Φυσικοί προσπαθούν να μετατρέψουν το φως σε ύλη

Επιστήμονες του Imperial College London πραγματοποιούν πειράματα σε εγκαταστάσεις με λέιζερ με σκοπό την επαλήθευση μιας θεωρίας 84 ετών η οποία φέρνει κατά νου αλχημιστές ή όνειρα της επιστημονικής φαντασίας: Τη μετατροπή φωτός σε ύλη. Ή από την εξίσωση   E=mc² να πάρουμε m=E/c². Η διαδικασία περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1934 από ένα ζεύγος φυσικών, τον Gregory Breit και John Wheeler, στο περιοδικό Physical Review.

 

Η διαδικασία Breit-Wheeler είναι η δημιουργία ενός ζεύγους ηλεκτρονίου-ποζιτρονίου μετά τη σύγκρουση δύο φωτονίων υψηλής ενέργειας (φωτόνια γάμμα).

 

Η θεωρία της διαδικασίας Breit- Wheel λέει πως θα έπρεπε να είναι δυνατή η μετατροπή φωτός σε ύλη μέσω της σύγκρουσης δύο σωματιδίων φωτός (φωτονίων), ώστε να δημιουργήσουν ένα ηλεκτρόνιο και ένα ποζιτρόνιο. Ωστόσο, παλαιότερες προσπάθειες πάνω σε αυτό απαιτούσαν τη χρήση και άλλων σωματιδίων υψηλής ενέργειας.

 

Φυσικοί του Imperial College London, με επικεφαλής τον καθηγητή Steven Rose,, βρήκαν έναν τρόπο να δοκιμάσουν τη θεωρία ο οποίος δεν βασίζεται σε επιπρόσθετα σωματίδια το 2014, και πλέον είναι σε εξέλιξη ένα πείραμα, σκοπός του οποίου είναι η απευθείας μετατροπή φωτός σε ύλη, για πρώτη φορά.

 

Η μη γραμμική διαδικασία Breit-Wheeler ή πολυ-φωτονική διαδικασία Breit-Wheeler είναι η δημιουργία ενός ζεύγους ηλεκτρονίων-ποζιτρονίων από τη διάσπαση ενός φωτονίου υψηλής ενέργειας (γάμμα) που αλληλεπιδρά με ένα ισχυρό ηλεκτρομαγνητικό πεδίο όπως ένα λέιζερ.

 

Όπως είπε ο καθηγητής Steven Rose,, «θα ήταν μια καθαρή επίδειξη της διάσημης εξίσωσης του Αϊνστάιν, που σχετίζει την ενέργεια με τη μάζα: Ε=mc2, που μας λέει πόση ενέργεια παράγεται όταν η ύλη μετατρέπεται σε ενέργεια. Αυτό που κάνουμε είναι το ίδιο, αλλά αντίστροφα: Μετατρέπουμε την ενέργεια των φωτονίων σε μάζα, δηλαδή m=E/c2».

 

Το εν λόγω σύστημα περιλαμβάνει δύο ακτίνες λέιζερ υψηλής ισχύος, που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία των φωτονίων προς σύγκρουση. Ένα από τα φωτόνια έχει περίπου 1.000 φορές την ενέργεια των φωτονίων που παράγουν ορατό φως, και το άλλο έχει 1.000.000.000 φορές αυτή την ενέργεια.

 

Οι ακτίνες λέιζερ επικεντρώνονται σε δύο ξεχωριστούς μικροσκοπικούς στόχους εντός ειδικού θαλάμου, που περιέχει πολύπλοκα οπτικά που χρησιμοποιούνται για να εστιάζουν οι ακτίνες και μαγνήτες που χρησιμοποιούνται για την εκτροπή των φορτισμένων σωματιδίων. Είναι τα φορτισμένα ποζιτρόνια που προκύπτουν από τη σύγκρουση τα οποία οι ερευνητές θα αναζητήσουν, προκειμένου να επιβεβαιώσουν εάν η διαδικασία ήταν επιτυχής.

 

Η ομάδα, της οποίας ηγούνται ο Steven Rose, και ο Stuart Mangles., αναζήτησε ένα κατάλληλο σύστημα λέιζερ για αυτό το πείραμα και κατέληξε στο λέιζερ Gemini στο STFC Rutherford Appleton Laboratory.

 

Εάν οι ερευνητές επιτύχουν, θα εντοπίσουν ποζιτρόνια, αλλά θα πρέπει να πραγματοποιήσουν προσεκτική ανάλυση των δεδομένων πριν επιβεβαιωθεί πως αυτά τα ποζιτρόνια προήλθαν από τη διαδικασία Breit-Wheeiler και όχι από άλλες διαδικασίες, αποδεικνύοντας την επιτυχία της μετατροπής φωτός σε ύλη.

 

«Αν μπορέσουμε να το επιδείξουμε τώρα, θα αναδημιουργούσαμε μια διαδικασία που ήταν σημαντική τα πρώτα 100 δευτερόλεπτα του σύμπαντος, και που επίσης παρατηρείται στις εκλύσεις ακτίνων γάμμα, που είναι οι μεγαλύτερες εκρήξεις στο σύμπαν και ένα από τα μεγαλύτερα άλυτα μυστήρια της Φυσικής» λέει σχετικά ο Stuart Mangles.

Πριν από περίπου 3,7 δισ. έτη τα ηφαίστεια «γέννησαν» τους ωκεανούς του Άρη;

Πλήθος ευρημάτων δείχνει ότι στον Άρη υπήρχε κάποτε νερό σε υγρή μορφή στην επιφάνεια του. Οι επιστήμονες είναι βέβαιοι για την ύπαρξη του νερού αλλά δεν έχουν ακόμη χαρτογραφήσει την παρουσία του στον Κόκκινο Πλανήτη. Κάποιες θεωρίες κάνουν λόγο για ένα τεράστιο ωκεανό που κάλυπτε σχεδόν τα 2/3 του πλανήτη όταν αυτός βρισκόταν σε βρεφική ηλικία. Άλλες θεωρίες κάνουν λόγο για ύπαρξη περισσότερων του ενός ωκεανών και άλλες περιορίζουν την ύπαρξη του νερού σε μικρότερες και μεγαλύτερες λίμνες ή λιμνοθάλασσες που κάλυπταν την επιφάνεια των μεγάλων κρατήρων που υπάρχουν στον Άρη.

 

Πολλοί επιστήμονες πιστεύουν ότι οι βόρειες πεδιάδες του Άρη είχαν καλυφθεί κάποτε στους ωκεανούς

Μια νέα μελέτη με επικεφαλής τον Michael Manga, καθηγητή πλανητικής επιστήμης στο φημισμένο Πανεπιστήμιο Μπέρκλεϋ στις ΗΠΑ στηρίζει την θεωρία των πολλών ωκεανών στον Άρη αλλά κάνει παράλληλα και ένα βήμα περισσότερο υποδεικνύοντας τον δημιουργό τους. Σύμφωνα με την μελέτη οι ωκεανοί του Άρη είναι προϊόν έντονης ηφαιστειακής δραστηριότητας στον πλανήτη και μάλιστα δημιουργήθηκαν περίπου 300 εκατ. νωρίτερα από ότι εκτιμούσαν οι επιστήμονες.

 

Τα μέχρι τώρα στοιχεία που έχουν στην διάθεση τους οι επιστήμονες δείχνουν ότι ο Άρης σχηματίστηκε πριν από περίπου 4 δισ. έτη και η εμφάνιση του ή των ωκεανών σε αυτόν εκτιμάται ότι έγινε πριν από περίπου 3,4 δισ. έτη. Σύμφωνα με την νέα μελέτη οι ωκεανοί εμφανίστηκαν πριν από περίπου 3,7 δισ. έτη και ήταν αποτέλεσμα ακατάπαυστων τρομερών ηφαιστειακών εκρήξεων στην περιοχή Θάρσις.

 

Η Θαρσίς είναι ένα τεράστιο ηφαιστειογενές υψίπεδο που απλώνεται σε μεγάλο μέρος της τροπικής ζώνης του δυτικού ημισφαιρίου του Άρη Η διαμέτρου πέντε χιλιάδων χλμ. περιοχή αυτή φιλοξενεί τα μεγαλύτερα ηφαίστεια σε ολόκληρο το ηλιακό μας σύστημα. Το υψηλότερο ηφαίστειο του πλανήτη (και του Ηλιακού Συστήματος), το όρος Ολυμπος που φτάνει σε ύψος τα 20 χλμ, συνδέεται μεν με την Θαρσίδα, αλλά για την ακρίβεια βρίσκεται μόλις έξω από το δυτικό της άκρο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ηφαίστεια επέτρεψαν την παρουσία του νερού στην επιφάνεια του Άρη με δύο τρόπους.

 

Ένας χάρτης του Άρη δείχνει εκεί όπου σήμερα οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει πιθανή αρχαία ακτογραμμή η οποία μπορεί να έχει χαραχτεί από παλιούς ωκεανούς πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Οι ακανόνιστες αυξήσεις αυτών των ακτών μπορούν να εξηγηθούν από την ανάπτυξη της ηφαιστειογενούς περιοχής που ονομάζεται Θαρσίς πριν από περίπου 3,7 δισεκατομμύρια χρόνια, γεγονός που θα παραμόρφωνε την τοπογραφία και θα έδινε λάθος ευθυγράμμιση των ακτών. Η Αραβία (σε χρώμα ματζέντα) είναι άνω των 4 εκατομμυρίων ετών, ενώ η ακτή Deuteronilus (λευκή) και Isidis (κυανή) είναι αρκετά εκατομμύρια χρόνια νεότερη.

 

Πιο συγκεκριμένα οι ερευνητές θεωρούν ότι οι συνεχείς εκρήξεις των ηφαιστείων δημιούργησαν ρωγμές στο έδαφος του Άρη μέσα από τις οποίες επετράπη στο νερό που βρισκόταν στο εσωτερικό του πλανήτη να φτάσει στην επιφάνεια. Ταυτόχρονα τα αέρια που εκτοξεύονταν στην ατμόσφαιρα από τις ηφαιστειακές εκρήξεις άλλαξαν την σύσταση της ατμόσφαιρας και επέτρεψαν στο νερό που έφτανε από το υπέδαφος στην επιφάνεια του Άρη να παραμένει σε υγρή μορφή.

 

«Τα ηφαίστεια μπορεί να έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην δημιουργία των συνθηκών ώστε ο Άρης να γίνει υγρός» αναφέρει ο Michael Manga.

AstroTurf – Follow the Money

Πολλά Ψέματα δεν κάνουν μιά Αλήθεια.

AstroTurf  Κάτι Που Φαίνεται Ενώ Δεν Είναι.

Η αλήθεια είναι υπερεκτιμημένη «follow the Money»

Πανάρχαιες τεχνικές χειραγώγησης της κοινής γνώμης και του κοινού νου.

Προσέξτε εκείνη την τόσο διαδεδομένη παροιμία: «Από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια». Το συμπέρασμα είναι απλό και ολοκάθαρο: οι ενήλικοι και οι πνευματικά υγιείς ποτέ δεν λένε αλήθεια. Ο Πάρκμαν, ο ιστορικός, επισημαίνει: «Η αρχή της αληθείας ενδέχεται να καταλήξει σε παραλογισμό». Σε ένα άλλο σημείο, στο ίδιο κεφάλαιο, τονίζει: «Το απόφθεγμα είναι πολύ παλιό: η αλήθεια δεν πρέπει να λέγεται όλες τις φορές∙ και εκείνοι, τους οποίους ενοχλεί μια ασθενής συνείδηση, ωθώντας τους σε μια καθ’ έξιν παράβαση του ανωτέρου γνωμικού, είναι ηλίθιοι και κοινωνικές μάστιγες».

Σκληρή γλώσσα, κι όμως απολύτως αληθινή. Κανένας από μας δεν θα μπορούσε να ζήσει πλάι σε έναν καθ’ έξιν φιλαλήθη∙ όμως, κανένας από μας δεν είναι υποχρεωμένος να το κάνει. Ένας καθ’ έξιν ειλικρινής απλούστατα είναι ένα πλάσμα της φαντασίας. Δεν υπάρχει και δεν έχει υπάρξει ποτέ. Φυσικά, υπάρχουν άνθρωποι που νομίζουν ότι ποτέ δεν ψεύδονται, όμως δεν είναι έτσι κι αυτή ακριβώς η άγνοια είναι ένα από τα πράγματα που ντροπιάζουν τον λεγόμενο «πολιτισμό» μας. Όλοι ψεύδονται, κάθε μέρα και κάθε ώρα. Στον ύπνο και στον ξύπνο τους. Στα όνειρα, στη χαρά και στη λύπη τους. Ακόμα κι αν συγκρατήσουν τη γλώσσα τους, τα χέρια τους, τα μάτια τους, η συμπεριφορά τους, όλα εκφράζουν εξαπάτηση και μάλιστα σκόπιμη. Ακόμη και στις θρησκευτικές τελετές» -Mark Twain: Η Τέχνη του Ψεύδους

«Αλήθεια είναι η ιδιότητα που έχει κάτι όταν εκφράζει την πραγματικότητα. Αυτό που είναι σύμφωνο με ό,τι πραγματικά υπάρχει ή γίνεται. Η γνώμη που επιβεβαιώνεται από την εμπειρία και που είναι γενικά αποδεκτή, αρχή με γενική εφαρμογή που δεν επιδέχεται αμφισβήτηση. Όπως γίνεται αντιληπτό υπάρχουν τόσες αλήθειες όσοι και οι άνθρωποι, αφού η πραγματικότητα δεν είναι κοινή και πρέπει να συμφωνηθεί και να μπει σε πρωτόκολλα. Για ό,τι δεν συμφωνείς να είναι πραγματικό· δεν είναι πραγματικό για εσένα. Γι’ αυτό γίνεται τόσος αόρατος πόλεμος για τον έλεγχο της συμφωνίας σου που είναι ταυτόσημη με την ύπαρξη της δικής τους πραγματικότητας. Αν αποσύρουν πολλοί άνθρωποι την συμφωνία τους σε ένα θέμα αυτό παύει να είναι πραγματικό και καταρρέει.»

Το ψέμα που μοιάζει με αλήθεια· είναι το όπλο των ισχυρών

«Οι αληθινές κουβέντες δεν είναι ευχάριστες, οι ευχάριστες κουβέντες δεν είναι αληθινές»  -Λάο Τσε

H πραγματικότητά μας κατασκευάζεται, μεθοδικά κι εξαιρετικά πολύ προσεκτικά από ισχυρές πηγές εταιρικού και ειδικού ενδιαφέροντος, ώστε να επηρεάζει υποσυνείδητα, κρυφά, δόλια και προπαγανδιστικά τον μαζάνθρωπο, αποκαλούμενο κι ως «κοινή γνώμη». Κραυγαλέα κι ολοφάνερα ψέματα βγαίνουν σε δημόσια θέα προς συμφωνία, στην πολιτική, θρησκεία, ιατρική, δημοσιογραφία, τρομοκρατία, τρόφιμα, πόλεμο, υγεία, διασκέδαση, επιστήμες, πολέμους, εξοπλισμούς, χρηματιστήρια, αγορές κλπ. κλπ. Διαμορφώνονται και διανέμονται με τέτοιον φροντισμένο τρόπο ώστε να επηρεάσουν και να προγραμματίσουν το ανθρώπινο ζώο για να αποδεχθεί ως θέσφατο και πραγματικό αυτό που έχει γίνει καταστροφική κοινωνική νόρμα.

Η πρακτική του χειρισμού κι ελέγχου της «κοινής γνώμης» με παραμορφωμένα μηνύματα Μέσων Μαζικοποίησης έχει γίνει τόσο κοινή που μια ισχυρή βιομηχανία με ίδια οφέλη σχηματίζεται γύρω από αυτήν. Ο βασικός ρόλος αυτής της βιομηχανίας πλύσης εγκεφάλου είναι να αναμασάει πληροφορίες της εντολοδόχου γραμμής των ελίτ λόμπυ. Ποτέ δεν είναι πολύ σαφές ακριβώς, πόση αλήθεια λαμβάνει η βιομηχανία ειδήσεων, ούτε άλλωστε και την νοιάζει, …κι αυτοί το χρήμα ακολουθούν!

