετ-α-τετ με τη θνητότητά σου. Είναι πλέον πιο συχνά τα e-mail όπου ένας φίλος σού ανακοινώνει ότι πάσχει από μια εξωτική χρόνια ασθένεια σε σχέση με εκείνα που σου περιγράφουν λεπτομερώς το φρικτό hangover από το προχθεσινό πάρτι. Κυρίως είναι η ηλικία που ξέρεις πλέον πώς παίζεται το παιχνίδι και έχεις αποδεχτεί μέσες άκρες αυτό που είσαι.
Οπως συνόψισε αριστοτεχνικά προ καιρού στους «New York Times» η 44χρονη Πάμελα Ντράκερμαν, «Όταν περάσεις τα 40, είσαι περισσότερο παγκόσμιος από ό,τι δεν είσαι. Η παντελώς αντεπιστημονική άποψή μου είναι ότι είμαστε 85% συνηθισμένοι και μόλις 5% μοναδικοί. Το να το γνωρίζεις είναι μια κάποια απογοήτευση, αλλά και μια κάποια ανακούφιση»

Ποια μέση οδό;

- Καμιά φορά κι ο τρόπος της ζωής μας μάς δημιουργεί κρίσεις. Τότε θέλουμε να τον αλλάξουμε, δεν μπορούμε, τρελαινόμαστε. Κάτι τέτοιο θα συνέβη και στην κόρη σας.
– Μα γιατί; Γιατί ν’ αλλάξει τρόπο ζωής; Τι είχε η ζωή της;
– Γιατί πώς να το κάνουμε μαντάμ, κάποια στιγμή όταν αντιληφθούμε όλοι μας πόσο αντιφατικός, πόσο αστείος είναι ο κόσμος μας, οι θέσεις μας, οι ιδέες μας.
– Με συγχωρείτε! Αστείος ο κόσμος μας;
– Αστείος γιατί …
– ΟΧΙ! Εγώ δεν τον βλέπω καθόλου αστείο, αντιθέτως μάλιστα!
– Το ξέρω. Αν τον βλέπατε τότε θα κινδυνεύατε κι εσείς!
– Πέστε μου… είναι πάρα πολύ σοβαρά; Λέτε;
– Όχι τόσο. Ελπίζω μετά από μια μικρή θεραπεία η κόρη σας να βρει την μέση οδό όπως την βρήκαμε όλοι μας.
– Δηλαδή, τι εννοείτε; Ποια μέση οδό;
– Εννοώ κύριέ μου ότι σιγά σιγά θα καταλάβει ότι πρέπει να μπορούμε να σιχαινόμαστε τους άλλους και να τους βγάζουμε το καπέλο και να τους αρνούμεθα και να υποτασσόμαστε σ’ αυτούς, να θέλουμε το καλό και να κάνουμε το κακό, ν’ αγαπάμε τον Νίκο και να παίρνουμε τον Γιώργο, να πιστεύουμε τους φίλους και να προδίδουμε τους φίλους, αυτό εννοώ, διαφορετικά δεν πρόκειται να επιβιώσει κανείς, θα τρελαθούμε όλοι, καταλάβατε;
– Δηλαδή γιατρέ μου, υπάρχει ελπίδα να συνέλθει;
– Να μείνετε ήσυχος. Η, ας πούμε τρέλα, της κόρης σας είναι μια μορφή που θεραπεύεται συνήθως. Μη φοβάστε, θα συνέλθει. Θα ξαναγυρίσει στο γραφείο της, θα παντρευτεί τον μνηστήρα της, θα κάνει παιδιά, θα τα βαφτίσει όπως τα βαφτίσατε κι εσείς, θα τα μεγαλώσει, όπως τα μεγαλώσατε κι εσείς, θα τα συμβουλεύει όπως τα συμβουλεύατε κι εσείς, θα ΠΡΟΣΑΡΜΟΣΤΕΙ όπως ΚΙ ΕΣΕΙΣ, όπως ΕΜΕΙΣ, όπως όλοι. Εκτός … αλλά, δεν βαριέστε, θα περάσει κι αυτό. Ηρεμήστε, θα περάσει.

Σχέσεις στο Διαδίκτυο

Αληθινές στιγμές μιας online ζωής
Οι σχέσεις στο Διαδίκτυο δεν είναι εικονικές.
Είναι πέρα για πέρα αληθινές και δεν σβήνουν μόλις κλείσεις τον υπολογιστή σου.
Προ ημερών μια γνωστή μου, ιδιαίτερα εξοικειωμένη με την κουλτούρα και το savoir vivre των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, είχε μια ανεπάντεχα τραυματική ψηφιακή εμπειρία. Εχοντας εκτελέσει χρέη κουμπάρας στον γάμο δύο φίλων, θέλησε περιχαρής τη μεθεπόμενη ημέρα να ανεβάσει στο Facebook ένα μίνι φωτογραφικό άλμπουμ από το μυστήριο. Λίγες ώρες αργότερα έλαβε ένα τηλεφώνημα από το ενοχλημένο ζευγάρι.
Είχαν θεωρήσει άκαιρο το ποστάρισμα των γαμήλιων φωτογραφιών τους, δεν ήθελαν οι προσωπικές στιγμές τους να γίνουν βορά του Διαδικτύου. Η γνωστή μου αδυνατούσε να καταλάβει προς τι αυτός ο αλληλοσπαραγμός. «Εγώ απλώς ήθελα να μοιραστώ τη χαρά μου μέσω Facebook!» έλεγε. Πρωτίστως αδυνατούσε να καταλάβει ότι ο «έξω κόσμος» δεν συνάδει πάντα με το πηγαίο ψηφιακό της αίσθημα.
Ενδεχομένως επειδή οι περισσότεροι είμαστε «μετανάστες» και όχι «αυτόχθονες» του Διαδικτύου, όπως η νέα γενιά που γαλουχείται με iPad και Προδέρμ, τείνουμε να ξεχνάμε τα όρια ανάμεσα στην online και στην αληθινή ζωή. Συχνά δε παραβλέπουμε ότι ο κυβερνοχώρος αντικατοπτρίζει αληθινές σχέσεις. Οτι ένα ελαφρύ «σκούντηγμα» στο Facebook μπορεί να έχει την ισχύ ενός γερού μπάτσου στη μέση του δρόμου. Νομίζουμε ότι τα σάρκινα συναισθήματά μας υπό μία έννοια καθαίρονται και εξωραΐζονται όταν εμβαπτίζονται σε άυλα bytes.
Οτι σιγά σιγά κονιορτοποιούνται σε μια «υπερπραγματικότητα» και σχεδόν παύουν να μας αφορούν. Και όμως, οι online σχέσεις αποδεικνύονται πολύ πιο αληθινές από όσο θέλουμε να νομίζουμε. Το λέει και η επιστήμη. Ο Πολ Τζέι Ζακ, καθηγητής Νευροοικονομίας στο Claremont Graduate University της Καλιφόρνιας, ο οποίος διερευνά εδώ και μία δεκαετία τις διαφορές ανάμεσα στις (ερωτικές κυρίως) σχέσεις που οικοδομούμε μέσα από τα social media και εκείνες που έχουμε στην αληθινή μας ζωή, έκανε εσχάτως μια σοκαριστική ανακάλυψη: δεν υπάρχει καμία απολύτως διαφορά!
«Eίναι σαν ο εγκέφαλός σου να μην είναι σε θέση να ξεχωρίσει αν εσύ ποστάρεις σε κάποιο μέσο κοινωνικής δικτύωσης ή αν είσαι εκεί αυτοπροσώπως. Eίμαστε τόσο υπερκοινωνικά όντα που όταν βρισκόμαστε μαζί με άλλους ανθρώπους απελευθερώνεται μια μεγάλη ποσότητα ντοπαμίνης. Την απελευθέρωση, όμως, της ίδιας ποσότητας μπορείς στην πραγματικότητα να την επιτύχεις και μέσω Twitter ή οποιουδήποτε άλλου μέσου κοινωνικής δικτύωσης».
Ο εγκέφαλος δεν σφάλλει. Οι διαπροσωπικές σχέσεις στο Διαδίκτυο είναι – σχεδόν – αληθινές. Το αντιλαμβάνεσαι κυρίως από τις διαδικτυακές οχλήσεις στην κανονική σου ζωή. Η σουβλιά που νιώθεις όταν συναντάς διά ζώσης κάποιον που το αίτημα φιλίας του ακόμη χάσκει αναπάντητο στο προφίλ σου στο Facebook. Τα like που έκανες (ή δεν έκανες) και θα αντιμετωπίσεις αργά ή γρήγορα face to face.
Η κακόβουλη οικειότητα «Μα, τέλος πάντων, όλη την Ελλάδα γύρισες εφέτος! Τόση άδεια είχες;» με την οποία σε προσεγγίζει ο γνωστός που έχεις ξεχάσει ότι είναι ψηφιακός φίλος σου και ότι είχε την ευκαιρία να σκανάρει το φωτογραφικό άλμπουμ σου από τις διακοπές. Η διαταραγμένη πλέον σχέση σου με τη διπλανή σου στο δημοτικό, γιατί μετά το ψηφιακό σας reunion έπειτα από 25 και πλέον έτη και τις χαρμόσυνες επικλήσεις της αιώνιας παιδικής φιλίας, οι υποσχέσεις σας να τα πείτε «από κοντά» έμειναν να αιωρούνται μαζί με το λοιπό πλαγκτόν του κυβερνοχώρου.
Οι εκδηλώσεις ή οι παρτίδες Criminal Case στις οποίες κλήθηκες και αγνόησες επιδεικτικά. Τα γενέθλια που ξέχασες, και ας έβλεπες όλη την ημέρα το κουτάκι με τον φιόγκο πάνω στην οθόνη. Οι αληθινές παρεξηγήσεις από το posting φωτογραφιών σε λάθος πόζες. Η διαρροή πικάντικων οικονομικών λεπτομερειών π.χ. ένα αθώο tweet με το ενοίκιό σου, εκλεκτός μεζές για τον δικηγόρο της πρώην συζύγου σου, η Αμερικανική Ακαδημία Δικηγόρων Διαζυγίου επιβεβαιώνει ότι το 81% των μελών της έχει περισυλλέξει αποδεικτικά στοιχεία από σελίδες κοινωνικής δικτύωσης.
Ολα δείχνουν ότι «η εικονικότητα είναι η πραγματικότητα» τουλάχιστον αυτό αποφαίνεται στις ΗΠΑ ένας στους τρεις «millennials» – οι γεννημένοι από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 ως το 2000. Και πολλές φορές ένα like ή μια λάθος φωτογραφία στο Facebook αρκούν για να φέρουν την καταστροφή.
Οπως συνόψισε πολύ εύστοχα προ ημερών στο αμερικανικό «The Atlantic» ο συγγραφέας και ιστορικός Κόντι Σ. Ντελιστράτι:

«Tα πάντα, ακόμη και οι μύχιες στιγμές μας, είναι παγιδευμένα σε ένα δίκτυο από πράγματα που μιλούν για λογαριασμό μας. Αλλά σε αυτό το σημείο πλέον δεν υπάρχει επιστροφή: είτε θα αρνηθείς ότι η ζωή σου πλέον ενορχηστρώνεται από διαφορετικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης είτε θα το αποδεχτείς».

ΑκενΑΤ-ΩΝ ο Αιρετικός Φαραώ

Ποιος ήταν ο Ακενατόν; Ο φαραώ που πρώτος θέσπισε το μονοθεϊσμό, που έθεσε σε κίνδυνο την ίδια του τη ζωή αψηφώντας θεούς και το επίσημο ιερατείο; Ήταν ένας τρελό ανδρείκελο ή ένας φωτισμένος οραματιστής; Έπεσε πράγματι θύμα δολοφονίας; Ακολουθούσε τυφλά τις βουλές της συζύγου του, της γοητευτικής Νεφερτίτης; Στο διάβα των αιώνων, τα κομμάτια που συνθέτουν τούτο το αινιγματικό παζλ σκόρπισαν.

Την περίοδο της βασιλείας του πατέρα του o Ακενατ-ΩΝ, δεν αναπαριστάνεται μαζί με τα υπόλοιπα μέλη της βασιλικής οικογένειας. Το ασυνήθιστο αυτό γεγονός μπορεί να οφείλεται στην ασθενική φύση και το παράξενο παρουσιαστικό του και οδήγησε ορισμένους ιστορικούς στο συμπέρασμα ότι ήταν παραγκωνισμένος από τη φαραωνική οικογένεια. H ανατροφή του ανατέθηκε στο ιερατείο του Ρα στην Ηλιούπολη – η Ηλιούπολη βρίσκεται στην κορυφή του δέλτα του Νείλου και είναι ακριβώς δίπλα απ’ την γη Γεσσέν στην οποία παροικούσαν οι Εβραίοι- και όχι στο ιερατείο του Άμμωνα, παραδοσιακού προστάτη του βασιλικού οίκου.

Με τον πρόωρο θάνατο (!) του μεγαλύτερου αδερφού του και χάρη στην εύνοια της μητέρας του βασίλισσας Τίυε, ο Αμένοφις IV ορίστηκε διάδοχος. Με βάση πρόσφατες έρευνες, με την βοήθεια της χρήσης DNA από μούμιες του τάφου του Τουταγχαμών, θεωρείται πως ο Ακεν-ατ-ΩΝ ήταν,  ο πατέρας του Τουτ-αγχ-αμ-ΩΝ γεγονός που για πολλά χρόνια αμφισβητούταν.

Ο πρώτος Αμέν-ΟΦΗΣ ασφάλισε τα ανατολικά σύνορα της Αιγύπτου, εκστρατεύοντας ως τη Συρία. Ο δεύτερος με το ίδιο όνομα άργησε ογδόντα χρόνια ώσπου να φανεί, καθώς μεσολάβησαν οι Φαραώ με το όνομα Θούθμωσης και βέβαια η Χασεψούτ. Ο δεύτερος εκείνος Αμένοφης κατέκτησε τη Συρία, ενώ ο τρίτος βρήκε πιο βολικό να παντρευτεί τις κόρες των αντιπάλων του και να ειρηνεύσει. Στα χρόνια του, ο πλούτος των Θηβών, της πρωτεύουσάς του, έφτασε στο απόγειο.

Ο Αμενόφης ο IV είχε παράξενη, απωθητική εμφάνιση, το κρανίο του μάκραινε πολύ προς τα πίσω, το πρόσωπό του ήταν μακρόστενο και κάτισχνο, τα χείλια του χοντρά, τα μάτια του πολύ λοξά, η μύτη του μακριά, τα μάγουλά του ρουφηγμένα, το σαγόνι του μακρύ κι αυτό, το ίδιο και ο λαιμός του, τα στήθη του φουσκωτά, η κοιλιά του κρεμασμένη, οι γλουτοί και οι μηροί του χοντροί και οι γάμπες του παχιές.

Η εμφάνισή του είναι σχεδόν αλλόκοτα ανδρόγυνη με μεγάλη απόκλιση από το ανθρώπινο. Έχει γυναικομαστία, μεγάλους γοφούς και κοιλιά εγκύου. Τα μάτια του είναι μακρόστενα και αμυγδαλωτά, έχει μακρύ σαγόνι, προεξέχοντα δόντια, μεγάλα αυτιά. Το κεφάλι του μακραίνει αφύσικα προς τα πίσω. Δύο είναι οι σωματικές αποκλίσεις του Ακενατόν, η γυναικωτή του εμφάνιση και το πολύ μακρόστενο κεφάλι του, αλλά και της συζύγου του όπως  και των παιδιών του.

