ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ: ΕΝΑΣ ΒΡΩΜΟΣΤΟΜΟΣ ΑΝΘΕΛΛΗΝΑΣ, ηθικός αυτουργός της Ιεράς Εξέτασης, προστάτης της παιδείας των Ρωμιών

Ο ΓΕΝΑΡΧΗΣ ΤΗΣ ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΩΝ ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΗΣ ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ!!!

«Ο μεν γαρ Ελληνισμός πανταχού της γης εκταθείς και τας απάντων ανθρώπων ψυχάς κατασχών ούτως ύστερον μετά την τοσαύτην ισχύν και την επίδοσιν υπό της του Χριστού κατελύθη δυνάμεως».
Ιωάννης Χρυσόστομος, (Λόγος εις τον μακάριον Βαβύλαν και κατά Ελλήνων, 15)

Το άθλιο αυτό υποκείμενο της θρησκευτικής μισαλλοδοξίας και του φανατισμού, αυτόν τον δολοφόνο του Ελληνικού πνεύματος, καθιέρωσαν οι χριστιανοί ως προστάτη της παιδείας του γένους των Ελλήνων. Ένα αίσχος και μια ντροπή των Ιουδαιοχριστιανών, οι οποίοι τιμούν τον αρχηγέτη των καταστροφέων των Ελλήνων και του πολιτισμού τους.

Ο σχιζοφρενικής φύσεως τραγέλαφος του Ελληνοχριστιανισμού αποτυπωμένος και στους τόμους των έργων του Ιωάννη Χρυσόστομου των εκδ. «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ» 1980. Επάνω και ψηλά τα εξώφυλλα γράφουν: «ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ». Ανοίγεις και διαβάζεις μέσα όλες τις λοιδορίες, κάθε είδους εμπαθείς συκοφαντίες και σωρεία  ψευδών κατά των Ελλήνων!

Κανείς περισσότερο απ’ αυτόν τον «ιεράρχη» δεν σήκωσε τον τόνο της μισαλλοδοξίας υψηλότερα κατά πάντων των μη χριστιανών, με ιδιαίτερη μάλιστα ακράτεια κατά των Ελλήνων και των Ιουδαίων, τους οποίους βεβαίως για άλλους λόγους μισεί ακατάσχετα. Όταν η μισαλλοδοξία ενδύεται το ράσο «αγάπη», όπως θα καταδείξουμε στη συνέχεια.

Άπαντες οι μεταφραστές – παραφραστές των εν λόγω εκδόσεων παραφράζουν την λέξη Έλλην σε «ειδωλολάτρης», η οποία λέξη αναφέρεται κατά κόρον στα έργα του «πατρός» Ιωάννη. Η μοναδική εξαίρεση αποτυπώνεται στα εξώφυλλα. Διότι εάν δεν υπήρχε ο προφανής λόγος της εξαίρεσης αυτής, τότε αντί του «ΕΛΛΗΝΕΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» θα έπρεπε να γράψουν «ΕΙΔΩΛΟΛΑΤΡΕΣ ΠΑΤΕΡΕΣ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ» οι αθεόφοβοι. Μη γένοιτο.

Δηλαδή όσοι πρώην Έλληνες αλλαξοπίστησαν παρέμειναν οι μοναδικοί Έλληνες, ενώ οι επιμένοντες στα πάτρια τώρα λέγονται ειδωλολάτρες! Μ’ άλλα λόγια οι βιασθέντες από τους Ρωμαίους Έλληνες, για να ασπαστούν δια πυρός και μαχαίρας το Ιουδαιοχριστιανικό δόγμα είναι οι γνήσιοι Έλληνες, ενώ οι ανυπότακτοι γουρούνια κατά τον Χρυσόστομο και για την ακρίβεια χειρότεροι απ’ αυτά (όπως σε λίγο θα τον ακούσουμε να τα ξεστομίζει μέσα από τα γραπτά του, ο Βρωμόστομος αυτός Ανθέλληνας).

Μέχρις εδώ έχουμε δύο εκκρεμότητες: η πρώτη λέγεται ειδωλολατρία και η δεύτερη βιασμός. Θα επιχειρήσουμε να ξεκαθαρίσουμε και τις δύο αποκλειστικά μέσα από κατ’ εξοχήν χριστιανικούς χώρους.

Και πρώτον για τα περί ειδωλολατρίας.

Νικόλαος Τωμαδάκης καθηγητής της Βυζαντινής Φιλολογίας στο πανεπιστήμιο Αθηνών, 1956. «Εισαγωγή εις την Βυζαντινή Φιλολογία» τόμος Α΄, τεύχος Α΄, Β΄έκδοση.

«Ο χριστιανισμός υπήρξε πολέμιος κατά κύριον λόγον του Ελληνισμού, ως ζωής και ως σκέψεως… η μεγαλυτέρα διαβολή την οποίαν ενήργησε κατά του κλασσικού κόσμου είναι η εμφάνισις αυτού ως ειδωλολατρικού. Λατρείαν των ειδώλων, δι’ ην κατηγορούν τα συναξάρια τους μη χριστιανούς συχνότατα, δεν εγνώρισαν οι Έλληνες, εν τούτοις το όνομα Έλλην συνέπεσε ταχύτατα με την έννοια του ειδωλολάτρης».

Κατά δεύτερον περί του βιασμού.

Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόνης, βιβλίο «Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ», έκδοση «Ψυχογιός» σελ. 17,

«Πράγματι κατά τη βασιλεία του Θεοδοσίου ο χριστιανισμός γίνεται η θρησκεία του κράτους. Εναντίων των ειδωλολατρών (διάβαζε Ελλήνων) εφαρμόσθηκαν μέτρα, που πήραν συχνά το χαρακτήρα πραγματικών διώξεων. Το μαντείο των Δελφών υποχρεώθηκε να σιγήσει, οι Ολυμπιακοί αγώνες και τα Ελευσίνια μυστήρια απαγορεύτηκαν, τα ιερά λεηλατήθηκαν από τους χριστιανούς, οι ιερείς, όπως γράφει ο Λιβάνιος υποχρεώθηκαν «να σιγήσουν ή να πεθάνουν». Και όλα αυτά βεβαίως στα πλαίσια της θρησκείας της αγάπης!

Και ρωτάμε του κ.κ. θεολόγους: γιατί αποφεύγετε να σχολιάσετε τα προαναφερθέντα των συναδέλφων και ομοθρήσκων σας, παρ’ όλο που σας προκαλέσαμε τόσες και τόσες φορές;; Μια που δεν μας το λέτε εσείς θα το φανερώσουμε εμείς: διότι στο διαμέτρημα του Τωμαδάκη και της Αλβελέρ χωρούν όλα μαζί τα δικά σας. Διότι δεν είστε επιστήμονες αλλά παπαδογλύφτες και κακόμοιροι καρεκλοθήρες.

Ο υβριστής των Ελλήνων

Αλλά είναι καιρός να δούμε πώς υβρίζει τους Έλληνες, ο Έλληνας κατά χριστιανούς πατέρας της εκκλησία: «Μωρούς», τόμος 18 σελ. 17, εκφέροντες «λόγους μάταιους κι ακάθαρτους», 18. 113, «δεισιδαίμονες» 34. 429, αιμομίκτες μετά μητέρων και αδελφών, 34. 497, ασοφότερους από τα ζώα, 34. 497. Επί πλέον «στιγματισμένους, χειρότερους από τους χοίρους που πασαλείβονται με περιττώματα», «κυνικά καθάρματα», «πανάθλιους», «παμμίαρους, αδιάντροπους» και χίλιες δυο άλλες ανυπόστατες λοιδορίες.

Την στιγμή αυτή όμως είναι απαραίτητο κανείς να ξεφυσήσει την μύτη του για να αποβάλλει τα κατάλοιπα της δυσωδίας, τα εκ της κακοσμίας του στόματος του πατρός αυτού προερχόμενα. Εάν ο άνθρωπος αυτός δεν πρέπει να ονομαστεί Ιωάννης ο Βρομόστομος τότε ποιος άλλος δικαιούται περισσότερο αυτό το όνομα; Κι εσύ καλό χριστιανόπουλο θα αναρωτηθείς τώρα γιατί σου κρύβουν με τόση επιμέλεια τα άπλυτα αυτά του πατρός σου; Γιατί σου τον φόρεσαν προστάτη της παιδείας σου;

Και μια περί παιδείας ο λόγος: από την «Εις την Α΄ Κορινθίους» Δ΄ ομιλία του, τόμος 18 σελ. 99, όπου ειρωνεύεται τον Πλάτωνα και περιφρονεί τα μαθηματικά «Πόσον εκοπίασεν ο Πλάτων με τους μαθητές του με το να μας συζητεί περί γραμμής και γωνίες και σημείου και περί αριθμών αρτίων και περιττών και ίσων μεταξύ των και ανίσων και δια τέτοια θέματα λεπτεπίλεπτα ως ο ιστός της αράχνης – διότι αυτά είναι δια την ζωήν περισσότερον άχρηστα από εκείνα τα υφάσματα – και χωρίς να ωφελήση πολύ ή ολίγον με τας συζητήσεις αυτάς εγκατέλειψεν έτσι την ζωήν».

Κακόμοιρε ορθόδοξε χριστιανέ που βασανίζεις ακόμα άσκοπα εντελώς τα τέκνα σου με εκατοντάκις λεπτεπιλεπτέστερα ζητήματα, στην παιδεία του προστάτη της Χρυσόστομου!

Όμως όσο και να απεχθάνεται κανείς το φως του ήλιου, όσο και να προσπαθεί να το αποφύγει, κάποια στιγμή θα σηκώσει το βλέμμα του προς αυτό και προς στιγμή τουλάχιστον θα αντιληφθεί το μέγεθος της λαμπρότητάς του.

Ιδού τι μας ομολογεί ο πατήρ Χρυσόστομος:

«Δια να καταισχύνωμεν και του Έλληνας. Διότι τώρα, αν και θέλω να απευθύνομαι προς αυτούς, ενώ τους νικώμεν εις τους λόγους και εις την αλήθεια των δογμάτων, επισύρωμεν εις βάρος μας τον χλευασμόν από την σύγκρισιν του βίου, αφού εκείνοι μεν, αν και ευρίσκονται εις την πλάνην και δεν πιστεύουν εις τίποτε ισάξιον με την ιδικήν μας πίστιν, όμως ζουν βίον φιλοσοφίας, ενώ εμείς κάμνομεν το εντελώς αντίθετον».

Εις την Α΄ Κορινθίους» Ομιλία Ζ΄ τόμος 18 σελ. 197. Στον ίδιο δε τόμο σελ. 177 λέει:

«αλλ’ εγώ τώρα θρηνώ, όταν Έλληνες είναι φιλοσοφώτεροι από εμάς που έχομεν εντολή να μιμούμεθα αγγέλους». Στην δε σελ. 103 του ίδιου τόμου λέει «Ας μιμηθώμεν τουλάχιστον τους βαρβάρους εμείς οι πολίται των ουρανών».

Από τις ομολογίες αυτές μάλλον διαφαίνεται ότι ο συρφετός αυτός του χριστιανικού όχλου δεν είχε καμμιά πιθανότητα να καθιερώσει την θρησκεία αυτή, εάν δεν έπονταν η βία και το μακελειό των Ρωμαίων αυτοκρατόρων κατά των Ελλήνων. Επρόκειτο βεβαίως περί μιάς ουσιαστικής γενοκτονίας. Αλλά δεν γίνεται να υπάρξει ένας Θεοδόσιος, ένας Αρκάδιος ή ένας Ιουστινιανός (άπαντες δολοφόνοι των Ελλήνων) εάν δεν προηγηθεί ένας Χρυσόστομος. Όπως ούτε Λένιν άνευ Μαρξ. Αλλά ούτε και Χρυσόστομος άνευ Χριστού.

Ο γενάρχης των γενοκτονιών

Και εξηγούμαστε: Κατά Λουκάν (19.27)  «πλήν τους εχθρούς μου εκείνους τους μη θελήσαντές με βασιλεύσαι επ’ αυτούς, αγάγετε ώδε και κατασφάξατε αυτούς έμπροσθέν μου». Τα λόγια αυτά βγαίνουν από το στόμα του θεού της αγάπης παρακαλώ, του Χριστούλη. Μωρέ αυτός δεν ήταν που έλεγε να αγαπάμε του εχθρούς μας! Έλεος κύριε θεολόγε… εξηγήστε μας πριν αποτρελαθούμε, δεν μπορεί κάπου θα σφάλουμε, κάτι παρεξηγούμε.

Έχετε δίκιο αγαπητοί μου αδελφοί, απαντά ο θεολόγος, δεν εννοεί εδώ αυτό που αντιληφθήκατε, και συνεχίζει, πρόκειται για το επιμύθιο της παραβολής των μνων. Είναι παραβολικό, δεν αντιλαμβάνεσθε διότι δεν έχετε καθαρή καρδιά. Δεν τυγχάνετε της χάριτος του θείου Πνεύματος.

Έτσι αποφαίνεται πάντοτε ο θεολόγος, ο κατ’ εξοχήν άνθρωπος του θεού, ο αρχιψευταράς της οικουμένης των ανθρώπων. Τους ερωτώ λοιπόν: καλά εσείς είστε ανώτεροι θεολόγοι από τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο; Αμέσως λαμβάνω απ’ όλους την ίδια απάντηση: μη γένοιτο, εμείς μπροστά στον μέγιστο των αγίων;; Θα παραδεχτείτε λοιπόν την άποψή του περί του προαναφερθέντος χωρίου; Μα φυσικά απαντούν άπαντες. Απαντούν δε με άνεση περί της παραδοχής τους διότι από τους αθεόφοβους αυτούς ουδείς έχει ανοίξει βιβλίο του Χρυσοστόμου.