Σκάνδαλο; Χρηματίζονται  άνθρωποι κι άνθρωποι και δη επιστήμονες γιατροί (δηλαδή είναι αναξιόπιστοι) κι εσένα σου πέφτει ο ουρανός στο κεφάλι; Μα σε κάθε τομέα ανακυκλώνεται το ίδιο μοτίβο, με πρώτη διδάξασα την θρησκευτική πανούκλα. Μην ξεχνάς ότι οι πρώτοι γιατροί ήταν οι βασιλείς και οι ιερείς. Αργότερα χωρίστηκαν για να νομίζεις ό,τι έχεις μια κάποια ψευδαίσθηση επιλογής, ενώ στην πραγματικότητα -που λόγω βλακείας δεν μπορείς να δεις- είναι όλα το ίδιο, υπάγονται κάτω από την ίδια ομπρέλα κι εσύ είσαι το προϊόν προς κατανάλωση και σε καμία περίπτωση πολίτης ή έστω υπήκοος.

ΛΟΓΟΚΡΙΣΙΑ ΚΙ ΑΝΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Ο ειδικός μαζικής πλύσης εγκεφάλου L Wolfe αναφέρει: «Όπως έδειξαν οι ερευνητές του Tavistock, ήταν σημαντικό το γεγονός ότι τα θύματα της μαζικής πλύσης εγκεφάλου δεν πρέπει να γνωρίζουν ότι το περιβάλλον τους είναι ελεγχόμενο, πρέπει λοιπόν να υπάρχει ένας τεράστιος αριθμός πηγών πληροφόρησης, των οποίων τα μηνύματα πρέπει να ποικίλουν ελαφρώς, έτσι ώστε να καλύψουν την ψευδαίσθηση του εξωτερικού ελέγχου»

Τα μηνύματα που παρουσιάζουν ως ειδήσεις, επιστημονικές, πολιτικές, θρησκευτικές, μουσικές, τέχνης κλπ· οι διάφορες καλοπληρωμένες αυθεντίες, πηγάζουν, ελέγχονται, διαμορφώνονται και διοχετεύονται από εταιρικές, ισχυρές πηγές· που ξοδεύουν άπειρα χρήματα και δύναμη για να τις επιβάλλουν μέσω κάθε είδους προπαγανδιστικής διαφήμισης και προβολής. Ακολούθησε το χρήμα σε μία οποιαδήποτε από αυτές τις αυθεντίες και θα σου γίνει ολοφάνερο.

Έξι όμιλοι, που τρέχουν την διαφήμιση στις ΗΠΑ, κατέχουν το 90% των μέσων ενημέρωσης: η General Electric (GE), News-Corp, η Disney, η Viacom, η Time Warner, και το CBS. Ωστόσο, αυτές οι επιχειρήσεις-ελίτ λειτουργούν υπό πολλές διαφορετικές μάρκες, όπως το FOX, ABC, CNN, Comcast, η Wall Street Journal, κλπ, δίνοντας σου την ψευδαίσθηση της επιλογής.

Αλλά και στο υπόλοιπο 10% έριξαν τους αγορασμένους για να καταπιαστούν με τα διάφορα θέματα που ο μαζάνθρωπος νομίζει ότι είναι του «παρασκηνίου» ενώ για την ελίτ είναι υψίστης σημασίας. Το να μιλάει ο μαζάνθρωπος για θέματα «ιερά» γι’ αυτούς είναι βλασφημία και με τρόπο έξυπνο διαστρεβλώνουν την πληροφορία και την διοχετεύουν όπως αυτοί θέλουν. Αντιλαμβάνεσαι λοιπόν ότι δεν είμαστε όλοι ίσια κι όμοια, οι νόμοι φτιάχνονται για σένα απ’ αυτούς και δεν ισχύουν στα υψηλότερα στρώματα εκτός κι αν το αποφασίσει ο Αφέντης. Έτσι βλέπουμε κατά καιρούς κάποια φαινομενικά, υψηλής σημασίας πιόνια (Dominique Strauss-Kahn, Harvey Weinstein, Kevin Spacey κ.α.) να κατακρημνίζονται από το βάθρο που τους έχουν τοποθετήσει προς ευχαρίστηση του χαχόλου που χειροκρότει και μιμιδίζει ότι του λένε χωρίς δεύτερη σκέψη … πόσο μάλλον κριτική σκέψη.

Νέες τακτικές πλύσης εγκεφάλου που ονομάζονται «Astroturf»

Αληθινά Ψέματα και Ψεύτικες Αλήθειες

Ο όρος «AstroTurf» προέρχεται από το AstroTurf ένα εμπορικό σήμα από τον γνωστό τεχνητό χλοτάπητα (ψεύτικο, κατασκευασμένο, μη αληθινό) που έχει σχεδιαστεί για να μοιάζει με φυσικό χορτάρι. Σημαίνει κάτι το ψεύτικο, κάτι που μοιάζει με κάτι· που όμως δεν είναι αυτό το κάτι. Η χρήση του όρου σημαίνει ότι, αντί για μια αληθινή ή φυσική δραστηριότητα που φαίνομενικά μοιάζει αληθινή, υπάρχει μια πραγματική που είναι ψεύτικη, ελεγχόμενη, τεχνητή κι αφανής προσπάθεια υποστήριξης, δόλιων κι αόρατων σκοπών.

Ο όρος AstroTurf ακούστηκε για πρώτη φορά το 1985 από τον Αμερικανό γερουσιαστή Lloyd Bentsen όταν είπε «ένας συνάδελφος από το Τέξας μπορεί να δει την διαφορά μεταξύ του φυσικού χλοοτάπητα και του AstroTurf» Ο Bentsen περιγράφει ένα «βουνό από κάρτες και γράμματα» που στάλθηκε στο γραφείο του για να προωθήσει τα συμφέροντα της ασφαλιστικής βιομηχανίας.

Οι Astroturfs είναι αυτοί που εργάζονται για το λεγόμενο Astroturfing μια πρακτική απόκρυψης της πραγματικής πηγής ενός μηνύματος, θέσης ή ιδέας π.χ. πολιτικών, διαφημιστικών, θρησκευτικών ή δημοσίων σχέσεων, για να φανεί ότι προέρχεται και υποστηρίζεται από έναν ή περισσότερους συμμετέχοντες σε αυτήν, επιστήμονες, ιερείς, ακαδημαϊκούς, δημοσιογράφους, συγγραφείς κ.λ.π. Πρόκειται για μια προπαγανδιστική, δόλια πρακτική που αποσκοπεί να προσδώσει αξιοπιστία σε δηλώσεις αυθεντίας, ασφάλεια προϊόντων, απόψεις, με ταυτόχρονη παρακράτηση κι απόκρυψη πληροφοριών της σύνδεσης με την κύρια πηγή. Αφαιρείται ό,τι δεν συμφέρει την πηγή και προβάλλεται ότι θέλει αυτή να προβάλλει.

Οι Astroturfs συνήθως μιλούν επώνυμα (φαίνονται) με την ειδικότητα τους -ιερείς, επιστήμονες, γιατροί, φαρμακοποιοί, δημοσιογράφοι και λοιποί- αυτοί που παρουσιάζονται με ψεύτικα προφίλ είναι οι γνωστοί «κλικαδόροι» ή «κράχτες» (όπως στους παπατζήδες) και σχολιαστές του διαδικτύου, όπως παλιότερα διείσδυαν στα διάφορα κινήματα για να περάσουν ως ισότιμα μέλη την ολέθρια προπαγάνδα τους, τώρα κάνουν ακριβώς το ίδιο σε ομάδες του internet και λοιπά Μέσα Μαζικοποίησης.

Αν και ο όρος Astroturf δεν είχε αναπτυχθεί ακόμα, ένα πρώιμο παράδειγμα της πρακτικής ήταν η Πράξη 1, Σκηνή 2 του έργου του Σαίξπηρ Julius Caesar. Στο έργο, ο Cassius γράφει ψεύτικες επιστολές για να πείσει τον Brutus να δολοφονήσει τον Caesar. Στις αρχές της δεκαετίας του 1900, ο προμηθευτής κυπέλλων μιας χρήσης Dixie Cups έπεισε τους ταξιδιώτες να αποφεύγουν τα δημόσια ποτήρια που βρέθηκαν σε τρένα και καταστήματα μέσω ενός φυλλαδίου που ονομάζεται The Campaigner. Το φυλλάδιο προειδοποιούσε ότι τα δημόσια ποτήρια μπορούσαν να διαδώσουν ασθένειες και δεν αποκάλυπτε ότι το μήνυμα είχε εμπορικό κίνητρο.

Πολλά Ψέματα δεν κάνουν μια Αλήθεια.

Ούτε και οι μισές αλήθειες κάνουν μια αλήθεια, κάνουν όμως μια καλή προπαγάνδα ή διαφήμιση.

Το Astroturf είναι μια διαστροφή κινημάτων, όταν πολιτικά, εταιρικά ή άλλα ειδικά συμφέροντα μεταμφιέζονται και δημοσιεύουν σε νέα blogs, ξεκινούν λογαριασμούς στο Facebook και το Twitter, δημοσιεύουν διαφημίσεις, επιστολές, υποβάλουν σχόλια στο διαδίκτυο και ξεγελούν ότι μιλάει ένα ανεξάρτητο ή λαϊκό κίνημα». Διάβασε μια περίληψη των τακτικών astroturf και φυσικά «follow the money». Παρατήρησε πόσο δημοφιλείς είναι στον πολιτισμό των ανθρώπινων μαϊμούδων.

– Δημιουργία σελίδων Wikipedia, παρακολουθούμενες από εταιρείες. Που κατάντησε από «ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια» κέντρο ελέγχου και προπαγάνδας, ειδικά αυτών που δεν μπορούν να διαβάσουν μια αράδα λέξεις από βιβλία. Να μην ξεχνάς ούτε δευτερόλεπτο, ΤΙΠΟΤΕ ΔΕΝ ΔΙΝΟΥΝ ΔΩΡΕΑΝ κι αν κάτι δεν το έχεις πληρώσει, δεν έχει καμία αξία.

– Δημιουργία έντονης, πληρωμένης και στοχευμένης παρουσίας στα social media, συμπεριλαμβανομένων λογαριασμών σε Facebook και Twitter, που τα χειρίζονται πληρωμένοι επαγγελματίες. Είναι ολοφάνερο -σε εμάς τουλάχιστον- ποια προφίλ είναι Astroturfs αφού είναι ξεκάθαρο ότι υποστηρίζουν συγκεκριμένες ατζέντες που ενοχλούν τους εργοδότες τους.

Πολλές ιστοσελίδες για Astroturfing στην Ελλάδα ξεκίνησαν όταν η μάζα των ανθρώπων άρχισε να βλέπει τι γίνεται και να ψάχνεται, τότε ξεφύτρωσαν από τις τρύπες τους τρωκτικά που ενημέρωναν ότι όλα αυτά είναι hoaxes και με στοιχεία από ομοίους τους στο εξωτερικό διαστρέβλωσαν αυτό το σημαντικό θέμα. Ακολούθησε το χρήμα … κερδισμένη η Ελίτ φυσικά! 

Όσους νόμους κι αν επιβάλλουν, πάντοτε αυτοί που δεν ανήκουν στην μάζα έχουν τρόπους να τους ξεπεράσουν, πάντα, στα πλαίσια του … νόμου! Το γνωρίζουν φυσικά κι έχουν αμολήσει λυτούς και δεμένους Astroturfers που μας διασκεδάζουν καθημερινά με τις κοτσάνες τους.

Και για να υπάρχει μια επικάλυψη «ψευδαίσθησης εξωτερικού ελέγχου» δήθεν ερευνούν άσχετα θέματα για ξεκάρφωμα ενώ κύρια πληρώνονται για να κινούνται εναντίον κάθε αρχέγονης, άχρονης, ιατρικής θεραπευτικής. Βάλουν εναντίον των φυσικών ιατρικών, βελονισμού, ομοιοπαθητικής, φρουτοθεραπειών, γιόγκα, ξηρασίας, ολιστικής ιατρικής κλπ ότι δηλαδή έφτασε τον άνθρωπο στο παρόν, πρέπει να υποβιβαστεί γιά να αναδειχθούν οι χρηματοδότες τους, φαρμακοβιομηχανίες και λοιπά εξουσιαστικά κέντρα. Κεδισμένοι; Ποιοί άλλοι … η εξουσία, η ελίτ.

– Κρυφή χρηματοδότηση μη κερδοσκοπικών οργανισμών για να δημιουργήσουν υποστήριξη τρίτων και παρουσία στο διαδίκτυο. Μάλιστα οι ΜΚΟ φτιάχτηκαν γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο (μεταξύ άλλων) και γι’ αυτό χρηματοδοτούνται άφθονα με πόρους από την Ελίτ. Κι εδώ «follow the money» είναι ξεκάθαρο ό,τι αυτοί που ωφελούνται τα μέγιστα είναι οι συστημικοί και οι κυβερνώντες. Ακόμη και πριν «εφευρεθεί» το ιντερνέτ οι άνθρωποι είχαν πάψει να έχουν εμπιστοσύνη στα Μέσα Μαζικοποίησης, έτσι δημιουργήθηκε η ανάγκη δημιουργίας οργανώσεων που φαινομενικά πηγάζουν από τα λαϊκά στρώματα, μοιάζουν να είναι «ο άνθρωπος της διπλανής πόρτας» ενώ στην πραγματικότητα δημιουργήθηκαν, χρηματοδοτήθηκαν κι ελέγχονται από τα κέντρα ελέγχου του ανθρώπινου ζώου.

Με το ιντερνέτ και την τεράστια διασπορά της πληροφορίας χωρίς φίλτρο κι από ανεξάρτητους ανθρώπους, είναι πλέον παραπάνω από επιτακτικό να υπάρχουν εστίες «κατάρριψης ψευδών ειδήσεων» που να κρατάνε τα μπόσικα. Ένα κομμάτι από αυτές τις εστίες είναι και οι λεγόμενες ΜΚΟ με το λούστρο του «επαναστάτη» που χρησιμοποιούνται σαν το μακρύ χέρι του ΟΗΕ στον αόρατο ιστό έλεγχου που υφαίνει πάνω από τα κεφάλια του πολιτισμένου ανθρώπινου ζώου. Κοντολογίς όπου βλέπεις ΜΚΟ «κράτα μικρό καλάθι» και φυσικά «follow the money»

– Βελτιστοποίηση των μηχανών αναζήτησης σε blog και ιστοσελίδες τρίτων που υποστηρίζουν μια συγκεκριμένη ατζέντα. Δεκάδες παρακμιακοί ιστότοποι παρουσιάζουν μεγάλες επισκεψιμότητες που όμως είναι ψευδείς. Πολλά σεσημασμένα ονόματα της εγχώριας τηλεδημοσιογραφίας που υποδύονται τους ιδιοκτήτες sites έχουν φουσκώσει την ανύπαρκτη στην πραγματικότητα, επισκεψιμότητα τους και υπάρχουν μονάχα για να προωθούν την ατζέντα του εργοδότη τους. Είδαμε το σάιτ γνωστής τηλεπερσόνας, που έσκασε μύτη τσιφ πριν τις εκλογές να εκτοξεύεται σε μόλις μια εβδομάδα από το ξεκίνημα του σε νούμερα δυσθεώρητα που είναι όμως ψεύτικα, για να πατρονάρει γνωστή πολιτική ατζέντα και να κρατάει τον ηλίθιο μονίμως ηλίθιο.

– Εμμισθο trolling διαφόρων επιπέδων, το χρησιμοποιούν για να υποστηρίξουν συγκεκριμένα θέματα. Έχουν στηθεί στο ιντερνέτ άπειρα παραμάγαζα και πάμπολλες εργολαβικές σελίδες στα κοινωνικά δίκτυα, ώστε να πατρονάρουν ως δήθεν ανεξάρτητοι χρήστες τον εντολοδόχο τους. Είναι γνωστός ο πόλεμος για τα «60 λεπτά το tweet» των πολιτικών trolls. Γνωστά accounts, λογαριασμοί που αντιστοιχούν σε δημοφιλείς και υπερδραστήριες περσόνες του διαδικτύου, πολλές φορές με ψευδώνυμα, φαίνεται (δεν ξέρουμε αν είναι πραγματικό) ότι έχουν αποστασιοποιηθεί από το αφεντικό τους. Στο παρελθόν εξαπέλυαν χυδαίες και προσωπικές επιθέσεις, σε όποιον τολμούσε να ασκήσει οποιαδήποτε μορφής λογική πολιτική κριτική.