Δες τις εικόνες και σκέψου πως είναι ρεαλιστικές, μελέτησε τους συνδέσμους και ΣΚΕΨΟΥ  … αν μπορείς

 

Η εντύπωση που έδινε ήταν αυτή ενός μη ανθρώπινου ανδρόγυνου πλάσματος. Πέθανε στα 1372 π.κ. κι άφησε στον διάδοχό του μια απέραντη πλούσια χώρα και μια πληγή:

Το ιερατείο που είχε πάλι αποκτήσει τεράστια δύναμη και υπαγόρευε τις επιθυμίες του θεού, κατά σύμπτωση επιθυμίες των ιερέων που δεν καταλάβαιναν τίποτα προκειμένου να αυξήσουν δύναμη και περιουσίες και να απολαύσουν ηδονές που σίγουρα δεν ταίριαζαν σε υπηρέτες του θεού. Με την απληστία και το αίμα να περισσεύει.

Μέσα σε όλα τα άλλα, είχαν εφευρεθεί και τα «μαγικά» για μια καλύτερη ζωή, μετά τον θάνατο. Πληρώνοντας στους ιερείς πλουσιοπάροχα, οι ζωντανοί εξασφάλιζαν πως, όταν θα πέθαιναν, θα έφθαναν με ασφάλεια στον άλλο κόσμο, δεν θα έχαναν το στόμα ή την καρδιά τους, το κεφάλι ή τα πόδια τους. Τα μαγικά μαντζούνια και οι μαγγανείες, τελειωμό δεν είχαν. Έναντι ενός όχι ευκαταφρόνητου ποσού, ο θνητός εξασφάλιζε ότι, μετά τον θάνατό του, δεν θα ξεχνούσε το όνομά του, θα είχε τη δυνατότητα να συνεχίσει να τρώει και να πίνει, θα μπορούσε να μετατρέπει το σκοτάδι σε φως, θα απομάκρυνε από το σώμα του τα φίδια κι ένα σωρό άλλα «θα» που η κερδοσκοπική φαντασία του ιερατείου είχε εφεύρει εκμεταλλευόμενη τον προβατάνθρωπο.

Ο επίσημος θεός Άμμων διέθετε ισχυρό ιερατείο, αλλά εκτός από τον Άμμωνα οι Αιγύπτιοι λάτρευαν πολλούς άλλους θεούς (Ρα, Σετ, Πτα, Ώρος, Ίσις, Όσιρις, Θωθ, Άπις, Άνουβις κλπ).  Ο μονοθεϊσμός ήταν κάτι ακατάληπτο και αδιανόητο για τους ανθρώπους της εποχής και μέχρι σήμερα το ίδιο ακριβώς συμβαίνει. Με πιο πλάγιο και κεκαλυμμένο τρόπο είναι το πιο χρήσιμο εξουσιαστικό εργαλείο όλων των εποχών ο κρατικός μονοθεϊσμός.

Ο Αμένοφης Δ’ καθόλου δεν ήθελε αυτό το όνομα, καθώς περιείχε μέσα του την έννοια του θεού Άμμωνα,του οποίου το ιερατείο πρωτοστατούσε στην λαμογιά και στην αρπαχτή όπως κάνουν όλα τα ιερατεία- θρησκείες σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης μέχρι σήμερα. Μαγικά, κάθε είδους φυλαχτά, θυσίες ζώων τάχα προς τον θεό αλλά στην ουσία για το ιερατικό φαγοπότι, χαρέμια με τις ωραίες «παλλακίδες του Θεού» που γεύονταν οι ιερείς, έκλυση ηθών και διαφθορά τον ενοχλούσαν. Ανέβηκε πιτσιρικάς στον θρόνο κι αμέσως επαναστάτησε, κόντρα σε όλα αυτά τα αίσχη των ιερέων ή μήπως τον εκμεταλλεύτηκαν ασύστολα αυτοί που μέχρι σήμερα καταδυναστεύουν την αξιοπρέπεια του ανθρώπου;

Βρισκόμαστε σε μια ιστορική εποχή που κανείς δεν διανοείται να πειράξει τα πράγματα και τον τρόπο με τον οποίο έχουν διαμορφωθεί. Δεν υπάρχουν εδώ επαναστάτες, προοδευτικοί, νεωτεριστές.  Η κοινωνία είναι μονολιθική. Στην κορυφή της βρίσκεται ο φαραώ.  Αμέσως μετά έρχεται το ιερατείο.  Η θρησκεία είναι κάτι που δεν αγγίζεται, το γνωρίζουν αυτό όλοι οι φαραώ.  Αν τους ενοχλεί το ιερατείο, έχουν άλλους τρόπους να το περιορίσουν, δεν αλλάζουν τη θρησκεία. Εκτός (…)

Μέσα στα ιερά των πανάρχαιων ναών της Αιγύπτου, πρέπει να υπήρχε άφθονο υλικό, που έδινε τροφή στο εξαιρετικά βολικό σχέδιο των Χαλδαίων, την εγκαθίδρυση του μονοθεϊσμού. Η θρησκευτική άλωση της Αιγύπτου ήταν πλέον θέμα λεπτών χειρισμών και άφθονου δόλου. Όλα δείχνουν ότι ο Φαραώ Ακενατών, υπήρξε ένα άβουλο θύμα των δόλιων μηχανορραφιών τους και ο άρχοντας που έπεσε θύμα των ηδονιστικο-εκστασιακών προφητικών ουσιών.

Άλλωστε η χαρακτηριστική απομόνωσή του στην μακρινή νησίδα Τελ Ελ Αμάρνα, καταμεσής του Νείλου (εκεί μετέφερε την πρωτεύουσα του) πολύ νοτιότερα από το πολυσύχναστο δέλτα του Νείλου,  αποκαλύπτει μια ασυνήθιστη συμπεριφορά αναχωρητού και όχι υπεύθυνου ηγέτη! Αυτός ο ονειροπαρμένος ηγέτης, θα χρησιμοποιηθεί για την εκτέλεση του θρησκευτικού αποκεφαλισμού της χώρας. Πρόσχημα για το μαζικό αυτό έγκλημα, μια και κατά τους ιστορικούς η θρησκευτική αυτή αναταραχή δεν ήταν αναίμακτη και πάλι η δήθεν θέληση ενός παντοδύναμου θεού με το όνομα… ΑΤ- ΩΝ!

Η θρησκευτική αναταραχή, έλαβε λυσσαλέες διαστάσεις, η χώρα αιματοκυλίστηκε και είναι άγνωστο πόσοι αθώοι συντρίφτηκαν κάτω απ’ τα πέλματα των μαχόμενων για την εξουσία «θεών». Κατά περίεργο τρόπο, η πρώτη αυτή μάχη της μονοθεϊσμού (μονολατρείας) τελικά χάνεται! Οι πολυθεϊστές ιερείς, ανασυντάχθηκαν και νίκησαν. Βρήκαν σύμμαχο τους τον νεαρό Τουταγχαμών, κατηγόρησαν τους αληθινούς υποκινητές, ξεσκεπάζοντας τη δόλια δράση τους, υποβιβάζοντάς τους από άρχοντες της χώρας και πανίσχυρους διαχειριστές του αιγυπτιακού πλούτου, σε εχθρούς της χώρας και προδότες. Η σαρωτική υποβάθμιση και η σκληρή δουλεία, ήταν γι’ αυτούς προφανώς η μόνη άξια τιμωρία που τους επέβαλαν, οι καταταλαιπωρημένοι πλέον υλικά και πνευματικά Αιγύπτιοι.

Η γερακοκέφαλη μορφή του Ρα-Αράκχτυ αντικαταστάθηκε τώρα από το σύμβολο ενός ηλιακού δίσκου («ΑΤ-ΩΝ» σημαίνει στην κυριολεξία «φωτεινός δίσκος»), που οι καθοδικές ακτίνες του κατέληγαν σε ανθρώπινα χέρια, μερικά από τα οποία κρατούσαν το ιερό ανκχ, σύμβολο της ζωής. Στην ουσία ο ΑΤ-ΩΝ δεν αντιπροσώπευε τον ήλιο ως υλικό ουράνιο σώμα αλλά τη Μονάδα, τη Μία ζωοδόχο πηγή που συντηρεί τη δημιουργία με το φως της, το ΩΝ.

Η μορφή της λατρείας του ΑΤ-ΩΝ, όπως αποκαλύφτηκε στο λαμπρό ναό της νέας πρωτεύουσας, δεν απαιτούσε πλέον τη μεσολάβηση των ιερέων όπως η λατρεία των άλλων μεγάλων θεών κι αυτή ήταν η πιο επαναστατική από όλες τις μεταρρυθμίσεις. Ίσως αυτό ήταν που ξεσήκωσε τις μεγαλύτερες αντιδράσεις κι όχι αποκλειστικά από το ιερατείο του Άμωνα αυτή τη φορά. Το κύμα των αντιδράσεων κορυφώθηκε σε σημείο που ο Aκχενατόν έχασε την ψυχραιμία του. Λίγο μετά τον ένατο χρόνο της βασιλείας του έκλεισε τους ναούς των άλλων θεών, εξαπέλυσε σκληρές διώξεις κατά των ιερέων του Άμωνα και διέταξε τη διαγραφή του ονόματός του, καθώς και της λέξης «θεοί» από όλα τα μνημεία της χώρας.

«Δεν με λένε Αμένοφη αλλά Αχνατόν (ή ΑκενΑΤ-ΩΝ)», διακήρυξε. Το όνομά του σήμαινε «ο ΑΤ-ΩΝ είναι ευχαριστημένος» και ΑΤ-ΩΝ ήταν ο θεός Ήλιος- ΑΤ-ΩΝ- ο ένας και μοναδικός αληθινός θεός. Όλοι οι άλλοι ήταν παραμύθια. Ακόμα και ο μέγας Άμμωνας. Πιθανότεροι υποκινητές της θρησκευτικής αναταραχής στη αιγυπτιακή ιστορία, οι εκεί παρεπιδημούντες Χαλδαίοι!

Κατά την προσφιλή μέθοδο των προκατόχων του, ο Φαραώ, έσβησε από παντού κάθε επιγραφή που θύμιζε τον Άμμωνα. Διαγράφηκε ακόμα και το όνομα του πατέρα του, που το περιείχε. Η Θήβα, άντρο του ιερατείου του Άμμωνα, καταργήθηκε από πρωτεύουσα. Έστησε νέα, την ΑκετΑΤ-ΩΝ, την «πόλη του ορίζοντα του ΑΤ-ΩΝ», στη θέση που αργότερα κτίστηκε η Τελλ ελ Αμάρνα. Η Θήβα γρήγορα οδηγήθηκε στην παρακμή. Η ΑκετΑΤ-ΩΝ υπό την προστασία του, γνώρισε πρόσκαιρη ακμή κι ευημερία.

Ο μονοθεϊσμός υπέβοσκε από τα χρόνια του πατέρα του Αμένοφη Γ’. Οι τότε αρχιτέκτονες Σούτι και Χορ είχαν χαράξει «ύμνο στον ένα και μοναδικό θεό» σε μια στήλη που σήμερα βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο και ο Άμμωνας Ρα (ο θεός Ήλιος) είχε καταντήσει ο υπέρτατος θεών των Αιγυπτίων. Έτσι, ήταν φανερό ότι ο ΑΤ-ΩΝ δεν ήρθε από το πουθενά. Απλά, ήρθε άγαρμπα και βιαστικά. Ο ίδιος ο Φαραώ συνέθεσε έναν μακροσκελή ύμνο στον θεό του. Ξεκινούσε με τους στίχους …

«Όταν ωραίος σηκώνεσαι απ’ τ’ ουρανού τον ορίζοντα
ω Δίσκε, ζωή αρχή ζωής!
όταν υψώνεσαι από τον ανατολικό ορίζοντα,
όλα τα εδάφη γεμίζεις με τις ομορφιές σου»

Τον ύμνο στον ΑΤ-ΩΝ αντιγράφει ο Ψαλμός CIV του Ησαΐα, που γράφτηκε επτακόσια χρόνια αργότερα. Στα 1912 μ.κ.ε. ο Αμερικανός ιστορικός και αιγυπτιολόγος, καθηγητής στο πανεπιστήμιο του Σικάγου, Jas. H. Breasted υποστήριξε ότι ο μονοθεϊσμός γεννήθηκε με την επί Θούθμωση Γ’ ενοποίηση του μεσογειακού κόσμου κάτω από την εξουσία της Αιγύπτου. Ίσως να ισχύει αυτό για τη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, καθώς στον Ελλαδικό χώρο, από αυτήν ακριβώς την εποχή (ΙΔ’ π.κ.ε. αιώνας) αρχίζει η εξάπλωση του Δωδεκάθεου. Άλλωστε, η Αίγυπτος αποδειγμένα ποτέ δεν υπέταξε την Κρήτη, τον Ελλαδικό χώρο και το Αιγαίο.

Η κυρίαρχη διαφορά ανάμεσα στον Ήλιο Άμμωνα Ρα και στον Ήλιο ΑΤ-ΩΝ, είναι ότι ο πρώτος ήταν ο υπέρτατος θεός μόνο των Αιγυπτίων, ενώ ο ΑΤ-ΩΝ ο μοναδικός θεός όλων των ανθρώπων και όλων των κρατών της γης. Ακόμα, ο Άμμωνας Ρα ήταν θεός που σύχναζε στα πεδία των μαχών, πολεμούσε και νικούσε. Ο ΑΤ-ΩΝ προτιμούσε να ζει ανάμεσα στα λουλούδια, τα δέντρα και τις εκδηλώσεις της ζωής σε καιρό ειρήνης. Ήταν ο Θεός που έκανε «τα πρόβατα να χοροπηδούν» και «τα πουλιά να πετούν στους κήπους». Ο θεός δεν είναι πια πρόσωπο με ανθρώπινη μορφή αλλά μια θεία ιδιότητα, η οποία στηρίζεται στην γονιμοποιό και τροφοδότρια θερμότητα του ήλιου. Η δόξα της φλεγόμενης τροχιάς του είναι το έμβλημα της υπέρτατης δύναμης. Ταυτόχρονα, ο ήλιος είναι θεός του έρωτα, τρυφερός δημιουργός του παιδιού στην κοιλιά της μάνας, αλλά και θεός της καλοσύνης και της ειρήνης.

Ο ΑχνΑΤ-ΩΝ απαγόρευσε στους καλλιτέχνες να παριστάνουν τον ΑΤ-ΩΝ με οποιονδήποτε τρόπο, επειδή «ο θεός δεν έχει ανάγκη μορφής». Τους ζήτησε όμως να απελευθερωθούν από τις φόρμες του ιερατείου και τις συμβατικότητες και να δώσουν στα έργα τους τις μορφές που οι ίδιοι αναγνώριζαν στα θέματά τους. Η ελευθερία στην Τέχνη ανέδειξε μεγάλους καλλιτέχνες όπως ο Μπεκ, ο Αούτα κι ο Νουτμόσε. Ζωγράφισαν ζώα και φυτά με έρωτα προς τη λεπτομέρεια και την τελειότητα αλλά κι αναζήτησαν θέματα που απεικόνιζαν την ευτυχία και την αφθονία, σε αντίθεση με προηγούμενες εποχές, όταν η θεματική περιστρεφόταν γύρω από την πείνα και το σκοτάδι που εκδιώκονταν είτε χάρη στον Φαραώ, είτε χάρη στον θεό.