Με την επαλήθευση δε αυτή αποδεικνύονται και ανήθικοι διότι όταν τους διαβάσεις τον Χρυσόστομο να διευκρινίζει ότι προσέξτε δεν είναι παραβολικό το λεχθέν του Χριστού, που λέει «κατασφάξατέ τους έμπροσθέν μου» όπως θα διαπιστώσουμε στη συνέχεια, τότε οι θεολόγοι αυτοί αντί να παραδεχτούν από την μια την άγνοιά τους για τα ζητήματα των ευαγγελίων, κι από την άλλη το ποιόν του θεού τους, επιδεικνύουν πάντοτε συμπεριφορά υβριστική και επιθετική (ομιλώ εκ πείρας).

Το μίσος του προς τους Ιουδαίους

Και για του λόγου το αληθές ιδού η άποψη του αγίου περί της επιθυμίας του Χριστού προς σφαγή των απειθούντων προς τις εντολές του: «Λόγος κατά Ιουδαίων» τόμος 34 σελ. 107,

«πράγμα που έπαθαν και οι Ιουδαίοι, οι οποίοι, αφού κατέστησαν τους εαυτούς τους άχρηστους για εργασία έγιναν κατάλληλοι για σφαγή» (οι Ιουδαίοι ουδέποτε δέχτηκαν τον Χριστό ως Μεσσία). Και συνεχίζει ο άγιος  «Γι’ αυτό και ο Χριστός έλεγε: τους εχθρούς μου που δεν θέλησαν να βασιλεύσω σ’ αυτούς οδηγήστε τους εδώ και κατασφάξετέ τους». (Λουκ. 19:27)

Ο άγιος λοιπόν πατέρας αυτός μας επιβεβαιώνει κατηγορηματικώς ότι ο Χριστούλης όλ’ αυτά τα έλεγε και τα εννοούσε τοις μετρητοίς. Για όσους δεν ευκολύνονται να διαβάσουν τον «Α΄ Λόγον κατά Ιουδαίων» του Χρυσοστόμου, θα σταχυολογήσουμε εδώ μερικούς από τους απάνθρωπους χαρακτηρισμούς του κατά των ανθρώπων αυτών, χάριν του εξανεμισμού κάθε αμφιβολίας για το άσβεστο μίσος του και την γενοκτονική διάθεσή του προς αυτούς. Τους χαρακτηρίζει λοιπόν:

«Άθλιους και ταλαίπωρους, παράνομους, ασεβείς, ευρισκομένους στο σκοτάδι, συγγενείς των σκύλων, ελεεινότερους πάντων, μέθυσους, πόρνους, χειρότερους των χοίρων και των τράγων, βέβηλους μιαρούς, δαιμονιζόμενους, απάνθρωπους, άρπαγες και ένα σωρό άλλους παρόμοιους χαρακτηρισμούς».

Για δε την συναγωγή τους, «Ή καλύτερα δεν είναι μόνον πορνείον και θέατρο, αλλά και σπήλαιο ληστών και καταφύγιο θηρίων», επίσης «δι’ αυτό λοιπόν προπάντων πρέπει να μισήτε και αυτούς και την συναγωγή τους».

«Αλλά τώρα έχουν αποστερηθεί κάθε συγγνώμης». Πώς στο όνομα του θεού της αγάπης, της συγχώρησης και της αποδοχής της μετάνοιας αφαιρεί κάποιος άγιος κάθε συγνώμη από κάποιους; Ο ίδιος ο Χριστός επάνω από τον σταυρό δεν παρακάλεσε τον πατέρα του τον Γιαχβέ να συγχωρήσει αυτούς που τον σταύρωναν; Αυτός που διακηρύττει τα αντίθετα δεν είναι αντίχριστος;
«Ώστε ως προς την ασέβεια καμμιά διαφορά δεν υπάρχει μεταξύ αυτών και των Ελλήνων».

Ο Νίτσε τίναξε στον αέρα την φλογερή φιλία του με τον Βάγκνερ λόγω του αντισημιτισμού που διέκρινε στον μεγάλο μουσικοσυνθέτη. Και μετά μας είπαν ότι το μίσος του Χίτλερ κατά των Εβραίων πήγασε από τις ιδέες του Νίτσε! Η επίδοση του χριστιανικού κόσμου στο αναποδογύρισμα της ιστορίας είναι πλέον δαιδαλώδης.

Και συνεχίζουμε με τα χείριστα του πατρός της μισαλλοδοξίας και της γενοκτονίας:

«Κι αν ακόμη φονεύσει κάποιος κατά το θέλημα του θεού, ο φόνος αυτός είναι από κάθε φιλανθρωπία καλύτερος, ενώ αν κάποιος από λύπη δείξη ευσπλαχνία και φιλανθρωπία, παρά το θέλημα του θεού, θα μπορούσε η φειδώ αυτή να αποβή πιο μιαρή από οποιοδήποτε φόνο»!

Εάν κανείς διαβάσει αυτά απαίσια και σιχαμερά λόγια και εξακολουθεί να θεωρεί το κτήνος αυτό άγιο τότε θα πρέπει να γνωρίζει ότι χρειάζεται επειγόντως ψυχίατρο.

Ασφαλώς πρόκειται για την ιδρυτική διακήρυξη της γενοκτονίας. Για έναν ορισμό της από θετική αλλά και από αρνητική θέση. Όταν ο ταύρος πιάνεται για τα καλά κι από τα δύο κέρατα. Αρκεί ο άγιος να δηλώσει ότι η δολοφονία των ανθρώπων, τους οποίους αυτός μισεί, είναι θέλημα του θεού του. Πράγματι ο κακούργος αυτός Χρυσόστομος χρηματοδότησε ορδές χριστιανών για να δολοφονήσουν Έλληνες και να καταστρέψουν ιερά, ναούς και δημόσια κτίρια του Ελληνισμού.

Ο Ναός Αρτέμιδος στην Έφεσο ήταν ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου. Αποτελούνταν από διπλή ιωνική κιονοστοιχία από 117 κίονες εξωτερικά και τριπλή κιονοστοιχία στη δυτική πλευρά. Το 406 μ.Χ. ο Ιωάννης Χρυσόστομος διέταξε την εκθεμελίωση και πυρπόλησή του: «Μαθών δε την Φοινίκην έτι περί τας των δαιμόνων τελετάς (ο Ιωάννης Χρυσόστομος) μεμηνέναι, ασκητάς μεν ζήλω θείω πυρπολουμένους συνέλεξε, νόμοις δε αυτούς οπλίσας βασιλικοίς κατά των ειδωλικών εξέπεμψε τεμενών, τα δε τοις καταλύουσι τεχνίταις και τοις τούτων υπουργοίς χορηγούμενα χρήματα ουκ εκ ταμιείων βασιλικών λαμβάνων ανήλισκεν, αλλά τας πλούτω κομώσας και πίστει λαμπρυνομένας γυναίκας φιλοτίμως ταύτα παρέχειν ανέπειθε, την εκ της χορηγίας φυομένην ευλογίαν επιδεικνύς τους μεν ουν υπολειφθέντας των δαιμόνων σηκούς τούτον τον τρόπον εκ βάθρων ανέσπασεν» (Θεοδώρητος, Εκκλησιαστική Ιστορία, 329-330). Άλλα τεμάχια του ναού χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση χριστιανικών ναών στην περιοχή κι άλλα μεταφέρθηκαν αργότερα κατ΄ εντολή του Ιουστινιανού στην Κωνσταντινούπολη για την ανέγερση της Αγίας Σοφίας, στη βάση του τρούλλου της οποίας υπάρχουν τέσσερις γρανιτένιοι κίονες από την Έφεσο. Στην Έφεσο έχει απομείνει από τις καταστροφές των χριστιανών: Ένας πρόχειρα πρόσφατα αναστηλωμένος κίονας.

Η θεωρία όμως θέλει και το παράδειγμά της: «Λόγος κατά Ιουδαίων Δ΄» σελ. 199,

«Ο Φινεές λοιπόν, που διέπραξε σε μια στιγμή δύο φόνους, φονεύοντας έναν άνδρα και μια γυναίκα, τιμήθηκε με το αξίωμα της ιεροσύνης, ενώ αυτός όχι μόνον δεν μόλυνε με το αίμα τα χέρια του αλλά καθαρώτερα τα έκαμε». Αυτός είναι ο πατέρας και θεωρητικός των Ιεροεξεταστών του μεσαίωνα. Δεν μπορεί να υπάρξει καμμιά αμφιβολία.

Η γενοκτονική διάθεση ποτίζεται και λιπαίνεται με το μίσος. «Αλλά γι’ αυτό κυρίως μισώ την συναγωγή», σελ. 323, «Γι’ αυτό και εγώ μισώ τους Ιουδαίους».

Μωρέ καλά χριστιανόπουλα τι γίνεται εδώ πέρα; Πολύ δούλεμα δεν πέφτει; Αυτός ο αθεόφοβος διατυμπανίζει το μίσος στο όνομα του «αγαπάτε του εχθρούς σας». Είναι καιρός τώρα να κατανοήσετε γιατί η ορθοδοξία έθεσε σε δεύτερη μοίρα τα ευαγγέλια, για να μη πω ότι υποβάθμισε κυριολεκτικά, υπέρ των λεγόμενων Πατέρων της εκκλησίας.

Η καραμέλα που πιπιλίζουν τους τελευταίους αιώνες οι ταγοί της ορθοδοξίας λέγεται πατερική παράδοση. Γιατί άραγε; Γιατί ανασυντάχθηκαν ένα σωρό χριστιανικά δόγματα (Ευαγγελιστές κ. ά.) αποκλειστικά στα ευαγγέλια, γράφοντας στα παλιά τους τα παπούτσια Πατέρες και αγίους Αγίους; Αυτοί όλοι κάτι μυρίστηκαν. Κάτι τους βρόμισε ανυπόφορα. Η δική σας μύτη αποξεράθηκε τελείως;

Αλλά ας συνεχίσουμε με τον Ιωάννη, γιατί ο άνθρωπος είναι ατελείωτος στην κακία του. «Κατά Ιουδαίων Λόγος Η΄» σελ. 399, «Υπάρχουν επομένως αμαρτήματα που υπερβαίνουν κάθε συγγνώμη και δεν μπορεί να υπάρξει απολογία γι’ αυτά»!!! Πάει περίπατο η εξομολόγηση.

Στο σημείο αυτό όμως τίθεται ευλόγως το ερώτημα: σε τι είδους ανθρώπους απευθύνονταν αυτός ο ιεράρχης και πώς τους διαπαιδαγωγούσε για τον καθημερινό βίο; Ας τα ακούσουμε καλύτερα από το στόμα του ίδιου.

ΤΑ ΕΓΚΩΜΙΑ ΤΗΣ ΔΟΥΛΕΙΑΣ

«Όπως ακριβώς δεν ωφελεί καθόλου η περιτομή ούτε βλάπτει η έλλειψις περιτομής, έτσι ούτε βλάπτει η δουλεία ούτε ωφελεί η ελευθερία»!!! «Εις την Α΄ Κορινθίους Ομιλία» ΙΘ΄ σελ. 535.

Και συνεχίζει αμέσως αναφερόμενος στα λόγια του Παύλου:

«Και δια να καταδείξη τούτο με μεγαλυτέραν σαφήνειαν λέγει – αλλά και αν ημπορείς να γίνεις ελεύθερος, χρησιμοποίησε περισσότερον την δουλείαν – δηλαδή να είσαι περισσότερο δούλος. Και διατί τέλος πάντων αυτόν που δύναται να ελευθερωθεί τον συμβουλεύει να παραμείνη δούλος. Διότι θέλει να δείξη ότι καθόλου δεν βλάπτει η δουλεία, αλλ’ ωφελεί μάλιστα».

Και ενώ τα λέει τα πράγματα εντελώς ξεκάθαρα, για να μη ξεφύγει και κανείς απρόσεκτος, κερνάει ακόμη μια γύρα από το ναρκωτικό της δουλείας:

«Και γνωρίζω μεν ότι μερικοί ισχυρίζονται ότι το – χρησιμοποίησε περισσότερο – (εννοεί του Παύλου) το είπε περί ελευθερίας, υποστηρίζοντες ότι σημαίνει, εάν ημπορείς να ελευθερωθής, ελευθερώσου.. Δεν λέγει λοιπόν τούτο, αλλ’ εκείνο που είπα προηγουμένως, θέλων να δειξη ότι δεν κερδίζει τίποτε περισσότερον αυτός που γίνεται ελεύθερος και επομένως, λέγει, και αν ακόμη εξαρτάται από σένα να ελευθερωθής, μάλλον μένε ως δούλος».

Αυτό το κάθαρμα της κοινωνίας αποκαλεί τους Έλληνες μωρούς. Ξέρετε γιατί; Διότι οι Έλληνες προτιμούσαν τον θάνατο από την δουλεία.

Ο βρωμερός μισογυνισμός του

“Γενικά όμως είναι ένα σκουλήκι (η γυναίκα) που σέρνεται, η κόρη του ψεύδους, ο εχθρός της ειρήνης.

Ο κατάλογος των αμαρτημάτων και των αδυναμιών της είναι ατελείωτος.

Είναι ελαφρόμυαλη, φλύαρη και ακόλαστη. Πάνω απ’ όλα είναι παθιασμένη με την πολυτέλεια και τις δαπάνες.

Φορτώνεται με κοσμήματα, πουδράρει το πρόσωπό της, βάφει τα μάγουλά της με κοκκινάδια, βάζει μυρωδικά στα ρούχα της, και έτσι γίνεται θανάσιμη παγίδα για τον εκμαυλισμό των νέων μέσω όλων των αισθήσεων.