Η επιθετικότητα και η ανωνυμία, τους είχε κατατάξει σε μία πολυπληθή ομάδα/στρατιά του Διαδικτύου που έχει γίνει γνωστή ως «πολιτικά trolls» με τόνους μελανιού έχουν χυθεί για τη δραστηριότητά τους. Μάλιστα «follow the money» και σου γίνεται ξεκάθαρο ό,τι δεν κάνουν τα “troll – hoax – Fake” καμία εργασία όπως οι ηθικοί άνθρωποι. Πως ζούν; Ποιός τους πληρώνει; Αν βρεις ποιός, είναι ολοφάνερο το γιατί. Δεν είναι δύσκολο να βρεθεί, παρατήρησε που κατευθύνεται το μένος τους. Απολύτως ξεκάθαρα είναι συστημικοί κάτω από οποιαδήποτε χρωματιστή σημαία.

Εν μέσω μίας σύγκρουσης με τους πρώην συντρόφους του αποκάλυψε ότι όχι απλά βρισκόταν σε έμμισθη υπηρεσία, αλλά μάλιστα πληρωνόταν «60 λεπτά το tweet». και πριν σκεφτείς να πεις ότι το ποσό είναι ευτελές, σκέψου  ότι ο συγκεκριμένος αγορασμένος, αλλά και πολλές χιλιάδες ακόμα, γράφουν εκατοντάδες tweet  καθημερινά, οπότε … κάνε την σούμα. Αυτό μονάχα στην Ελλάδα, πολλαπλασίασε το επί … όσο σου επιτρέπει η φαντασία σου και θα δεις το ποσό να απογειώνεται στα σύννεφα που αρέσκεσαι να συχνάζεις και γι’ αυτό πέφτεις συχνά- πυκνά. Αυτό το χοντροειδές trolling βγήκε στην πιάτσα, αλλά σκέψου ότι σε επίπεδα πιο ανεβασμένα γίνεται με το γάντι και δεν θα το πάρεις χαμπάρι στον αιώνα τον αιώνων, δηλαδή ποτέ.-

– Χρηματοδότηση βιομηχανικής έρευνας που δολίως παρουσιάζεται ως ανεξάρτητη. Η λέξη «ανεξάρτητη» δηλώνει ότι κάποιος ή κάτι δεν έχει εξαρτήσεις κι εν προκειμένω αυτός που η δραστηριότητά του, η συμπεριφορά του κτλ. δεν επηρεάζεται, δεν καθορίζεται ή κατευθύνεται από κάτι άλλο ή από κάποιον άλλον. Ετσι έχει γίνει πολύ αγαπητή λέξη στο ανθρώπινο ζώο που  διαβάζει αποτελέσματα ερευνών «ανεξάρτητων» ιδρυμάτων και υποθέτει ότι είναι αληθινές. Είναι πανεύκολο να παρουσιάσουν κάποια έρευνα ή κάποιον επιστήμονα ως ανεξάρτητο που ολοφάνερα ή συγκαλυμμένα να προβάλλει την δική τους ατζέντα, τωρινή ή μελλοντική.

Αυτό κάνουν οι διάσημοι επιστήμονες όπως οι Einstein, Hawkins, που δήθεν διαφωνούν, πάντα κάτω από την ίδια ομπρέλα. Φαντάσου λοιπόν τι γίνεται σε υψηλότερης σημασίας θέματα, όπως η Αθανασία, ο Χρόνος, η Υγεία, ο Χώρος, τα Αστρικά ταξίδια, Παράλληλοι Κόσμοι κλπ. κλπ.Όποια πραγματικά ανεξάρτητα ερευνητικά κέντρα υπάρχουν, ποτέ ΠΟΤΕ μα ΠΟΤΕ δεν δημοσιεύονται τα ευρήματα τους σε συστημικά Μέσα Μαζικοποίησης. Ακολούθησε το χρήμα και τα γενικότερα οφέλη των «ανεξάρτητων» ερευνητών και θα καταλάβεις πόσο «ανεξάρτητοι» είναι.

– Χρηματοδότηση εμπειρογνωμόνων που εργάζονται σε άσχετα έργα, ενώ στην πραγματικότητα δημιουργούν πληρωμένους συμβούλους …«follow the money» αγάπη μου.

Την αλήθεια την φτιάχνει κανείς, ακριβώς όπως φτιάχνει και το ψέμα.

Οι AstroTurf τακτικές χρησιμοποιούνται για να δώσουν στα ανθρώπινα ζώα την εντύπωση ότι δήθεν υπάρχει ευρεία υποστήριξη για μια ατζέντα από αυθεντίες, όταν στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τίποτε τέτοιο, υπάρχουν μονάχα συμφέροντα και πολύ, πάρα πολύ χρήμα. Σκοπός τους να δυσφημίσουν, να επικρίνουν και να γελοιοποιήσουν όποιους διαφωνούν χρησιμοποιώντας στερεότυπες λέξεις όπως συνωμοσιολόγος, κομπογιαννίτης, τσαρλατάνος, απατεώνας, για να στρέψουν μακριά από την αλήθεια και τα ψέματα αντ’ αυτής να γίνουν αποδεκτά.

Τα πρώτα σημάδια τακτικών AstroTurf περιλαμβάνουν τη χρήση εμπρηστικής γλώσσας που διεγείρει κατώτερα συναισθήματα, ειδικά τα σεξουαλικά, λέξεις όπως μανιακός, τρελός, ψέματα, απάτη, hoaxes, ψεύτικο, fake news, τσαρλατάνοι, συνομωσία, είναι σε συχνή χρήση.

Οι χειριστές του AstroTurf ισχυρίζονται ότι απομυθοποιούν μύθους που όμως δεν υπάρχουν ως μύθοι. Οι άνθρωποι ακούνε ότι κάτι είναι μύθος, ίσως το βρουν και στο Snopes (ιστοσελίδα Astroturfing δήθεν απομυθοποίησης ειδήσεων) κι αμέσως σκέφτονται ότι είναι πολύ έξυπνοι για να το πιστέψουν. Συχνά όμως η ιστορία με τον μύθο είναι η ίδια μύθος … κι εσύ το πίστεψες; Ακολούθησε το χρήμα καλύτερα, είναι ο ολοφάνερος δείκτης AstroTurf κι άφησε την θεώρηση του πόσο έξυπνος ή όχι είσαι!

Πως αντιμετωπίζεις τα AstroTurf, Hoaxes, Trolls, Fake News;

Ενας και μοναδικός τρόπος υπάρχει. ΚΟΒΕΙΣ ΚΑΘΕ ΓΡΑΜΜΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι στα forums, blogs, social media διαγράφεις τα σχόλια τους και τους μπλοκάρεις με συνοπτικές διαδικασίες. Δεν διαβάζεις τα κείμενα τους, δεν τα σχολιάζεις (ούτε βρίζοντας τους) δεν επιτρέπεις σε άλλους να σου μιλάνε γι’ αυτά, εννοείται πως δεν τα αναπαράγεις και δεν τους δίνεις καθόλου μονάδες προσοχής.

Η τροφή τους είναι οι «μονάδες προσοχής» αυτές είναι που τους αναπαράγουν και τους δίνουν υπόσταση, μην τους καθιστάς πραγματικούς. Αυτό τους σκοτώνει. Πραγματικός είναι αυτός που τραβάει μονάδες προσοχής, όποιος τραβάει τις περισσότερες κυβερνάει τους υπόλοιπους. Γι’ αυτό η Βασίλισσα μένει σε παλάτι και μαζεύει χρήματα, ενώ ο μαζάνθρωπος σε κουτόσπιτα που τα χρυσοπληρώνει. Το χρήμα πηγαίνει όπου υπάρχουν πολλές μονάδες προσοχής. Τα παλάτια και τις εκκλησίες, τα χρηματιστήρια και τα καζίνο, φτιάχνονται με συγκεκριμένο τρόπο για να τραβάνε πολλές μονάδες προσοχής κι άρα ύπαρξη, πραγματικότητα, γίνονται αληθινά κι όσο πιο αληθινό γίνεται τόσο περισσότερο χρήμα προσελκύει. Κόψε τους επομένως την φόρα, αφαιρώντας τους την όποια υπόσταση και μην τους κάνεις να υπάρχουν. Ταυτόχρονα συνέχισε με μεγαλύτερο σθένος κι ορμή την εργασία σου, αφού αυτή μονάχα έχει αληθινή υπόσταση και σημασία.

Ποιος λέει αλήθεια και ποιός ψέματα; Ποιά αλήθεια έχει αξία; Τίνος την Αλήθεια να πιστεύεις;

Πως μπορεί να ξεχωρίσει η αλήθεια από το ψέμα; Δεν υπάρχει τρόπος στα λόγια, πρώτον γιατί αλήθεια για σένα μπορεί να είναι κάτι που για κάποιον άλλον είναι ψέμα και τούμπαλιν. Υπάρχουν έρευνες επιστημόνων που λένε ότι η τάδε ουσία θεραπεύει εκείνο και υπάρχουν επιστήμονες που δεν συμφωνούν μαζί τους και λένε τα απολύτως αντίθετα. Υπάρχουν οι λάτρεις της Κβαντικής φυσικής και υπάρχουν κι αυτοί που είναι εντελώς αντίθετοι -αμφότεροι με επιστημονικές δημοσιεύσεις.

Ο Antonio Gramsci (1891- 1937) Ιταλός φιλόσοφος, συγγραφέας, πολιτικός και επιστήμονας, ήταν ξεκάθαρος ότι το κράτος δεν χαρακτηρίζεται μόνο από τη βία και την καταστολή, αλλά η σχέση του με την κοινωνία βασίζεται στο σχηματισμό και τη διάχυση πολιτιστικών, ιδεολογικών, διανοητικών και ηθικών συστημάτων αξιών και πεποιθήσεων. Κυρίαρχη είναι η έννοια της «ηγεμονίας».

Η αστική ηγεμονία αντιπροσωπεύει τον πολιτικό και οικονομικό έλεγχο, αλλά και την ικανότητα της κυρίαρχης τάξης να προβάλει τη δική της κοσμοθεωρία ως «λογική» και «φυσική» σε όσους είναι υποτελείς, οδηγώντας τους έτσι σε μια ενεργό ΣΥΝΑΙΝΕΣΗ. Η ηγεμονική κοσμοθεωρία διαχέεται στην «κοινή λογική» στον «κοινό νου». Η ηγεμονία είναι επομένως συνάρτηση όχι τόσο των μηχανισμών καταστολής που διαθέτει το κράτος, όσο των μηχανισμών της ΣΥΝΑΙΝΕΣΗΣ.

Φροντίζουν λοιπόν να ΣΥΜΦΩΝΕΙΣ με αυτά που αποκαλούν σκάνδαλα, face news, hoax και λοιπές νεοεποχίτικες μαλακίες που χρησιμοποιούν έντεχνα για να μένεις υπάκουος στο μαντρί τους.

*Να προσέχεις όταν συμφέροντα επιτίθενται σε ένα θέμα κάνοντάς το αμφιλεγόμενο ή επιτίθεται σε ανθρώπους, προσωπικότητες και οργανισμούς που περιβάλλουν το θέμα παρά το φέρνουν στην επιφάνεια, αυτό είναι AstroTurf. Και πάνω απ’ όλα, το AstroTurf τείνει να αποθέτει όλο τον δημόσιο σκεπτικισμό του για αυτούς που εκθέτουν τις αδικίες παρά για αυτούς που κάνουν τις αδικίες. Με άλλα λόγια αντί να αμφισβητούν την εξουσία, αμφισβητούν αυτούς που αμφισβητούν την εξουσία!

*Αυτός που αμφισβητεί το σύστημα είναι ο αληθινός κι όχι αυτός που το υποστηρίζει.
*Αυτός που δεν επιδιώκει να σε πείσει για την δική του αλήθεια νοιάζεται αληθινά κι όχι αυτός που σου επιβάλλει την αλήθεια του.
*Αυτός που σου δείχνει τον τρόπο να φτιάξεις την δική σου αλήθεια είναι αληθινός.

Αξία έχει η Αλήθεια που παράγει φιλοεπιβιωτικά ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ.

Αν στις θεωρίες τα αποτελέσματα δεν είναι ορατά, γιατί είναι θεωρίες επί θεωριών, στα αξιώματα είναι ολοφάνερα.
…κι επιτέλους σταμάτα να πιστεύεις τον κάθε μαλάκα κι άρχισε να ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ από μονος σου!

Ο Αριστοτέλης και η ελευθεριότητα

Ο Αριστοτέλης στο ξεκίνημα του τέταρτου βιβλίου των «Ηθικών Νικομαχείων» είναι ξεκάθαρος στο πώς αντιλαμβάνεται την ελευθεριότητα: «Η ελευθεριότητα θεωρείται ότι είναι η μεσότητα στον χώρο των χρημάτων και, γενικά, των υλικών αγαθών». (1119b 1, 22-23).

 

Και διευκρινίζει: «Επαινείται, πράγματι, ο ελευθέριος όχι ενσχέσει με τις πολεμικές του πράξεις, ούτε ενσχέσει με αυτά για τα οποία επαινείται ο σώφρων, ούτε, επίσης, ενσχέσει με τις δίκαιες αποφάσεις του, αλλά ενσχέσει με τη δόση και τη λήψη χρημάτων και υλικών αγαθών, και μάλιστα πιο πολύ με τη δόση». (1119b 1, 23-26). Όσο για το τι είναι τα χρήματα, το ξεκαθαρίζει επίσης: «Με τη λέξη χρήματα εννοούμε καθετί που η αξία του μετριέται με τη βοήθεια του νομίσματος». (1119b 1, 26-28).

 

Αντιλαμβανόμενοι ότι, όταν ο Αριστοτέλης κάνει λόγο για χρήματα, δεν εννοεί τα νομίσματα καθαυτό αλλά οποιοδήποτε στοιχείο εκπροσωπεί χρηματική αξία, γίνεται σαφές ότι ο όρος χρήμα αντιστοιχεί περισσότερο σ’ αυτό που ονομάζουμε περιουσία ή πλούτο (με την υλική έννοια) του καθενός. Θα έλεγε κανείς ότι το χρήμα εμπεριέχει οτιδήποτε υλικό μπορεί να έχει χρηστική αξία. Κι αφού γίνεται λόγος για χρήση, πρέπει να διευθετηθεί και ο τρόπος της: «Τα πράγματα που προορίζονται για χρήση μπορούν να χρησιμοποιηθούν και καλά και κακά». (1120a 1, 5-6).

 

Κι εδώ έγκειται ο ορισμός της ελευθεριότητας που δίνεται, αφού ο ελευθέριος άνθρωπος είναι αυτός που αντιλαμβάνεται ότι τα χρηστικά αντικείμενα είναι τα αναλώσιμα υλικά για το ζην, που, όσο αναγκαία κι αν κρίνονται, δεν πρέπει να συγχέονται με το ευ ζην. Με άλλα λόγια, ο ελευθέριος είναι ο άνθρωπος που κατέχει την αρετή να αποδίδει στα υλικά αγαθά την αξία που τους αρμόζει χωρίς να τα υπερεκτιμά: «ο πλούτος είναι ένα από τα πράγματα που είναι για χρήση· την καλύτερη, πάλι, χρήση κάθε πράγματος την κάνει εκείνος που έχει τη σχετική με το πράγμα αυτό αρετή· και τον πλούτο, επομένως, θα τον χρησιμοποιήσει με τον καλύτερο τρόπο αυτός που έχει τη σχετική με τα χρήματα και τα υλικά αγαθά αρετή· ο άνθρωπος αυτός είναι ο ελευθέριος». (1120a 1, 6-9).

 

Κι αυτό που πρέπει να ξεκαθαριστεί είναι ότι άλλο η χρήση κι άλλο η κτήση των χρημάτων: «“Κάνω χρήση των χρημάτων και, γενικά, των υλικών αγαθών” θα πει “τα ξοδεύω” και “τα δίνω”, ενώ με τις εκφράσεις “τα παίρνω” και “τα φυλάγω” αναφερόμαστε μάλλον στην κτήση τους». (1120a 1, 10-11).

Η εμμονή στην κτήση, που αναγκαστικά γίνεται σε βάρος της χρήσης, είναι διαστρέβλωση, καθώς ο κάτοχος του χρήματος γίνεται δέσμιος των διαδικασιών της απόκτησης, χωρίς να απολαμβάνει τις υποσχόμενες διευκολύνσεις. Η απόκτηση δίχως προοπτική ξοδέματος δεν έχει κανένα νόημα, αφού είναι παράλογο να αγωνίζεται κανείς να συγκεντρώσει αυτά που δε θα του χρειαστούν. Υπό αυτές τις συνθήκες, η συσσώρευση του πλούτου μετατρέπεται σε υποδούλωση, καθώς στερούμενη ορθολογικής διαχείρισης μετατρέπεται σε πάθος, που λειτουργεί περιοριστικά.