Ουσιαστικά, η επανάσταση του ΑχνΑΤ-ΩΝ θα ήταν η πορεία ενός ποιητή προς την ουτοπία, αν δεν ήταν υποκινούμενη από τους Χαλδαίους. Ποτέ του δεν κατάλαβε ότι η πίστη, οι εμμονές και οι εμφυτεύσεις δεν αλλάζουν από τη μια μέρα στην άλλη κι ό,τι δεν φθάνουν τα διατάγματα για να καταπολεμηθούν δοξασίες αιώνων, κυρίως όταν αυτές στηρίζουν οικονομικά και σεξουαλικά συμφέροντα. Συγγραφείς και καλλιτέχνες βρήκαν τον παράδεισο της δημιουργίας, την απόλυτη ελευθερία στην έκφραση, το τέλειο περιβάλλον για την υλοποίηση της έμπνευσης. Το ιερατείο όμως, οι μάγοι και οι κατασκευαστές φυλακτών, η γραφειοκρατία και οι τοπικοί εξουσιαστές είδαν τη νέα θρησκεία ως τον τρομερό αντίπαλο, τον επικίνδυνο ανταγωνιστή που απειλούσε όλα όσα είχαν κερδίσει με την εκμετάλλευση της λαϊκής πίστης και της αφέλειας ενός λαού στην πλειοψηφία του δεισιδαίμονα και αγράμματου.

Η θρησκευτική αναταραχή, έλαβε λυσσαλέες διαστάσεις, η χώρα αιματοκυλίστηκε και είναι άγνωστο πόσοι αθώοι συντρίφτηκαν κάτω απ’ τα πέλματα των μαχόμενων για την εξουσία «θεών». Κατά περίεργο τρόπο, η πρώτη αυτή μάχη της μονοθεϊσμού (μονολατρείας) τελικά χάνεται! Οι πολυθεϊστές ιερείς, ανασυντάχθηκαν και νίκησαν. Βρήκαν σύμμαχο τους τον νεαρό Τουταγχαμών, κατηγόρησαν τους αληθινούς υποκινητές, ξεσκεπάζοντας τη δόλια δράση τους, υποβιβάζοντάς τους από άρχοντες της χώρας και πανίσχυρους διαχειριστές του αιγυπτιακού πλούτου, σε εχθρούς της χώρας και προδότες. Η σαρωτική υποβάθμιση και η σκληρή δουλεία, ήταν γι’ αυτούς προφανώς η μόνη άξια τιμωρία που τους επέβαλαν, οι καταταλαιπωρημένοι πλέον υλικά και πνευματικά Αιγύπτιοι.

Το ροκάνισμα της εξουσίας του Αχν-ΑΤ-ΩΝ ξεκίνησε από μέσα:

«Ο Αχν-ΑΤ-ΩΝείναι βλάσφημος»: Απαγόρευσε τη λατρεία θεών που αγαπά ο λαός και που είναι ριζωμένοι στις καρδιές μας ατέλειωτους αιώνες.
«Ο Αχν-ΑΤ-ΩΝ είναι βλάσφημος»: Εξάλειψε τον Άμμωνα από όνομα του πατέρα του, δείχνοντας ασέβεια στους νεκρούς. Οι παλιοί θεοί λατρεύονταν στα κρυφά, το ιερατείο ραδιουργούσε, ακόμα και οι υπουργοί του εύχονταν τον θάνατό του, πριν να αφεθεί η αυτοκρατορία να καταρρεύσει.

Ο Φαραώ συνέχισε να ζει απομονωμένος στον ουτοπικό κόσμο του. Είχε αποκτήσει επτά κόρες και κανένα γιο αλλά δεν ήθελε να κάνει χρήση του νόμου που του επέτρεπε να κοιμηθεί με άλλη προκειμένου να αποκτηθεί διάδοχος. Ήταν πιστός στη σύζυγό του, πανέμορφη Νεφερτίτη, την οποία αποκαλούσε «κυρία της ευτυχίας του, η οποία με τον ήχο της φωνής της ευχαριστούσε την ψυχή του Φαραώ» κι όταν ορκιζόταν, έλεγε «στην ευτυχία που μου προσφέρουν η βασίλισσα και τα παιδιά της».

Είναι ο μοναδικός Φαραώ που απεικονίζεται σε κόσμημα αγκαλιά με την γυναίκα του. Η Νεφερτίτη άλλωστε επηρέαζε την τέχνη της εποχής της, στήριζε τον Φαραώ στην θρησκευτική του μεταρρύθμιση κι έφερε αναστάτωση στις ως τότε κρατούσες παραδόσεις. Στις δημόσιες εμφανίσεις, κρατούσε τον βασιλιά από το χέρι, ενώ γύρω από τον θρόνο, το κοριτσομάνι έπαιζε αμέριμνο. Το όνομά της σήμαινε «η αγαπημένη που έρχεται». Ήταν κι αυτή μια πριγκίπισσα των Μιτάνι που παντρεύτηκε τον Φαραώ στα πλαίσια της λογικής της διατήρησης της ειρήνης. Παρά τα προξενιά και τις σκοπιμότητες, ο έρωτας ανάμεσά τους επήλθε κεραυνοβόλος.

Τα σύννεφα όμως πλήθαιναν στον ορίζοντα, καθώς δεν έλειψε και ο εξωτερικός παράγοντας. Στα 1893, ο Ουίλιαμς Φλίντερς Πίτρι ανακάλυψε στην Τελλ ελ Αμάρνα πάνω από 350 πινακίδες, επιστολές στην σφηνοειδή γραφή, με εκκλήσεις τοπαρχών της Ανατολής προς τον ΑχνΑΤ-ΩΝ, να τους στείλει βοήθεια. Χετταίοι και άλλοι απειλούσαν τις αιγυπτιακές κτήσεις.

Ο Φαραώ δίσταζε. Ποτέ του δεν είχε πειστεί ότι η Αίγυπτος είχε δικαίωμα να υποδουλώνει άλλους λαούς και να τους επιβάλλει φόρους κι ότι έπρεπε να αποκρούσει εχθρούς που εισέβαλαν στις αιγυπτιακές κτήσεις για να τις καταπιέζει ο ίδιος. Οι υποτελείς τον πήραν χαμπάρι. Η μια μετά την άλλη, οι χώρες ξεσηκώθηκαν, έδιωξαν τις αιγυπτιακές φρουρές και σταμάτησαν να πληρώνουν «προστασία».

Ουσιαστικά, ανέκτησαν την ελευθερία τους χωρίς να ανοίξει μύτη. Ταυτόχρονα όμως, τα δημόσια ταμεία της Αιγύπτου που χάρη στους φόρους των υποτελών ήταν γεμάτα, άρχισαν να αδειάζουν. Η εκμετάλλευση των ορυχείων χρυσού σταμάτησε, η διοίκηση πέρασε σε κατάσταση χάους. Κόπηκε η χρηματοδότηση ποιητών και καλλιτεχνών και μαζί της χάθηκαν και οι φίλοι. Ο λαός στράφηκε εναντίον του ανοιχτά. Όλοι περίμεναν τον θάνατό του. Αλλά και ο ίδιος καρτερούσε το τέλος του. Πέθανε κάπου ανάμεσα στο 1362 και το 1356 π.κ.ε.

Ό,τι με τόσο πείσμα προσπάθησε να δημιουργήσει, καταστράφηκε την άλλη κιόλας μέρα. Η πρωτεύουσά του εγκαταλείφθηκε, τα κτίσματά του γκρεμίστηκαν και το όνομά του διαγράφηκε από τα επίσημα αρχεία του κράτους από τους εχθρούς του τα ιερατεία.  Η σορός του δεν αξιώθηκε ιδιαίτερης ταφής. Τοποθετήθηκε ανώνυμα στον τάφο της μητέρας του Τύγης. Οι διάδοχοί του κατάργησαν όλες τις καινοτομίες του προκατόχου τους και κάθε επιγραφή με το όνομα ΑΤ-ΩΝ και ΑκενΑΤ-ΩΝ σβήστηκε. Όλα επανήλθαν στην προτέρα κατάσταση και ο ΑκενΑΤ-ΩΝ ήταν σαν μην έζησε ποτέ. Η Αίγυπτος συνέχισε να πορεύεται στο μακρύ ταξίδι της στην Ιστορία με τον τρόπο που ήξερε: μονολιθική,  άκαμπτη και με βαρύ βηματισμό.

Όταν οι αρχαιολόγοι έφτασαν ως τη σαρκοφάγο του, ανακάλυψαν κάτω από τα οστά των ποδιών του ένα φύλλο χρυσού με την τελευταία προσευχή του:

«Αναπνέω την εξαιρετική πνοή που βγαίνει από το στόμα σου, θαυμάζω κάθε μέρα την ομορφιά σου,
θέλω με πάθος ν’ ακούσω την γλυκιά σου φωνή, έστω κι αν έχεις τη μορφή του βόρειου ανέμου.
Για να ξανανιώσουν τα μέλη μου από την αγάπη σου.
Δώσε μου το χέρι και βοήθησέ με να δεχτώ το πνεύμα σου και να πάρω ζωή από αυτό.
Φώναζέ με με τ’ όνομά μου στους αιώνες κι αυτό δεν θα χαθεί ποτέ».

Η  Νεφερτίτη έκανε κάθε προσπάθεια να διατηρήσει την πολιτική του Αχνατόν. Χωρίς καμιά βοήθεια από κανέναν, δεν τα κατάφερε. Σχεδόν δυο χρόνια αργότερα, δέχτηκε ως νέο Φαραώ τον πιτσιρικά άντρα, μιας από τις κόρες της. Ο Αχνατόν του είχε δώσει το όνομα Τουτ-Αγχ-ατ-ΩΝ για να θυμίζει τον θεό ΑΤ-ΩΝ. Βασίλευσε για λίγο κάτω από την επιρροή της Νεφερτίτης. Ξαφνικά, άλλαξε το όνομά του σε Τουτ-αγχ-αμ-ΩΝ, ώστε να θυμίζει τον Άμμωνα κι αποκατέστησε το ιερατείο, επιστρέφοντας στις Θήβες, την παλιά πρωτεύουσα που ο ΑχνΑΤ-ΩΝ είχε καταργήσει.

Ακόμα και τα ονόματα των δυο αντιπάλων είναι δηλωτικά της θρησκευτικής τους αντιπαλότητας. Ακενατών θα πει: «ζώσα εικόνα του Άτ-ΩΝ» και Τουταγχαμών: «ζώσα εικόνα του Άμ-ΩΝ». Ο Τουταγχαμών «πέθανε» -το πιθανότερο είναι να δηλητηριάστηκε απ’ την απερχόμενη αντίπαλη θρησκευτική παράταξη- σε ηλικία δέκα οκτώ μόλις ετών. Υπήρξε γαμπρός και πιθανότατα γιος του μεταρρυθμιστή Ακενατών. ( Βλ. «Θεοί τάφοι και σοφοί» Orig. Title: «Gotter, graber und geleherte» Σ. Σεράμ.) και ξεχάστηκε. Ακόμα κι από τους καταλόγους των βασιλέων διαγράφηκε. Ξανάρθε στην επιφάνεια, όταν, συμπτωματικά, στα 1922 ανακαλύφθηκε ο τάφος του.

Η Νεφερτίτη ξαναπαντρεύτηκε, αυτή τη φορά ένα γέρο με διασυνδέσεις και δύναμη. Έμεινε στην εξουσία άλλα τέσσερα χρόνια. Με τον θάνατό της, η  πόλη Ακετατόν εξαφανίστηκε από τον χάρτη, όπως και η μνήμη της κι ο τάφος της. Η Αίγυπτος έπεσε ακόμα πιο βαθιά στην μιζέρια και την αναρχία. Ο πανίσχυρος στρατηγός Χορεμχάμπ, παλιός σύντροφος και φίλος του Αχνατόν, ήταν αυτός που τα βρήκε με το ιερατείο κι ανέλαβε την ηράκλεια προσπάθεια να αναστήσει το βασίλειο …

Ας σκεφτούμε ένα φανταστικά μαγικό σενάριο. Με κάποιον θεϊκό ή μαγικό τρόπο η γη γίνεται μια ουτοπία. Οι άνθρωποι είναι ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ, δεν δουλεύουν και ζουν ήρεμοι, γαλήνιοι, ενθουσιασμένοι, χαρούμενοι, φιλοσοφώντας στοχαζόμενοι. Όλα που είναι απαραίτητα για την καλή επιβίωση του ανθρώπου είναι δωρεάν, δεν υπάρχουν χρήματα, ωράρια, πόλεις, θρησκείες, σεξ, ναρκωτικά, ποδόσφαιρο, συναυλίες, κινηματογράφος, τηλεόραση, γενικά δεν υπάρχει κανένας –ισμος καμία εξάρτηση, κανένα ιεραρχείο πολιτικό, θρησκευτικό, αθλητικό, καλλιτεχνικό, ή άλλο.

Πόσο χρόνο νομίζετε πως θα χρειαστεί ο ευτυχής άνθρωπος για να καταστρέψει την ζωή του ν’ “ανακαλύψει τον πολιτισμό και την θρησκεία” και να γίνει σκλάβος τους;

… και ΝΑΙ υπάρχουν σημεία στον πλανήτη ΓΗ που οι άνθρωποι ζουν με αυτόν τον τρόπο, χωρίς θεούς και -ισμούς.

Όσμωση των αιώνων

Η Ολίβια στο άνοιγμα της πόρτας του γραφείου του αφεντικού της αντίκρισε μια εικόνα που δεν είχε να κάνει σε τίποτα με τους φόβους της. Ο Τζώρτζ χαμογελαστός και φανερά κεφάτος με ένα ποτήρι σαμπάνιας στα χέρια, μιλούσε χειρονομώντας  ήπια στο τηλέφωνο. Της έγνεψε να περάσει την ώρα που αποχαιρετούσε ευγενικά τον συνομιλητή του.

-Λοιπόν Ολίβια. Έχουμε πολύ καλά νέα από τα εργαστήρια. Ένα  προϊόν μας είναι έτοιμο και μετά τις απαραίτητες δοκιμές, θα διοχετευθεί στις επιτροπές διαχείρισης όλων των κρατών του κόσμου. Μέχρι στιγμής οι υπάρχοντες  μικροί  τρισδιάστατοι εκτυπωτές γνωστοί ως  νανο-συγκεντρωτές  μπορούσαν να δημιουργήσουν και να μεταφέρουν ένα μικρό ανόργανο αντικείμενο σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου. Λύνοντας όμως  το πρόβλημα της συμπίεσης μπορούμε πια να στείλουμε μεγάλους όγκους. Ανόργανα ογκώδη εμπορεύματα θα μπορούν να διακινούνται πολύ γρήγορα σε όλο τον πλανήτη από τους μεγάλους νανο-συγκεντρωτές.

Μια ακόμη νίκη ενάντια στον χρόνο!

Η Ολίβια την ώρα που άκουγε τον  χειμαρρώδη Τζώρτζ Στίβενσον επανήλθε κατευθείαν στους φυσιολογικούς ρυθμούς της  ρουτίνας της, αναγνωρίζοντας το πιο σταθερό σημείο της ζωής της. Είναι μια συνηθισμένη εικόνα αυτή του αφεντικού της. Κάθε φορά που «εγκαινιάζει» (δικός του όρος) ένα προϊόν, ανοίγει  σαμπάνια και την φωνάζει να της το ανακοινώσει για να το γιορτάσουνε.

Βλέπεις είναι τόσο απομονωμένος στο πανύψηλο παλάτι του όσον αφορά την φυσική του παρουσία, που η Ολίβια έγινε η μόνιμη επαφή και διασύνδεσή του με τον άνθρωπο στην ολοκληρωμένη του μορφή. Αυτή που μόνο εάν βρεθείς στον ίδιο χώρο με έναν άνθρωπο μπορείς να αντιληφθείς.