Όσος και αν είναι ο πλούτος, δεν επαρκεί για να ικανοποιήσει την γυναικεία επιθυμία.

Μέρα και νύχτα η γυναίκα δεν σκέφτεται τίποτε άλλο παρά το χρυσάφι και τα πολύτιμα πετράδια, τα υφάσματα και τα κεντήματα, τις κρέμες και τα αρώματα. Αν δεν υπήρχε η σεξουαλική επιθυμία, κανένας άντρας με τα σωστά του δεν θα ήθελε να μοιράζεται το σπίτι του με μια γυναίκα και να υφίσταται τις επακόλουθες ζημιές, παρά τις οικιακές εργασίες που εκτελεί. Γι’ αυτό το λόγο ο Θεός, γνωρίζοντας την ελεεινή της φύση, την προίκισε με το όπλο της σεξουαλικότητας…” “ΕΚΛΟΓΑΙ: ΛΟΓΟΣ Δ΄, ΠΕΡΙ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΣΥΝΗΣ“, MIGNE 63.

ΕΠΑΙΝΟΣ ΤΗΣ ΜΟΙΧΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΑΠΟΔΙΔΕΙ ΣΤΗΝ «ΕΥΜΗΧΑΝΟΝ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΣΟΦΙΑΝ»

Είναι καταγεγραμμένο στην Βίβλο ότι ο Αβραάμ εξέδιδε την γυναίκα του στους βασιλιάδες της εποχής του, παρουσιάζοντάς την για αδελφή του. Ακούστε τώρα πώς ο ανήθικος αυτός άνθρωπος επαινεί και τον Αβραάμ και την Σάρρα, για τις πράξεις τους αυτές (αξίζει τον κόπο να διαβάσετε όλη αυτή την ιστορία, με κάθε λεπτομέρεια Σάρρα, η νύφη της συμφοράς):

«Είδες την θαυμάσιαν τούτη γυναίκα που λάμπουσα από της ψυχής το κάλλος αλλά και της όψεως, στις (υποδείξεις) του δικαίου (Αβραάμ) πορευομένη;  Αυτήν να μιμείσθε γυναίκες… (!) αυτό είναι φιλίας και υπακοής γνώρισμα… υπέρ του δικαίου (Αβραάμ) και εις μοιχείαν εαυτήν (Σάρρα) εξέδωσεν και συνουσίας ανέχετο βαρβαρικής (!!!) …Είδες αγαπητέ μου την ευμήχανον του θεού σοφία;» Ι. Χρυσοστόμου Παραινετικός… της αγίας Τεσσαρακοστης Ομιλία ΛΒ΄ ε΄25… ή (53.299.22.εως 53.300.48) ή ΤLG Joannes Chrysostomus Scr. Work #112 53.300.46

Η απέχθειά του προς τον χορό και το τραγούδι

Στο βιβλίο του Αλέξη Σολωμού με τον τίτλο «Ο Άγιος Βάκχος» διαβάζουμε, μεταξύ των άλλων σχετικών, για τον αρχιπατέρα της χριστιανικής εκκλησίας  Χρυσόστομο: «δεν τον ενοχλούσαν μονάχα οι παραστάσεις των χορευτών και των μίμων. Ζητούσε από τους χριστιανούς να ξεγράψουν οριστικά κάθε λαϊκό τους τραγούδι. Οι αγωγιάτες να μην τραγουδάνε πάνω στο κάρο τους ούτε οι κοπέλες στον αργαλειό τους ούτε οι μανάδες νανουρίζοντας τα μωρά τους. Τα λείψανα αυτά της αρχαίας Ελληνικής ζωής έπρεπε να τα αντικαταστήσουν με ψαλμούς του Δαβίδ».

Χίλια χρόνια αργότερα οι μαθητές του μισέλληνα και ανώμαλου αυτού ανθρώπου έψελναν τα εξής: «Σίγησον Ορφεύ, ρίψον Ερμή την λύραν, τρίπους ο Δελφοίς δύνον εις λήθην έτι. Δαβίδ γαρ ημίν πνεύματος κρούων λύραν…». Ας δούμε όμως τι έψελνε ο Δαβίδ με την λύρα του αλλά και οι συνάδελφοί του μεταξύ των άλλων: «και επεγερώ τα τέκνα σου, Σιών, επί τα τέκνα των Ελλήνων και ψηλαφήσω ρομφαίαν μαχητού. Και κύριος έσται επ’ αυτούς και εξελεύσεται ως αστραπή βολής» (Ζαχαρίας Θ, 13-15).

Στο «ΠΗΔΑΛΙΟ» (εκδ. Βασ. Ρηγοπούλου, Καρόλου Ντηλ 4, Θεσς/νίκη) κατά τον χριστιανικό κόσμο «είναι η Διαθήκη μετά την καινή και την παλαιά, η μετά τας αγίας γραφάς αγία Γραφή») διαβάζουμε από την εν Λαοδικεία τοπική σύνοδο εν έτει 364, κανών 53ος:

«ότι ου δει χριστιανούς εις γάμους απερχομένους βαλλίζειν ή ορχήσθαι αλλά σεμνώς δειπνείν ή αιριστείν ως πρέπει Χριστιανοίς». Κατηγορηματική δηλαδή απαγόρευση του τραγουδιού και του χορού, των κατ’ εξοχήν Ελληνικών αυτών στοιχείων.

Η διαταγή του βυζαντινού αυτοκράτορα Αρκάδιου στα τέλη του 4ου αιώνα, το περίφημο «ες έδαφος φέρειν», το οποίο αφορούσε στην ισοπέδωση κάθε ελληνικού ναού και δημοσίου κτίσματος, δεν ίσχυσε καθόλου λιγότερο και για το ελληνικό τραγούδι, απ’ ότι διαπιστώνουμε.

Στον 55ο κανόνα διαβάζουμε: «ότι ου δει ιερατικούς ή κληρικούς, αλλ’ ουδέ λαϊκούς, εκ συμβολής συμπόσια επιτελείν». Απαγόρευση  των συμποσίων στους πάντες: κληρικούς και λαϊκούς. Μας είναι γνωστό όμως τι συνέβαινε στα συμπόσια: «μολπή τ’ ορχηστός τε, τα γαρ αναθήματα δαιτός», μας πληροφορεί ο Όμηρος. Ότι το τραγούδι κι ο χορός είναι τα στολίδια του συμποσίου.

Χαρείτε χριστιανοί τον προστάτη της παιδείας σας. Αυτό το μισαλλόδοξο τέρας. Τον υμνητή της γενοκτονίας. Τον λάτρη της δουλείας. Τον κατ’ εξοχήν ανθέλληνα. Τον θεωρητικό και πρακτικό Ελληνοκτόνο.

Μια λίστα από τον οχετό των ύβρεων που εξέμεσε ο ανθέλλην Ιωάννης ο Χρυσόστομος (βρομόστομος) σε βάρος των Ελλήνων:

• Πού είναι τώρα οι σοφοί των Ελλήνων με τα πυκνά τους γένια, με τους έξωμους χιτώνες τους και με τα παραφουσκωμένα λόγια; Όλη την βάρβαρη Ελλάδα ο σκηνοποιός (ο Παύλος) επέστρεψε (=εκχριστιάνισε). Ας είναι ανάμεσά τους κι αυτός ο περιβόητος Πλάτων, που τρεις φορές πήγε στη Σικελία, γεμάτος επίδειξη και κομπορρημοσύνη, μα κανείς δεν του έδωσε προσοχή. Όμως εκείνος ο σκηνοποιός όχι μόνο στη Σικελία, όχι μόνο στην Ιταλία αλλά και σ’ όλη την οικουμένη πέταξε και δεν σκανδάλισε, και είναι φυσικό, γιατί οι διδάσκαλοι δεν καταφρονούνται από την εργασία τους αλλά από τα ψέμματά τους.» Στο έργο του «Ερμηνεία εις την προς Ρωμαίους επιστολήν»:
• Αυτόθι: «Δεν βλέπετε στους Ολυμπιακούς αγώνες, όταν ο αγωνοθέτης βαδίζει διαμέσου της Αγοράς, πόση ευταξία και σιωπή υπάρχει στο λαό; Πώς λοιπόν εκεί που ο Διάβολος πομπεύει, υπάρχει τόση σιωπή και εδώ που είναι ο Χριστός έχει τόσο θόρυβο;»
• Στην ομιλία του «Εις Τεσσαρακοστήν»: Ας ντραπούν οι Έλληνες βλέποντας την αγάπη με την αποδεχόμαστε και ασπαζόμαστε τον ερχομό της Αγίας Τεσσαρακοστής, κι ας ονομάζουν εκείνοι γιορτές και πανηγύρια τη μέθη και όλες τις ακολασίες και ασχήμιες.»
• Στην «Εις την Α΄ Κορινθίους Δ΄ Ομιλία»: Πόσο κόπιασε ο Πλάτων με τους μαθητές του με το να μας συζητεί περί γραμμής και γωνίας και σημείου και περί αριθμών αρτίων και περιττών και ίσων μεταξύ τους και ανίσων και για τέτοια θέματα λεπτεπίλεπτα ως ο ιστός της αράχνης- δίιότι αυτά στη ζωή είναι περισσότερο άχρηστα από εκείνα τα υφάσματα- και χωρίς να ωφελήσει πολύ ή λίγο με τις συζητήσεις αυτές εγκατέλειψε έτσι τη ζωή;
• Στην «Εις την Α΄ Κορινθίους ομιλία Ζ΄»: …Για να καιταισχύνουμε και τους Έλληνες. Διότι τώρα αν και θέλω να απευθύνομαι σε αυτούς, διστάζω, μήπως ενώ τους νικούμε στους λόγους και στην αλήθεια των δογμάτων επισύρουμε εις βάρος μας τον χλευασμό από τη σύγκριση του βίου, αφού εκείνοι μεν, αν και βρίσκονται στην πλάνη και δεν πιστεύουν σε τίποτα ισάξιο με τη δικά μας πίστη, όμως ζουν βίο φιλοσοφίας ενώ εμείς κάνουμε το εντελώς αντίθετο. Όμως θα μιλήσω, γιατί προσπαθώντας να ανταγωνιζόμαστε αυτούς, ίσως επιδιώξουμε να γίνουμε καλύτεροι από αυτούς και στην ίδια τη ζωή.
• Στον «ΚΣΤ΄ λόγον εις την Α΄ Κορινθίους»: Αλλά εγώ τώρα θρηνώ, όταν οι Έλληνες είναι φιλοσοφώτεροι από εμάς, που έχουμε την εντολή να μιμούμαστε αγγέλους.
• Στην παρ. β της ομιλίας «Ότι ο Θεός είναι ο Χριστός»: (οι απόστολοι) τους βαρβάρους και Έλληνες και κάθε άλλο έθνος κατατρόπωσαν.
• Οι Έλληνες είναι βρομεροί και πανάθλιοι, μιαροί και παμμίαροι. («Εις τον Μακάριο Βαβύλα» λόγος Β΄ παρ. α)
• Ο Κύριος μας Ιησού Χριστός…είπε και τούτο: «Αλήθεια, αλήθεια σας λέω, αυτός που πιστεύει σ’ εμένα, τα έργα τα οποία κάνω εγώ και εκείνος θα κάνει, και μεγαλύτερα απ’ αυτά θα κάνει.» Βέβαια πολλοί άλλοι και διδάσκαλοι ήταν και μαθητές είχαν και θαύματα φανέρωσαν, όπως καυχώνται οι παίδες των Ελλήνων, κι όμως ουδέποτε κανείς από αυτούς εσκέφθη τίποτα τέτοιο ούτε τόλμησε να πει Ούτε μπορούσε ποτέ κανένας Έλληνας κι ας ήταν τελείως αδιάντροποι να παρουσιάσει προφητεία ή τέτοιο λόγο δοσμένο σ’ αυτούς…, ενώ για όλα τα’ άλλα μιλούν αδιάντροπα και λένε ψέματα, όσα τους κατέβουν στο κεφάλι, τίποτα τέτοιο δεν τόλμησαν να πλάσουν ποτέ. Είδαν με πολλοί πονηριά οι συμφοριασμένοι εκείνοι ότι αυτός που θέλει να εξαπατήσει, πρέπει να κατασκευάσει μερικά πράγματα πιθανά και καλοστολισμένα και τόσο καλοπλεγμένα πουθενά να μην αποδειχθεί η ψευτιά τους. Έφτιαξαν και έπλασαν όσα μπορούσαν για να ξεγελάσουν τους πιο αφελείς.
• Πόση είναι η διαφορά ανάμεσα στην ανωτερότητα των χριστιανών και στη ντροπή των Ελλήνων (ενθ. Ανωτ. Παρ.α)
• «(Είναι δυνατόν οι Χριστιανοί) να είναι χειρότεροι από τους Έλληνες. Διότι αν εκείνοι για τη δόξα επέδειξαν τόσο κενή φιλοσοφία, πόσο περισσότερο για το Θεό πρέπει εμείς να είμαστε ενάρετοι;» («Εις Μακάριον Βαβύλαν» λόγος Β΄ και «κατά Ιουλιανού και προς Έλληνας» παρ. ζ)
• «Έτσι έκανε και ο Παύλος βρίσκοντας το επίγραμμα (ενν. το τω αγνώστω Θεώ) γραμμένο στο βωμό σαν σε παράταξη εχθρική… Γιατί ήταν εκείνο το επίγραμμα ξίφος των Αθηναίων, μαχαίρι των εχθρών, με το μαχαίρι αυτό απέκοψε το κεφάλι των εχθρών» («Ομιλία εις τας Πράξεις των Αποστόλων» Α΄)
• «Ταύτα ουν εννοήσαντες και την άνοιαν και παραπληξίαν των Ελλήνων…» («Εις τον πτωχόν Λάζαρον» λόγος Ε΄ παρ. β)
• «…εντρέπει Έλληνας…Ημείς γαρ εσμέν αίτιοι του μένειν αυτούς επί της πλάνης (Ομιλία ΟΒ΄, «Περί της αγάπης και βίου ορθού και ότι ταύτα μάλιστα τους Έλληνας εντρέπει»)
• «(Ο άγιος Βαβύλας) διήλεγξε (=φανέρωσε) την των Ελλήνων απάτην.» «Εις Μακάριον Βαβύλαν» β παρ. κγ)
• «Ο Απόστολος Παύλος σκόρπισε το χριστιανικό κήρυγμα και η ελληνική πλάνη διαλύθηκε» («Εις τον Απόστολον Παύλον» ομιλία Δ΄)
• «Καταγελώντες μεν της ελληνικής πλάνης» («Περί μοίρας και προνοίας» Β΄)
• «Φλυαρίες και γελοιότητες είναι όλα αυτά της ελληνικής ανοησίας» («Εις Μακάριον Βαβύλαν» λόγος Β΄ παρ. δ)
• «Αληθώς Έλληνες αεί παίδες, γέρων δε ουδείς. Δέον γάρ την οικείαν ανοίαν (βλακεία) θρηνείν (ενθ. αν. παρ. ιθ)
• «Και γάρ άπαντα ταύτα από της κατά την φιλοσοφίαν την έξωθεν ανοίας ετίκτετο και αύτη (=η ελληνική φιλοσοφία) ην των κακών η μήτηρ» (Ομιλία εις Α΄ προς Κορινθίους)
• «Αν ξεκινήσουμε να παραθέτουμε τα δόγματά τους, θα ακολουθήσει πολύ γέλιο.»
• «(Οι Έλληνες) ποτέ δεν έκαναν κάτι σωστό, αλλά ήταν δειλοί, φιλόδοξοι, αλαζόνες και είχαν ασυλλόγιστα πάθη» («Εις Μακάριον Βαβύλαν» λόγος Β΄ παρ.στ)
• «(Οι απόστολοι κατάφερναν) των φιλοσόφων την γλώσσα να δένουν, των ρητόρων τα στόματα να κλείνουν.» («Ότι ο Θεός είναι ο Χριστός» παρ. ε)
• «(Οι Έλληνες φιλόσοφοι και ρήτορες είναι) καταγέλαστοι και δεν διαφέρουν από τα παιδιά που λένε ανοησίες. Γιατί δεν μπόρεσαν να πάρουν με το μέρος τους ούτε έναν σοφό ή άσοφο, ούτε άνδρα ή γυναίκα, ούτε ένα μικρό παιδί από τόσα έθνη και τόσους λαούς, αλλά προκαλούσαν τόσα γέλια τα βιβλία που είχαν γράψει, ώστε, μόλις τα παρουσίαζαν, να εξαφανίζονται, γι’ συτό και χάθηκαν τα περισσότερα. Και αν διασώθηκε κανένα και βρίσκεται κάπου, θα το έχουν σώσει οι χριστιανοί(!). Τόσο δεν φοβόμαστε μην πάθουμε κανένα κακό από την έχθρα τους, τόσο περιφρονούμε την πολυμήχανη δραστηριότητά τους.» («Εις Μακάριον Βαβύλαν» λόγος Β΄ και «κατά Ιουλιανού και προς Έλληνας» παρ. β)
• «Κανένας βασιλιάς, που παραδέχεται την αλήθεια του Χριστού, δεν έβγαλε τέτοια προστάγματα εναντίον των Ελλήνων σαν αυτά που επινόησαν εναντίον μας όσοι λάτρεψαν τους δαίμονες (δηλ. τους ελληνικούς θεούς). Κι όμως παρόλο που η πλάνη της ελληνικής δεισιδαιμονίας δεν ενοχλήθηκε ποτέ από κανένα, έσβησε μόνη της…Δεν πάνε να κρεμασθούνε (οι Έλληνες σοφοί) πουθενά ή να γκρεμοτσακιστούνε, αφού δεν ξέρουν τι τους γίνεται;» (ενθ. ανωτ. παρ. γ)
• «Τίποτα δεν κατόρθωναν, διότι τέτοια είναι η πλάνη (των Ελλήνων φιλοσόφων) ώστε, κι αν ακόμη κανείς δεν την ενοχλεί διαλύεται» (Εις τον απόστολον Παύλο, ομιλία Δ΄)
• «Τα παιδιά να υπακούετε τους γονείς σας σύμφωνα με το θέλημα του Κυρίου… Όμως όταν ο γονέας είναι Έλλην ή αιρετικός, τότε το παιδί δεν πρέπει να υπακούει.» (Εις την επιστολή προς Εφεσσίους, ομιλία 20)
• «Γιατί ο Άγιος Βαβύλας παρακάλεσε το Θεό να ρίξει φωτιά στο ναό (ενν. του Απόλλωνος στη Δάφνη) και η φωτιά αυτή κατάκαψε όλη την οροφή, αφάνισε το είδωλο μέχρι το τελευταίο κομμάτι, έκανε τα πάντα στάχτη και σκόνη.» («Εις τον Μακάριο Βαβύλα», λόγος Β΄ παρ. ιζ)
• «Δεν επιτρέπεται κανείς να ζει ανεξέλεγκτα, όπως συνέβαινε με τους Έλληνες σε αισχρότητα και μέθη κι αδηφαγία κι απολαύσεις και πολυτέλεια.» («Περί της Αναστάσεως των νεκρών»)
• «Αν στα ενδότερα (των ελληνικών σκέψεων) κοιτάξεις, θα δεις, τέφρα και σκόνη και υγιές ουδέν, αλλά τάφος ανεωγμένος ο λάρυγξ αυτών, (των Ελλήνων φιλοσόφων!) τα πάντα δε γεμάτα ακαθαρσίες και ιχώρ, (έμπυο!) και πάντα τα δόγματα τους βρίθουν σκωλήκων… Αυτά γέννησαν και αύξησαν οι Έλληνες, από των φιλοσόφων λαβόντες… Ημείς δε ου παραιτούμεθα της κατ’ αυτών μάχης» (ομιλία ξσ΄ 59.369.12 -370.11)
• «Οι γυναίκες όταν υποτάξουν κάποιον στην εξουσία τους, τον καθιστούν ευκολοκυρίευτο από τον Διάβολο, περισσότερο απρόσεκτο, ζωηρότερο, αδιάντροπο, ανόητο, οξύθυμο, θρασύ, ενοχλητικό, ταπεινό, απότομο, ανελεύθερο, δουλοπρεπή, αυθάδη, φλύαρο και με μία λέξη όλα τα γυναικεία ελαττώματα, τα οποία έχουν αυτές τα αποτυπώνουν στην ψυχή του. Είναι λοιπόν αδύνατον εκείνος ο οποίος διαρκώς βρίσκεται μαζί με γυναίκες και τόση συμπάθεια και μεγαλώνει με τη συναναστροφή τους, να μην γίνει αγύρτης και αργόσχολος και μηδαμινός Κι αν λέει κάτι, όλα θα είναι λόγια των αργαλειών και των μαλλιών, επειδή η γλώσσα του θα έχει μολυνθεί από το είδος των γυναικείων λόγων. Και αν κάνει κάτι, το κάνει με πολλή δουλοπρέπεια, επειδή βρίσκεται μακριά από την ελευθερία, η οποία αρμόζει στους Χριστιανούς και για κανένα σπουδαίο κατόρθωμα δεν είναι χρήσιμος». («Περί νηστείας και σωφροσύνης», Δ΄ λόγος).

Εορτάζεται: Από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις εξής ημέρες:

13 Νοεμβρίου: μνήμη Ιωάννη του Χρυσοστόμου (η 14η Σεπτεμβρίου είναι η εορτή Υψώσεως του Σταυρού και έτσι η εορτή μετατέθηκε).
30 Ιανουαρίου: των Τριών Ιεραρχών, μαζί με τον Μέγα Βασίλειο και τον Άγιο Γρηγόριο τον Θεολόγο
15 Δεκεμβρίου: χειροτονία του σε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως.
27 Ιανουαρίου: ανακομιδή των λειψάνων του το 438 από τον Πατριάρχη Πρόκλο
26 Φεβρουαρίου: η χειροτονία του σε πρεσβύτερο.

Μια περίπτωση ξεκάθαρης διδασκαλίας υπέρ της δολοφονίας παντός μη χριστιανού ανθρώπου, από τον προστάτη της παιδείας των Ρωμιών. Απέναντί της κάθε χριστιανοθεολογική γλώσσα παραλύει αυτόματα και εξανεμίζεται κάθε απόπειρα απόδοσης μεταφορικής σημασίας.

ΤΟ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ

«Κι αν ακόμη φονεύσει κάποιος κατά το θέλημα του θεού, ο φόνος αυτός είναι από κάθε φιλανθρωπία καλύτερος, ενώ αν κάποιος από λύπη δείξει ευσπλαχνία και φιλανθρωπία, παρά το θέλημα του θεού, θα μπορούσε η φειδώ αυτή να αποβή πιο μιαρή από οποιοδήποτε φόνο»

«Ο Φινεές λοιπόν, που διέπραξε σε μια στιγμή δύο φόνους, φονεύοντας έναν άνδρα και μια γυναίκα, τιμήθηκε με το αξίωμα της ιεροσύνης, ενώ αυτός όχι μόνον δεν μόλυνε με το αίμα τα χέρια του αλλά καθαρώτερα τα έκαμε».
«Λόγος κατά Ιουδαίων Δ΄». Ιωάννης Χρυσόστομος.

Αυτός είναι ο πατέρας και θεωρητικός των Ιεροεξεταστών του μεσαίωνα. Δεν μπορεί να υπάρξει καμμιά αμφιβολία.

Κλείνοντας θα πρέπει να προτρέψουμε τους αναγνώστες μας να διαβάσουν την αλληλογραφία μεταξύ του Αγίου Βασιλείου και του Ιωάννη του βρομόστομου (Χρυσόστομου) τις ''ευσεβείς πατερικές ύβρεις'' τόσο για τις αλλαξοπατριαρχίες τους στον θρόνο της Κωνσταντινούπολης, όσο και για τα οικονομικά που καταχράστηκαν! Για τον όποιο ενδιαφερόμενο, στοιχεία υπάρχουν στην «Ελληνική Πατρολογία».

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ ΕΙΧΕ… 4 ΚΕΦΑΛΙΑ;

Ψάχνοντας στο διαδίκτυο για να βρω πληροφορίες για τον πολυθρύλητο Ιωάννη τον Χρυσόστομο, εντύπωση μου έκανε ο μεγάλος αριθμός λειψάνων του… αγίου, που κυκλοφορούν ανεξέλεγκτα στον χριστιανικό κόσμο.

Το κωμικοτραγικό αυτής της υπόθεσης: Άκουσον… άκουσον… είναι ότι μεταξύ των λειψάνων υπάρχουν και 4 κάρες (κεφάλια) του ανθέλληνα αγίου:


Η υποτιθέμενη κάρα του αγίου Ιωάννη Χρυσόστομου στην Φλωρεντία.

1. Η κάρα του αγίου Ιωάννου Χρυσόστομου στην Φλωρεντία (στην Ιταλία), που βρίσκεται στον καθεδρικό ναό Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε, μία από τις μεγαλύτερες εκκλησίες του κόσμου, με χωρητικότητα 30.000 ατόμων. Την δώρισε κάποιος πάπας των Μεδίκων για ανταγωνισμό με την αντίπαλο πόλη της Πίζας, που είχε επίσης την υποτιθέμενη κάρα του ίδιου αγίου. Από την έχθρα μεταξύ των δύο πόλεων στις 26 Απριλίου 1478, κατά την διάρκεια του Πάσχα και μέσα στον κατάμεστο ναό Σάντα Μαρία ντελ Φιόρε της Φλωρεντίας, έγινε δολοφονική απόπειρα εναντίον μελών του Οίκου των Μεδίκων, για την οποία συνελήφθη ο Αρχιεπίσκοπος Πίζας, θεωρούμενος ως ένας από τους κύριους οργανωτές της απόπειρας…

2. Η κάρα του αγίου Ιωάννου Χρυσόστομου στην Πίζα… Ευρίσκεται στο παρεκκλήσιο Kάμπο Σάντο της Πίζας (επίσης στην Ιταλία).


Λειψανοθήκη με μια… άλλη… κάρα του αγίου Ιωάννη Χρυσόστομου στην ΙΜ Βατοπεδίου Αγίου Όρους.

3. Η κάρα του αγίου Ιωάννου Χρυσόστομου στην Ιερά Μονή Βατοπεδίου Αγίου Όρους. Η υποτιθέμενη κάρα του… αγίου Χρυσόστομου της Μονής Βατοπεδίου του Αγίου Όρους συχνά φιλοξενείται σε ναούς διαφόρων πόλεων, όπου γίνονται αγρυπνίες, θαύματα, και κερδοφόρες λιτανείες, δυστυχώς συχνά και με την συμμετοχή εκπροσώπων της πολιτείας.


Άλλη… κάρα… του αγίου Ιωάννη Χρυσόστομου στην Μόσχα.