 

Η έννοια «αποκτώ» νοηματοδοτείται μόνο μέσα από την έννοια «ξοδεύω» και η ισορροπία αυτών είναι η μεσότητα που χαρακτηρίζει τον ελευθέριο άνθρωπο. Κι αυτός είναι ο λόγος που πρέπει να δίνεται μεγαλύτερη βαρύτητα στο δώσε απ’ ότι στο πάρε: «Γι’ αυτό και είναι γνώρισμα του ελευθέριου ανθρώπου πιο πολύ το να δίνει σ’ αυτούς που πρέπει παρά το να παίρνει από όπου πρέπει και να μην παίρνει από όπου δεν πρέπει». (1120a 1, 12-13).

 

Η βαρύτητα που τίθεται στο να δίνει κανείς δεν αφορά τη διατάραξη της μεσότητας ανάμεσα στην απόκτηση και το ξόδεμα, αλλά την κατάδειξη του κινδύνου που κρύβεται συνήθως στην αδυναμία ξοδέματος: «… το να μην πάρει κανείς είναι πιο εύκολο από το να δώσει· πραγματικά, οι άνθρωποι κλίνουν σε μικρότερο βαθμό στο να στερηθούν κάτι το δικό τους παρά στο να μην πάρουν το ξένο». (1120a 1, 20-21).

 

Εξάλλου, η προτεραιότητα που βάζει ο Αριστοτέλης στο να δίνει κανείς με το σωστό τρόπο από το να παίρνει αφορά και την ορθότερη κατάδειξη των εννοιών: «Αυτοί που δεν παίρνουν, δεν επαινούνται για ελευθεριότητα, αλλά μάλλον για δικαιοσύνη, ενώ αυτοί που παίρνουν, δεν επαινούνται καθόλου». (1120a 1, 22-25).

 

Κι όταν ο Αριστοτέλης γράφει «παίρνουν» και «δεν παίρνουν» εννοεί «από όπου πρέπει» θέτοντας τα όρια στην απόκτηση, που σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να γίνεται με παράνομο ή ανήθικο τρόπο. Οι περισσότεροι άνθρωποι φαίνονται πρόθυμοι να πάρουν «από όπου πρέπει», χωρίς όμως να είναι το ίδιο πρόθυμοι να δώσουν «όπου πρέπει». Με άλλα λόγια, η δικαιοσύνη είναι πιο εύκολο να αποκτηθεί από την ελευθεριότητα: «… ελευθέριοι λέγονται αυτοί που δίνουν». (1120a 1, 22).

 

Φυσικά, όταν κάποιος δεν εκπληρώνει τη δικαιοσύνη παίρνοντας από εκεί που δεν πρέπει είναι αδύνατο να λέγεται ελευθέριος, ακόμη κι αν ξοδεύει όλα όσα παίρνει. Η δικαιοσύνη είναι η απαραίτητη προϋπόθεση της ελευθεριότητας, αφού, αν κάποιος διατίθεται να εκμεταλλευτεί τους άλλους ή να τους αδικήσει προκειμένου να αποκτήσει περισσότερα, είναι αδύνατο να έχει ισορροπημένες σχέσεις με το χρήμα: «Ούτε θα πάρει ο ελευθέριος άνθρωπος από εκεί που δεν πρέπει· γιατί μια τέτοια λήψη δεν προσιδιάζει σ’ έναν άνθρωπο που δεν τρέφει ιδιαίτερη τιμή για τα χρήματα και για τα υλικά αγαθά». (1120a 1, 37-38).

 

Κι εδώ βρίσκεται η ουσία του ελευθέριου ανθρώπου, ο οποίος ξέρει να κρατά τις σωστές αποστάσεις από το χρήμα. Η φράση «δεν τρέφει ιδιαίτερη τιμή για τα χρήματα και για τα υλικά αγαθά» είναι η κατάδειξη της ισορροπίας που θα καθορίσει την ορθότητα στην αναλογία της κτήσης και της χρήσης. Αυτός που δε θεοποιεί το χρήμα είναι σε θέση να το απολαύσει ξοδεύοντάς το για τους λόγους που πρέπει και με τους ανθρώπους που πρέπει.

 

Η κοινωνία που αποτελείται από τέτοιους ανθρώπους έχει τεράστιο προβάδισμα στην πραγμάτωση της δικαιοσύνης από εκείνη που οι πολίτες αντιλαμβάνονται τον πλούτο ως υπέρτατη αξία. Γιατί, όταν ο πλούτος γίνεται κοινωνικό πρότυπο και αντικείμενο λατρείας, είναι βέβαιο ότι θα επισκιάσει τη δικαιοσύνη επιφέροντας όχι μόνο τη διατάραξη της συνύπαρξης, αλλά και τη στρέβλωση της ευτυχίας που γίνεται πλαστή και μετριέται με την απόκτηση. Μια τέτοια κοινωνία δεν μπορεί να προσδοκά κι πολλά. Η ανομία, η εκμετάλλευση, η ανισότητα, η αντικατάσταση της ευτυχίας με την κατανάλωση, με δυο λόγια η συλλογική δυστυχία είναι το μόνο που μπορεί να ελπίζει.

 

Από την άλλη, τα ανήθικα ή παράνομα κέρδη είναι πολύ δύσκολο (αν όχι αδύνατο) να ξοδευτούν και με σωστό τρόπο. Ο άμετρος πλουτισμός των «ευκαιριών», που πολλές φορές συγκαλύπτουν την παρανομία, δεν μπορεί παρά να συνοδευτεί από την άμετρη σπατάλη. Εν τέλει, το χρήμα χάνει την αξία του, καθώς ευτελίζονται οι επιθυμίες. Γιατί ο άμετρος πλούτος θα επιφέρει και τις άμετρες υλικές επιθυμίες, και οι άμετρες επιθυμίες αυτού του είδους είναι καταδικασμένες στην ευτέλεια. Γι’ αυτό ο ελευθέριος είναι δύσκολο να είναι πλούσιος. Γιατί ο πλούτος είναι η ανισορροπία ανάμεσα στην κτήση και τη χρήση.

 

Ο άμετρος πλούτος, ως απόλυτα ασύδοτη κτήση, το μόνο που μπορεί να γεννήσει είναι την ασυδοσία της χρήσης διαστρεβλώνοντας κάθε έννοια του μέτρου: «Να είναι και να παραμείνει πλούσιος ο ελευθέριος άνθρωπος δεν είναι εύκολο, αφού ούτε την τάση να παίρνει έχει ούτε την τάση να φυλάγει αυτά που έχει, αλλά την τάση να χαρίζει· ούτε τρέφει τιμή για τα χρήματα και, γενικά, για τα υλικά αγαθά καθεαυτά, αλλά μόνο για να μπορεί να δίνει». (1120b 1, 16-19).

 

Με άλλα λόγια, ο ελευθέριος θα φροντίσει για την αποκατάσταση των ισορροπιών, κι εφόσον η κτήση υπερβαίνει τη χρήση, θα αυξήσει το ξόδεμα. Με αυτή την τακτική είναι ζήτημα χρόνου το πότε θα πάψει να είναι πλούσιος. Ο ελευθέριος άνθρωπος επιδιώκοντας το μέσο δεν μπορεί παρά να οδηγηθεί στη μεσαία τάξη, την οποία ο Αριστοτέλης στα «Πολιτικά» την παρουσιάζει ως προτιμότερη και πιο κοντά στην επίτευξη της ευτυχίας. Ο άνθρωπος της μεσαίας τάξης, για τον Αριστοτέλη, απαλλαγμένος από τις στερήσεις της φτώχειας, αλλά και από τις ευθύνες και τους κινδύνους του περιττού πλούτου είναι σε θέση να απολαύσει με τον καλύτερο τρόπο τη ζωή βάζοντας τις σωστές προτεραιότητες, ώστε να ευτυχήσει.

 

Γι’ αυτό και η μεσαία τάξη έχει (πέρα από το οικονομικό) και ιδεολογικό υπόβαθρο. Πρέπει, δηλαδή, να θέλει κανείς να ανήκει στη μεσαία τάξη και να αντιλαμβάνεται την ανωτερότητα του επιπέδου της ζωής που εκείνη προσφέρει. Αυτός είναι ο ελευθέριος άνθρωπος. Αντίθετα, εκείνος που δεν το εκτιμά αυτό επιδιώκοντας διαρκώς τον πλούτο ή δυσφορώντας που δεν τον έχει, δεν είναι ελευθέριος, αλλά δέσμιος μιας άχρηστης επιθυμίας.

 

Η ελευθεριότητα δεν έχει να κάνει με τον πλούτο, αλλά με την αντίληψη που έχει κάποιος στη διαχείριση και την αξία του χρήματος: «Όταν μιλούμε για “ελευθεριότητα”, την εννοούμε πάντοτε σε αναλογία προς την πραγματική περιουσία του καθενός· γιατί η ελευθεριότητα δε βρίσκεται στο μεγάλο αριθμό των διδόμενων πραγμάτων, αλλά στην έξη του ανθρώπου ο οποίος δίνει, και αυτή τον κάνει να δίνει ανάλογα με την πραγματική του περιουσία. Τίποτε, επομένως, δεν εμποδίζει να είναι πιο ελευθέριος ο άνθρωπος που δίνει τα λιγότερα, αν τα δίνει από μια μικρότερη περιουσία». (1120b 1, 8-12).

 

Κι όταν τονίζεται από τον Αριστοτέλη η σημασία του να δίνει κανείς δεν εννοείται το ασύδοτο της προσφοράς σε πράγματα και ανθρώπους που δεν το αξίζουν, αλλά η τήρηση της μεσότητας που θα εκπληρώνει όλες τις προϋποθέσεις, δηλαδή στους ανθρώπους που πρέπει, για τα πράγματα που πρέπει, για τους λόγους που πρέπει, τη στιγμή που πρέπει και με τον τρόπο που πρέπει: «Και, φυσικά, ο ελευθέριος άνθρωπος δε θα δώσει σε ανθρώπους που δεν πρέπει, σε στιγμή που δεν πρέπει και τα υπόλοιπα γνωστά μας· γιατί τότε οι πράξεις του δε θα ήταν πια κατά τους κανόνες της ελευθεριότητας, και αν είχε ξοδέψει τα χρήματά του σε τέτοιες περιστάσεις, δεν είχε πια τη δυνατότητα να ξοδέψει εκεί που πρέπει. Γιατί όπως είπαμε, ελευθέριος είναι ο άνθρωπος που ξοδεύει ανάλογα με την περιουσία που διαθέτει και στις περιστάσεις που πρέπει· όποιος ξεπερνά το μέτρο αυτό, είναι άσωτος». (1120b 1, 23-28).

 

Και βέβαια, η ελευθεριότητα είναι ατράνταχτη απόδειξη αρετής, αφού συμβάλλει στην επίτευξη των ωραίων πράξεων: «Απόδειξη αρετής είναι, πράγματι, πιο πολύ το να κάνει κανείς το καλό παρά να το δέχεται, και πιο πολύ το να κάνει ωραίες πράξεις παρά το να μην κάνει άσχημες πράξεις· και δεν είναι δύσκολο να δει κανείς ότι το να δίνει κανείς, το να κάνει το καλό και το να κάνει ωραίες πράξεις πηγαίνουν μαζί…». (1120a 1,14-15).

 

Κι αυτός είναι ο λόγος που ο ελευθέριος άνθρωπος νιώθει χαρά με την ορθότητα της οικονομικής του διαχείρισης και κυρίως όταν ξοδεύει για λόγους που αξίζουν. Γιατί μόνο η συναισθηματική συγκατάθεση εξασφαλίζει την αρετή. Αν ξοδεύει κανείς, αλλά λυπάται γι’ αυτό δεν είναι ελευθέριος. Γιατί δεν απολαμβάνει πραγματικά τη χρήση των χρημάτων. Και είναι θέμα χρόνου να αλλάξει τακτική: «κάνει μάλιστα ο ελευθέριος την πράξη αυτή με ευχαρίστηση, ή δίχως λύπη· καθετί, πράγματι, που γίνεται σύμφωνα με την αρετή είναι ευχάριστο ή δίχως λύπη, και πάντως σε καμία περίπτωση λυπηρό». (1120a 1, 31-33).

 

Ο τελικός ορισμός του ελευθέριου είναι έτοιμος: «Με την ελευθεριότητα λοιπόν να είναι η μεσότητα στη δόση και στη λήψη χρημάτων, ο ελευθέριος και θα δώσει και θα ξοδέψει για όσα πρέπει και στο ύψος που πρέπει και όλα αυτά με ευχαρίστηση. Θα πάρει, επίσης, από εκεί που πρέπει και όσα πρέπει. Αφού, πράγματι, η αρετή είναι μεσότητα και στα δύο αυτά είδη ενέργειας, ο ελευθέριος θα ενεργήσει και στις δύο περιπτώσεις με τον τρόπο που πρέπει: μια σωστή δόση ακολουθείται από μια σωστή λήψη, ενώ μια μη σωστή λήψη είναι το αντίθετό της». (1120b 1, 31-38).

 

Η εξισορρόπηση της σχέσης με το χρήμα καθιστά τον άνθρωπο ελευθέριο σε ατομικό επίπεδο φέρνοντάς τον πιο κοντά στην κατάκτηση της ευτυχίας. Όμως, ένας τέτοιος άνθρωπος συμβάλλει θετικά και στη συλλογική ευημερία της πόλης υπηρετώντας το δίκαιο, καθώς είναι απρόθυμος να πάρει από εκεί που δεν πρέπει, αλλά και διατηρώντας υγιείς σχέσεις με τους γύρω του. Θα έλεγε κανείς ότι η καθολική υιοθέτηση των αρχών της ελευθεριότητας θα επέφερε την ιδανική κοινωνία. Κι αυτή είναι η στιγμή που η ηθική φιλοσοφία συναντά την πολιτική φιλοσοφία, ή πιο σωστά, είναι η κατάδειξη ότι η ηθική φιλοσοφία είναι κομμάτι της πολιτικής φιλοσοφίας.

 

Η ηθική φιλοσοφία, ως απόπειρα προσέγγισης της ενάρετης συμπεριφοράς, αποτελεί την προετοιμασία του πολίτη σε ατομικό επίπεδο προκειμένου να ενταχθεί στο γενικότερο σύνολο της πόλης. Η ενάρετη συμπεριφορά δεν αφορά μόνο την ατομική ευτυχία, αλλά και τη συλλογική, καθώς συμβάλλει στην αρμονικότητα της συνύπαρξης. Από αυτή την άποψη, η διαμόρφωση των πολιτών στην κατεύθυνση της ελευθεριότητας γίνεται θέμα πολιτικό, αφού θα επηρεάσει την ποιότητα της πόλης.

 

Η πόλη που διαμορφώνει πολίτες προβάλλοντας την κατανάλωση σαν μοναδική ευτυχία μετατρέπει τη στρέβλωση σε κοινωνικό κανόνα. Σε μια τέτοια πόλη η απληστία και η επιδεικτική σπατάλη γίνονται πρότυπα. Υπό αυτές τις συνθήκες, η δικαιοσύνη κρίνεται ιδιαίτερα εύθραυστη. Ο αριστοτελικά ενάρετος άνθρωπος δεν έχει θέση εκεί, αφού μιλάμε για άλλες αρχές. Κι αυτοί δεν είναι καλοί οιωνοί για την κατάκτηση της ευτυχίας.

 

Αριστοτέλης: Ηθικά Νικομάχεια

ΑΙΣΩΠΟΣ - Μῦθοι (181.1-185.1)

181. ΝΥΚΤΕΡΙΣ ΚΑΙ ΒΑΤΟΣ ΚΑΙ ΑΙΘΥΙΑ [181.1] νυκτερὶς καὶ βάτος καὶ αἴθυια κοινωνίαν πρὸς ἀλλήλους στειλάμενοι ἐμπορεύεσθαι διέγνωσαν. καὶ ἡ μὲν νυκτερὶς ἀργύριον δανεισαμένη εἰς μέσον κατέθηκεν, ἡ δὲ βάτος ἐσθῆτα ἐνεβάλετο, ἡ δὲ αἴθυια χαλκὸν πριαμένη καὶ τοῦτον ἐνθεμένη ἔπλει. χειμῶνος δὲ σφοδροῦ γενομένου καὶ τῆς νηὸς περιτραπείσης ‹πάντα ἀπολέσαντες αὐτοὶ ἐπὶ τὴν γῆν διεσώθησαν καὶ› ἡ μὲν αἴθυια ἀπ᾽ ἐκείνου τὸν χαλκὸν ζητοῦσα ἐπὶ τοῦ βυθοῦ δύνει οἰομένη ποτὲ εὑρήσειν, ἡ δὲ νυκτερὶς τοὺς δανειστὰς φοβουμένη ἡμέρας μὲν οὐ φαίνεται, νυκτὸς δὲ ἐπὶ [τὴν] νομὴν ἔξεισιν, ἡ δὲ βάτος τὰς ἐσθῆτας ἐπιζητοῦσα τῶν παριόντων ἐπιλαμβάνεται τῶν ἱματίων προσδοκῶσα τῶν ἰδίων τι ἐπιγνώσεσθαι.
ὁ λόγος δηλοῖ, ὅτι περὶ ταῦτα μᾶλλον σπουδάζομεν, περὶ ἃ ἂν πρότερον πταίσωμεν.