Έτσι κατά κάποιο τρόπο η Ολίβια φάνταζε σαν το μοναδικό μέλος μιας τελείως ιδιόρρυθμης οικογένειας  του. Όντως είναι πολύ καλά τα νέα κ. πρόεδρε είπε, με ένα πλατύ χαμόγελο την ώρα που γέμιζε το ποτήρι της με σαμπάνια. Επίσης υπάρχει και κάτι άλλο, είπε ο Τζώρτζ προτείνοντας το ποτήρι του για το επίσημο τσούγκρισμα. Σε ένα από τα πιο σημαντικά εργαστήρια πάμε εξόχως καλά. Ξαφνικά σταμάτησε κοίταξε προς το ταβάνι για κάποια δευτερόλεπτα, και βάζοντας το χέρι κάτω από τα χείλη του είπε.

- Μάλιστα τώρα που το αναφέρω. Κάνε μου μια χάρη Ολίβια. Κάλεσε τον Μάικλ Ρανιέρι να έρθει τώρα αμέσως εδώ.

Αν και της ξέφυγε για δέκατα του δευτερολέπτου μια νότα έκπληξης και ανησυχίας, κατάφερε να μείνει απόλυτα ψύχραιμη και φυσιολογική. Βεβαίως, είπε και κατευθύνθηκε προς το γραφείο της γιατί μόνο εκεί είχε πρόσβαση στο δίκτυο των τηλεπικοινωνιών. Στο γραφείο του προέδρου ο μόνος στον κόσμο που μπορούσε να επικοινωνήσει, ήταν αυτός και μόνο αυτός.

Ο Μάικλ φανερά ανήσυχος, μπήκε στο γραφείο, συνοδευμένος από την Ολίβια.

Σου το είπα Μάικλ ότι έτσι θα είναι τα πράγματα από εδώ και πέρα είπε ο Τζώρτζ κάνοντας νόημα στην Ολίβια να φύγει μπαίνοντας κατευθείαν στο θέμα. Παρακολουθώ με μεγάλη προσοχή, την πορεία και την πρόοδο του εργαστηρίου σου, προσωπικά. Πιστεύω  ότι καταλαβαίνεις πόσο σημαντικό είναι το αντικείμενό σου και σε περίπτωση που θα έχουμε αποτελέσματα, πόσο μεγάλη είναι η ευθύνη μας στην διαχείριση του.

Ο Μάικλ κούνησε το κεφάλι καταφατικά αλλά έδειχνε να μην καταλαβαίνει. Άκου προσεκτικά συνέχισε ο Τζώρτζ. Σου έχω δώσει μια σειρά από στοιχεία και πειράματα μέχρι τώρα διακεκομμένα και ασύνδετα. Την σύνδεση την κάνω εγώ. Αυτό θα συνεχιστεί για κάποιο διάστημα μέχρι να ενώσω όλο το πάζλ, από τα κομμάτια που είχα πριν έρθεις εσύ και από τα κομμάτια που χτίσαμε  και θα χτίσουμε μαζί. Μετά από αυτό θα ξεκινήσει μια άλλη περίοδος για την οποία θα μιλήσουμε όταν έρθει η ώρα.

Αυτή ήταν η συνήθεις πρακτική του Τζώρτζ  Στιβενσον από τότε που πρωτοξεκίνησε την καριέρα του. Μόνο αυτός σαν ενορχηστρωτής και διευθυντής ορχήστρας είχε την γνώση να συνθέτει την συμφωνία των βασικών ανακαλύψεών του προστατεύοντας τες  από τον κίνδυνο της αναπαραγωγής τους.

Επίσης το σύστημα JFA που γεννήθηκε, υλοποιήθηκε και χειρίζεται η οργάνωση του «justice for all» είναι αυτό που του εξασφαλίζει την απόλυτη κυριαρχία και τον χρήζει αδιαμφισβήτητο ηγεμόνα αυτού του πλανήτη. Στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας υπάρχει μια ομπρέλα από μικροσκοπικά σωματίδια που έχουν αισθητήρες, υπολογιστές, κάμερες  και επικοινωνιακές δυνατότητες. Με αυτήν την ομπρέλα υπάρχει εικόνα και καταγραφή εικόνας για οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη.

Στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας τώρα μια άλλη  σκόνη, η οποία είναι ακίνδυνη για τον άνθρωπο και τα έμβια όντα, εκτός του ότι  έχει τις παραπάνω δυνατότητες εισχωρεί και σε όλους τους κλειστούς χώρους, περιέχοντας τους υπολογιστές που είναι γνωστοί σαν ανιχνευτές παραβατικότητας.

Αυτοί είναι συνδεδεμένοι με ένα σύστημα μεγάλων ηλεκτρονικών εγκεφάλων οι οποίοι έχουν στην μνήμη τους το DNA και όλα τα στοιχεία κάθε ανθρώπου, που θέλει να συμμετέχει ενεργά στον  καινούργιο πολιτισμό. Και αυτό υποχρεωτικά γιατί και τα φάρμακα και οι οδηγίες των γιατρών σε περίπτωση ανάγκης, περνούν μέσα από αυτό το σύστημα και είναι απαραίτητο για όλους.

Αυτοί οι εγκέφαλοι έχουν την δυνατότητα να κρίνουν την σοβαρότητα της κατάστασης και να ειδοποιούν απευθείας τις αρχές και τους ανθρώπους της για να επέμβουν,  είτε αυτό είναι ατύχημα, είτε μικροπαράπτωμα, είτε απόδραση από τιμωρημένους, ή από τις γειτονιές των ξεχασμένων είτε από εισβολή σε χώρους χωρίς την απαραίτητη άδεια, είτε από … τον κ. Στίβενσον για τους δικούς του προσωπικούς λόγους.

Ο κεντρικός εγκέφαλος, που χειρίζεται ο Τζώρτζ τελείως ανεξάρτητος από όλους τους άλλους είναι εμφυτευμένος σε μορφή μικρών νανορομπότ στον εγκέφαλο του, που μέσω των τριχοειδών αγγείων αλληλεπιδρούν,  με τους βιολογικούς του νευρώνες. Ο τεχνητός εγκέφαλος είναι επιφορτισμένος να παρακολουθεί περί τα  500 άτομα πάνω στον πλανήτη, κυρίως τους ηγέτες των κρατών, να επικοινωνεί με το ασυνείδητο τμήμα του εγκεφάλου, ανταλλάσσοντας πληροφορίες χωρίς να ενοχλεί το συνειδητό και όταν κρίνει απαραίτητο να ειδοποιεί και να περιμένει απόφαση.

Έτσι ο χρόνος που ξοδεύει καθημερινά ο Τζώρτζ για αυτά τα θέματα είναι ανεκτός. Η αλήθεια είναι ότι ο Μάικλ δεν σκέφτηκε ποτέ όσον καιρό έπαιρνε τα στοιχεία και δούλευε πάνω σε αυτά με συγκεκριμένες εντολές ,τον τελικό στόχο του εγχειρήματος. Ακούγοντας όλα αυτά που του έλεγε ο Τζώρτζ άρχισε να συνθέτει.

Το αποτέλεσμα, σε συνδυασμό με το πάθος που άγγιζε την ηδονή του ομιλούντος, έκανε το αίμα του να παγώσει. Ο Τζώρτζ κατάλαβε αμέσως τι συμβαίνει και κοιτάζοντας βαθειά στα άχρωμα μάτια του πανιασμένου προσώπου του συνομιλητή του είπε:

- Αθανασία! Αιώνια ζωή!

- Αυτός είναι ο στόχος Μάικλ. Δεν θέλω να ξέρω πόσο μπορούμε να ξεγελάσουμε τον χρόνο! Θέλω απλώς να του γελάμε  κατάφατσα, αιώνιοι νικητές.

- Μπορώ να καθίσω, τραύλισε ο Μάικλ την ώρα που σωριάζονταν στην πολυθρόνα χωρίς να περιμένει την απάντηση. Δίπλα του ήταν το γεμάτο με σαμπάνια ποτήρι της Ολίβια. Το άρπαξε και εξαφάνισε το περιεχόμενο του  με μια τεράστια γουλιά. Τώρα πια καταλάβαινε όλο το νόημα αυτών περί ασφαλείας και παρακολούθησης  που του έλεγε ο Τζώρτζ στην πρώτη τους συνάντηση, όταν πήρε την απόφαση να αποδεχθεί την προαγωγή του. Τώρα ένοιωσε το πόσο δεσμευμένη είναι όλη του η  ζωή, με εκείνη την απόφαση.

- Κατάλαβα κ. Πρόεδρε. Κατάλαβα. Ψιθύρισε ασυναίσθητα.

- Δεν θέλω να σε τρομάξω. Απλά θέλω να ξέρεις τελείως καθαρά όλη την κατάσταση είπε ο Τζώρτζ και σαν κάτι τελείως παράξενο που έμοιαζε με υποψία στοργής εμφανίστηκε στο βλέμμα του. Από εκεί και πέρα να ξέρεις ότι, ότι και να γίνει εμείς δεν θα πάψουμε ποτέ  να είμαστε οι αναβάτες της  υπέροχης και τρομερά ενδιαφέρουσας  ζωής μας, αθάνατης η μη.

Ήταν πολύ απότομα όλα αυτά για τον Μάικλ. Άλλα περίμενε για άλλα ήταν προετοιμασμένος και άλλα τελείως μαγικά εμφανίστηκαν μπροστά του. Ξαφνικά από τους παγωμένους  πόλους, βρέθηκε στον καυτό Ισημερινό. Ένοιωσε τους πάγους να λιώνουν και να εμφανίζονται μπροστά του ζωντανά πλάσματα, πλάσματα που είχαν ανάγκες, επιθυμίες, όνειρα και στόχους. Ο πρόεδρος φάνταζε πια πολύ πιο ανθρώπινος πολύ πιο προσιτός και ευάλωτος.

Δεν είχε μεγάλη σημασία εάν ο στόχος του ήταν το άπειρο, το ατελεύτητο. Η ύπαρξη του στόχου επιβεβαίωνε με τον πιο χειροπιαστό τρόπο την αμιγώς  ανθρώπινη πλευρά του, αυτή του άπειρου εγωισμού του. Όλο αυτό μεταφράστηκε, στην συγκεκριμένη στιγμή από τον Μάικλ σε μια άνεση. Δεν ένοιωθε πια άβολα στην πολυθρόνα, ο χώρος φάνταζε πιο ζεστός  και φιλικός και το σημαντικότερο μπόρεσε και είδε για πρώτη φορά τον πρόεδρο στα μάτια.

- Κ. Πρόεδρε. Μια μεγάλη φιλοδοξία, ένας στόχος που μόνο η φιλοσοφία μπορεί να τον προσεγγίσει  κατά την άποψή μου. Γιατί το άπειρο και το ατελεύτητο μετενσαρκώνει το πιο μεγάλο φετίχ του ανθρώπου. Τον Θεό. Η αλήθεια είναι ότι ο Τζώρτζ δεν περίμενε αυτή την αλλαγή τόσο γρήγορα αλλά δεν παραξενεύτηκε καθόλου και μάλιστα του άρεσε πολύ.

- Μην ξεχνάς Μάικλ είπε την ώρα που καθόταν στην απέναντι πολυθρόνα εγκαταλείποντας για πρώτη φορά το τεράστιο γραφείο του, ότι πάνω από όλα είμαστε επιστήμονες. Όταν οι επιστήμονες ανακάλυπταν ότι το μεγάλο Μπινκ μπάνκ του σύμπαντος μας, δεν ήταν τίποτε άλλο παρά κάτι σαν μια έκρηξη ενός υπερκαινοφανούς αστέρα, από τον οποίο γεννιούνται τα νέα άστρα, δηλαδή μια εκρηκτική λειτουργία  του υπερσύμπαντος στο οποίο είμαστε ένα  απειροελάχιστο μέλος και μπόρεσαν σιγά – σιγά να δουν και την γειτονιά μας, το σμήνος συμπάντων στο οποίο ανήκουμε, συνειδητοποίησαν  το ατελεύτητο.

Μια πολύ χρήσιμη πληροφορία για την λογική και τις δυνατότητες ενός επιστήμονα. Φαντάσου λοιπόν ότι είμαστε μια ημιπερατή βιολογική μεμβράνη μέσω της οποίας συντελείτε το φαινόμενο της όσμωσης των αιώνων.

- Ξεχνάτε όμως κάτι άλλο κ. Πρόεδρε είπε ο Μάικλ με ένα περίεργο μειδίαμα στα χείλη. Τον παράγοντα του απρόοπτου που μπορεί να είναι οτιδήποτε. Από την πιο απλή μορφή του, την σύγκρουση του γαλαξία μας με έναν γειτονικό, μέχρι την ανακάλυψη ότι σε αυτό το ταξίδι υπάρχει ένας ή και πολλοί ακόμη που κατάφεραν το ίδιο με εσάς. Και τότε τι θα γίνει; Και εάν όλοι μαζί ανακαλύψετε την ύπαρξη ως οντότητας του ίδιου του άπειρου, τον λεγόμενο αιώνες τώρα από τον άνθρωπο Θεό, δεν θα νοιώσετε ότι ξοδέψατε άπειρο χρόνο και προσπάθεια για να φτάσετε εκεί που έφτασε η πιο απλή  ζωή με ελάχιστο κόπο και χρόνο;

- Οου ! Οου! Πήρες φόρα μικρέ, είπε με ένα χαμόγελο σχεδόν πατρικό ο Τζώρτζ. Πρώτα από όλα έχουμε όλους τους παίκτες στο παιχνίδι και προσπαθούμε να προβλέψουμε για να νικήσουμε. Πρέπει να προβλέψουμε την σύγκρουση του γαλαξία μας και να ετοιμαστούμε να την αντιμετωπίσουμε. Δεν μας λέει κανείς ότι θα νικήσουμε. Αυτό όμως δεν μας εμποδίζει να παίξουμε. Αυτή είναι και η διαφορά της επιστήμης από την θρησκεία. Η επιστήμη αρκείται στο επόμενο σκαλί χωρίς να επιδιώκει ή να θέλει να δει πέρα από αυτό.

- Αυτό το κάνει η επιστήμη πετάχτηκε φανερά ανυπόμονος ο Μάικλ. Όχι ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος δεν είναι επιστήμη ούτε το αντίστροφο. Ο άνθρωπος θέλει δεν θέλει βλέπει πολύ πιο πέρα από το σκαλί που περιγράφετε. Ο εγωισμός του που αγγίζει το άπειρο δεν αρκείτε μόνο στην κατάκτηση του ατελεύτητου. Θέλει να βλέπει και μάτια να το επιβεβαιώνουν και να το θαυμάζουν!

Είχε και άλλα πολλά να πει αλλά βλέποντας τα μάτια του Τζωρτζ να χάνουν αυτό το λίγο γλυκό και οικείο που είχαν και να επανακτούν την γυαλιστερή μόνιμη σκληράδα τους, ένοιωσε ξαφνικά το απόλυτο κρύο του πάγου. Άμεση επιστροφή στους πόλους.

-Ευχαριστώ πολύ για την ενημέρωση κ. Πρόεδρε, συγγνώμη για τον χρόνο σας, είπε  την ώρα που εγκατέλειπε  την πολυθρόνα του τελείως ξαφνικά. Ο Τζώρτζ  αφού του είπε ότι θα είναι σε συνεχή επαφή τον αποχαιρέτησε με ένα νεύμα που κάνει πάντα με τα μάτια του όταν κάποιος εγκαταλείπει το γραφείο του.

Δεν μπορεί να ξεκολλήσει από το μυαλό του Τζώρτζ η τελευταία  φράση του μικρού.  «Ο εγωισμός του που αγγίζει το άπειρο δεν αρκείτε μόνο στην κατάκτηση του ατελεύτητου. Θέλει να βλέπει και μάτια να το επιβεβαιώνουν και να το θαυμάζουν!»