4. Η κάρα του αγίου Ιωάννου Χρυσόστομου στην Μόσχα (στην Ρωσία). Την μετέφερε το 1655 ο τσάρος Αλέξιος από το Άγιον Όρος στην Ρωσία, δίνοντας το μεγάλο ποσόν των 2.000 ρουβλιών. Με την Ρωσική Επανάσταση τοποθετήθηκε σε μουσείο. Το 1988 επεστράφη στην εκκλησία και τοποθετήθηκε στην εκκλησία του Σωτήρος Χριστού στην Μόσχα.

Four versions: Skulls of John Chrysostom

Claimed skulls of St. John Chrysostom is located in the Cathedral in Florence, in a Roman Catholic shrine in Pisa, in Moscow and on Mount Athos in Greece.

Τέσσερις εκδοχές κρανίων Ι.Χρυσόστομου

Τα κρανία που διεκδικύν το κεφάλι του Αγίου Ιωάννη του Χρυσοστόμου βρίσκονται στον Καθεδρικό Ναό της Φλωρεντίας, σε ένα ρωμαιοκαθολικό ιερό στην Πίζα, στη Μόσχα και στο Άγιο Όρος στην Ελλάδα.


The Russian version of the skull of the “saint” arrived in New York for veneration 6th of February 2010.

Η ρωσική εκδοχή του κρανίου του «αγίου» έφτασε στη Νέα Υόρκη για προσκύνηση στις 6 Φεβρουαρίου 2010.


The second Italian version of the skull, is located in a Roman Catholic shrine in Pisa.

Η δεύτερη ιταλική εκδοχή του κρανίου, βρίσκεται σε ένα ρωμαιοκαθολικό ιερό στην Πίζα

Deuteronomy 4:28

There you will worship man-made gods of wood and stone, which cannot see or hear or eat or smell.


The box with the Russian skull has a top opening. It looks a little bit like the surface of the planet Mars.

Το κουτί με το ρωσικό κρανίο έχει άνοιγμα στην κορυφή. Μοιάζει λίγο με την επιφάνεια του πλανήτη Άρη.

O Σχηματισμός των λέξεων στην Αρχαία Ελληνική γλώσσα

ΙΙ. -ικός, -ιακός (-υκός)

§ 392. Απ' όλα τα επιθήματα επιθέτων της Ελληνικής δίπλα στο -ιος, το -ικός είναι αναμφίβολα το συνηθέστερο και το πιο εύπλαστο. Και όμως μόλις στους ιστορικούς χρόνους απέκτησε αυτή την εξέχουσα σπουδαιότητα, ξεκινώντας δειλά. 

Ο Όμηρος πέρα από τα εθνικά (Ἀχαιϊκός, Πελασγικός, Τρωϊκός), όπου το -ικός έμεινε ζωντανό σε όλες τις περιόδους της ελληνικής, γνωρίζει μόνο το παρθενική, που είναι το μοναδικό απομεινάρι ενός ινδοευρωπαϊκού θηλυκού σχηματισμού (πρβ. λατ. fl ā minica 'σύζυγος του fl ā men['ιερέας']'), και το ὀρφανικός 'ορφανός', που πιθανόν άντλησε το επίθημά του από το παρθενική και από παρόμοιους σχηματισμούς. Αλλά και κατά τα άλλα τα παραδείγματα πριν από τον Αισχύλο είναι ελάχιστα: π.χ. παιδικός 'που αφορά το παιδί' (Βακχυλ.), δηλαδή και πάλι μια έκφραση από τη σφαίρα της οικογένειας, όπως τα παρθενική και ὀρφανικός· μουσικ ά̄ 'τέχνη των Μουσών' (Πίνδ.). 

Στην περαιτέρω εξάπλωσή του συνέβαλαν μάλλον περιπτώσεις όπως φυσικός (κλασ.) από το φύσις και μαντικός (κλασ.) από το μάντις, όπου το παλιό επίθημα -κο- προσκολλήθηκε μάλλον στο θέμα σε i. Στην κλασική περίοδο η χρήση του -ικός αυξάνεται ραγδαία· π.χ. ο Ευριπίδης ξεπερνά εδώ το Σοφοκλή και ο Θουκυδίδης τον Ηρόδοτο κατά τρεις φορές. 

Κυρίως οι Ίωνες σοφιστές οικειοποιήθηκαν το επίθημα ως ένα εύχρηστο μέσο διατύπωσης εννοιολογικών σχέσεων, και από κει πέρασε στη μορφωμένη αθηναϊκή κοινωνία, που βρισκόταν υπό την ισχυρότατη επίδραση των σοφιστών, και στην επιστημονική ορολογία (Πλάτωνας, Αριστοτέλης, Ιπποκράτης, Οικονομικός του Ξενοφώντα κτλ.). Κατά συνέπεια οι Αθηναίοι κωμωδιογράφοι δεν είναι δέσμιοι του -ικός, εκτός αν θέλουν να παρωδήσουν τον τρόπο ομιλίας των μορφωμένων (Αριστοφ. Ιππείς 1378 κεξξ.).

Η Ελληνική Αρχαιότητα: Πόλεμος - Πολιτική - Πολιτισμός 6. Η έλευση των Ρωμαίων

6.1. Οι μαθητές που ξεπερνούσαν τους δασκάλους

Ο Ιέρων ορίστηκε στρατηγός των Συρακουσών την εποχή που ο Πύρρος αναχωρούσε από τη Σικελία. Μετά από μεγάλες στρατιωτικές επιτυχίες, οι συμπολίτες του τον ανακήρυξαν βασιλιά και έμεινε γνωστός ως Ιέρων Β' (270-215). Στην αρχή ήρθε σε σύγκρουση με τους Ρωμαίους στη Σικελία, αλλά σύντομα συνθηκολόγησε και συνεργάστηκε μαζί τους στην αντιμετώπιση των Καρχηδονίων. Παραμένοντας πιστός τους σύμμαχος, εξασφάλισε μακροχρόνια ευημερία στην πόλη του. Στην περίοδο της βασιλείας του οι Ρωμαίοι έβαζαν τα θεμέλια για να κατακτήσουν τον κόσμο.

Το 264 οι Ρωμαίοι διάβηκαν για πρώτη φορά τη θάλασσα. Εξουσίαζαν πλέον το μεγαλύτερο μέρος της Ιταλίας και όλες τις ελληνικές πόλεις που βρίσκονταν στο νότιο τμήμα της και αποφάσισαν να επεκτείνουν τις στρατιωτικές τους επιχειρήσεις στη Σικελία. Εκεί ξεκίνησαν την αναμέτρηση με τους Καρχηδόνιους, που έμελλε, στην πρώτη της φάση, τον λεγόμενο Α' Καρχηδονιακό Πόλεμο, να διαρκέσει 24 χρόνια. Η συμμαχία τους με τον Ιέρωνα αποδείχθηκε πολύτιμη.

Από τους μακροχρόνιους πολέμους τους για κυριαρχία στην Ιταλία, οι Ρωμαίοι είχαν διδαχτεί να πολεμούν με τις λεγεώνες τους σε σχηματισμούς φάλαγγας. Από τους Έλληνες διδάχτηκαν την τέχνη της πολιορκίας και τη χρήση μηχανών που υπέσκαπταν και γκρέμιζαν τείχη. Είχε έρθει η ώρα να διδαχτούν τα μυστικά της θάλασσας από τους Καρχηδόνιους, που ήταν έμποροι και θαλασσοκράτορες, και να αποκτήσουν αξιόμαχο στόλο. Απέναντι στους Καρχηδόνιους, που μπορούσαν να προσλαμβάνουν μισθοφόρους με τον μεγάλο τους πλούτο και διέθεταν πολεμικούς ελέφαντες, αυτοί παρέταξαν τις σχεδόν απεριόριστες εφεδρείες που τους εξασφάλιζε ο έλεγχος της Ιταλίας.

Η πρώτη διαπεραίωση των Ρωμαίων στη Σικελία έγινε με πλοία δανεισμένα από τους Έλληνες. Ύστερα κατασκεύασαν δικό τους στόλο, με υπόδειγμα μια καρχηδονιακή πεντήρη που αιχμαλώτισαν. Σύντομα έβαλαν στόχο τη Σαρδηνία και την Κορσική. Διαπιστώνοντας ότι οι Καρχηδόνιοι είχαν τα μέσα να ανεφοδιάζονται διαρκώς στη Σικελία από τη μητρόπολή τους, εισέβαλαν στην ίδια την Καρχηδόνα. Ωστόσο, παρά το πείσμα τους και τις μεγάλες δαπάνες που κατέβαλαν, άργησαν να γίνουν αξιόμαχοι στη θάλασσα. Χρειάστηκε να υποβληθούν σε θυσίες και να υποστούν πολλές καταστροφές έως ότου καταφέρουν, όπως σημειώνει και ο Διόδωρος, να ξεπεράσουν τους δασκάλους τους.

Με την εισβολή των Ρωμαίων οι Καρχηδόνιοι βρέθηκαν σε τρομερό κίνδυνο. Κυριαρχούσαν στη θάλασσα, αλλά η στρατηγική τους στην ξηρά δεν ήταν εφάμιλλη με αυτή των εχθρών τους. Από το χείλος της καταστροφής τούς έσωσε ένας Σπαρτιάτης μισθοφόρος, ο Ξάνθιππος, τον οποίο όρισαν στρατηγό. Με την καθοδήγησή του νίκησαν τους πολιορκητές τους και συνέλαβαν ζωντανό τον Ρωμαίο στρατηγό. Για να περισώσουν τα υπολείμματα του στρατού τους, οι Ρωμαίοι ναυπήγησαν νέο στόλο, που έπεσε όμως σε τρικυμία και καταστράφηκε. Περιγράφοντας το γεγονός, ο ιστορικός Πολύβιος κάνει λόγο για τη μεγαλύτερη θαλασσινή καταστροφή στην ιστορία, έως την εποχή του. Από τα 364 πλοία σώθηκαν μόνο 80.

Οι Ρωμαίοι δεν το έβαλαν κάτω. Ναυπήγησαν νέο στόλο, που τον έχασαν και αυτόν πάλι σε θαλασσοταραχή. Για ένα διάστημα υποχρεώθηκαν έτσι να περιορίσουν τις επιχειρήσεις τους μόνο στη Σικελία. Στις σκληρές πολιορκίες οι δύο πλευρές αναδεικνύονταν συχνά ισοδύναμες και οι νίκες εναλλάσσονταν με ήττες. Αλλά στην τρίτη τους ναυτική προσπάθεια το 241 οι Ρωμαίοι αναδείχθηκαν νικητές. Σύμφωνα με τους όρους της συνθήκης, οι Καρχηδόνιοι αποχώρησαν τελείως από τη Σικελία και δεσμεύτηκαν να μην πολεμούν στο εξής εναντίον του Ιέρωνα. Επιπλέον, απελευθέρωσαν χωρίς λύτρα όλους τους Ρωμαίους αιχμαλώτους και κατέβαλαν υπέρογκα χρηματικά ποσά. Στις σκληρές αναμετρήσεις είχαν χάσει περίπου 500 πεντήρεις και οι νικητές Ρωμαίοι σχεδόν 700. Οι απώλειες και των δύο πλευρών σε ανθρώπινο δυναμικό ήταν επίσης πολύ μεγάλες.

Την εποχή που οι Ρωμαίοι μάχονταν εναντίον των Καρχηδονίων, τα ελληνιστικά βασίλεια βρέθηκαν και πάλι σε πόλεμο μεταξύ τους. Το 260 ο βασιλιάς της Αιγύπτου Πτολεμαίος Β' Φιλάδελφος κλήθηκε να αντιμετωπίσει ταυτοχρόνως τον βασιλιά της Μακεδονίας Αντίγονο Γονατά και τον βασιλιά της Συρίας Αντίοχο Β' (261-246), που είχε μόλις διαδεχθεί τον πατέρα του Αντίοχο Α'. Η αναμέτρηση με τη Μακεδονία είχε για διακύβευμα τον έλεγχο του Αιγαίου, και με τη Συρία τον έλεγχο της Κοίλης Συρίας. Οι αναμετρήσεις έληξαν με απώλειες για τον Πτολεμαίο, που προχώρησε σε ξεχωριστές συμφωνίες το 255 με τον Αντίγονο και το 253 με τον Αντίοχο. Η συμφωνία για τη λήξη του λεγόμενου Β' Συριακού Πολέμου προέβλεπε τον γάμο του Αντίοχου με την κόρη του Πτολεμαίου Β', τη Βερενίκη.

Το 246, ωστόσο, ο Αντίοχος Β' πέθανε και τον διαδέχθηκε ο γιος του Σέλευκος Β' (246-225), τον οποίο είχε αποκτήσει με την πρώτη του σύζυγο, τη Λαοδίκη. Η Βερενίκη κατέφυγε στον αδελφό της Πτολεμαίο Γ' Ευεργέτη (246-221), που είχε και αυτός διαδεχθεί τον πατέρα του, και έτσι ξέσπασε ο λεγόμενος Γ' Συριακός ή Λαοδίκειος Πόλεμος. Στη συμφωνία που επήλθε το 241 ο Πτολεμαίος αναγνώρισε τον Σέλευκο ως βασιλιά της Συρίας, αλλά διεύρυνε τα όρια του δικού του βασιλείου. Κυριαρχούσε στο ανατολικό Αιγαίο, είχε πάλι τον έλεγχο της Κυρήνης και διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τους Αχαιούς, τη Σπάρτη και τη Ρόδο.