182. ΝΥΚΤΕΡΙΣ ΚΑΙ ΓΑΛΑΙ
[182.1] νυκτερὶς ἐπὶ γῆς πεσοῦσα ὑπὸ γαλῆς συνελήφθη· μέλλουσα δὲ ἀναιρεῖσθαι παρεκάλει περὶ τῆς σωτηρίας. τῆς δὲ λεγούσης ὡς οὐ δύναται αὐτὴν ἀπολῦσαι —φύσει γὰρ πᾶσι πολεμεῖ πτηνοῖς—, ἔφησεν αὐτὴ μὴ ὄρνεον εἶναι ἀλλὰ μῦν καὶ οὕτως ἀφείθη. ὕστερον δὲ πάλιν πεσοῦσα καὶ συλληφθεῖσα ὑπὸ ἑτέρας γαλῆς ἐδεῖτο, ὅπως μὴ θύσῃ αὐτήν. τῆς δὲ εἰπούσης ἅπασι μυσὶ διεχθραίνειν ἔλεγεν αὐτὴ μὴ μῦν εἶναι ἀλλὰ νυκτερίδα, καὶ πάλιν ἀπελύθη. οὕτω τε συνέβη αὐτῇ δὶς ἐναλλαξαμένῃ τὸ ὄνομα τῆς σωτηρίας περιγενέσθαι.
ἀτὰρ οὖν καὶ ἡμᾶς δεῖ μὴ ἀεὶ τοῖς αὐτοῖς ἐπιμένειν λογιζομένους, ὅτι οἱ τοῖς καιροῖς συμμετασχηματιζόμενοι πολλάκις καὶ τοὺς σφοδροὺς τῶν κινδύνων ἐκφεύγουσιν.

183. ΞΥΛΕΥΟΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΕΡΜΗΣ
[183.1] ξυλευόμενός τις παρά τινα ποταμὸν τὸν πέλεκυν ἀπέβαλε. τοῦ δὲ ῥεύματος παρασύραντος αὐτὸν καθήμενος ἐπὶ τῆς ὄχθης ὠδύρετο, μέχρις οὗ ὁ Ἑρμῆς ἐλεήσας αὐτὸν ἧκε. καὶ μαθὼν παρ᾽ αὐτοῦ τὴν αἰτίαν, δι᾽ ἣν ἔκλαιε, τὸ μὲν πρῶτον καταβὰς χρυσοῦν αὐτῷ πέλεκυν ἀνήνεγκε καὶ ἐπυνθάνετο, εἰ οὗτος αὐτοῦ εἴη. τοῦ δὲ εἰπόντος μὴ τοῦτον εἶναι ἐκ δευτέρου ἀργυροῦν ἀνήνεγκε καὶ πάλιν ἠρώτα, εἰ τοῦτον ἀπέβαλεν. ἀρνησαμένου δὲ καὶ τοῦτον τὸ τρίτον τὴν ἰδίαν ἀξίνην αὐτῷ ἐκόμισε. τοῦ δὲ ἐπιγνόντος ἀποδεξάμενος αὐτοῦ τὴν δικαιοσύνην πάσας αὐτῷ ἐχαρίσατο. καὶ ὃς ἐπανελόμενος ἐπειδὴ παρεγένετο πρὸς τοὺς ἑταίρους, τὰ γεγενημένα αὐτοῖς διηγήσατο. τῶν δέ τις ἐποφθαλμιάσας ἐβουλήθη καὶ αὐτὸς τῶν ἴσων περιγενέσθαι. διόπερ ἀναλαβὼν πέλεκυν παρεγένετο ἐπὶ τὸν αὐτὸν ποταμὸν καὶ ξυλευόμενος ἐπίτηδες τὴν ἀξίνην εἰς τὰς δίνας ἀφῆκε, καθεζόμενός τε ἔκλαιε. Ἑρμοῦ δὲ ἐπιφανέντος καὶ πυνθανομένου, τί τὸ συμβεβηκὸς εἴη, ἔλεγε τὴν τοῦ πελέκεως ἀπώλειαν. τοῦ δὲ χρυσοῦν αὐτῷ ἀνενεγκόντος καὶ διερωτῶντος, εἰ τοῦτον ἀπολώλεκεν, ὑπὸ τοῦ κέρδους ἐξαφθεὶς ἔφασκεν αὐτὸν εἶναι. καὶ ὁ θεὸς αὐτῷ οὐκ ἐχαρίσατο, ἀλλ᾽ οὐδὲ τὸν ἴδιον πέλεκυν ἀπεκατέστησεν.
ὁ λόγος δηλοῖ, ὅτι, ὅσον τοῖς δικαίοις τὸ θεῖον συναγωνίζεται, τοσοῦτον τοῖς ἀδίκοις ἐναντιοῦται.

184. ΟΔΟΙΠΟΡΟΣ ΚΑΙ ΤΥΧΗ
[184.1] ὁδοιπόρος πολλὴν ὁδὸν διανύσας ἐπειδὴ κόπῳ συνείχετο, πεσὼν παρά τι φρέαρ ἐκοιμᾶτο. μέλλοντος δὲ αὐτοῦ ὅσον οὔπω καταπίπτειν ἡ Τύχη ἐπιστᾶσα καὶ διεγείρασα αὐτὸν εἶπεν· «ὦ οὗτος, εἴγε ἐπεπτώκεις, οὐκ ἂν τὴν σεαυτοῦ ἀβουλίαν ἀλλ᾽ ἐμὲ ᾐτιῶ».
οὕτω πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων δι᾽ ἑαυτοὺς δυστυχήσαντες τὸ θεῖον αἰτιῶνται.

185. ΟΔΟΙΠΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΛΑΤΑΝΟΣ
[185.1] ὁδοιπόροι θέρους ὥρᾳ περὶ μεσημβρίαν ὑπὸ καύματος τρυχόμενοι ὡς ἐθεάσαντο πλάτανον, ὑπὸ ταύτην καταντήσαντες καὶ ἐν τῇ σκιᾷ κατακλιθέντες ἀνεπαύοντο. ἀναβλέψαντες δὲ εἰς τὴν πλάτανον ἔλεγον πρὸς ἀλλήλους· «ὡς ἀνωφελές τι ἄκαρπον τοῦτο τοῖς ἀνθρώποις τὸ δένδρον». ἡ δὲ ὑπολαβοῦσα ἔφη· «ὦ ἀχάριστοι, ἔτι τῆς ἐξ ἐμοῦ εὐεργεσίας ἀπολαύοντες ἀχρείαν με καὶ ἄκαρπον ἀποκαλεῖτε;»
οὕτω καὶ τῶν ἀνθρώπων ἔνιοι οὕτως ἀτυχεῖς εἰσι, ὡς καὶ εὐεργετοῦντες τοὺς πέλας ἐπὶ τῇ χρηστότητι ἀπιστεῖσθαι.

***
181. Η νυχτερίδα, ο βάτος και ο κορμοράνος.
[181.1] Μια φορά η νυχτερίδα, ο ακανθόβατος και ο κορμοράνος έκαναν συμφωνία συνεργασίας και πήραν την απόφαση να ασχοληθούν με το εμπόριο. Η νυχτερίδα, λοιπόν, δανείστηκε χρήματα και τα επένδυσε στην κοινή επιχείρηση. Ο βάτος, από τη μεριά του, έφερε ρούχα, ενώ ο κορμοράνος αγόρασε χαλκό και τον φόρτωσε στο πλοίο· και έτσι μπαρκάρανε. Στον δρόμο, όμως, τους έπιασε σφοδρή καταιγίδα και το καράβι τους ανατράπηκε, με αποτέλεσμα να τα χάσουν όλα. Μόνο οι ίδιοι κατόρθωσαν να φτάσουν στη στεριά και να γλιτώσουν τη ζωή τους. Από εκείνο τον καιρό, που λέτε, ο κορμοράνος ψάχνει τον χαλκό του, και γι᾽ αυτό καταδύεται κάθε τόσο μέχρι τον βυθό της θάλασσας, ελπίζοντας μήπως τον ξαναβρεί ποτέ. Η νυχτερίδα, από την άλλη, φοβάται τους δανειστές που της έδωσαν τα χρήματα· συνεπώς, δεν εμφανίζεται ποτέ την ημέρα και βγαίνει μόνο τις νύχτες για να βοσκήσει. Τέλος, ο βάτος αναζητεί τα ρούχα του, γι᾽ αυτό γραπώνει πάντα τα πανωφόρια των περαστικών, προσδοκώντας μήπως αναγνωρίσει καμιά φορά κανένα από τα δικά του.
Το δίδαγμα του μύθου: Την πιο μεγάλη προσοχή τη δείχνουμε σε αυτά ακριβώς τα πράγματα στα οποία έχουμε κάνει λάθος κατά το παρελθόν.

182. Η νυχτερίδα και οι νυφίτσες.
[182.1] Έτυχε κάποτε η νυχτερίδα να πέσει κάτω στο έδαφος. Τότε μια νυφίτσα την τσάκωσε και ετοιμαζόταν να την ξεπαστρέψει. Η νυχτερίδα, βέβαια, εκλιπαρούσε για τη ζωή της, αλλά η νυφίτσα τής το ξεκαθάρισε: «Είναι των αδυνάτων αδύνατον να σου τη χαρίσω — βλέπεις, είμαι εκ φύσεως εχθρός όλων των πετούμενων». «Μα εγώ δεν είμαι πουλί», στρίγγλισε η νυχτερίδα. «Δεν βλέπεις; Ποντίκι είμαι». Η νυφίτσα, λοιπόν, την άφησε ελεύθερη. Πιο ύστερα, που λέτε, η νυχτερίδα έπεσε ξανά χάμω και την αιχμαλώτισε κάποια άλλη νυφίτσα. Βάλθηκε λοιπόν πάλι να παρακαλεί: «Αχ, μη με κομματιάσεις, μη!». Τούτη η δεύτερη νυφίτσα αντέτεινε ότι διεξάγει ατέρμονο πόλεμο ενάντια στα ποντίκια. Τότε η αιχμάλωτη βρήκε άλλη δικαιολογία: «Μα εγώ δεν είμαι ποντίκι. Είμαι νυχτερίδα». Έτσι τη γλίτωσε πάλι. Το αποτέλεσμα: αλλάζοντας δύο φορές το όνομά της, η νυχτερίδα κατόρθωσε να σώσει τη ζωή της.
Λοιπόν, το ίδιο ισχύει και για εμάς. Δεν πρέπει να μένουμε συνέχεια προσκολλημένοι στα ίδια και τα ίδια. Απεναντίας, ας βάλουμε τούτο στο μυαλό μας: Όσοι αλλάζουν για να προσαρμοστούν στις εκάστοτε περιστάσεις πολύ συχνά ξεφεύγουν από τρομερούς κινδύνους.

183. Ο ξυλοκόπος και ο Ερμής.
[183.1] Ήταν ένας άνθρωπος που έκοβε ξύλα πλάι στο ποτάμι, όταν ξαφνικά του έπεσε το τσεκούρι του μέσα στο νερό και παρασύρθηκε μακριά από το ρεύμα. Τότε ο ξυλοκόπος κάθισε κάτω στην όχθη και έβαλε τα κλάματα, μέχρι που τον λυπήθηκε ο Ερμής και παρουσιάστηκε μπροστά του. Μόλις πληροφορήθηκε από τον άνθρωπό μας την αιτία για τα τόσα δάκρυα, ο θεός βούτηξε μια πρώτη φορά μέσα και μετά από λίγο έβγαλε στην επιφάνεια ένα τσεκούρι όλο από χρυσάφι. Ρώτησε λοιπόν τον εργάτη: «Είναι τούτο εδώ το τσεκούρι σου;». Όμως ο ξυλοκόπος αποκρίθηκε πως δεν ήταν το δικό του. Τη δεύτερη φορά, που λέτε, ο Ερμής ανέσυρε ασημένιο τσεκούρι και ρώτησε ξανά: «Αυτό είναι που έχασες;». Πάλι βέβαια αρνήθηκε ο άνθρωπος. Την τρίτη φορά, λοιπόν, ο Ερμής έβγαλε έξω και του έφερε επιτέλους το δικό του πελέκι. Ο ξυλοκόπος το αναγνώρισε, και ο θεός επιδοκίμασε την τιμιότητά του. Γι᾽ αυτό του χάρισε σαν ανταμοιβή όλα τα τσεκούρια. Όλος χαρά τα πήρε ο ανθρωπάκος και έτρεξε να βρει τους συναδέλφους του, για να τους διηγηθεί τί είχε συμβεί. Τώρα, ανάμεσά τους υπήρχε κάποιος που ζήλεψε και έβαλε στον νου του να αποκτήσει και αυτός τα ίδια. Μια και δυο, λοιπόν, άδραξε ένα πελέκι, έσπευσε στην όχθη του ίδιου ποταμού, και αφού έκοψε λίγα ξύλα, πέταξε επίτηδες το τσεκούρι του μέσα στα στροβιλιζόμενα νερά. Μετά έκατσε χάμω και έπιασε να κλαψουρίζει. Με τα πολλά, εμφανίστηκε σε κάποια στιγμή και ο Ερμής και τον ρώταγε τί του είχε συμβεί. «Αχ, το τσεκούρι μου, έχασα το τσεκούρι μου», κραύγαζε ο πονηρός. Ο θεός έφερε στην επιφάνεια το χρυσό τσεκούρι και ρώτησε επίμονα τον άνθρωπο αν ήταν τούτο που είχε χάσει. Ο πλεονέκτης τότε, νιώθοντας μεγάλη έξαψη από το επικείμενο κέρδος, αποκρίθηκε: «Ναι, ναι, αυτό είναι». Αμ δε: Ο Ερμής όχι μόνο δεν του το χάρισε, αλλά δεν του έφερε πίσω ούτε καν το δικό του πελέκι.
Το δίδαγμα του μύθου: Όσο συντρέχουν οι θεοί τους τίμιους ανθρώπους, άλλο τόσο εχθρεύονται τους απατεώνες.

184. Ο στρατοκόπος και η Τύχη.
[184.1] Μια φορά ένας ταξιδιώτης είχε διανύσει μεγάλη απόσταση με τα πόδια και κατά συνέπεια ένιωθε φοβερή κούραση. Γι᾽ αυτό σωριάστηκε πλάι σε κάποιο πηγάδι και το έριξε στον ύπνο. Εκεί λοιπόν που κόντευε να πέσει μέσα στο όρυγμα, εμφανίστηκε στο όνειρό του η Τύχη και τον ξύπνησε με την ακόλουθη προειδοποίηση: «Βρε συ, αν τυχόν είχες πέσει μέσα, δεν θα έριχνες το φταίξιμο στην αμυαλιά σου. Εμένα θα καταριόσουν — την τύχη σου!».
Έτσι κάνουν πολλοί άνθρωποι: Ενώ παθαίνουν συμφορές από δικό τους σφάλμα, τα βάζουν με τους θεούς.

185. Οι διαβάτες και το πλατάνι.
[185.1] Κάποτε ένα καλοκαίρι, μεσημεριάτικα, βρέθηκαν στον δρόμο κάτι διαβάτες που τους χτύπησε πολύ άσχημα η ζέστη. Πάνω στην ώρα, για καλή τους τύχη, πήρε το μάτι τους κάποιο πλατάνι. Αμέσως έτρεξαν από κάτω του και ξάπλωσαν στον ίσκιο του για να ξεκουραστούν. Καθώς λοιπόν κοίταζαν το πλατάνι από πάνω τους, έπιασαν να μιλάνε μεταξύ τους: «Τί άχρηστο που είναι τούτο το δέντρο για την ανθρωπότητα. Το είδατε ποτέ να δίνει καρπούς;». Όμως το πλατάνι τούς διέκοψε φωνάζοντας: «Βρε αχάριστα υποκείμενα, την ώρα που καρπωνόσαστε τα ευεργετήματά μου, έχετε το θράσος να με αποκαλείτε άχρηστο και άκαρπο;».
Έτσι συμβαίνει και με μερικούς ανθρώπους. Ακριβώς τέτοια ατυχία τούς δέρνει: Όσο και να ωφελούν τους άλλους, κανένας δεν εννοεί να πιστέψει στη χρησιμότητά τους.