Όντως καθόταν στην θέση της κορυφής του κόσμου μα το ξέρανε ελάχιστοι και αυτοί όχι πραγματικά και πρακτικά, αλλά σαν μια μεγάλη υποψία. Όντως μπορούσε να παρατείνει την ζωή του άγνωστο μέχρι που, αλλά με την ζωή που έκανε κλεισμένος στο πιλοτήριο του, ποιος θα ήξερε μετά από αιώνες  την ύπαρξη του αφού αυτός επιδίωκε να πετύχει την τέλεια αορατότητα του, την τέλεια απομόνωση.

Αθάνατος και μόνος στην κορυφή του κόσμου λοιπόν.

Ένας μαύρος ουρανός στην χειρότερη στιγμή του, αυτή που σε δέκατα του δευτερολέπτου θα μετατραπεί σε μια απίστευτη καταιγίδα, σκέπασε την ψυχή του. Είναι από τις πολύ λίγες στιγμές  στη ζωή του που αποκαλύπτεται  η ύπαρξη της ψυχής του, μέσα από ένα δυνατό παιδί της.  Τον φόβο. Τον φόβο της μοναξιάς, που σέρνει μαζί του τα κουρέλια μιας γλυκιάς μελαγχολίας.

Η ειδοποίηση από τον τεχνητό του εγκέφαλο ότι ο γενικός επίτροπος (πρόεδρος) μιας μεγάλης χώρας, συναντήθηκε με έναν αρκετά επικίνδυνο επιστήμονα, που είχε ψηλά στην λίστα του έσβησε με μια μαγική κίνηση  όλα τα προηγούμενα. Πάτησε ξανά τα πόδια στο σταθερό έδαφος που ξέρει. Αυτό που είναι δικό του και μόνο δικό του.

Σύνδεσε με Ολίβια αμέσως  με τον γενικό επίτροπο της.

Οι Προκαταλήψεις τυφλώνουν

Προκαταλήψεις με τους οποίους ο εγκέφαλός μας διαστρεβλώνει την πραγματικότητα

Η κατανόηση της ΜΗ ύπαρξης αντικειμενικής αλήθειας και πραγματικότητας.

Η κάθε “αλήθεια” ΜΑΣ έχει χτιστεί με ερμηνείες που επηρεάζονται και περιορίζονται από τις προκαταλήψεις ΜΑΣ (κι ας αγαπάμε να πιστεύουμε ότι εμείς είμαστε πιο ανοιχτά μυαλά ή πιο δίκαια ή πιο σωστά ή πιο λογικά ή ότι άλλο). Όσο κι αν θεωρούμε ότι αφού πιστεύουμε στο “λογικό” και στο “σωστό” είναι αντικειμενική η γνώμη μας ή η άποψη που σχηματίζουμε.

Δεν υπάρχει αντικειμενική αλήθεια, όσο και αν είναι (ελαφρώς έως πολύ) οδυνηρό να το αποδεχτούμε. Όσο πιο τετραγωνισμένα βλέπουμε και αντιμετωπίζουμε ανθρώπους και καταστάσεις τόσο πιο εύκολα και γρήγορα οδηγούμαστε σε αδιέξοδα. Χρειάζεται να “λειανθεί” η οπτική μας, να επιτρέψουμε να γίνει πιο “στρογγυλή”, είναι αναγκαία η διεύρυνση και η ανοιχτότητα αυτής της οπτικής για να συνυπάρξουμε. Το αυτονόητο το δικό μας δεν είναι το δεδομένο και για τον άλλον και όσο κι αν είναι ανάγκη μας να το υποστηρίζουμε, τίποτα δεν μας επιβεβαιώνει ότι το δικό μας είναι το “σωστό”.

Το πιο πιθανό είναι ότι πολλές από τις παρακάτω προκαταλήψεις αφορούν πολλούς από εμάς, δεν πιστεύω ότι υπάρχει ανθρώπινο ον που δεν τον αφορά, είναι ιδιότητα της ανθρώπινης φύσης στον τρόπο που αντιλαμβάνεται τον κόσμο, να βλέπει με “προσωπικά κριτήρια” για να επιλέγει το καταλληλότερο για τον εαυτό μας.

Επιβεβαιώστε, πιθανά, κάποιες από τις δικές σας γιατί φυσικά και υπάρχουν και άλλες (πολλές) προκαταλήψεις, τουλάχιστον να γνωρίζουμε ότι τις έχουμε, σαν ένα μικρό βήμα προς την αυτογνωσία.

Η γνώση που συγκεντρώνουμε από τις επιστημονικές μελέτες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πως ερμηνεύουμε τα στοιχεία. Οι ερμηνείες, όμως, υπακούν στους ίδιους κανόνες που διέπουν τις αντιλήψεις μας για την πραγματικότητα. Είναι γεμάτες παραδοχές, γενικεύσεις, παραλείψεις και λάθη. Στις κοινωνικές επιστήμες, αυτά τα λάθη αποκαλούνται γνωστικές προκαταλήψεις.

Αυτές οι προκαταλήψεις είναι ενσωματωμένες τόσο στους αντιληπτικούς και τους συναισθηματικούς μηχανισμούς του εγκεφάλου όσο και στους γνωστικούς. Μέχρι να φτάσει η αντιληπτική πληροφορία στη συνείδηση, το άτομο έχει προλάβει να την μετατρέψει σε κάτι καινούργιο και μοναδικό. Αυτή η ανακατασκευή της πραγματικότητας αποτελεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο χτίζουμε τα πιστεύω μας για τον κόσμο.

Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των πιστεύω μας παίζει επίσης η λογική, η ορθή σκέψη και η κοινωνική συναίνεση. Οι παράγοντες αυτοί επηρεάζουν και τον τρόπο με τον οποίο κατανοούμε τον κόσμο. Αν εντοπίσουμε αυτές τις προκαταλήψεις, μπορούμε να γίνουμε πιο πιστοί. Τα τελευταία 50 χρόνια, ερευνητές, επιστήμονες, ψυχολόγοι και κοινωνιολόγοι ταυτοποίησαν εκατοντάδες γνωστικές, κοινωνικές και συμπεριφορικές διαδικασίες, αλλά και διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Παρακάτω, συγκέντρωσα 27 προκαταλήψεις τις οποίες θεωρώ απαραίτητες για την αξιολόγηση των αντιλήψεών μας και των πιστεύω μας για τον κόσμο.

Η προκατάληψη της οικογένειας. Όλοι μας έχουμε την προδιάθεση να πιστεύουμε αυτόματα τις πληροφορίες που μας παρέχουν μέλη της οικογένειάς μας και στενοί φίλοι. Από τότε που γεννιόμαστε, ο εγκέφαλός μας βασίζεται σε αυτά τα άτομα, γι’ αυτό και τείνουμε να αποδεχόμαστε τον κόσμο χωρίς να ελέγχουμε τα γεγονότα.

Η προκατάληψη της εξουσίας. Τείνουμε να πιστεύουμε ανθρώπους που κατέχουν θέσεις ισχύος και γοήτρου. Τους θεωρούμε πιο αξιόπιστους, χωρίς να ελέγχουμε τις πηγές τους.

Η προκατάληψη της γοητείας. Θεωρούμε πιο αξιόπιστους τους πιο ψηλούς και γοητευτικούς ανθρώπους, επειδή ο εγκέφαλός μας έλκεται από αυτό που τον ευχαριστεί αισθητικά. Οι πιο ευπαρουσίαστοι άνθρωποι έχουν περισσότερες πιθανότητες να μας πείσουν.

Η προκατάληψη της επιβεβαίωσης. Έχουμε την τάση να δίνουμε έμφαση σε πληροφορίες που στηρίζουν τα πιστεύω μας, ενώ υποσυνείδητα αγνοούμε ή απορρίπτουμε πληροφορίες που τα αντικρούουν. Από τη στιγμή που τα πιστεύω μας έχουν ενσωματωθεί στο νευρικό μας κύκλωμα, στοιχεία που αντιτίθεται σε αυτά δεν μπορούν πολλές φορές να εισβάλλουν στις υπάρχουσες διαδικασίες του εγκεφάλου.

Η προκατάληψη της αυτοεξυπηρέτησης. Σε συνδυασμό με την προκατάληψη της επιβεβαίωσης, εμφανίζουμε επίσης την τάση να συντηρούμε πεποιθήσεις που ευνοούν τα προσωπικά μας συμφέροντα και τους προσωπικούς μας στόχους.

Η προκατάληψη της ομάδας. Υποσυνείδητα, υιοθετούμε ευνοϊκή μεταχείριση για τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας μας και σπάνια αμφισβητούμε τα πιστεύω τους, επειδή ο εγκέφαλός μας είναι έτσι κατασκευασμένος, ώστε να αναζητά τη συμφωνία με τους γύρω του.

Η προκατάληψη για άτομα εκτός ομάδας. Γενικά, απορρίπτουμε ή υποτιμούμε τα πιστεύω ανθρώπων που δεν ανήκουν στην ομάδα μας, κυρίως όταν οι πεποιθήσεις τους διαφέρουν αισθητά από τις δικές μας. Επιπλέον, έχουμε τη βιολογική προδιάθεση να αναστατωνόμαστε όταν ερχόμαστε σε επαφή με ανθρώπους διαφορετικού εθνοτικού και πολιτιστικού υποβάθρου – έστω κι αν είναι μέλη της ομάδας μας.

Η προκατάληψη της κοινωνικής συναίνεσης. Όσο περισσότερο οι άλλοι συμφωνούν μαζί μας, τόσο περισσότερο πιστεύουμε ότι οι πεποιθήσεις μας είναι αληθινές. Αντίθετα, όσο περισσότερο διαφωνούν οι άλλοι μαζί μας, τόσο πιθανότερο είναι να καταπιέσουμε και να αμφισβητήσουμε τα ίδια μας τα πιστεύω – ακόμα κι όταν είναι σωστά.

Η προκατάληψη του πλήθους. Αυτή η προκατάληψη αντικατοπτρίζει την τάση μας να υιοθετούμε το σύστημα πεποιθήσεων της ομάδας στην οποία ανήκουμε. Όσο περισσότεροι άνθρωποι μας περιβάλλουν, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες να τροποποιήσουμε τα πιστεύω μας για να ταιριάζουν με τα δικά τους.

Η προκατάληψη της προβολής. Συχνά υποθέτουμε, χωρίς να το επαληθεύουμε, ότι τα υπόλοιπα μέλη της ομάδας μας έχουν παρόμοια πιστεύω, παρόμοιες ηθικές αξίες και βλέπουν τον κόσμο μέσα από τα μάτια μας. Η CIA περιγράφει αυτή την προκατάληψη ως τη νοοτροπία “όλοι σκέφτονται όπως εμείς” και τη θεωρεί μια από τις πιο επικίνδυνες – επειδή οι διαφορετικοί πολιτισμοί και οι διαφορετικοί τύποι ανθρώπων (όπως οι τρομοκράτες) δεν σκέφτονται όπως εμείς.

Η προκατάληψη της προσμονής. Όταν ψάχνουμε για πληροφορίες, ή όταν κάνουμε κάποια έρευνα, έχουμε την τάση να “ανακαλύπτουμε” αυτό ακριβώς που ψάχνουμε. Στην ιατρική, οι διπλά τυφλές μελέτες έχουν σκοπό να εξαλείψουν αυτή τη διαβρωτική προκατάληψη.

Η προκατάληψη των “μαγικών αριθμών”. Οι αριθμοί επηρεάζουν τα πιστεύω μας εξαιτίας των ισχυρών ποσοτικών λειτουργιών του εγκεφάλου. Όσο πιο μεγάλος και υποβλητικός είναι ένας αριθμός, τόσο μεγαλύτερη είναι και η συναισθηματική του αντίδραση. Κι αυτή με τη σειρά της ενδυναμώνει την εμπιστοσύνη μας στην πληροφορία που προσδιορίζεται ποσοτικά.

Η προκατάληψη της πιθανότητας. Μας αρέσει να πιστεύουμε ότι είμαστε πιο τυχεροί από τους άλλους και ότι μπορούμε να καταπολεμήσουμε τις ανισότητες (άτομα με κατάθλιψη τείνουν να πιστεύουν το αντίθετο). Αυτή η αισιοδοξία είναι επίσης γνωστή ως η προκατάληψη του τζογαδόρου. Αν στρίψεις ένα νόμισμα, και φέρεις κορώνα 9 φορές στη σειρά, οι περισσότεροι άνθρωποι θα στοιχηματίσουν πολλά λεφτά ότι την επόμενη φορά θα είναι γράμματα.

Φυσικά, οι πιθανότητες παραμένουν ίδιες κάθε φορά που στρίβεις ένα νόμισμα: πάντα υπάρχουν 50 τοις εκατό πιθανότητες να φέρεις γράμματα. Επίσης, όλοι κουβαλάμε «μαγικές» προκαταλήψεις από την παιδική μας ηλικία. Έτσι, πολλοί ενήλικες, κυρίως οι τζογαδόροι, έχουν πάνω τους διάφορα φυλαχτά (ένα τετράφυλλο τριφύλλι, ένα λαγοπόδαρο, ένα νόμισμα) που υποτίθεται ότι τους φέρνουν τύχη.

Η προκατάληψη της αιτίας-αποτελέσματος. Ο εγκέφαλός μας έχει την προδιάθεση να κάνει συνειρμούς ανάμεσα σε δύο γεγονότα, ακόμη κι όταν δεν υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ τους. Αν πιεις κάποιο βότανο και σου περάσει το κρυολόγημα, τότε αποδίδεις την ανάρρωσή σου στο βότανο αυτό, έστω κι αν σε αυτό συνέβαλαν στην πραγματικότητα δεκάδες άλλοι άσχετοι παράγοντες.

Η προκατάληψη της ευχαρίστησης. Τείνουμε να πιστεύουμε ότι οι ευχάριστες εμπειρίες αντικατοπτρίζουν μεγαλύτερες αλήθειες απ’ ό,τι οι δυσάρεστες εμπειρίες. Εν μέρει επειδή τα κέντρα ευχαρίστησης του εγκεφάλου βοηθούν στον έλεγχο της δύναμης των αντιλήψεων, των αναμνήσεων και των σκέψεων.

Η προκατάληψη της προσωποποίησης. Δείχνουμε ιδιαίτερη προτίμηση στο να δίνουμε αρετές έμψυχων όντων σε άψυχα αντικείμενα. Επίσης, συνηθίζουμε να δίνουμε ανθρώπινη μορφή ή μορφή ζώου σε αφηρημένα ερεθίσματα (σκιές, συγκεχυμένους θορύβους, κ.λπ.). Αυτή η αντιληπτική και γνωστική λειτουργία πυροδοτεί διάφορες δεισιδαιμονίες.

Η προκατάληψη της αντίληψης. Ο εγκέφαλός μας υποθέτει αυτόματα ότι οι αντιλήψεις και τα πιστεύω μας αντιπροσωπεύουν αντικειμενικές αλήθειες για τον εαυτό μας και τον κόσμο. Εξ ου και η έκφραση “Αν δεν το δω, δεν το πιστεύω”.

Η  προκατάληψη της επιμονής. Όταν πιστεύουμε σε κάτι, επιμένουμε ότι είναι αληθινό, ακόμη κι όταν έχουμε στη διάθεσή μας στοιχεία που λένε το αντίθετο. Και όσο περισσότερο συντηρούμε ορισμένες πεποιθήσεις, τόσο πιο βαθιά εντυπώνονται στο νευρικό μας κύκλωμα.

Η προκατάληψη της ψευδούς μνήμης. Ο εγκέφαλός μας τείνει να συγκρατεί για περισσότερο χρονικό διάστημα ψευδείς απ’ ότι αληθείς μνήμες. Επίσης, είναι εύκολο να εμφυτεύσεις ψευδείς μνήμες σε άλλους όταν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες και οι πληροφορίες είναι αληθοφανείς.