Ο Αντίγονος Γονατάς είχε κερδίσει το βασίλειο της Μακεδονίας εκδιώκοντας τους Γαλάτες αλλά, σε αντίθεση με τον πατέρα του, αξιοποίησε περισσότερο τη διπλωματία παρά στρατηγικές αρετές. Με τη σταθερότητα και την επιμονή του αντιμετώπισε επιτυχώς τον Πύρρο και αμέσως μετά τον Πτολεμαίο Β', χωρίς να διακινδυνεύσει τη θέση του. Κυριαρχούσε επιπλέον σε πλήθος ελληνικές πόλεις. Για να τις διοικήσει διατηρούσε φρουρές σε λίγες επιλεγμένες θέσεις, ενώ σε πολλές πόλεις επέβαλε τυράννους που υπηρετούσαν τα συμφέροντά του. Έξω από την εξουσία του παρέμεναν ωστόσο οι Αιτωλοί και οι Αχαιοί, που επέμεναν να ακολουθούν ανεξάρτητη πολιτική.

Οι Αιτωλοί και οι Αχαιοί αισθάνονταν ότι αποτελούσαν διακριτά ἔθνη, το καθένα με κοινή καταγωγή και κοινά συμφέροντα. Οι Αιτωλοί άρχισαν να οργανώνονται αποτελεσματικά από τον 4ο αιώνα και οι Αχαιοί από τον 3ο, συγκροτώντας ομοσπονδιακές οργανώσεις, που ήταν γνωστές ως κοινά ή συμπολιτεῖαι. Αυτές επέτρεπαν στις πόλεις που τις αποτελούσαν να δρουν αποτελεσματικά, χωρίς να υποτάσσονται η μία στην άλλη. Στις συνελεύσεις, όπου λαμβάνονταν οι σημαντικές αποφάσεις και επιλέγονταν οι στρατηγοί, συμμετείχαν ισότιμα όλες οι πόλεις κάθε έθνους. Στους ταραγμένους καιρούς τόσο οι Αιτωλοί όσο και οι Αχαιοί γίνονταν συχνά αποδέκτες αιτημάτων από διάφορες πόλεις για στρατιωτική συνδρομή. Κατάφεραν μάλιστα να εντάξουν στις ομοσπονδιακές τους οργανώσεις και πόλεις που δεν ανήκαν στα έθνη τους.

Ήδη, με τον θάνατο του Αλεξάνδρου, οι Αιτωλοί είχαν δείξει αποφασισμένοι να αποτινάξουν τη μακεδονική κυριαρχία και έφεραν σε πολύ δύσκολη θέση τον Αντίπατρο. Ιδιαιτέρως ισχυροί αναδείχθηκαν όταν αντιμετώπισαν με επιτυχία τους Γαλάτες και έσωσαν τους Δελφούς από τους επιδρομείς. Στη μεγαλύτερή τους ακμή οι Αιτωλοί είχαν εξαπλωθεί σε ολόκληρη την κεντρική Ελλάδα. Εξέλεγαν κάθε χρόνο άρχοντες, από τους οποίους ένας ήταν στρατηγός, και διέθεταν ομοσπονδιακή βουλή και συνέλευση.

Οι Αχαιοί έκαναν ένα νέο ξεκίνημα την εποχή που ο Πύρρος μεταφερόταν στην Ιταλία. Το κοινό τους πολίτευμα παρείχε σε όλους ισότητα (ἰσηγορίαν) και ελευθερία λόγου (παρρησίαν). Όπως οι Αιτωλοί, διέθεταν και αυτοί ετήσιους άρχοντες, οι οποίοι στην αρχή εκλέγονταν με τη σειρά από διαφορετική κάθε φορά πόλη· είχαν επίσης αντιπροσωπευτικές συνελεύσεις. Όταν αναδείχθηκε ως ηγετική φυσιογνωμία της ομοσπονδίας τους ο Άρατος, άρχισαν να διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στα ελληνικά πράγματα. Από τότε, όπως σημειώνει ο Πλούταρχος, αυτοί που όλοι μαζί δεν είχαν τη δύναμη ούτε μιας αξιόλογης πόλης και που δεν διεκδικούσαν κανένα μερίδιο στην παλαιά ακμή των Ελλήνων, έγιναν ακαταμάχητοι, διατήρησαν την ελευθερία τους ανάμεσα σε ισχυρές πόλεις, ενώ απελευθέρωσαν επιπλέον πολλούς από τους άλλους Έλληνες. Κοινός στόχος ήταν η απομάκρυνση των Μακεδόνων από την Πελοπόννησο, η εκδίωξη των τυράννων και η εξασφάλιση της κοινής και πατροπαράδοτης ελευθερίας για όλους. Όσοι θέλησαν να αφηγηθούν τα γεγονότα διέθεταν, πέρα από άλλες πηγές, τα απομνημονεύματα (ὑπομνήματα) του ίδιου του Άρατου.

Το 251 ο Άρατος, σε ηλικία είκοσι ετών, απελευθέρωσε την πόλη του Σικυώνα από την τυραννία και, μολονότι την κατοικούσαν Δωριείς, την ενέταξε στο ἔθνος των Αχαιών. Το 243 κατέλαβε τον Ακροκόρινθο και προσάρτησε την Κόρινθο. Το πλήγμα που επέφερε στους Μακεδόνες ήταν ισχυρότατο, διότι με τη φρουρά που διατηρούσαν εκεί ασκούσαν έλεγχο σε ολόκληρη την Πελοπόννησο. Σύντομα προσάρτησε τα Μέγαρα και στη συνέχεια την Τροιζήνα και την Επίδαυρο. Οι προσπάθειές του να απελευθερώσει τους Αθηναίους από τη μακεδονική φρουρά και να τους προσελκύσει απέβησαν άκαρπες. Κατάφερε ωστόσο να εντάξει στο κοινό των Αχαιών τη Μεγαλόπολη, τον Ορχομενό, το Άργος και πολλές άλλες πόλεις.

Ο Άρατος δεν ήταν αποτελεσματικός στις στρατιωτικές αναμετρήσεις, αλλά διακρίθηκε για τη διπλωματία και την αποφασιστικότητά του. Πολλές σημαντικές υποθέσεις τις χειρίστηκε με μεγάλη μυστικότητα, εκμεταλλευόμενος τις συγκυρίες και τους συσχετισμούς της εποχής. Συνεργάστηκε με τον βασιλιά της Αιγύπτου (τον οποίο επισκέφθηκε και από τον οποίο εξασφάλισε χρήματα), πολέμησε εναντίον των Αιτωλών, αλλά και συμμάχησε μαζί τους εναντίον των Μακεδόνων. Αναγνωρίζοντας τις ξεχωριστές του ικανότητες, οι Αχαιοί τον εξέλεξαν πολλές φορές στρατηγό, παραβιάζοντας τη γενική αρχή της εναλλαγής. Κύριος αντίπαλός του ήταν οι Μακεδόνες και οι τύραννοι που είχαν επιβάλει στην Πελοπόννησο. Στη μεγαλύτερή της ακμή η Συμπολιτεία του εξαπλώθηκε σε όλη σχεδόν την Πελοπόννησο. Μόνη υπολογίσιμη δύναμη στην περιοχή που παρέμενε ανεξάρτητη ήταν η Σπάρτη.

Η Σπάρτη είχε ακολουθήσει επίσης σταθερά αντιμακεδονική πολιτική. Παρά τις επανειλημμένες της ήττες διατηρούσε πείσμα αντίστοιχο της ιστορίας της. Ο ισχυρός βασιλιάς Άρευς Α' προσέδωσε μάλιστα ιδιαίτερη αίγλη στο βασιλικό αξίωμα. Σύμφωνα με μια παράδοση, απέστειλε επιστολή προς τον αρχιερέα των Ιουδαίων, στην οποία ισχυριζόταν ότι οι Λακεδαιμόνιοι και οι Ιουδαίοι ήταν συγγενείς. Εάν η παράδοση αυτή έχει δόση αλήθειας, τότε προφανώς παρακολουθούσε προσεκτικά τις διεθνείς εξελίξεις, αναζητώντας συμμάχους. Κάποια στιγμή πολέμησε στην Κρήτη, επέστρεψε εγκαίρως για να σώσει την πόλη του από την εισβολή του Πύρρου και σκοτώθηκε μαχόμενος εναντίον του Αντίγονου Γονατά. Αλλά στο εσωτερικό της Σπάρτης, μετά την απώλεια της Μεσσηνίας έναν αιώνα νωρίτερα, σοβούσε ήδη μια σοβαρότατη κοινωνική κρίση. Κύριο χαρακτηριστικό της ήταν η ὀλιγανθρωπία, δηλαδή η συρρίκνωση του αριθμού των πολιτών, για την οποία είχε κάνει λόγο ήδη ο Αριστοτέλης.

Το χρυσάφι και το ασήμι (κάποτε απαγορευμένα μέταλλα στη Σπάρτη) κυκλοφορούσαν πλέον σε αφθονία, επιτρέποντας σε έναν μικρό αριθμό πολιτών να αποκτήσει το μέγιστο μέρος της καλλιεργήσιμης γης. Σημαντικές εκτάσεις βρίσκονταν άλλωστε στην ιδιοκτησία γυναικών. Πλήθος Σπαρτιάτες απέμεναν έτσι άκληροι και έχαναν τα πολιτικά τους δικαιώματα. Από 8.000 που ήταν την εποχή των Περσικών Πολέμων είχαν περιοριστεί σε μόλις 700 άνδρες. Και αυτοί ενδιαφέρονταν περισσότερο για πολυτέλειες και τρυφή και λιγότερο για πολεμικά έργα. Την εποχή που βασίλευε ο Άρευς κατέρρευσε και το σύστημα της ἀγωγῆς, στο οποίο βασιζόταν η πολεμική αρετή των πολιτών. Την πόλη είχε σώσει από το χείλος της καταστροφής σε διάφορες ευκαιρίες μόνο η αυτοθυσία των κατοίκων της, περιλαμβανομένων των αμάχων και των γυναικών.

Την κοινωνική κρίση της Σπάρτης προσπάθησε να ελέγξει ο βασιλιάς Άγις Δ' (245-241). Για τον σκοπό αυτό προώθησε ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις με σύνθημα την επάνοδο στο πάτριο πολίτευμα του Λυκούργου και με στόχο τη διεύρυνση του σώματος των πολιτών, ώστε να φτάσει τους 4.500 άνδρες. Μια από τις πρώτες του ενέργειες ήταν να εξορίσει τον συμβασιλέα Λεωνίδα Β' (254-235) και να αντικαταστήσει τους εφόρους που αντιδρούσαν στα σχέδιά του. Παρέγραψε τα χρέη των Σπαρτιατών που είχαν συσσωρευτεί και υποσχέθηκε αναδιανομή της γης.

Ο Άγις έφερε τους Σπαρτιάτες πλησιέστερα στους Αχαιούς και δέχτηκε να πολεμήσει μαζί τους στον Ισθμό της Κορίνθου εναντίον των Αιτωλών, που απειλούσαν την Πελοπόννησο. Αλλά η συνεργασία αυτή δεν τελεσφόρησε. Ένας από τους λόγους ήταν η αντίδραση πολλών πλούσιων Ελλήνων που φοβούνταν ότι το μεταρρυθμιστικό του πρόγραμμα μπορούσε να γίνει παράδειγμα για μίμηση. (Οι περισσότερες ελληνικές πόλεις υπέφεραν άλλωστε από παρόμοια κοινωνικά προβλήματα και μια σπίθα θα μπορούσε να ξεσηκώσει κοινωνικές εξεγέρσεις.) Όταν επέστρεψε στη Σπάρτη, ο Άγις βρήκε τους αντιπάλους του συσπειρωμένους με αρχηγό τον Λεωνίδα, ο οποίος είχε επιστρέψει στην πόλη. Συνελήφθη και εκτελέστηκε με συνοπτικές διαδικασίες. Η εκτέλεση αυτή θεωρήθηκε αργότερα ως η πλέον φοβερή και ανόσια πράξη που έγινε στη ιστορία της Σπάρτης. Ο Λεωνίδας, συνηθισμένος στις πολυτέλειες από την εποχή που ζούσε στην αυλή του Σέλευκου Α', ανέστειλε κάθε μεταρρυθμιστική προσπάθεια.

Ο θάνατος του Αντίγονου Γονατά το 239 δημιούργησε μια νέα κατάσταση. Ο γιος του Δημήτριος Β' (239-229), που τον διαδέχθηκε, ήταν αποφασισμένος και ικανός να συνεχίσει την πολιτική του πατέρα του, αλλά τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στα δυτικά και τα βόρεια σύνορά του περιόρισαν την αποτελεσματικότητά του. Στα χρόνια του οι Αχαιοί έφτασαν στη μεγαλύτερη ακμή τους. Ακόμη και οι Αιτωλοί δέχτηκαν να συνεργαστούν μαζί τους εναντίον των Μακεδόνων. Συνάντησαν ωστόσο ένα πολύ ισχυρό εμπόδιο, που στάθηκε φραγμός στα σχέδιά τους να ενώσουν όλη την Πελοπόννησο: την αναγεννημένη Σπάρτη.

Με τον θάνατο του Λεωνίδα, βασιλιάς στη Σπάρτη ανέλαβε ο γιος του Κλεομένης Γ' (235-222). Ο πατέρας του τον είχε υποχρεώσει να παντρευτεί τη σύζυγο του Άγη, η οποία φαίνεται ότι τον μύησε στο μεταρρυθμιστικό πρόγραμμα που είχε αφήσει ανολοκλήρωτο ο πρώτος της σύζυγος. Μεταξύ αυτών που τον διαμόρφωσαν ήταν επίσης ένας στωικός φιλόσοφος, μαθητής του Ζήνωνα. (Η Σπάρτη δεν ήταν πλέον αμέτοχη σε φιλοσοφικές συζητήσεις.) Το πρώτο μέλημα του Κλεομένη ήταν να ισχυροποιήσει τη θέση της πόλης του στην Πελοπόννησο. Πετυχαίνοντας σημαντικές νίκες και κερδίζοντας με το μέρος του αρκετές άλλες πόλεις, αισθάνθηκε αρκετά ισχυρός για να αντιμετωπίσει τα εσωτερικά προβλήματα της πόλης του.