Τι πρέπει να κάνετε αν δεν είστε ικανοποιημένοι με τη σχέση σας

Μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά αν διατηρείτε μια σχέση που σας προκαλεί δυστυχία, κάνετε στον εαυτό σας μερικές ερωτήσεις για να δείτε αν πραγματικά αξίζει να τη συνεχίσετε.

Μερικές φορές δεν νιώθουμε ικανοποιημένοι με τη σχέση μας και σκεφτόμαστε ότι δεν μας γεμίζει ευτυχία. Αυτό, ωστόσο, που πραγματικά πρέπει να κάνουμε είναι να καταλάβουμε τι κάνουμε λάθος σε αυτή την ανεπαρκή σχέση.

Ενδεχομένως έχουμε ξεχάσει ότι οι σχέσεις χρειάζονται προσπάθεια. Η αγάπη από μόνη της δεν αρκεί για να διατηρήσει την ένταση και τη σπίθα που υπήρχαν στην αρχή. Οι σχέσεις προαπαιτούν σημαντική προσπάθεια και πολλή δουλειά για να είναι λειτουργικές.

Ακόμα και αν βρίσκεστε σε μια σχέση, είναι πιθανόν μερικές φορές να νιώθετε δυστυχισμένοι. Ωστόσο, αντί να αναστατωθείτε ή να πανικοβληθείτε, βρείτε το χρόνο για να αξιολογήσετε τι πραγματικά συμβαίνει.

Οι πραγματικοί λόγοι που δεν είστε χαρούμενοι με μια σχέση

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που μπορεί να προκαλούν δυστυχία στη σχέση σας. Ίσως να έχει μειωθεί το πάθος. Ίσως να υπήρξε κάποια περίπτωση προδοσίας ή απιστίας ή ενδεχομένως να νιώσατε πως δεν γίνεται σεβαστή πια η άποψή σας.

Ωστόσο, υπάρχουν ορισμένοι λόγοι οι οποίοι μπορεί να περάσουν απαρατήρητοι. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο γεγονός ότι έχουν πολύ βαθύτερα αίτια και απαιτούν μια πιο εμπεριστατωμένη ανάλυση.

Ας δούμε μερικούς από αυτούς.

1. Δεν παραδέχεστε ότι κρατάτε κακίες

Εάν υπήρξε απιστία στη σχέση, μπορεί να συγχωρήσατε τον σύντροφό σας, αλλά μέσα εσάς απλώς κοροϊδεύετε τον εαυτό σας. Δεν τον συγχωρέσατε με όλη σας την καρδιά και μέσα σας φωλιάζει ακόμα η πικρία για αυτή την προδοσία.

Ίσως αυτός να είναι ο λόγος που δεν νιώθετε χαρούμενοι στη σχέση σας. Επομένως, το πρώτο βήμα για να προχωρήσετε γίνεται με το να αποδεχτείτε με ειλικρίνεια ότι αισθάνεστε έτσι.

Νιώθετε θυμό ή πικρία; Δεν χρειάζεται να προσπαθείτε να ξεγελάτε πια τον εαυτό σας. Είναι προτιμότερο να αποδεχτείτε αυτά τα συναισθήματά σας.

2. Δεν θέλετε να παραδεχτείτε ότι δεν χειρίζεστε καλά τις συγκρούσεις

Υπάρχουν πάντα διαφορές στις σχέσεις. Πολλές φορές, μάλιστα, οδηγούν σε τσακωμούς και συγκρούσεις. Ωστόσο, αυτό δεν πρέπει να αποτελεί πρόβλημα, εφόσον γνωρίζετε πώς να διαχειριστείτε αυτές τις καταστάσεις σωστά.

Ακούτε τη γνώμη του άλλου; Ή μήπως πιστεύετε πάντα πως το δίκιο είναι με το δικό σας μέρος; Κατηγορείτε τον άλλον για λάθη του παρελθόντος; Όλα αυτά θα μπορούσαν να συνιστούν λόγο για τον οποίο η σχέση σας δεν σας γεμίζει πια.

Το να γνωρίζετε να είστε δυναμικοί μέσα στη σχέση σας είναι πολύ σημαντικό. Ωστόσο, πρέπει να σέβεστε πάντα το άλλον όταν εκφράζετε την άποψή σας για κάτι.

Το ουσιαστικό είναι στο τέλος να επιτυγχάνονται συμφωνία και σύγκλιση μεταξύ των δύο διαφορετικών απόψεων.

Δεν πρέπει ποτέ να το θεωρείτε δεδομένο και να το αναβάλλετε. Είναι σημαντικό να επιλύετε τα προβλήματα αυτά το συντομότερο δυνατόν. Με αυτόν τον τρόπο, θα αφήσετε πολύ γρήγορα στο παρελθόν αυτή τη διαφωνία και η σχέση σας θα γίνει πιο δυνατή.

3. Λείπει το πάθος

Μερικές φορές, ξεχνάμε πόσο σημαντικό είναι το σεξ και ότι επηρεάζει πολύ την υγεία της σχέσης μας. Ωστόσο, υπάρχουν στιγμές που το πάθος στερεύει και δεν ξέρουμε γιατί.

Τότε είναι καιρός να εξετάσετε αν υπάρχει σωστή και επαρκής επικοινωνία στη σχέση σας.

Εκφράζετε ελεύθερα όλα όσα θέλετε; Ομοίως, είστε σε θέση να απολαμβάνετε σεξ ή το βλέπετε ως υποχρέωση; Αφιερώνετε σε αυτό τον κατάλληλο χρόνο ή έχετε δώσει προτεραιότητα σε άλλα πράγματα;

Το πάθος πρέπει να ενισχύεται. Αν δεν αγγίζετε ο ένας τον άλλο, αν δεν του δείχνετε στοργή, δεν επιτρέπετε στον άλλον να ξέρει πως τον νοιάζεστε και τον αγαπάτε, είναι βέβαιο πως νομοτελειακά θα κάνετε το πάθος να εξαφανιστεί από τη σχέση σας.

Εάν δεν γνωρίζετε πώς να διορθώσετε αυτό το πρόβλημα μόνοι σας, συμβουλευτείτε έναν οικογενειακό σύμβουλο. Η καθοδήγησή του μπορεί να σας προσφέρει μια πολύ χρήσιμη βοήθεια.

4. Δεν μπορείτε να αποδεχτείτε ότι η σχέση έχει τελειώσει

Όταν δεν είστε χαρούμενοι μέσα σε μια μακροχρόνια σχέση, ίσως να έχει σχέση με το ότι δεν είστε πρόθυμοι να την τελειώσετε. Στην πραγματικότητα, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι είστε με κάποιον που δεν σας ταιριάζει. Μπορεί ακόμα και να αισθάνεστε πως βαραίνει ακόμα τη σχέση σας μια παλιά απιστία.

Μερικές φορές δεν βρίσκουμε το θάρρος να πούμε «αρκετά, φτάνει!» και να βάλουμε ένα τέλος σε μια σχέση που της λείπει η αγάπη και δεν μεταδίδει καμιά ικανοποίηση στους συντρόφους.

Ωστόσο, η ειλικρίνεια και η τιμιότητα είναι πολύ καλύτερες από την προσποίηση, που μπορεί να οδηγήσει σε ένα καταστροφικό τέλος που θα πληγώσει όλες τις μεριές.

Όταν ο ένας σύντροφος νιώθει δυσαρεστημένος με τη σχέση, είναι σημαντικό να αξιολογήσουμε αν μπορεί πράγματι να επιλυθεί το πρόβλημα ή αν έχει έρθει η ώρα του χωρισμού. Για να το κάνετε αυτό, πρέπει να σταματήσετε να κοροϊδεύετε τον εαυτό σας και να αρχίσετε να είστε ειλικρινείς με όσα αισθάνεστε αλλά και με τον σύντροφό σας.

Σε μια σχέση και οι δύο σύντροφοι πρέπει να είναι ευχαριστημένοι. Εάν διατηρείτε μια σχέση που σας προκαλεί δυστυχία, δεν είναι καιρός να βρείτε μια ικανοποιητική λύση;

Οι τρωτοί και αυθεντικοί άνθρωποι είναι Δυνατοί, όχι αδύναμοι

Οι περισσότεροι άνθρωποι φοβούνται να είναι αυθεντικοί και ειλικρινείς για όσα σκέφτονται και αισθάνονται, επειδή αυτό θα τους κάνει να φαίνονται τρωτοί. Πιστεύουν πως το να είναι κανείς τρωτός σημαίνει αδυναμία. Ωστόσο σημαίνει ακριβώς το αντίθετο. Οι άνθρωποι που είναι τρωτοί και αυθεντικοί είναι οι πιο δυνατοί και οι πιο θαρραλέοι. Η ικανότητα να είμαστε αυθεντικοί μάς επιτρέπει να δημιουργήσουμε σχέσεις που θα μας ανταμείψουν.

Σημαντικό είναι πρώτα να δημιουργήσουμε στενή σχέση- οικειότητα με τον εαυτό μας, να συνδεθούμε με τα πραγματικά μας συναισθήματα και την τρωτότητα μας έτσι ώστε στη συνέχεια να είμαστε σε θέση να εκφράσουμε αυτά τα συναισθήματα μέσα από αυτά που θα πούμε και μέσα από αυτά που θα κάνουμε. Χρειάζεται να παρατηρήσουμε τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας και πως αυτά συσχετίζονται. Μόλις ξεκαθαρίσουμε πώς τα συναισθήματά μας επηρεάζουν τις σκέψεις μας και πώς οι σκέψεις μας επηρεάζουν τα συναισθήματά μας, θα βοηθηθούμε στο να δημιουργήσουμε ένα συναισθηματικό λεξιλόγιο που θα ενισχύσει την έκφραση του πραγματικού μας εαυτού.

Οι περισσότεροι άνθρωποι ωστόσο δεν έχουν καλή σχέση με τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους επειδή δεν σταματούν για λίγο για να τα παρατηρήσουν και να αντιληφθούν πώς αυτά επηρεάζουν τις αντιδράσεις και τα όσα γίνονται μέσα στο σώμα τους. Το τι σκεφτόμαστε είναι μόνο ένα κομμάτι της εμπειρίας που έχουμε πάνω σε κάποιο γεγονός. Είναι σημαντικό να δούμε και τι αισθανόμαστε και έτσι να δημιουργήσουμε μια ισορροπία ανάμεσα στον νου και στην καρδιά. Η πολλή σκέψη μπορεί να οδηγήσει στην υπέρ-ανάλυση και το πολύ συναίσθημα μπορεί να οδηγήσει στην υπερβολική αντίδραση.

Μόλις ξεκινήσουμε να παρατηρούμε τον εαυτό μας θα καταφέρουμε να αποσαφηνίσουμε τι αισθανόμαστε ότι είναι ωφέλιμο και τι όχι. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία θα καταφέρουμε να ανακαλύψουμε τι πραγματικά σκεφτόμαστε, τι αισθανόμαστε, τι επιθυμούμε, τι θέλουμε να αποφύγουμε και θα δούμε πολλές άλλες πτυχές και διαστάσεις του εαυτού μας. Έτσι όσο περισσότερη οικειότητα δημιουργήσουμε με τον εαυτό μας , τόσο περισσότερο θα είμαστε σε θέση να (επι)κοινωνήσουμε τον εαυτό μας, να βοηθήσουμε τον άλλον να κάνει το ίδιο και να δημιουργήσουμε οικειότητα μαζί του.

Ωστόσο, για να μπορέσει να λειτουργήσει μια σχέση και να εξελιχθεί, θα χρειαστεί και οι δύο πλευρές να είναι σε θέση να ρίξουν τα τείχη της άμυνας της ανασφάλειας και του φόβου, και να μοιραστούν. Μέσα από την τρωτότητα θα ανοίξει ο δρόμος της οικειότητας. Οι άνθρωποι πολλές φορές φοβούνται την οικειότητα επειδή αυτό σημαίνει πως θα πρέπει να δείξουν τρωτοί. Και οι δύο αυτοί φόβοι πάνε χέρι χέρι. Έτσι καταστέλλουν κάποια επίπονα συναισθήματα επειδή πιστεύουν πως αν τα μοιραστούν, αν τα εκθέσουν θα πονέσουν περισσότερο. Πολλές φορές όμως μέσα από το μοίρασμα των συναισθημάτων μπορεί να θεραπευτούμε και να απελευθερωθούμε. Κάθε φόβος οικειότητας μπορεί να μειωθεί όταν αναπτύξουμε αμοιβαία εμπιστοσύνη και βαθμιαία μάθουμε να είμαστε άνετοι με το να είμαστε τρωτοί.

Χρειάζεται κουράγιο να μοιραστούμε αυθεντικές σκέψεις και συναισθήματα. Ανησυχούμε μήπως οι άλλοι μας απορρίψουν αν είμαστε τόσο αυθεντικοί. Φοβόμαστε πως μπορεί να μας κρίνουν ή ότι μπορεί να εκθέσουμε τον εαυτό μας σε κάποιο είδους πόνου. Όμως αν δεν είμαστε αυθεντικοί, αν δεν είμαστε ειλικρινείς δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε οικειότητα και δεν μπορούμε να είμαστε ειλικρινείς αν δεν είμαστε τρωτοί.

Η αλήθεια που θα μοιραστούμε και το μέγεθος της τρωτότητας που θα εκθέσουμε θα προσδιορίσει τη δύναμη της οικειότητας που θα δημιουργήσουμε. Δεν παίζει ρόλο σε ποια γενιά ανήκουμε ή πόσο χρονών είμαστε. Δεν είναι ποτέ αργά να δημιουργήσουμε αυθεντική σχέση με τον εαυτό μας και με τους άλλους και να έχουμε οικείες αλληλεπιδράσεις. Ας ξεκινήσουμε από εκείνους τους ανθρώπους που μας έχουν δείξει ότι μπορούμε να είμαστε άνετοι, αυθεντικοί και τρωτοί μαζί τους. Κάθε σχέση που μας δίνει την ΄άδεια’ να είμαστε αυτοί που είμαστε και να εκφράζουμε συναισθήματα και σκέψεις , θα κάνει δυνατούς τόσο εμάς όσο και τη σχέση.

Τα ελεύθερα πνεύματα

Τα ελεύθερα πνεύματα, οι άνθρωποι που ζουν μόνο για τη γνώση, θα ανακαλύψουν σύντομα ότι έχουν πετύχει τον εξωτερικό σκοπό της ζωής τους, την οριστική τους τοποθέτηση απέναντι στην κοινωνία και στο κράτος και θα ικανοποιηθούν ευχαρίστως μ’ ένα μικρό γραφείο ή με μια περιουσία, που μόλις τους εξασφαλίζει τα προς το ζήν γιατί θα οργανώσουν τη ζωή τους με τέτοιο τρόπο, ώστε μια μεγάλη αλλαγή των εξωτερικών συνθηκών, ακόμη και μια ανατροπή των πολιτικών δομών, να μην ανατρέπει μαζί και τη ζωή τους.

Για όλα αυτά τα πράγματα θα ξοδεύουν όσο το δυνατόν λιγότερη ενέργεια, έτσι ώστε να μπορούν να βουτήξουν, μ’ ολόκληρη τη συσσωρευμένη ενέργεια τους, σα να παίρνουν μια βαθιά ανάσα, στο στοιχείο της γνώσης. Έτσι μπορούν να ελπίζουν ότι θα βουτήξουν βαθιά και ότι θα ρίξουν μια ματιά στο βυθό.

Ενα τέτοιο πνεύμα θα’ ναι ευχαριστημένο αν πάρει μόνο τη γωνία από μια εμπειρία. Δεν αγαπάει τα πράγματα σ’ όλο τους το πλάτος και στη μακρηγορία των πτυχών τους: γιατί δεν θέλει να μπλεχτεί μαζί τους. Γνωρίζει τις εργάσιμες μέρες της ανελευθερίας, της εξάρτησης, της δουλείας. Αλλά από καιρού σε καιρό πρέπει να έχει μια Κυριακή ελευθερίας, αλλιώς δεν θα αντέξει τη ζωή.