Η προκατάληψη της θετικής μνήμης. Όταν αναπολούμε το παρελθόν, τείνουμε να ωραιοποιούμε τα γεγονότα και να τους δίνουμε μια πιο θετική δύναμη από την πραγματική.

Η προκατάληψη της λογικής. Έχουμε την τάση να πιστεύουμε επιχειρήματα που μας φαίνονται πιο λογικά. Επίσης, συνηθίζουμε να αγνοούμε πληροφορίες που δεν μας φαίνεται ότι βγάζουν νόημα. Όπως έχει πει ο Γουίλιαμ Τζέημς: “Κατά κανόνα, δεν πιστεύουμε τα γεγονότα και τις θεωρίες που φαίνονται άχρηστες”.

Η προκατάληψη της πειθούς. Όταν διαφωνούμε για κάποιο θέμα, πιστεύουμε συνήθως εκείνον που έχει πιο δραματικά και συναισθηματικά επιχειρήματα για μια άποψη. Ο εγκέφαλός μας τείνει να συντονίζεται με τους καλούς ομιλητές, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουμε να πιαστούμε αιχμάλωτοι των συναισθημάτων και των πεποιθήσεών τους.

Η προκατάληψη του πρώτου. Δίνουμε περισσότερο βάρος και θυμόμαστε πιο εύκολα ονόματα και πληροφορίες που αναγράφονται πρώτα σε μια λίστα.

Η προκατάληψη της αβεβαιότητας. Ο εγκέφαλός μας δεν συμπαθεί την αβεβαιότητα και την αοριστία. Γι’ αυτό, από το να μην είμαστε σίγουροι, προτιμάμε είτε να πιστεύουμε είτε να μην πιστεύουμε.

Η προκατάληψη των συναισθημάτων. Τα δυνατά συναισθήματα συνήθως παρεμποδίζουν τη λογική και την ορθή κρίση. Ο θυμός έχει την τάση να μας δημιουργεί την πεποίθηση ότι έχουμε δίκιο και το σωστό με το μέρος μας. Η αγωνία υπονομεύει αυτήν ακριβώς την πεποίθηση, ενώ η κατάθλιψη επισκιάζει τις αισιόδοξες πεποιθήσεις.

Η προκατάληψη της δημοσιότητας. Οι εκδότες βιβλίων, εφημερίδων και περιοδικών προτιμούν να εκδίδουν έργα με αίσιο τέλος, ενώ απορρίπτουν έργα με αρνητική έκβαση. Έτσι, μια έρευνα που δεν έχει επίδραση στον κόσμο έχει λιγότερες πιθανότητες να δημοσιευθεί σε σχέση με ένα εύρημα με θετικά αποτελέσματα. Μια άλλη διάσταση αυτής της προκατάληψης είναι η τάση των αναγνωστών να θεωρούν αυτόματα αλήθεια ό,τι δημοσιεύεται, ακόμη κι αν αποτελεί δημοσίευμα του κίτρινου τύπου.

Η προκατάληψη του τυφλού σημείου. Τελευταία, αλλά πολύ σημαντική, είναι η προκατάληψη που οι επιστήμονες αποκαλούν “προκατάληψη του τυφλού σημείου”. Οι περισσότεροι άνθρωποι αδυνατούν να συνειδητοποιήσουν πόσες γνωστικές προκαταλήψεις έχουν στην πραγματικότητα ή πόσο συχνά πέφτουν θύμα αυτών τους των προκαταλήψεων. Οι διαφημιστές και οι πολιτικοί έχουν πλήρη επίγνωση αυτών των τυφλών σημείων και στοχεύουν επίτηδες στις δικές μας προκαταλήψεις για να πουλήσουν τα προϊόντα ή τις ιδέες τους.

Ως ένα βαθμό, όλοι μας χειραγωγούμε τους άλλους προκειμένου να τους πείσουμε να ενστερνιστούν τα δικά μας πιστεύω. Το κάνουν οι γονείς με τα παιδιά τους, οι δάσκαλοι με τους μαθητές τους, οι ερευνητές με τους συναδέλφους τους, οι εραστές μεταξύ τους. Δυστυχώς, συχνά το κάνουμε χωρίς να συνειδητοποιούμε τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες του άλλου.

Η κάθε προκατάληψη είναι απλώς ένα ΜΙΜΙΔΙ και οι άνθρωποι ζουν ΜΙΜΙΔΙΖΟΝΤΑΣ

Το σύμπαν θα καταλήξει σε έναν «έρημο και άδειο» χώρο;

Ένα δυσοίωνο μέλλον προβλέπει για το σύμπαν πρόσφατη έρευνα κοσμολόγων από τα πανεπιστήμια του Πόρτσμουθ και της Ρώμης, η οποία δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Physical Review Letters της Αμερικανικής Ένωσης Φυσικών.

Σύμφωνα με την έρευνα, με την πάροδο του χρόνου μειώνεται η σκοτεινή ύλη, η κοσμική «σκαλωσιά» που επιτρέπει τη δημιουργία νέων συμπαντικών δομών, όπως γαλαξιών. Αιτία είναι η σκοτεινή ενέργεια, υποστηρίζουν οι επιστήμονες, λόγω της οποίας το σύμπαν θα καταλήξει σε έναν «έρημο και άδειο» χώρο.
Οι κοσμολόγοι βασίστηκαν σε πρόσφατα αστρονομικά δεδομένα, η ανάλυση των οποίων υποδεικνύει πως η σκοτεινή ενέργεια αυξάνεται εις βάρος της σκοτεινής ύλης, καθώς αλληλεπιδρά μαζί της. Ένα φαινόμενο που έχει σαν αποτέλεσμα να επιβραδύνεται ο σχηματισμών νέων κοσμικών δομών.
«Η μελέτη μας αφορά τις θεμελιώδεις ιδιότητες του χωροχρόνου και, σε κοσμική κλίμακα, αφορά το σύμπαν και τη μοίρα του. Αν η σκοτεινή ενέργεια ενισχύεται και η σκοτεινή ύλη “εξατμίζεται”, τότε το σύμπαν θα καταλήξει σε έναν έρημο, άδειο και αδιαφοροποίητο χώρο», αναφέρει στο σάιτ του πανεπιστημίου του Πόρτσμουθ ο Ντέιβιντ Γουάντς, από το Ινστιτούτο Κοσμολογίας του ιδρύματος.
«Η σκοτεινή ύλη είναι η αιτία για τον σχηματισμό δομών στο σύμπαν, όπως οι γαλαξίες που παρατηρούμε. Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν πως η σκοτεινή ύλη “εξατμίζεται”, με συνέπεια να επιβραδύνεται η ανάπτυξη νέων δομών», πρόσθεσε.
Ορόσημο για την κοσμολογία ήταν η ανακοίνωση ερευνητών το 1998, σύμφωνα με τη οποία το σύμπαν διαστέλλεται με αυξανόμενο ρυθμό. Έτσι, στο καθιερωμένο μοντέλο της κοσμολογίας ενσωματώθηκε η ιδέα μιας σταθερής σκοτεινής ενέργειας (γνωστής και ως «κοσμολογικής σταθεράς»). Τώρα, όμως, οι επιστήμονες από το Πόρτσμουθ και τη Ρώμη υποστηρίζουν πως έχουν καταλήξει σε μια καλύτερη περιγραφή των νόμων στου σύμπαντος, με βάση την οποία η σκοτεινή ενέργεια δεν είναι σταθερή, αφού αλληλεπιδρά με τη σκοτεινή ύλη.
Οι επιστήμονες εξέτασαν αρκετά παρατηρησιακά δεδομένα και χρησιμοποίησαν τον σχηματισμό νέων δομών που αποκαλύπτουν οι μετρήσεις, με σκοπό να δοκιμάσουν διάφορα μοντέλα για τη σκοτεινή ενέργεια.
«Από την ανάλυση των δεδομένων, τα οποία σήμερα είναι περισσότερα απ’ ό,τι το 1998, φαίνεται πως το καθιερωμένο μοντέλο της κοσμολογίας δεν είναι πλέον επαρκές για να περιγράψει τις παρατηρήσεις. Πιστεύουμε ότι το μοντέλο που βρήκαμε είναι καλύτερο», σημειώνει ο Γουάντς.
«Αν και από τις δεκαετίες του ’90 οι αστρονόμοι είναι πεπεισμένοι πως υπάρχει “κάτι” που προκαλεί την επιτάχυνση της διαστολής του σύμπαντος, φαίνεται πως η δημιουργία κοσμικών δομών, όπως γαλαξιών και σμηνών γαλαξιών, γίνεται με μικρότερο ρυθμό απ’ ό,τι αναμενόταν», καταλήγει.
Ο καθηγητής Ντράγκαν Χιούτερερ από το πανεπιστήμιο του Μίτσιγκαν, ο οποίος δεν συμμετείχε στην έρευνα, λέει πως η επιστημονική κοινότητα πρέπει να λάβει υπ’ όψιν της τα συμπεράσματα του άρθρου. «Είναι πολύ ενδιαφέρον. Πρέπει να λαμβάνουμε υπ’ όψιν μας κάθε καινούρια ένδειξη που αφορά τη σκοτεινή ενέργεια, από τη στιγμή που οι γνώσεις μας είναι πολύ περιορισμένες.
Δεν θα έλεγα πάντως πως μου προκάλεσαν έκπληξη  τα αποτελέσματα, τα οποία διαφέρουν από το μοντέλο που δεν προβλέπει καμία αλληλεπίδραση. Εδώ και μήνες ξέρουμε ότι όλα τα δεδομένα δεν ταιριάζουν απόλυτα με το καθιερωμένο πρότυπο».

Επιχείρηση Stormfury και πρότζεκτ Cirrus: Όταν η φύση μετατρέπεται σε όπλο

Οι ραγδαίες εξελίξεις της τεχνολογίας καθιστούν, πλέον, τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και επιστημονικής φαντασίας εξαιρετικά θολά. Οι έρευνες δείχνουν ξεκάθαρα ότι ο καιρός δεν θα αποτελεί πια θέμα των ορέξεων της Φύσης, αλλά αποτέλεσμα επιλογής των εκάστοτε ισχυρών δυνάμεων του πλανήτη!

«Κάθε στρατιωτική χρήση τεχνικών ελέγχου του καιρού [...] για καταστροφικούς σκοπούς, πρόκληση ζημιών ή τραυματισμών προς άλλο μέλος του ΟΗΕ απαγορεύεται.»

ΟΗΕ, Enviromental Modification Convention, 1977-78
Αρκετοί υποστηρίζουν πως ο καλύτερος τρόπος για να ξέρεις αν μια «οριακή» (fringe) τεχνολογία έχει ψήγματα αλήθειας, είναι να έχει απαγορευτεί η χρήση της από κάποιο επίσημο όργανο. Αν το παραπάνω σκεπτικό ισχύει, τότε οι τεχνικές ελέγχου του καιρού είναι σίγουρα πραγματικότητα, μιας και τα Ηνωμένα Έθνη τις έχουν απαγορεύσει εδώ και 30 χρόνια!
Από τον Πόλεμο του Βιετνάμ και τους Ολυμπιακούς Αγώνες στην Κίνα, από την παλιά «σπορά» συννέφων (εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες) στη νέα και πολλά υποσχόμενη τεχνική τροποποίησης του καιρού με laser, όσα ακολουθούν είναι δύσκολο να τα συλλάβει ο νους. Μπορεί να θυμίζουν σενάριο επιστημονικής φαντασίας, αποτελούν όμως 100% επιστήμη.

Γιατί να θέλουμε να ελέγξουμε τον καιρό;
Ας ξεκινήσουμε με μερικούς απόλυτους αριθμούς: 8 εκατομμύρια άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο εξαιτίας της ξηρασίας παγκοσμίως, με μεγαλύτερο βαθμό επικινδυνότητας στην Κένυα, την Αιθιοπία, την Ερυθραία, τη Σομαλία κ.α. Και αν φαίνεται ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα απειλούν μόνο τριτοκοσμικές χώρες της Αφρικής, τότε αρκεί να αναφερθεί ότι, στις Η.Π.Α., 300.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο από τυφώνες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα, ενώ 1 τρισ. δολάρια έχουν δοθεί για την αποκατάσταση των ζημιών από τυφώνες, από το 1980 μέχρι σήμερα.
Τι θα γινόταν, λοιπόν, αν υπήρχε η ευκαιρία να μειωθούν ή ακόμα και να σταματήσουν όλα τα παραπάνω; Να προκληθούν βροχές, εκεί που υπάρχει ξηρασία; Να αποδυναμωθούν οι θύελλες, εκεί που έχουν τη δύναμη να σκοτώσουν;

Οι πρώτοι «τρελοί επιστήμονες»
Δεν είναι ξεκάθαρο το πότε έγινε η αρχή γι' αυτού του είδους τις τεχνολογίες, μιας και οι αρχικές έρευνες ήταν στρατιωτικές, με ό,τι αυτό συνεπάγεται περί απορρήτου. Αυτό που ξέρουμε, όμως, είναι πως η έρευνα έχει τουλάχιστον 60 χρόνια ζωής.

 

Από τη δεκαετία του '50, ο πληροφορικός John von Neumann (ακαδημαϊκός και καθ' όλα αποδεκτός, μιας και σήμερα δίνεται βραβείο στο όνομά του από την IEEE - Institute of Electrical and Electronics Engineers) είχε προτείνει την κάλυψη ολόκληρων περιοχών με σκόνη, σε περίπτωση που η γη απειλούνταν ξανά στο μέλλον να εισέλθει στην εποχή των παγετώνων!
Την ίδια περίπου εποχή, με το πεδίο ασχολήθηκε και ο Wilhelm Reich, ο γνωστός «αιρετικός» Αυστροαμερικανός ψυχίατρος - επινοητής της θεωρίας της Οργόνης - που συνεργάστηκε με τον Freud τη δεκαετία του '20. Η δική του πρόταση ήταν οι συσκευές Cloud Busting, μέσω των οποίων μπορούσε να συσσωρεύει ή να διαλύει τα σύννεφα σε τοπικό επίπεδο.
Και δεν ήταν οι μόνοι... Ο δρ. Walter Russell έγραψε για τεχνικές ελέγχου του καιρού στο βιβλίο του Atomic Suicide μόλις το 1957, ενώ ο Jack Toyler κατασκεύασε, τη δεκαετία του '70, μια συσκευή πρόκλησης βροχών στο Palmers Island της Αυστραλίας, χρησιμοποιώντας έναν ηλιακό καθρέφτη, ηλεκτρομαγνητική στατική φόρτιση και ακτίνες υπέρυθρου φωτός.