Μόλις βρήκε την κατάλληλη ευκαιρία, ο Κλεομένης σκότωσε τους τέσσερις από τους πέντε εφόρους, κατήργησε το αξίωμά τους και εξόρισε από την πόλη όσους θεωρούσε επικίνδυνους εχθρούς του. Προχώρησε στον προσδοκώμενο από πολλούς αναδασμό της γης και απέδωσε δικαιώματα πολίτη σε ικανούς περίοικους. Ιδιαιτέρως καταπολέμησε τις ξενόφερτες απολαύσεις και πολυτέλειες. Αμέσως μετά αναμόρφωσε την πολεμική τεχνική των οπλιτών, εισάγοντας τη μακεδονική σάρισα και επαναφέροντας την πατροπαράδοτη ἀγωγήν. Διατήρησε τη διπλή βασιλεία, αλλά επέβαλε ως συμβασιλέα τον αδελφό του. Η Σπάρτη είχε πλέον δύο βασιλείς που κατάγονταν από το ίδιο γένος. Μέσα σε σύντομο διάστημα μπορούσε να κατατροπώνει σε πολεμικές αναμετρήσεις τους Αχαιούς. Ήταν σε θέση να καταλαμβάνει πόλεις όπως η Μεγαλόπολη ή ακόμη και το Άργος, που κανένας βασιλιάς της Σπάρτης δεν είχε κατορθώσει να εκπορθήσει - ούτε άλλωστε ο Πύρρος. Άρχισε έτσι σύντομα συνεννοήσεις με τους Αιτωλούς για κοινά στρατιωτικά σχέδια. Επιπλέον, κέρδισε την υποστήριξη της Αιγύπτου, στερώντας τους Αχαιούς από ένα σημαντικό στήριγμα.

Οι Αχαιοί βρέθηκαν σε πολύ δυσχερή θέση, χάνοντας τη μια κρίσιμη μάχη μετά την άλλη. Οι Σπαρτιάτες ήταν και πάλι μια πολύ ισχυρή δύναμη στην Πελοπόννησο και φιλοδοξούσαν να καταστούν ηγεμόνες της, όπως παλιά. Επιπλέον, πολλοί φτωχοί πολίτες σε διάφορες περιοχές επιθυμούσαν την αναδιανομή της γης και την παραγραφή των χρεών τους, προσβλέποντας στον Κλεομένη. Έχοντας ηττηθεί αρκετές φορές στα πεδία των μαχών, αρκετοί Αχαιοί ήταν πλέον έτοιμοι να αποδεχθούν την ηγεμονία των Σπαρτιατών. Με αυτά τα δεδομένα, ο Άρατος αποφάσισε να χαράξει νέα στρατηγική.

Πρώτη του σκέψη ήταν η συνεργασία των Αχαιών με τους Αθηναίους. Στο βασίλειο της Μακεδονίας ο Δημήτριος, ηττημένος από τους Δαρδανούς, πέθανε το 229. Στη θέση του ανήλικου γιου του Φιλίππου την εξουσία ανέλαβε ένας θείος του, ο Αντίγονος Δώσων (229-221), στην αρχή ως επίτροπος και στη συνέχεια ως βασιλιάς. Οι Αθηναίοι εκμεταλλεύτηκαν την ευκαιρία και, εξαγοράζοντας με πλούσια αμοιβή τον Μακεδόνα τοποτηρητή, κατάφεραν να απαλλαγούν από τη φρουρά που τους είχε επιβληθεί από το τέλος του Χρεμωνιδείου πολέμου το 263. (Ο Πειραιάς είχε φρουρά από πολύ παλαιότερα.) Στην απελευθέρωση αυτή έπαιξε ρόλο και ο Άρατος, ο οποίος συνεισέφερε χρήματα και μεσολάβησε προσωπικώς, μολονότι εκείνη την εποχή ήταν υποχρεωμένος να μετακινείται με φορείο. Ο Αχαιός πολιτικός θεώρησε λοιπόν ότι η στιγμή ήταν κατάλληλη για να προσχωρήσει στη Συμπολιτεία και η Αθήνα. Οι Αθηναίοι ωστόσο επέλεξαν να ακολουθήσουν πολιτική αυστηρής ουδετερότητας. Καταπονημένοι από τις πολλές τους ήττες, δεν είχαν καμία διάθεση να υποδουλωθούν για μία ακόμη φορά. Απογοητευμένος ο Άρατος προχώρησε σε μια τολμηρότερη ενέργεια.

Για να αντιμετωπίσει τον Κλεομένη, ο Άρατος στράφηκε προς τους Μακεδόνες, τους οποίους είχε εκτοπίσει από την Πελοπόννησο με την πολιτική του και την προσωπική ανδρεία του. Έχοντας έρθει σε μυστική συνεννόηση με τον Αντίγονο, πέτυχε να εκλεγεί για μία ακόμη φορά στρατηγός των Αχαιών και να τους οδηγήσει σε συμμαχία με τους μεγάλους τους εχθρούς. Καθοριστική ενέργεια για την υλοποίηση της νέας στρατηγικής ήταν η παράδοση του Ακροκορίνθου, όπου επανήλθε η μακεδονική φρουρά.

Η μεταστροφή αυτή του Άρατου και των Αχαιών προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις. Αρκετοί θα ήταν εκείνοι που θεωρούσαν προδοτική την εθελοντική υποταγή στους Μακεδόνες. Περιγράφοντας τα αισθήματά τους, ο Πλούταρχος έγραφε ύστερα από τρεις περίπου αιώνες ότι, ακόμη και αν ο Κλεομένης ήταν παράνομος και τυραννικός, έπρεπε να γίνει αποδεκτός ως ηγεμόνας των Ελλήνων. Προτιμότερος θα ήταν για τη θέση αυτή ο αφανέστερος Σπαρτιάτης από ό,τι ο επιφανέστερος Μακεδόνας. Αλλά η πλειονότητα των Αχαιών αποδέχθηκε τη συμμαχία και πολέμησε κάτω από τις διαταγές του Αντίγονου σε έναν πόλεμο που ονομάστηκε Κλεομενικός, εφόσον κύριος αντίπαλος ήταν ο Κλεομένης. Η συνεργασία αυτή απέδωσε εντυπωσιακά αποτελέσματα.

Ο Αντίγονος επανήλθε στην Πελοπόννησο, οχύρωσε και πάλι τον Ακροκόρινθο και συμμετείχε στη σύνοδο των Αχαιών. Το 224 ήταν πλέον σε θέση να συγκροτήσει μια νέα συμμαχία που, εκτός από τους Αχαιούς, περιλάμβανε τους Ηπειρώτες, τους Φωκείς, τους Βοιωτούς, τους Ακαρνάνες, τους Λοκρούς, τους Ευβοείς και τους Θεσσαλούς. Επρόκειτο για μια από τις μεγαλύτερες ελληνικές συμμαχίες από την εποχή του Φιλίππου Β'. Οι Αιτωλοί αρνήθηκαν να προσχωρήσουν και οι Αθηναίοι επέμειναν στην ουδετερότητά τους. Αντιλαμβανόμενοι ωστόσο την απειλή, οι Αθηναίοι στράφηκαν προς τον Πτολεμαίο Γ'. Του απέδωσαν μάλιστα θεϊκές τιμές, όπως συνηθιζόταν πλέον σε τέτοιες περιπτώσεις. Ενώ διατήρησαν τις δύο πρόσθετες φυλές με τις οποίες είχαν κάποτε τιμήσει τον Αντίγονο τον Μονόφθαλμο και τον γιο του Δημήτριο Πολιορκητή, ίδρυσαν μια δέκατη τρίτη, την οποία ονόμασαν Πτολεμαΐδα, καθώς και έναν νέο δήμο, στο όνομα της βασίλισσας Βερενίκης. Ήδη, με όσα μέσα τούς απέμεναν, ενίσχυαν την οχύρωσή τους στο άστυ και τον Πειραιά.

Όταν ετοιμάστηκε ο Αντίγονος, βάδισε προσεκτικά εναντίον των Σπαρτιατών, εισβάλλοντας στη Λακωνία. Μαζί με τους συμμάχους του διέθετε 28.000 πεζούς, από τους οποίους οι 10.000 ήταν Μακεδόνες, και 1.200 ιππείς. Ο Κλεομένης οργάνωσε την άμυνα της πόλης του κινητοποιώντας 20.000 άνδρες, από τους οποίους οι 6.000 ήταν Σπαρτιάτες. Όπως ήταν φανερό, και οι δύο παρατάξεις καθοδηγούνταν από ευφυείς αρχηγούς με ηγετικά χαρίσματα. Στην αποφασιστική μάχη, που δόθηκε στη Σελλασία το 222, οι Μακεδόνες υπερίσχυσαν και κατατρόπωσαν τους Σπαρτιάτες. Υπολογίστηκε ότι από τον συνολικό στρατό του Κλεομένη επέζησαν μόλις 4.000 άνδρες, από τους οποίους μόνο 200 ήταν Σπαρτιάτες.

Οι Σπαρτιάτισσες και οι γέροντες δέχτηκαν την ήττα με αξιοπρέπεια και χωρίς υπερβολικούς θρήνους. Ο Κλεομένης προέτρεψε όσους επέζησαν να δεχτούν τον Αντίγονο και να διαφυλάξουν τους εαυτούς τους για τις καλύτερες μέρες που θα έρχονταν. Ο ίδιος αναχώρησε με την οικογένεια του για την Αίγυπτο, αφήνοντας την πόλη χωρίς βασιλιά. Για πρώτη φορά στην ιστορία της η Σπάρτη κυριεύτηκε από έναν εχθρικό στρατό. Όλες οι μεταρρυθμίσεις ακυρώθηκαν και αποκαταστάθηκε η προηγούμενη κοινωνική τάξη. Για τη διοίκηση της πόλης θεσπίστηκε και πάλι το αξίωμα των εφόρων. Η Σπάρτη υποχρεώθηκε να προσχωρήσει στην «ελληνική» συμμαχία που είχε ηγεμόνα τον Αντίγονο.

Λίγες μέρες μετά τη μάχη, ο Αντίγονος ειδοποιήθηκε ότι έπρεπε να επιστρέψει επειγόντως στη Μακεδονία για να αντιμετωπίσει Ιλλυριούς εισβολείς. Αν ο Κλεομένης είχε αντέξει περισσότερο, θα είχε γλιτώσει από την καταστροφή. Σύντομα άλλωστε ο Αντίγονος πέθανε, αφήνοντας τη βασιλεία στον νεαρό Φίλιππο Ε' (221-179), τον γιο του Δημητρίου Β'. Αλλά και ο Κλεομένης δεν επέζησε για πολύ. Ο Πτολεμαίος Γ' Ευεργέτης, ο οποίος τον φιλοξενούσε, πέθανε, και ο διάδοχός του Πτολεμαίος Δ' Φιλοπάτωρ (221-204) τον φυλάκισε. Όταν πληροφορήθηκε ότι οι Αχαιοί είχαν εμπλακεί σε πόλεμο με τους Αιτωλούς και ότι η Πελοπόννησος ήταν ανάστατη, προσπάθησε να ανατρέψει τον βασιλιά Πτολεμαίο. Απέτυχε ωστόσο οικτρά και αυτοκτόνησε. Είχε πεθάνει πρόσφατα και ο βασιλιάς της Συρίας Σέλευκος Γ' Σωτήρ, αφήνοντας διάδοχο τον αδελφό του Αντίοχο Γ'.

Πέρα από τα όρια του κόσμου

Έχετε αναρωτηθεί ποτέ τι βρίσκεται πέρα από τα όρια του κόσμου που αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας; Έχετε νιώσει ποτέ μια λαχτάρα για κάτι περισσότερο, κάτι βαθύτερο, κάτι υπερβατικό; Εάν έχετε, δεν είστε μόνοι. Υπάρχουν πολλοί αναζητητές που έχουν αποτολμήσει στα άγνωστα βασίλεια του πνεύματος, αναζητώντας την απόλυτη αλήθεια και την απόλυτη ευδαιμονία.

Η κρυμμένη πραγματικότητα

Ίσως αυτός που περιφρονεί τους ανθρώπους της εποχής του και απομακρύνεται από τον πολιτισμένο κόσμο τους να μην είναι μισάνθρωπος ή τρελός... ίσως απλώς εύχεται βαθιά μέσα του ο άνθρωπος να είναι πιο αληθινός και σοφότερος, η κοινωνία πιο δίκαιη και η ζωή ειρηνική, χωρίς αντιπαραθέσεις… ποιός ξέρει;

Κάποιοι μπορεί να τον αποκαλούν ονειροπόλο, οραματιστή, επαναστάτη ή ακόμα και ανόητο. Ξέρει όμως ότι υπάρχουν περισσότερα στη ζωή από αυτά που συναντούν τα μάτια. Ξέρει ότι υπάρχει μια κρυμμένη πραγματικότητα πίσω από τα φαινόμενα, μια πραγματικότητα στην οποία μπορούν να έχουν πρόσβαση μόνο οι καθαροί της καρδιάς και οι ταπεινοί του μυαλού. Ξέρει ότι υπάρχει μια θεϊκή σπίθα μέσα στον καθένα μας, που περιμένει να ανάψει και να λάμψει.

Δικαιοσύνη

Δικαιοσύνη δεν είναι αυτό που οι ισχυροί επιβάλλουν με τη βία στους καταπιεσμένους... Δικαιοσύνη είναι αυτό που διεκδικούν οι καταπιεσμένοι από τον βάρβαρο εχθρό.