Είναι πιθανό ότι ακόμη και η αγάπη του για τους ανθρώπους θά ναι προσεκτική και κάπως ασθματική, γιατί θέλει να μπλεχτεί με τον κόσμο των συμπαθειών και της τυφλότητας μόνο τόσο όσο χρειάζεται για τον σκοπό της γνώσης. Πρέπει να’ χει εμπιστοσύνη ότι η μεγαλοφυΐα της δικαιοσύνης θα πει κάτι υπέρ του μαθητή και προστατευόμενου της, αν εμφανιστούν φωνές που θα τον κατηγορήσουν ότι είναι φτωχός σε αγάπη.

Στον τρόπο ζωής και σκέψης του υπάρχει ένας εκλεπτυσμένος ηρωισμός, που απαξιώνει να προσφέρει τον εαυτό του στη λατρεία των μαζών, όπως κάνει ο πιο άξεστος αδελφός του, και συνηθίζει να περπατάει ήσυχα μέσα στον κόσμο και έξω από τον κόσμο. Σ’ όποιους λαβύρινθους κι αν περιπλανιέται, όποιοι βράχοι κι αν βασανίζουν κάποιες φορές το ρεύμα του – αν βγει στο φως, παίρνει το δρόμο του φωτεινός, ελαφρύς και σχεδόν αθόρυβος, κι αφήνει το φως του ήλιου να παίζει ως κάτω στο βυθό του.

Εμπρός
Κι έτσι, εμπρός στο δρόμο της σοφίας, με τολμηρό βήμα και πλήρη εμπιστοσύνη! Όποιος κι αν είσαι, χρησιμοποίησε τον εαυτό σου ως πηγή της εμπειρίας! Πέτα την ανικανοποίηση με τη φύση σου, συγχώρεσε τον εαυτό σου, γιατί στο κάτω κάτω έχεις μέσα σου μια σκάλα με εκατό σκαλιά, πάνω στα οποία μπορείς να ανεβείς ως τη γνώση. Η εποχή στην οποία με θλίψη νιώθεις να είσαι ριγμένος, σε θεωρεί μακάριο, λόγω αυτής της ευτυχίας• σε καλεί να μοιραστείς εμπειρίες, που ίσως υποχρεωθούν να στερηθούν άνθρωποι μεταγενέστερων εποχών.

Επίσης, πρέπει να είσαι εξοικειωμένος με την ιστορία και με το προσεκτικό παιχνίδι με τους δυο δίσκους: «από τη μια μεριά – από την άλλη μεριά».

Περπατά προς τα πίσω, πατώντας στα χνάρια των ποδιών με τα οποία έκανε η ανθρωπότητα τη μεγάλη και θλιμμένη πορεία της μέσα στην έρημο του παρελθόντος: έτσι θα μάθεις με τον πιο σίγουρο τρόπο πού δεν μπορεί ή δεν πρέπει να ξαναπάει κάθε μεταγενέστερη ανθρωπότητα. Κι ενώ θα θέλεις μ» όλη σου τη δύναμη να ανακαλύψεις από τα πριν πώς θα δεθούν οι κόμποι του μέλλοντος, η ζωή σου θα πάρει την αξία ενός εργαλείου και μέσου για γνώση. Είναι στο χέρι σου να κατορθώσεις να απορροφηθούν μέσα στο σκοπό σου, δίχως να μείνει υπόλοιπο, όλα τα βιώματα σου: εγχειρήματα, λαθεμένοι δρόμοι, λάθη, παραπλανήσεις, πάθη, την αγάπη σου και την ελπίδα σου. Αυτός ο σκοπός είναι να γίνεις ο ίδιος μια αναγκαία αλυσίδα από δακτυλίους κουλτούρας και απ’ αυτήν την αναγκαιότητα να συναγάγεις την αναγκαιότητα στην πορεία της γενικής κουλτούρας.

‘Όταν γίνει η ματιά σου αρκετά δυνατή για να βλέπει το βυθό στο σκοτεινό πηγάδι της φύσης σου και της γνώσης σου, θα μπορέσεις ίσως να δεις στον καθρέφτη του τους μακρινούς αστερισμούς των μελλοντικών κουλτουρών. Πιστεύεις ότι μια τέτοια ζωή μ’ έναν τέτοιο σκοπό είναι πολύ κουραστική, πολύ άμοιρη από καθετί ευάρεστο; Τότε δεν έχεις μάθει ακόμα ότι κανένα μέλι δεν είναι γλυκύτερο από το μέλι της γνώσης και ότι τα κρεμάμενα σύννεφα της θλιβερής δυστυχίας πρέπει να σου χρησιμεύουν σα μαστάρια, από τα οποία θα αρμέγεις το γάλα για να δροσίζεσαι. Μόνο όταν γεράσεις θα καταλάβεις καλά πώς άκουγες τη φωνή της φύσης, αυτής της φύσης που κυβερνά όλο τον κόσμο μέσω της ηδονής. Η ίδια ζωή που φτάνει στο απόγειο της στα γηρατειά, φτάνει στο απόγειο της και στη σοφία, σ’ εκείνο το γλυκό ηλιόφωτο μιας μόνιμης πνευματικής χαράς• και τα δύο, και τα γηρατειά και τη σοφία, θα τα συναντήσεις σ’ ένα ραχοβούνι της ζωής: έτσι το ήθελε η φύση. Τότε είναι καιρός να πλησιάσει η ομίχλη του θανάτου και δεν υπάρχει κανένας λόγος να θυμώσεις γι’ αυτό. Προς το φως – η τελευταία σου κίνηση’ μια χαρούμενη κραυγή γνώσης – ο τελευταίος σου ήχος.

Φρίντριχ Νίτσε, «Ανθρώπινο πολύ Ανθρώπινο»

Ζῆν: Τέχνη επιλογής, διεκδίκησης και προσαρμογής

Είναι αλήθεια πως το «ευ ζήν» των αρχαίων Ελλήνων έχει μεταφραστεί σε όλες τις ευρωπαϊκές γλώσσες. Ο ορισμός της καλής ζωής και των στοιχείων της, απασχολούσε από την αρχαιότητα τους ανθρώπους. Βέβαια ορισμός της καλής ζωής δεν υπάρχει. Υπάρχει όμως ένα χαρακτηριστικό κοινό ανάμεσα στους ανθρώπους που πιστεύουν πως έζησαν καλά. Και αυτό είναι η χρησιμοποίηση και η αξιοποίηση των ταλέντων και χαρακτηριστικών τους για να γίνουν αυτό που μπορούν δυναμικά να γίνουν. Καλή Ζωή = Καλά χρησιμοποιούμενος εαυτός. Η αίσθηση της πληρότητας και της εσωτερικής ισορροπίας που δημιουργείται ως ακόλουθο της αυτοπραγμάτωσης νομίζω είναι το κοινό όλων όσων ισχυρίζονται πως έζησαν μια καλή ζωή.

Για τα παραπάνω η διαρκής επιλογή, διεκδίκηση και προσαρμογή είναι απαραίτητες ενέργειες.

Επιλογή του περιβάλλοντος που θέλουμε να βρισκόμαστε. Επιλογή της πορείας που θέλουμε να ακολουθήσουμε. Επιλογή των στόχων, των κινήσεων και των προσπαθειών μας. Επιλογή του με ποιούς και πώς θέλουμε να ζήσουμε. Και σοφές επιλογές γίνονται όταν αντιλαμβανόμαστε ότι το θέλω ίσον δύναμαι αλλά ταυτόχρονα και το δύναμαι ίσον θέλω. Πρέπει οι επιθυμίες και οι επιλογές να ταιριάζουν με τις δυνατότητες μας και τα στοιχεία της προσωπικότητας και του χαρακτήρα μας. Κριτής των αποφάσεων μας μόνο το μέλλον. Άλλα όχι αντικειμενικός. Γιατί κάθε στιγμή που λαμβάνεται μία απόφαση έχει μοναδικά χαρακτηριστικά. Το μόνο ασφαλές στις επιλογές είναι η ανάληψη της πλήρους ευθύνης. Γιατί όταν λαμβάνεις πλήρη ευθύνη για αυτά που κάνεις τότε νιωθείς συντελεστής του πεπρωμένου σου.

Διεκδίκηση (στο περιβάλλον που επιλέξαμε) σεβασμού, συμπεριφορών, απολαβών, εκτίμησης και χώρου. Διεκδίκηση κατανόησης, ειλικρίνιας, ισοτιμίας και ελευθερίας. Η διεκδίκηση είναι δύσκολο πράγμα. Δεν επιτυγχάνεται μόνο μέσω της φωνής. Ο διάλογος, η σιωπή, η σκληρή δουλειά και η επιμονή είναι τρόποι διεκδίκησης. Το «τσαγανό» είναι μία λέξη που μπορεί να θεωρηθεί η ικανότητα διεκδίκησης. Δεν σημαίνει αγένεια, βία και σκληρότητα. Αντιθέτως σημαίνει την «υποχρέωση» του καθενός να παλέψει για να πετύχει αυτό που θέλει και να μάχεται για αυτό που πιστεύει. Σημαίνει αποφασιστικότητα, θάρρος και αντοχή. Υπηρέτης των επιλογών και του οράματος το «τσαγανό» μπορεί να φέρει κάποιον ποιό κοντά στην πραγματοποίηση όσων επιθυμεί.

Προσαρμογή που σημαίνει κατανόηση της διαφορετικής αλήθειας, πραγματικότητας, κοσμοθεωρίας και προσπάθεια αποδοχής αυτής. Προσαρμογή στο περιβάλλον που βρίσκεσαι χωρίς να αλλάζεις των πυρήνα του εγώ σου. Αντίληψη των καινούργιων συνθηκών που προκύπτουν και ανάπτυξη μηχανισμών ώστε να είναι πίο ομαλή αυτή η «μετάβαση» από την κατάσταση Α στην κατάσταση Β. Tα δέντρα λυγίζουν και κινούνται ανάλογα με τους ανέμους για να μην κοπούν. Είναι ευέλικτα παραμένοντας όμως δέντρα. Η τέχνη της προσαρμογής και της ευελιξίας είναι πάντα απαραίτητη καθώς οι αλλαγές είναι αναπόφευκτες. Και όσο λιγότερα χάνουμε από τον εαυτό μας κάθε φορά που κάτι αλλάζει και προσαρμοζόμαστε σε αυτό, τόσο καλύτερο.

Συνταγές καλής ζωής δεν υπάρχουν. Με πλήρη ευθύνη των πράξεων ο καθένας προσπαθεί να κάνει το καλύτερο που μπορεί. Συμβουλές, κανόνες και ρητά μπορούν να βοηθήσουν αλλά η κάθε ζωή είναι τόσο ίδια αλλά και συνάμα τόσο διαφορετική που κάνει την τέχνη του ζῆν προσωπική «εφεύρεση» του καθενός. Και αυτό την κάνει τόσο συναρπαστική.

Επιστήμονες της EPFL επιτίθενται στο λέμφωμα χτυπώντας το στη ρίζα του με πολύ καλά αποτελέσματα

Η αποτελεσματικότητα των εξειδικευμένων ως προς το στόχο θεραπειών στο λέμφωμα περιορίζεται σε υποομάδες ασθενών. Επιστήμονες της EPFL έχουν προσδιορίσει μηχανισμό που προβάλει αντίσταση απέναντι σε μια κοινή θεραπεία για το λέμφωμα. Προτείνουν μια εναλλακτική θεραπεία που στοχεύει τα σήματα του λεμφώματος στη ρίζα τους και δείχνουν ότι μπορεί να είναι αποτελεσματική σε μια ευρύτερη ομάδα ασθενών. Η μελέτη δημοσιεύεται στο περιοδικό Blood.

Τα non-Hodgkin λεμφώματα (egno: τα μη-Χότζκιν, δηλαδή όλα τα υπόλοιπα λεμφώματα εκτός από το λέμφωμα Hodgkin) είναι καρκίνοι που επηρεάζουν τα λευκοκύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος τα αποκαλούμενα Β-λεμφοκύτταρα ή Β-κύτταρα. Όπως τα κύτταρα σε όλους τους καρκίνους, τα Β-κύτταρα αρχίζουν να αναπτύσσονται εκτός ελέγχου, δημιουργώντας όγκους στους λεμφαδένες, στη σπλήνα και σε άλλους ιστούς. Μόνο το 2010 εκτιμάται ότι τα non-Hodgkin λεμφώματα προκάλεσαν 210 000 θανάτους σε παγκόσμιο επίπεδο.

Μια από τις οδηγούς δυνάμεις πίσω από τα non-Hodgkin λεμφώματα είναι η υπερενεργοποίηση ενός υποδοχέα στην επιφάνεια των Β-κυττάρων. Ο υποδοχέας αυτός κανονικά διεγείρει την ανάπτυξη των Β-κυττάρων μόνο όταν απαιτείται κάτι τέτοιο, όμως στο non-Hodgkin λέμφωμα, το σήμα της ανάπτυξης είναι σταθερά ανοιχτό, κάνοντας την ανάπτυξη των Β-κυττάρων ανεξέλεγκτη. Για να μπλοκάρουν αυτό το σήμα, πρόσφατες κλινικές μελέτες έχουν εστιάσει στον περιορισμό της ενεργοποίησης του υποδοχέα του Β-κυττάρου ως θεραπεία για τους ασθενείς με non-Hodgkin λέμφωμα, με μεταβλητή όμως επιτυχία.

Το masitinib (χρωματισμένο κόκκινο) δεσμεύει και περιορίζει την δραστηριότητα των LYN (ροζ), FYN (μπλε) και BLK (κίτρινο)

Για παράδειγμα, ένα φάρμακο που ονομάζεται ibrutinib ελέγχθηκε σε κλινικές δοκιμές για να θεραπεύσουν μια επιθετική μορφή του non-Hodgkin λεμφώματος, το διάχυτο από μεγάλα Β-κύτταρα λέμφωμα (DLBCL). Το ibrutinib μπλοκάρει το ένζυμο BTK (Bruton’s tyrosine kinase), που εμπλέκεται στην ωρίμανση και ενεργοποίηση των Β-κυττάρων ως μέρος του διαδρομής του σήματος του υποδοχέα του Β-κυττάρου. Δυστυχώς, η ανταπόκριση στο ibrutinib υπήρξε περιορισμένη μόνο σε μια υποομάδα των ασθενών με DLBCL.

Το εργαστήριο της Elisa Oricchio στην EPFL έχει, τώρα, διεξαγάγει μελέτη για να προσδιορίσει μηχανισμούς αντίστασης στο ibrutinib. Χρησιμοποιώντας κύτταρα όγκου από ασθενείς με DLBCL, ο επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η αδρανοποίηση του BTK στους ανθεκτικούς όγκους πυροδοτεί την υπερενεργοποίηση των εναλλακτικών σημάτων που προωθούν την επιβίωση και γρήγορη αναπαραγωγή σε κύτταρα όγκου. Για να εμποδίσει αυτόν τον μηχανισμό αντίστασης και να μπλοκάρει το σήμα του υποδοχέα του Β-κυττάρου στη ρίζα του, η Elena Battistello, υποψήφια διδάκτωρ που ηγείται του προγράμματος, στόχευσε τα τρία ένζυμα (LYN, FYN και BLK) τα οποία εκκινούν τη διάδοση των σημάτων.

Αναπαράσταση της διαδρομής του σήματος του υποδοχέα του Β-κυττάρου (αριστερά). Η θεραπεία με masitinib εξαφανίζει την ανάπτυξη του όγκου, σε όγκους που

ελήφθησαν από ασθενείς με DLBCL (δεξιά)

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μπλοκάροντας τα ένζυμα αυτά με ένα φάρμακο που ονομάζεται masitinib αφαιρέθηκαν τελείως τα προ-ογκογονικά σήματα του υποδοχέα του Β-κυττάρου.