Εν αρχή ήσαν οι... Αμερικάνοι
Και αν τα παραπάνω ήταν προσπάθειες μεμονωμένων ανθρώπων που έγιναν γνωστές, στο παρασκήνιο έτρεχαν πολυδάπανες στρατιωτικές έρευνες. Μία εξ αυτών ήταν και το «Project Cirrus» του Αμερικανικού Στρατού, το πρώτο πείραμα του οποίου κατέληξε σε... καταστροφή! Αποτέλεσε την πρώτη καταγεγραμμένη προσπάθεια τροποποίησης τυφώνα, στην οποία συνεργάστηκαν η General Electrics Corporation, το US Army Signal Corps, το Γραφείο Ναυτικών Ερευνών των Η.Π.Α. και η Αμερικανική Αεροπορία.
Ένα τροποποιημένο Β-17 βομβαρδιστικό αεροπλάνο που χρησιμοποιείται για βομβαρδισμό νεφών

Παρά τις έντονες αντιρρήσεις που είχαν οι περισσότεροι κυβερνητικοί επιστήμονες του τότε «πλανητάρχη», Harry S. Truman, στις 13 Οκτωβρίου του 1947 έγινε η πρώτη απόπειρα τροποποίησης ενός τυφώνα που κατευθυνόταν μακριά από τα δυτικά παράλια των Η.Π.Α. Το σχέδιο ήταν απλό στην εφαρμογή: κατά τη διάρκεια πτήσης, κατά μήκος των ζωνών βροχής του τυφώνα, πέταξαν μέσα στα σύννεφα 36 κιλά τριμμένου ξηρού πάγου. Τα πρώτα δείγματα ήταν θετικά, μιας και οι αλλαγές στα σύννεφα ήταν άμεσες, όπως δήλωσε το πλήρωμα του αεροπλάνου. Αυτό που ακολούθησε, όμως, δεν το περίμενε κανείς... Ο τυφώνας σταδιακά άλλαξε κατεύθυνση και άρχισε να πλησιάζει πλέον την ξηρά. Τελικά, με ταχύτητα ανέμου 135 χλμ. την ώρα, χτύπησε την πόλη Savannah της πολιτείας Georgia, σκοτώνοντας έναν άνθρωπο, αφήνοντας άστεγους 4.000 ανθρώπους και καταστρέφοντας ολοσχερώς 1.500 σπίτια.
Και όλα αυτά μέσα σε μόλις ένα 24ωρο! Άμεσα, ο νομπελίστας χημικός Irving Langmuir δήλωσε πως η αλλαγή του τυφώνα προήλθε από ανθρώπινη παρέμβαση, κάτι που έκανε την Κοινή Γνώμη να κατηγορήσει το εν λόγω project και οι εμπλεκόμενοι να απειληθούν με μηνύσεις.

Ήταν, όντως, η πρώτη επιτυχημένη ανθρώπινη προσπάθεια ελέγχου του καιρού; Δεν θα το μάθουμε ποτέ, μιας και ο στρατός έκλεισε το πρόγραμμα και χαρακτήρισε τον «φάκελο Cirrus» άκρως απόρρητο, συγκαλύπτοντας έτσι το όλο θέμα. Χαρακτηριστικό είναι, πάντως, πως η καταστροφή στη Savannah πάγωσε τις όποιες έρευνες για 11 ολόκληρα χρόνια.

«Οι Η.Π.Α. προσπαθούν να μετατρέψουν σε όπλο τους τυφώνες!»

Τα χρόνια πέρασαν, η καταστροφή ξεχάστηκε και οι έρευνες ξανάρχισαν. Ανάμεσα σε αυτές ήταν και το «Project Stormfury» (1962-1983), το οποίο ήρθε ξανά στην επιφάνεια χάρη σε πρόσφατες δηλώσεις του Fidel Castro. Το 2007, ο Κουβανός πρόεδρος δεν δίστασε να κατηγορήσει ανοικτά τις Η.Π.Α. πως, μέσω αυτού του προγράμματος, προσπάθησαν να μετατρέψουν τους τυφώνες σε όπλο!
Αν και οι δηλώσεις του ακούστηκαν ακραίες, η αλήθεια είναι ότι ο Αμερικανικός Στρατός (όπως και ορισμένες άλλες χώρες) χρησιμοποιούσαν τεχνικές τροποποίησης του καιρού κατά τη διάρκεια πολέμων (ή και καταστροφών) σε εχθρικές περιοχές.
Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι μέχρι σήμερα έχουν ψηφιστεί συνθήκες και νομοθεσίες σε εθνικό και διεθνές επίπεδο που να απαγορεύουν αυτό ακριβώς: την πολεμική χρήση τεχνικών ελέγχου του καιρού. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι και το Convention on the Prohibition of Military or Any Other Hostile Use of Environmental Modification Techniques των Ηνωμένων Εθνών, που καταρτίστηκε στη Γενεύη το 1977.

Η δημιουργία από το πρώτο σύννεφο το 1947

Κάτι αντίστοιχο ψηφίστηκε και στις Η.Π.Α. (αν και η χώρα είχε ήδη συνυπογράψει τη συνθήκη της Γενεύης), με τίτλο Space Prevention Act of 2001, μέσω του οποίου «απαγορεύεται η χρήση εξωτικών όπλων που μπορούν να προκαλέσουν ζημιά στο κλίμα, τον καιρό και τις τεκτονικές πλάκες, με απώτερο σκοπό τη ζημιά ή την καταστροφή εχθρικών εδαφών.»

Ένας -κυριολεκτικά- Ψυχρός Πόλεμος
Τι ώθησε, λοιπόν, τη διεθνή κοινότητα να προβεί σε τέτοιες ενέργειες; Αρκεί να αναφέρουμε πως οι Η.Π.Α. είχαν αποδεδειγμένα χρησιμοποιήσει τεχνικές τροποποίησης του καιρού στον Πόλεμο του Βιετνάμ. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της τεχνικής cloud seeding και την υποστήριξη της Air Weather Service, «επιτέθηκαν» στο οδικό δίκτυο Ho Chi Minh που χρησιμοποιούσαν οι Βιετναμέζοι κατά κόρον, ώστε να το καταστήσουν δύσχρηστο.
Αποτέλεσμα; Η συχνότητα και η ένταση της βροχής αυξήθηκε κατά 30% τις χρονιές 1967 και 1968. Παρόμοια τεχνική, με μικρότερη επιτυχία όμως, χρησιμοποίησαν και στην πολιορκία της πόλης Khe Sanh, όταν και ψέκασαν με αλάτι τον εναέριο χώρο της αεροπορικής τους βάσης, σε μια προσπάθεια να μειώσουν την ομίχλη.
Και δεν ήταν μόνο το Βιετνάμ, μιας και τον Απρίλιο του 1972, ο τότε υπουργός άμυνας των Η.Π.Α., Melvin R. Lairt, παραδέχθηκε πως έγινε χρήση τεχνικών ελέγχου του καιρού για στρατιωτικούς σκοπούς στις Φιλιππίνες, την Καραϊβική και το Τέξας! Σύμφωνα με τον δρ. Spencer Weart, διευθυντή του Center for History of Physics, μια τέτοια εξέλιξη ήταν καθ' όλα αναμενόμενη.
«Οι συνταγματάρχες πάντα ανησυχούσαν για τον καιρό, από την αρχαιότητα ακόμα. Είναι απόλυτα φυσικό να προχωρήσουν από την αναζήτηση τρόπων που απλά να προβλέπουν τον καιρό, σε αναζήτηση τρόπων για να τον ελέγχουν.»
Σύμφωνα με τον δρ. Weart, «Από την αρχή ακόμα του Ψυχρού Πολέμου, υπήρχαν οι σκέψεις εφαρμογής τεχνικών ελέγχου καιρού στα εδάφη του εχθρού, με σκοπό να προκληθούν ακραία καιρικά φαινόμενα. Για παράδειγμα, να προκαλέσουμε χιονόπτωση στη Ρωσία όλο τον χρόνο. Στα ανώτατα κλιμάκια σκέφτονταν κάπως έτσι: αφού θέλουν Ψυχρό Πόλεμο, ας τους δώσουμε έναν κυριολεκτικά ψυχρό πόλεμο!»

Cloud Seeding: και εγένετο... βροχή!

Σήμερα μετράμε ήδη αρκετές τεχνολογίες ελέγχου καιρικών φαινομένων που έχουν εφαρμοστεί σε μεγάλη ή μικρή κλίμακα. Δεν θα μιλήσουμε για όλες (άλλωστε, αρκετές εξ' αυτών, όπως τα hail canons, γέρνουν επικίνδυνα προς την πλευρά της ψευδοεπιστήμης), παρά μόνο για τις πιο αξιόπιστες, ξεκινώντας με την πλέον διαδεδομένη και άκρως εφαρμοσμένη: το cloud seeding (σπορά συννέφων).
Η συγκεκριμένη τεχνική χρησιμοποιείται σε πάνω από 20 χώρες, ανάμεσα στις οποίες είναι ο Καναδάς, η Κίνα, η Αυστραλία και η Ινδία. Στην εν λόγω τεχνική γίνεται προσπάθεια να υγροποιηθεί και να πέσει ως βροχή το νερό που υπάρχει στα σύννεφα, μέσω σποράς διάφορων ουσιών (ή ψεκασμού).
Έτσι, επιδιώκεται η ενεργοποίηση των μικροφυσικών διεργασιών εντός των συννέφων που οδηγούν στη βροχή ή (σε άλλες περιπτώσεις) στην αποφυγή ομίχλης ή χαλαζιού. Στην πραγματικότητα, αποτελεί αντιγραφή μιας φυσικής διεργασίας, μιας και το cloud seeding γίνεται στη φύση μέσω των δέντρων και των ουσιών terpenes, που απελευθερώνουν κατά τη διάρκεια μεγάλων θερμοκρασιών.

Πόσο αποτελεσματική είναι αυτή η τεχνική; Εδώ οι απόψεις διίστανται, δίχως όμως να εμποδίζουν τους άμεσα ενδιαφερόμενους να επενδύσουν μεγάλα χρηματικά ποσά. Στις Η.Π.Α., π.χ., τουλάχιστον 11 πολιτείες διατηρούν σχετικά προγράμματα, με «πρωταθλητή» το Wyoming, που το 2006 επένδυσε 8,8 εκατ. δολλάρια για τον έλεγχο της χιονόπτωσης στις ορεινές περιοχές των Medicine Bow, Sierra Madre και Wind River. Αντίστοιχα projects τρέχουν εδώ και δεκαετίες σε άλλες ορεινές περιοχές, όπως τα Rocky Mountains και η Sierra Nevada.

Chernobyl και χειμώνας στη Μόσχα, δίχως χιόνι!
Προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται και οι δύο αντίθετοι πόλοι των Η.Π.Α., η Κίνα και η Ρωσία. Η μεν πρώτη είναι υπεύθυνη σήμερα για το μεγαλύτερο και πιο πολυδάπανο δίκτυο cloud seeding παγκοσμίως, ενώ η Ρωσία ξεκίνησε τη σχετική ενασχόλησή της το 1986, αμέσως μετά την καταστροφή του Chernobyl.
Όπως δήλωσε αργότερα ο Aleksei Grushin, πιλότος τότε της Ρωσικής Αεροπορίας, πετούσαν πάνω από το Chernobyl και τη Λευκορωσία και, χρησιμοποιώντας ιωδιούχο ασήμι, προκαλούσαν βροχές ώστε να «ξεπλυθούν» τα ραδιενεργά σωματίδια πριν φτάσουν στην πρωτεύουσα. Έτσι, θυσιάστηκαν τουλάχιστον 4.000 τετραγωνικά μίλια της Λευκορωσίας για να σωθεί η Μόσχα από το τοξικό ραδιενεργό υλικό!
Με τέτοια επιτυχία στο ενεργητικό της, μοιάζει δικαιολογημένη η αισιοδοξία με την οποία υποσχέθηκε ο Δήμαρχος της Μόσχας, Yury Luzhkov, τον Οκτώβριο του 2009, «έναν χειμώνα δίχως χιόνι». Παρά την επιστράτευση της Αεροπορίας για την πραγματοποίηση cloud seeding γύρω από τη πόλη, το πρώτο χιόνι έπεσε τελικά στα μέσα Δεκεμβρίου.
Επίσημα χείλη έσπευσαν αμέσως να πουν πως «τελικά, είναι πιο δύσκολο απ' ό,τι με τα σύννεφα βροχής, αλλά θα βρεθεί λύση». Πάντως, αίσθηση προκάλεσαν δηλώσεις του δημάρχου τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους: «Ξέρετε πως, κάθε χρόνο, στους εορτασμούς της πόλης φτιάχνουμε τον καιρό που θέλουμε; Ε, αυτό ακριβώς θέλουμε να κάνουμε και με το χιόνι!»

Τυφώνες: Shutting Down!

Και αν οι παραπάνω δηλώσεις μοιάζουν εντυπωσιακές γιατί κρύβουν πίσω τους δεκαετίες ερευνών, ερωτηματικά μπορούν να προκαλέσουν νέες τεχνολογίες που προτείνονται κάθε τόσο. Ανάμεσα στις πιο πρόσφατες σίγουρα ξεχωρίζει αυτή που πρότεινε ο Bill Gates!
Πιο συγκεκριμένα, στις 9 Ιουλίου του 2009, ο δημιουργός της Microsoft κατέθεσε πατέντα μαζί με 11 άλλους επιστήμονες για μια τεχνολογία «αποδυνάμωσης» τυφώνων. Τι αναφέρει; Είναι επιστημονικά αποδεκτό σήμερα πως οι τυφώνες αποκτούν την καταστροφική τους δύναμη χάρη στα θερμά νερά που υπάρχουν στην επιφάνεια των ωκεανών. Η λύση του Gates είναι να κατασκευαστούν εκατοντάδες τεράστιοι κάθετοι σωλήνες στον ωκεανό (Salter Sinks), που θα ωθούν τα θερμά νερά της επιφάνειας προς τα πιο κρύα βάθη.
«Είναι κάτι εφικτό», δηλώνει ο δρ. Kerry Emanuel του ΜΙΤ (σ.σ.: Massachusetts Institute of Technology), εξηγώντας πως «μειώνοντας τη θερμοκρασία της επιφάνειας του ωκεανού κατά 4,5 βαθμούς Fahrenheit, κάτω ακριβώς από το κέντρο ενός τυφώνα, θα είχε ως αποτέλεσμα την εξόντωσή του».
Δεν είναι, όμως, υπερβολικά μεγάλο το κόστος κατασκευής εκατοντάδων Salter Sinks; Σίγουρα, αλλά η απόσβεσή του θα γίνει άμεσα, μιας και, τον τελευταίο αιώνα, το κόστος των ζημιών από τυφώνες ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 10 δις δολάρια ανά έτος!

Ο ιονισμός της ατμόσφαιρας

Πιο οικονομική, αλλά σε εμβρυακό στάδιο, μοιάζει η λύση του ιονισμού του ανώτατου στρώματος της ατμόσφαιρας, ώστε να υπερθερμανθεί και, στην κυριολεξία, να αρχίζει να… βράζει. Θεωρητικά, μπορεί να επιτευχθεί μέσω των Ionospheric Heaters (IH), οι οποίοι υπάρχουν ήδη σε διάφορα σημεία του πλανήτη, όπως το Sura Ionospheric Heating Facility στη Ρωσία, το HIPAS στο Fairbanks της Alaska, το ευρωπαϊκό EISCAT στη βόρεια Ευρώπη, αλλά και το πάντα επίκαιρο HAARP, με συμμετοχή του Αμερικανικού Στρατού και προϋπολογισμό που φθάνει τα 250 εκατ. δολάρια τον χρόνο!
Στην πράξη, είναι πιθανό η υπερθέρμανση περιοχών της ιονόσφαιρας να είναι μέσα στα ερευνητικά ενδιαφέροντα των IH και ήδη να πραγματοποιείται∙ πώς, όμως, κάτι τέτοιο μπορεί να εξελιχθεί σε τεχνολογία ελέγχου του καιρού; Εν συντομία, κύματα ELF (Extremely Low Frequency, υπερβολικά χαμηλής συχνότητας) στέλνονται, ώστε να βράσουν το ανώτατο στρώμα της ατμόσφαιρας, το οποίο εξαιτίας αυτού ανυψώνεται και αλλάζει το σχήμα των ατμοσφαιρικών αερίων, επηρεάζει τα ρεύματα αέρα κλπ.
Αν στα παραπάνω προσθέσουμε και τη δυνατότητα των εν λόγω κυμάτων να ταξιδεύουν σε τεράστιες αποστάσεις, τότε καταλαβαίνουμε γιατί γίνεται τόση συζήτηση. Αν μη τι άλλο, δεν είναι καθόλου τυχαίο που η πρώην Σοβιετική Ένωση, σύμφωνα με την Αμερικανική Αεροπορία, ερευνούσε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει ως μέσο ελέγχου του καιρού την εν λόγω τεχνική.

Laser και τροποποίηση του καιρού

Πρόσφατα, μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Γενεύης κατάφερε να επιτύχει τροποποίηση καιρού με χρήση laser. Ήταν Μάιος του 2010, όταν ο δρ. Jerome Kasparian αποκάλυψε τα αποτελέσματα μιας πρωτοποριακής έρευνας που χρησιμοποιούσε laser υψηλής ισχύος για την πρόκληση βροχής. Όπως δήλωσε στο BigThink.com, «Μέσω του laser μπορούμε να ιονίσουμε τον αέρα […] και να προκαλέσουμε τον σχηματισμό συστάδων που, στη συνέχεια, γίνονται σωματίδια νερού». Μάλιστα, η ερευνητική ομάδα κατάφερε να δημιουργήσει σταγόνες βροχής, τόσο σε ελεγχόμενο περιβάλλον εργαστηρίου, όσο και στη γήινη ατμόσφαιρα!
Για πολλούς επιστήμονες, η έρευνα του Πανεπιστημίου της Γενεύης (όπως και η πατέντα για αποδυνάμωση των τυφώνων) σηματοδοτούν μια νέα εποχή, όπου νέες και άκρως εξελιγμένες τεχνολογίες θα πάρουν τη θέση παλαιότερων. Ποιος βρίσκεται στη θέση του οδηγού;
Η Κίνα, για ακόμα μία φορά, διατηρεί τα πρωτεία, δείχνοντας προτίμηση στη δοκιμασμένη τεχνική του cloud seeding. Έχει λύσει, μάλιστα, σε τέτοιο βαθμό το πρόβλημα της ξηρασίας σε αρκετές περιοχές της χώρας, ώστε να την κατηγορούν δημοσίως γειτονικά κράτη για… «κλοπή» βροχών! Μάλιστα, η τελευταία επίδειξη τεχνογνωσίας έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων του 2008, όπου έγινε χρήση 30 αεροπλάνων, 4.000 ρουκετών και 7.000 αντιαρματικών όπλων, ώστε να αποτραπούν οι βροχές στην τελετή έναρξης και λήξης, καθώς και πάνω από τα στάδια, κατά τη διάρκεια των αγώνων.
Και τα κατάφερε, έχοντας εντυπωσιακά αποτελέσματα. Στην ερώτηση, λοιπόν, «ποιος ελέγχει σήμερα τον καιρό;», μπορούμε με σιγουριά να πούμε πως, μετά από 15 τουλάχιστον χρόνια ερευνών και εκατοντάδες εκατ. δολάρια επενδύσεων (1995-2003: 266 εκατ. δολάρια και έκτοτε 60-90 κάθε χρόνο), η απάντηση που ψάχνουμε είναι η Κίνα!

Ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος θα είναι «καιρικός»

Γνωρίζοντας πλέον ότι οι τεχνολογίες ελέγχου του καιρού έχουν αναπτυχθεί και εφαρμοστεί κατά το παρελθόν, μπορεί κανείς να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα και να φανταστεί τον καιρό ως… όπλο. Για παράδειγμα, αντί να βομβαρδίζονται οι εχθρικές θέσεις (με μεγάλο οικονομικό κόστος για τον επιτιθέμενο και τεράστιες ανθρώπινες απώλειες για τον αμυνόμενο), θα μπορούσε η Πολεμική Αεροπορία να προκαλεί τοπικές θύελλες και καταιγίδες, δυσχεραίνοντας τις κινήσεις τους και καταρρακώνοντας το ηθικό του στρατεύματος.
Επιπλέον, προκαλώντας μεγάλης διάρκειας βροχές, το έδαφος θα καθίστατο ακατάλληλο για σπορά την άνοιξη, ενώ τα σπαρτά θα καταστρέφονταν κατά τη διάρκεια του θέρους, ωθώντας έτσι ολόκληρες περιοχές στην πείνα. Η δε τεχνητή πρόκληση περιορισμένης, από πλευράς χώρου, ομίχλης θα αποτελούσε το καλύτερο καμουφλάζ για ναυτικές επιχειρήσεις.
Η ερώτηση, λοιπόν, είναι απλή: θα μπορούσε, σε έναν ενδεχόμενο μελλοντικό πόλεμο, το βασικό όπλο επιβολής να είναι ο ίδιος ο καιρός; Σαφώς και ναι, όπως έχει αποδειχθεί κατά το παρελθόν, μέσα από πλήθος αξιόπιστων πηγών. Ο John von Neumann (Αμερικανός μαθηματικός), για παράδειγμα, προέβλεψε κατά το αποκορύφωμα του Ψυχρού Πολέμου) (1955) ότι:
«Η ανθρώπινη επέμβαση στην ατμοσφαιρική και κλιματική κατάσταση του πλανήτη […] θα αναγκάσει τα έθνη να έρθουν κοντά για να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες, πολύ περισσότερο από ό,τι μπορεί να τα φέρει κοντά η απειλή ενός πυρηνικού ή άλλους είδους πολέμου.»
Μπορεί τέτοιες υποθέσεις να απορρίπτονται ασυζητητί από πολλούς σκεπτικιστές ως σενάρια χολιγουντιανών ταινιών, όμως τα ερευνητικά δεδομένα που συνεχώς προκύπτουν οδηγούν στο συμπέρασμα πως, πλέον, τα όρια μεταξύ επιστημονικής φαντασίας και πραγματικότητας είναι εξαιρετικά θολά. Για πολλούς ειδικούς η τεχνογνωσία υπάρχει, το ίδιο και η θέληση των κυβερνήσεων αρκετών κρατών. Το μόνο που λείπει είναι μια καλή αφορμή, όπως για παράδειγμα το ξέσπασμα ενός Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, πως οι δύο πρώτοι παγκόσμιοι πόλεμοι χαρακτηρίζονται από την εφαρμογή μερικών εξωτικών –έως τότε– τεχνολογιών ή τη ραγδαία ανάπτυξή τους: χημικά όπλα, φλογοβόλα, υποβρύχιες και αεροπορικές πολεμικές επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά και εξελιγμένα τανκς, οι πρώτοι παγκοσμίως υπολογιστές με δυνατότητα προγραμματισμού (Z3, Colossus και ENIAC), τηλεκατευθυνόμενοι πύραυλοι και το «Project Manhattan» για την ανάπτυξη πυρηνικών όπλων, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου…
Με αυτό, λοιπόν, το ιστορικό ραγδαίων επιστημονικών εξελίξεων στους πρώτους δύο παγκόσμιους πολέμους, το ξέσπασμα ενός τρίτου μόνο ένα πράγμα μπορεί να σημαίνει: τη ραγδαία ανάπτυξη των απαραίτητων τεχνολογιών, ώστε πλέον ο καιρός να μην είναι θέμα των ορέξεων της φύσης, αλλά αποτέλεσμα επιλογής των εκάστοτε ισχυρών δυνάμεων του πλανήτη!

Πώς και γιατί ο Άρης έπαψε να είναι σαν την Γη

Πριν από μερικές δεκαετίες πιστεύαμε πως στον Άρη υπάρχουν νοήμονα όντα τα οποία θα μας εξαπέλυαν επίθεση προκειμένου να κατακτήσουν την Γη... Όλα αυτά ανήκουν στο παρελθόν. Αυτό όμως που πιστεύουμε σήμερα είναι πως είναι πολύ πιθανόν όντως ο «Κόκκινος Πλανήτης» να φιλοξενούσε ζωή.

Ο Άρης είναι ένα δύσκολο μέρος για να ζει κανείς... Είναι ψυχρός, και στεγνός. Έχει λεπτή ατμόσφαιρα, πράγμα που σημαίνει ότι οι μετεωρίτες που κυκλοφορούν ελεύθεροι μπορούν να πέσουν ανά πάσα στιγμή στο κεφάλι σου, και δεν έχει μαγνητικό πεδίο, άρα ο Ηλιακός Άνεμος χτυπά κατευθείαν την επιφάνεια του πλανήτη. Γι΄αυτό λοιπόν δεν ζει κανείς στον Άρη. Τουλάχιστον καμία σύνθετη μορφή ζωής, οι επιστήμονες προσπαθούν να επιβεβαιώσουν ή να απορρίψουν το ενδεχόμενο ύπαρξης μικροβιακής μορφής ζωής.
Ο πλανήτης Άρης πάντοτε ήταν «διεγερτικός» για τον άνθρωπο. Και δικαίως, γιατί από πλευράς μορφολογίας και σύνθεσης είναι ο πιο κοντινός πλανήτης που έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά στοιχεία με την Γη. Θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι το μικρό αδελφάκι της Γης, που... πέθανε. Ναι ίσως ο Άρης κάποτε ήταν σαν την Γη αλλά πέθανε.
Αυτό είναι το μεγάλο ντιμπέιτ των επιστημόνων. Σύμφωνα με τα δεδομένα που υπάρχουν μέχρι στιγμής, ο Άρης ίσως κάποια στιγμή στο παρελθόν έμοιαζε πολύ με την Γη, έχοντας, ατμόσφαιρα, θάλασσες, βουνά, ίσως και ζωή. Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα με την σειρά.

Ωκεανοί κρυμμένοι κάτω από το έδαφος
Από τους αρειανούς μετεωρίτες που έχουν έχουμε βρει στον πλανήτη μας, οι επιστήμονες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως κάτι βίαιο έγινε στον Άρη πριν από 4,5 περίπου δισεκατομμύρια χρόνια, με αποτέλεσμα ο Άρης να χάσει την ατμόσφαιρά του. Από τους μετεωρίτες αυτούς λοιπόν έχει διαπιστωθεί και η σύνθεση του εδάφους και της τωρινής ατμόσφαιράς του. Μία δουλειά που συνεχίζουν πολύ καλύτερα τα ρομποτικά οχήματα στον Κόκκινο Πλανήτη όπως το Curiocity. Γιατί όμως πιστεύουμε πως υπήρχε ατμόσφαιρα;
Αυτήν την στιγμή πιστεύεται πως ο Άρης έχει τόσο νερό που θα μπορούσε να καλύψει ολόκληρη την επιφάνειά του δημιουργώντας βάθος από 20 έως 1000 μέτρα. Το νερό όμως αυτό λόγω των θερμοκρασιών αλλά και της... κατάστασης που επικρατεί στην επιφάνεια του Άρη βρίσκεται κάτω από το έδαφος σε παγωμένη μορφή. Έτσι βάσει του μοναδικού αξιώματος που έχουν οι επιστήμονες που ασχολούνται με το διάστημα πως όπου υπάρχει νερό δύναται να υπάρχει και ζωή, πιστεύεται ότι ο Άρης παλαιότερα ήταν πολύ πιο φιλικό περιβάλλον για την ανάπτυξη ζωής.

Ο βίαιος θάνατος του πρώην... πράσινου πλανήτη
Για τους επιστήμονες υπάρχουν δύο θεωρίες. Αυτή της έλλειψης μαγνητικού πεδίου και αυτή της χαμηλής βαρύτητας. Ας ξεκινήσουμε από την δεύτερη.
Ο Άρης είναι έχει μόλις την μισή διάμετρο από την Γη, το 11% της μάζας της και μόλις το 38% της βαρύτητάς της. Βάσει αυτών των στοιχείων είναι πολύ πιο δύσκολο για την ατμόσφαιρά του να διατηρηθεί. Έτσι, λόγω χαμηλής βαρύτητας, είναι ευκολότερο για τα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας να εξατμίζονται στο διάστημα. Και όσο γίνεται αυτό η ατμόσφαιρα λεπταίνει. Και όσο λεπταίνει τόσο πιο εύκολο είναι για μεγαλύτερους μετεωρίτες να εισέρχονται στο εσωτερικό της ατμόσφαιράς του. Και όσο συνεχίζεται αυτό τόσο πιο εύκολο είναι να δημιουργούνται «τρύπες» στην ατμόσφαιρα. Και πάει λέγοντας...
Παράλληλα οι επιστήμονες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα πως η ατμόσφαιρα του Άρη δεν έχει δεχθεί πολλές μεταβολές τα τελευταία 3,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Έτσι πιστεύεται πως η «υγρή» περίοδος του Άρη διήρκεσε «μόνο» το πρώτο δισ. της ηλικίας του.

Το μαγνητικό πεδίο της Γης
Άλλος λόγος, είναι η έλλειψη μαγνητικού πεδίου. Το μαγνητικό πεδίο της Γης είναι ίσως το πιο σημαντικό στοιχείο για την διατήρηση της ζωής στον πλανήτη μας. Αυτή είναι η γραμμή άμυνας της Γης απέναντι στον ηλιακό άνεμο και την συμπαντική ακτινοβολία. Χωρίς το μαγνητικό πεδίο, η ατμόσφαιρα της Γης θα υπόκειντο σε συνεχή φθορά και εν τέλει «τραυματισμό» της σε σημείο εξαφάνισης.
Τώρα με το μαγνητικό πεδίο, οι απειλές αυτές προσκρούουν και εκτοξεύονται στο αχανές διάστημα. Εδώ όμως πρέπει να σημειώσουμε το εξής: Το μαγνητικό πεδίο είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με τον πυρήνα του πλανήτη, και ο πυρήνας του Άρη είναι παγωμένος.

Ο στέρεος πυρήνας του Άρη
Ναι ο πυρήνας του Άρη είναι ακίνητος και παγωμένος, με αποτέλεσμα ο Κόκκινος Πλανήτης να μην έχει καμία εδαφική δραστηριότητα όπως σεισμούς και εκρήξεις ηφαιστείων. Έτσι λόγω της έλλειψης ενεργού πυρήνα δεν υφίσταται και μαγνητικό πεδίο. Γιατί όμως ο πυρήνας του Άρη πάγωσε; Τι είναι αυτό που τον έκανε να ρίξει την θερμοκρασία του και εν τέλει να σταματήσει να είναι ενεργός;
Αυτό είναι ένα ερώτημα το οποίο ακόμα δεν έχει απαντηθεί. Πάντως το 1 δισ. χρόνια που ο Άρης ήταν ζωντανός, είναι αρκετό για την ανάπτυξη ζωής, από την στιγμή πάντα που είχε τις κατάλληλες συνθήκες...

Αναπαράσταση των σταδίων του Άρη μέχρι τον θάνατό του
Είμαστε και εμείς Αρειανοί
Πού πήγαν λοιπόν οι «κάτοικοι» του Άρη πριν την καταστροφή του. Σύμφωνα με μία από τις θεωρίες η οποία γίνεται μάλιστα δημοφιλής στους επιστημονικούς κύκλους όσο περνούν τα χρόνια είναι πως ο Άρης ξεκίνησε να πεθαίνει μετά από πρόσκρουση μετεωρίτη ο οποίος έκανε τον πυρήνα του να πεθάνει και εξαφάνισε κάθε ίχνος ζωής μία για πάντα από τον πλανήτη.
Έτσι από την πρόσκρουση αυτή του μετεωρίτη εκτοξεύτηκαν κομμάτια εδάφους από τον Άρη τα οποία ταξίδεψαν στο διάστημα και κατέληξαν στην Γη, κουβαλώντας έτσι κάποιου είδους μικροβιακή ζωή η οποία τελικά εξελίχθηκε σε αυτό που γνωρίζουμε σήμερα, την ζωή στον πλανήτη μας.
Άλλωστε απίθανο δεν είναι, πρόσφατοι μετεωρίτες από τον Άρη όπως προείπαμε έχουν βρεθεί στην Γη. Γιατί κάποιος από αυτούς να μην έφερε μαζί του... ζωή;