Επιπροσθέτως, το masitinib εξασθένισε ισχυρά την ανάπτυξη του όγκου σε όλους τους ιστούς που ελήφθησαν από τους ασθενείς με DLBCL που η ομάδα έλεγξε. Οι συγγραφείς, που τώρα σχεδιάζουν να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές που βασίζονται στα ευρήματα της μελέτης, δηλώνουν ότι τα τρία ένζυμα μπορούν να είναι ελπιδοφόροι θεραπευτικοί στόχοι για μια ποικιλόμορφη και ευρεία ομάδα ασθενών με DLBCL

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας χρηματοδοτεί έρευνα με αντικείμενο το πώς ο εγκέφαλος κάνει προβλέψεις

Η ικανότητα να αξιολογούμε το περιβάλλον μας είναι ο «προγνωστικός εγκέφαλος», δηλαδή η αλληλεπίδραση των εγκεφαλικών διαδικασιών που οδηγούν σε προβλέψεις. Το σε ποιες αρχές βασίζονται οι προβλέψεις αυτές, καθώς και το πώς η αλληλεπίδραση των διαδικασιών εμπλέκεται με διαφορετικό τρόπο κατά τη διάρκεια της ζωής, είναι αντικείμενο του ερευνητικού έργου που γίνεται από την καθηγήτρια Yee Lee Shing, η οποία κατέχει την έδρα της Εξελικτικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Goethe της Φρανκφούρτης από τον Ιανουάριο.

Σύμφωνα με την καθηγήτρια Shing, ο εγκέφαλος είναι ουσιαστικά μια «μηχανή πρόβλεψης» η οποία είναι σταθερά απασχολημένη συγκρίνοντας τις νέες εισαγωγές από το περιβάλλον με προβλέψεις που δημιουργήθηκαν από εσωτερικά μοντέλα του εγκεφάλου. Μόνο με αυτό τον τρόπο ο ανθρώπινος εγκέφαλος μπορεί να προσαρμοστεί πάντα σε νέες καταστάσεις και να αντιλαμβάνεται τα νέα περιβάλλοντα. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, κανείς ερευνητής δεν εξέτασε τη φύση των ίδιων των υποκείμενων εσωτερικών μοντέλων ή το πώς οι νέες εμπειρίες επηρεάζουν τα μοντέλα αυτά. Αυτό που είναι επίσης άγνωστο μέχρι τώρα είναι το πώς μια τέτοια υποτιθέμενη καθολική αρχή εκδηλώνεται σε διαφορετικούς εγκεφάλους – για παράδειγμα σε εγκεφάλους νέων ή ηλικιωμένων. Η μακροπρόθεσμη μνήμη που ίσως αποτελεί τη βάση των εσωτερικών μοντέλων του εγκεφάλου είναι δυνητικά η επεισοδιακή και η σημασιολογική μνήμη, οι προσωπικές εμπειρίες από το ένα μέρος και η γνώση μέσω μάθησης του κόσμου από την άλλη. Μολονότι τα παιδιά είναι καλύτερα στο να θυμούνται σε επεισοδιακά πλαίσια, οι ηλικιωμένοι μπορούν να βασίζονται περισσότερο στη σημασιολογική τους γνώση.

Η Shing σχεδιάζει να ερευνήσει εμπειρικά την αλληλεπίδραση διαφορετικών τύπων μνήμης και νέων εμπειριών. Χρησιμοποιώντας εγκαταστάσεις μαγνητικού συντονισμού διαθέσιμες στο Κέντρο Απεικόνισης του Εγκεφάλου του Πανεπιστημίου Goethe της Φρανκφούρτης, επιδιώκει να μάθει περισσότερα σχετικά με το ποιες γνωστικές και νευρολογικές αλληλεπιδράσεις λαμβάνουν χώρα και που στον εγκέφαλο, πρώτα από όλα με τη βοήθεια υγιών συμμετεχόντων διαφόρων ηλικιών. Μακροπρόθεσμα, το ερευνητικό της έργο θα μπορούσε να βοηθήσει να ρίξει φως σε κλινικές παθήσεις με αποκλίνουσα επεξεργασία πρόβλεψης, όπως ο αυτισμός και η σχιζοφρένεια. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC) θα υποστηρίξει το πρόγραμμα για 5 χρόνια με 1,5 εκατομμύρια ευρώ. Θα υποστηρίξει θέσεις για δυο διδακτορικούς και δυο μεταδιδακτορικούς ερευνητές.

Ένα αντικείμενο Thorne-Żytkow είναι ένα αστέρι μέσα σε ένα αστέρι

Υπάρχουν κάποια περίεργα πράγματα στο σύμπαν. Μεταξύ όλων των δυαδικών συστημάτων , αστρικών κενών και νεφελωμάτων σχήματος φυσαλίδων που γνωρίζουμε ότι υπάρχουν, υπάρχουν πολλά αντικείμενα που θεωρούσαμε ότι μπορεί να υπήρχαν. Ένα από αυτά είναι ένα αντικείμενο Thorne-Żytkow (TZO), ή ένα αστέρι που περιέχει άλλο αστέρι. Τουλάχιστον, πιστεύαμε ότι υπήρχε μόνο θεωρητικά μέχρι οι αστρονόμοι να εντοπίσουν τελικά το πρώτο τους TZO το 2014.

Αν και δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια πώς σχηματίζεται ένα αντικείμενο TZO, η θεωρία που επικρατεί είναι ότι ένας ερυθρός υπεργίγαντας ουσιαστικά καταπίνει ένα μικροσκοπικό γειτονικό αστέρι νετρονίων, το οποίο στρέφεται στο κέντρο του μεγαλύτερου αστέρα και δημιουργεί μια “φωλιά” στον πυρήνα του ερυθρού υπεργίγαντα. Δεδομένου ότι δεν μπορούν να εντοπίσουν εύκολα ένα αντικείμενο TZO κοιτάζοντας με τα τηλεσκόπια τους, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τις γνώσεις τους για τα στοιχεία μέσα σε αυτό για να τα ανιχνεύσουν με φάσμα του φωτός που εκπέμπει.

Τα αστέρια είναι βασικά εργοστάσια στοιχείων: οι πυρήνες τους συντήκουν τους πυρήνες υδρογόνου σε ήλιο, το ήλιο σε βηρύλλιο και ούτω καθεξής μέχρι να φτάσουν στο σίδηρο (Fe). Μόλις ένα τεράστιο αστέρι τόσο ώστε να συντήξει τον σίδηρο, ο πυρήνας του γίνεται τόσο πυκνός όσο και ένας ατομικός πυρήνας, οπότε ολόκληρο το αντικείμενο εκρήγνυται σε ένα γιγαντιαίο σουπερνόβα. Έτσι δημιουργείται ο πυρήνας των αστέρων νετρονίων του TZO: είναι το υπερ-πυκνό σώμα που έχει απομείνει αφού ένα αστέρι ξεφουσκώσει από τα εξωτερικά του στρώματα.

 

Βασικά στοιχεία

Τα στοιχεία του περιοδικού πίνακα που δημιουργούνται από ένα ερυθρό υπεργίγαντα μενη είναι προβλέψιμα. Αλλά όταν αυτό το αστέρι έχει στον πυρήνα του ένα αστέρι νετρονίων, αυτά τα στοιχεία αλλάζουν ελαφρώς.

 

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές που ανακάλυψαν το πρώτο αντικείμενο Thorne-Żytkow  TZO διαπίστωσαν ότι το συγκεκριμένο φάσμα φωτός του έδειξε υπερβολικές ποσότητες ρουβιδίου, λιθίου και μολυβδαινίου – πολύ κοντά σε αυτά που προέβλεπαν ο φυσικός Kip Thorne και η Πολωνίδα αστροφυσικός Anna Żytkow του Ινστιτούτου Αστρονομίας στο Cambridge, όταν είχαν υπολογίσει θεωρητικά την ύπαρξη αντικειμένων Thorne-Żytkow το 1975. Απλώς άλλο είναι αν μπορείτε να το φανταστείτε, και άλλο αν υπάρχει κάπου εκεί έξω στο σύμπαν.

Ηθική φιλοσοφία: από τον Όμηρο στο Σωκράτη

Αρχαία Ελληνική Ηθική: Έργο και Λόγος

§1. Πώς αντιλαμβάνονταν οι αρχαίοι Έλληνες την Ηθική; Η έννοια της Ηθικής σχετιζόταν με αυτή τούτη την ουσία και την παρουσία της ανθρώπινης ύπαρξης στην κοινοτική ζωή. Καθοριστικές προς τούτο ήταν και οι ποικίλες ιδέες, που αναπτύχθηκαν σε επίπεδο λογοτεχνίας, φιλοσοφίας ή φιλοσοφίας της ιστορίας. Υπό μια γενική έποψη, οι αντιλήψεις περί Ηθικής σχετίζονται με την αγαθή και την κακή πράξη, με την πρόθεση (αρχαία: προαίρεσις), δηλαδή με τα κίνητρα για την πράξη, με την αρετή και την έξι, ήτοι με τον τρόπο και τις δυνάμεις, με τις οποίες ενεργεί και πραγματοποιεί κανείς τους σκοπούς του, ακόμη με το εκούσιον, δηλαδή με την ευθύνη της πράξεώς του, θεμελιωδώς δε με τις ισχύουσες πολιτισμικές και πολιτικές αντιλήψεις, καθώς και με τις πολυσήμαντες φιλοσοφικές θεωρήσεις.

§2. 8ος ‒7ος αι. π.Χ.: Σχετικά με τις ηθικές αντιλήψεις αυτής της εποχής σημαντικά μαρτυρία αποτελούν τα Ομηρικά έπη. Εδώ είναι ήδη όχι μόνο εμφανείς αλλά και πανταχού παρούσες σχετικές αντιλήψεις που αφορούν την ηθική του πολεμιστή. Γιατί μια τέτοια ηθική; Επειδή δεσπόζουσα κατ’ αυτήν την εποχή ήταν η αρχή του πολέμου. Τρωικός πόλεμος, μετακινήσεις διαφόρων φυλών, κατακτήσεις, διαδοχές ενός φύλου από το άλλο: Αχαιοί, Αργείοι, Δωριείς κ.λπ. Οι ομηρικοί ήρωες διακρίνονται για την ανδρεία τους και πολεμούν για μια ανάλογη δόξα· κάθε προσβολή οδηγεί σε έριδες και συγκρούσεις. Η προσβολή π.χ. του Αχιλλέα από τον ανώτερό του ιεραρχικά Αγαμέμνονα και η απόσυρσή του από τη μάχη είναι καθοριστική για την έκβαση του πολέμου. Ο στρατός των Ελλήνων [=Αχαιών κ.λπ.] κινδυνεύει να ηττηθεί κατά κράτος. Από την πλευρά των Τρώων, ο εξίσου ανδρείος Έκτορας πολεμά με απαράμιλλη ανδρεία για τα υπεράσπιση της πατρίδας: «Εἷς οἰωνὸς ἄριστος, ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης» (Ιλιάδα Μ΄).

§3. 6ος ‒5ος αι. π.Χ.: Ηθική του προσωκρατικού στοχασμού. Θεμελιώδες γνώρισμα αυτής της Ηθικής είναι η ορθολογική οργάνωση του βίου των ανθρώπων. Αυτή η οργάνωση καθίσταται δυνατή με τη συμπαντική γνώση, με τη γνώση της φύσης, ώστε να μπορεί ο άνθρωπος να καλλιεργεί τον καθολικό Λόγο και να ερμηνεύει τα φαινόμενα με βάση τη διαλεκτική του Λόγου, τη διαλεκτική δηλαδή του νοήματος και μη-νοήματος των συμβαινόντων στον κόσμο και την Πόλη: «ἦθος ἀνθρώπῳ δαίμων» (Ηράκλειτος). Κατ’ αυτή τη περίοδο αρχίζουν να διαμορφώνονται και βασικές έννοιες, ή διατυπώνονται σκέψεις, για τη δικαιοσύνη, για τον πολιτικό βίο, για το Είναι/Ον, για το γίγνεσθαι, για την αγάπη (φιλία) και το μίσος (νείκος), για τον πόλεμο-έριδα κ.λπ.

§4. 5ος αι. π.Χ.: Σοφιστική και Σωκρατική Ηθική. Η φιλοσοφική σκέψη και γενικότερα ο στοχασμός συστηματοποιείται γύρω από το ερώτημα για το αγαθό και το κακό και για τον άνθρωπο, ως ατομικό, κοινωνικό και πολιτικό ον. Το πρόβλημα της ηθικής πράξης τίθεται τώρα στο επίκεντρο του πολυκύμαντου αυτού στοχασμού. Η πολιτεία, η πολιτική κοινότητα, φτάνει σε μια υψηλή ανάπτυξη και στη συνέχεια πέφτει σε μια αξεπέραστη πλέον ιστορικά ηθική κρίση, κατά την οποία η φθορά και η διαφθορά των δημοσίων και ιδιωτικών ηθών δεν έχει προηγούμενο. Κάτι ανάλογο με ό,τι συμβαίνει στη σημερινή νεοελληνική πολιτεία. Η ως άνω κρίση οξύνεται χωρίς ανάκαμψη λόγω του Πελοποννησιακού πολέμου. Όπως μας λέει ο Θουκυδίδης, με μοναδικό τρόπο, κατά την περίοδο αυτή του πολέμου, τα άτομα ταυτίζουν το αγαθό ή κακό με ό,τι ωφελεί ή βλάπτει το εκάστοτε συμφέρον τους, με τη σκοπιμότητα της στιγμής. Το συμφέρον της πολιτείας εγκαταλείπεται, ό,τι λογιζόταν ως τώρα ιερό και νόμιμο συνθλίβεται. Σε επίπεδο συνεργασίας των πόλεων κυριαρχεί το δίκαιο του ισχυροτέρου και επιβάλλεται είτε με την πειθώ ή με τη βία.

§5. Από την πλευρά της φιλοσοφίας της ιστορίας, όσα μας περιγράφει εκτενώς ο Θουκυδίδης για την άνοδο και την πτώση των πόλεων, για την ηθικο-πολιτική κατάπτωσή τους και για την ελευσόμενη παρακμή τους, επαναλαμβάνονται σήμερα, με όρους ασφαλώς της δικής μας εποχής αλλά με τον ίδιο χαρακτήρα και την ίδια ένταση. Όσο κατ’ εκείνη την εποχή η ηθική παράδοση υποχωρεί, τα ισχύοντα «νόμιμα» εξαφανίζονται, η πολιτική ηθική εκφυλίζεται, τόσο αναπτύσσεται ο φιλοσοφικός, με την ευρύτερη έννοια, στοχασμός και επιχειρεί να συζητήσει τα μεγάλα κοινωνικά και πολιτικά προβλήματα. Πιο ειδικά, οι σοφιστές, κατά περίπτωση, διατυπώνουν σημαντικές ιδέες για την ηθική, είτε εξηγώντας την γενετικά, εξελικτικά, κάτι περίπου με ό,τι επιχειρεί ο Νίτσε στη σύγχρονη εποχή, είτε σχετικοποιώντας την έννοια του αγαθού, εννοώντας πως δεν υπάρχει μια τέτοια έννοια καθολικής ισχύος, παρά μόνο σχετιζόμενη με την ιδιαιτερότητα του ατόμου και των κοινωνικών-πολιτικών του σχέσεων.

§6. Ο Σωκράτης, απεναντίας, υποστηρίζει τον καθολικό χαρακτήρα του αγαθού, αρκεί να μπορεί κανείς να ορίσει το τελευταίο με τρόπο, που να ισχύει για όλους τους ανθρώπους, πέρα από μονοδιάστατους υποκειμενισμούς, ιδεολογικές συγκυρίες, φυλετικές ή πολιτικές διαφοροποιήσεις. Ο Σωκράτης, απ’ αυτή τη σκοπιά, θεωρείται ως ο πρώτος νεωτερικός στοχαστής, νεωτερικός κατά Λόγο και όχι βέβαια χρονολογικά. Σύμφωνα λοιπόν με τον φιλόσοφο, εάν η πολιτική κοινότητα μάθει να σκέφτεται με τον ως άνω τρόπο, δηλαδή να αναζητεί τον καθολικό ορισμό του αγαθού και μια αντίστοιχη καθίδρυσή του, τότε και η πολιτεία θα ανυψωθεί ηθικο-πολιτικά και οι άνθρωποι: άρχοντες και αρχόμενοι θα ισορροπούν, όντας ενάρετοι, εντός αυτής της κοινότητας. Τη Σωκρατική θεωρία περί Ηθικής και διαλογικής της διερεύνησης θα αναπτύξει συμπαντικά πλέον και σε επίπεδο διαλεκτικής φιλοσοφίας ο κορυφαίος Φιλόσοφος για την αρχαία και τη σύγχρονη εποχή, ο Πλάτων και θα συνεχίσει ο καθ’ όλα ισάξιός του, ο Αριστοτέλης. Περί αυτών και των άλλων φιλοσοφικών σχολών θα μιλήσουμε σε επόμενα βήματα.