Ο κόσμος είναι γεμάτος αδικία, βία, καταπίεση και βάσανα. Οι ισχυροί εκμεταλλεύονται τους αδύναμους, οι πλούσιοι καταπιέζουν τους φτωχούς, η πλειοψηφία κυριαρχεί στη μειοψηφία. Η φωνή των καταπιεσμένων φιμώνεται, τα δικαιώματά τους καταπατούνται, η αξιοπρέπειά τους καταπατείται. Αλλά υπάρχει ανώτερος νόμος από τον νόμο του ανθρώπου, ανώτερη δικαιοσύνη από τη δικαιοσύνη του κόσμου. Υπάρχει ένας νόμος του Θεού, μια δικαιοσύνη του Θεού, που θα επικρατήσει στο τέλος. Οι καταπιεσμένοι θα ξεσηκωθούν και θα διεκδικήσουν την ελευθερία τους, την ισότητα τους, την αξιοπρέπειά τους. Ο εχθρός θα ηττηθεί και θα ταπεινωθεί. Η αλήθεια θα αποκαλυφθεί και θα δικαιωθεί.

Γνώση και Αυτοπραγμάτωση

Τα όρια της σχετικής πραγματικότητας που ζούμε ξεπερνιούνται με Γνώση και Αυτοπραγμάτωση και όχι με στείρα φαντασία.

Η πραγματικότητα που αντιλαμβανόμαστε με τις αισθήσεις μας δεν είναι η απόλυτη πραγματικότητα. Είναι μια σχετική πραγματικότητα, που εξαρτάται από τους περιορισμούς μας, την άγνοιά μας, τις προσκολλήσεις μας. Είναι μια πραγματικότητα που αλλάζει συνεχώς, που μας εξαπατά, που μας προκαλεί πόνο και θλίψη. Υπάρχει όμως και μια άλλη πραγματικότητα, μια απόλυτη πραγματικότητα, που είναι αιώνια, αμετάβλητη, μακάρια. Είναι μια πραγματικότητα που μπορεί να τη γνωρίσει ο αληθινός μας εαυτός, η ψυχή μας, το πνεύμα μας. Είναι μια πραγματικότητα που μπορεί να πραγματοποιηθεί από το εσωτερικό μας όραμα, τη διαίσθησή μας, τη σοφία μας. Είναι μια πραγματικότητα που μπορεί να βιώσει η αγάπη μας, η αφοσίωσή μας, η παράδοση μας.

Σιωπή

Πολλές φορές, η σιωπή για ένα θέμα μπορεί να πει περισσότερα από χίλιες φλύαρες λέξεις.

Οι λέξεις είναι ισχυρά εργαλεία επικοινωνίας, αλλά είναι επίσης περιορισμένες και ατελείς. Οι λέξεις μπορούν να εκφράσουν σκέψεις και συναισθήματα, αλλά μπορούν επίσης να τα παραμορφώσουν και να τα αποκρύψουν. Οι λέξεις μπορούν να διαφωτίσουν και να εμπνεύσουν, αλλά μπορούν επίσης να μπερδέψουν και να παραπλανήσουν. Οι λέξεις μπορούν να θεραπεύσουν και να ηρεμήσουν, αλλά μπορούν επίσης να πληγώσουν και να προσβάλουν. Μερικές φορές, τα λόγια δεν αρκούν για να μεταφέρουμε το βάθος και τη λεπτότητα αυτού που θέλουμε να πούμε. Μερικές φορές, τα λόγια είναι καλύτερα να μην ειπωθούν. Μερικές φορές, η σιωπή είναι πιο εύγλωττη από τα λόγια.

Ο Θεός είναι η ίδια μας η ουσία

Έξω από τα όρια αυτού του κόσμου, η Ψυχή βρίσκει Ειρήνη και Ανάπαυση στην Απεραντοσύνη του Θεού.

Ο απώτερος στόχος κάθε αναζητητή είναι να ξεπεράσει τα όρια αυτού του κόσμου και να φτάσει στην πηγή κάθε ύπαρξης. Η πηγή κάθε ύπαρξης είναι ο Θεός, η υπέρτατη πραγματικότητα, η απόλυτη αλήθεια, η απέραντη ευδαιμονία. Ο Θεός δεν είναι μια εξωτερική οντότητα ή ένα προσωπικό ον. Ο Θεός δεν περιορίζεται από κανένα όνομα ή μορφή ή χαρακτηριστικό. Ο Θεός είναι πέρα από κάθε έννοια και ορισμό. Ο Θεός είναι η ίδια μας η ουσία, η φύση μας, ο εαυτός μας. Όταν συνειδητοποιούμε την ταυτότητά μας με τον Θεό, βρίσκουμε γαλήνη και ανάπαυση στην απεραντοσύνη του. Γινόμαστε ένα μαζί του στην αγάπη και τη χαρά.

Η Θρησκεία του Βιώματος

Η ζωή είναι μία δύσκολη εμπειρία για τον άνθρωπο όλες τις εποχές… Όταν έχουμε αντίληψη της Πραγματικότητα κι η δράση μας είναι φωτισμένη… Όταν έχουμε σύγχυση μέσα μας, μεταφέρουμε τη σύγχυση και στην δράση μας και στον κόσμο…

Πάντα, σε όλες τις εποχές, υπάρχουν (και σήμερα υπάρχουν) άνθρωποι που ζουν στο Φως, που είναι Φως, και μεταδίδουν το Φως στο κόσμο… μέσα σε όλες τις παραδόσεις (σε όλες τις θρησκείες)… αλλά πάντα είναι εξαιρέσεις, είναι λίγοι…

Προφανώς, οι περισσότεροι άνθρωποι, είναι σε σύγχυση… κι έτσι κι ο κόσμος που φτιάχνουν είναι ένας κόσμος με προβλήματα, αδιέξοδα, και δυστυχία…

Το πραγματικό πρόβλημα είναι μέσα μας κι όχι εκεί «έξω»…

Η Πραγματική Φύση μας Είναι εξ’ αρχής Ανόθευτη και Καθαρή… Η Πραγματικότητα Είναι Τώρα, Εδώ… Είναι η Αυθόρμητη Ανόθευτη Ζωή που Πηγάζει από μέσα μας χωρίς την παρέμβαση της σκέψης, χωρίς τις στρεβλώσεις που προκαλούμε εμείς οι ίδιοι από άγνοια… Είναι η «αντίληψή» μας που διαστρεβλώνει τα πράγματα… και έτσι δεν βιώνουμε την Πραγματικότητα, αλλά την δική μας κατασκευασμένη πραγματικότητα, το δικό μας παραλογισμό…

Απ’ όσο κατανοώ, η Πραγματικότητα είναι Μία και Μοναδική, κι όλες οι παραδόσεις προσπαθούν να προσεγγίσουν Αυτή την Μία Πραγματικότητα… Οι «διαφορές» στις διάφορες διδασκαλίες δεν οφείλονται στην Πραγματικότητα (στην Φύση της Πραγματικότητας) αλλά στην δική μας περιορισμένη αντίληψη… Υπάρχουν περισσότερο ή λιγότερο ακριβείς «περιγραφές» της Πραγματικότητας… Όλες οι «περιγραφές» δεν είναι η Αλήθεια, αλλά μόνο υπαινιγμοί της Αλήθειας…

Όλοι οι μυστικιστές, σε όλες τις παραδόσεις, αντιλαμβάνονται ότι η Πραγματικότητα Προσεγγίζεται Μόνο Βιωματικά (Εμπειρικά), πέρα από τις «περιγραφές»… Όλες οι πρακτικές οδηγούν στην «σιωπή» της εγωικής ύπαρξης… Η Πραγματικότητα Αποκαλύπτεται σαν Υπερσύνολο της ατομικής περιορισμένης ύπαρξής μας, σαν η Βάση, το Όριο, κι η Τελική Απόληξη της ύπαρξης…

Τελικά, η πιο «Πλήρης» Αντίληψη της Πραγματικότητας, η πιο Αληθινή Διδασκαλία, η «Αλήθεια», είναι αυτή που μας Οδηγεί στην Βιωματική Προσέγγιση της Πραγματικότητας, πέρα από θεωρητικές αναλύσεις, πέρα από «περιγραφές», πέρα από εξηγήσεις… Σημασία έχει να Βιώσουμε το Ασαμσκρίτα του Βουδισμού, να Βιώσουμε το Βράχμαν της Βεδάντα, το Ταό του Ταοϊσμού, την Ένωση με τον Θεό… κι όχι να αναλωνόμαστε σε θεωρίες…

Όταν κάποιος Βιώνει την Πραγματικότητα, κατανοεί όλες τις διδασκαλίες, όλες τις «απόψεις» και δεν έχει δυσκολία να «συνεννοηθεί» με τον βουδιστή, τον οπαδό της βεδάντα, τον ταοϊστή, ή τον χριστιανό… γιατί πίσω από όλες τις προσεγγίσεις υπάρχει το Βίωμα της Πραγματικότητας, της Μίας και Μοναδικής Πραγματικότητας…

Η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ είναι «Ενιαίος Χώρος»… και Συμπεριλαμβάνει τόσο την «Εμπειρία της Αλήθειας» όσο και «άλλες αντιλήψεις» (για την ύπαρξη)…

Όταν ΕΙΣΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ μπορείς να «Αναγνωρίζεις» τόσο την «Αλήθεια», όσο και τις «αλλοιωμένες συνειδησιακές καταστάσεις»… Εφ’ όσον οι «ψευδείς καταστάσεις» αναγνωρίζονται σαν «τέτοιες» («ψευδείς»), δεν αποτελούν εμπόδιο... Μπορείς να Είσαι Ακίνητος αλλά σε πλήρη Εγρήγορση (Δραστηριότητα), και να Παραμένεις Ήρεμος ενώ «Δρας» μέσα στην ύπαρξη…

Αν έτσι είναι τα πράγματα, αν ΕΙΣΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ, αν Αναγνωρίζεις τόσο την Αλήθεια, όσο και τις ψευδείς καταστάσεις, τότε τι πρόβλημα υπάρχει; Γιατί υπάρχει πρόβλημα; Είσαι Ελεύθερος, Παντού, και στην Ηρεμία και στην Κίνηση (μέσα στους κόσμους)…

Προφανώς, οι περισσότεροι άνθρωποι εκλαμβάνουν τις «αλλοιωμένες συνειδησιακές καταστάσεις» σαν πραγματικές: Οι άνθρωποι ζουν ένα «μισοσυνειδητό όνειρο», «ΟΝΕΙΡΕΥΟΝΤΑΙ»…

Σε αυτή την περίπτωση ΠΩΣ ΞΥΠΝΑΣ κάποιον που ονειρεύεται; «Μπαίνεις» στο «όνειρό» του και του «εξηγείς» (σε όρους και σε συνθήκες ονείρου) ότι ονειρεύεται και του περιγράφεις την μέθοδο, την πρακτική, την τεχνική πώς να «ξυπνήσει»; Θα τα εκλάβει όλα σαν «μέρος του ονείρου»… η «θρησκεία» του, η «πρακτική» του, η «λύτρωση», όλα θα είναι μέρος του «ονείρου»… Προφανώς δεν γίνεται ΕΤΣΙ…

Είναι τελείως διαφορετικό πράγμα να ΕΙΣΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ… από το να περιγράφεις την Αλήθεια, να φτιάχνεις μία θεωρία για την Αλήθεια. Η Εμπειρία της Αλήθειας Ανήκει στο Χώρο του Αυθεντικού Βιώματος… η «περιγραφή» ανήκει στο «χώρο του ονείρου»…

Η Μόνη Αληθινή Θρησκεία είναι η ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΩΜΑΤΟΣ… Είσαι Αφυπνισμένος, ή ονειρεύεσαι (και κάποια στιγμή «ξυπνάς»)… Αν είσαι Αφυπνισμένος Βιώνεις την Αλήθεια… αν «ονειρεύεσαι», δεν υπάρχει τρόπος να «βγεις» από το «όνειρο». Αυτό το «παράδοξο» πρέπει να το αντιμετωπίσει ο καθένας προσωπικά, μόνος του… Η Αληθινή Θρησκεία είναι καθαρά προσωπική υπόθεση… Κανένας δεν μπορεί να σου δώσει την λύση, κανένας δεν μπορεί να σε σώσει… Σε Αυτή την Αληθινή Θρησκεία, δεν υπάρχει διδασκαλία, δρόμος, πρακτική, επίτευξη, τίποτα…

Αν είσαι Αφυπνισμένος, αν ΕΙΣΑΙ Η ΑΛΗΘΕΙΑ, έχουν εκπληρωθεί όλα, δεν υπάρχει κάτι που πρέπει να γίνει, δεν υπάρχει κάτι να κάνεις, κάτι να γνωρίζεις, κάτι να μεταδώσεις… το «όνειρο» έχει τελειώσει, και μαζί του, η προσωπική ύπαρξη, η προσωπική εξέλιξη, η πραγμάτωση, η «δράση», η γνώση, η θρησκεία, όλα…

Το ερώτημα που πρέπει να κάνει κάποιος είναι: «ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΟΜΑΙ;». Η Απάντηση ή σε Τοποθετεί στην Σωστή Θέση (στην ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ), ή σε αφήνει στο άγνωστο, στην εξέλιξη, στο «όνειρο»…

Καθένας πρέπει να απαντήσει και να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα που βιώνει…

Ο Κόσμος της Σκιάς

Υπάρχει ΜΙΑ ΠΑΝΤΑΧΟΥ ΠΑΡΟΥΣΑ ΟΥΣΙΑ, Χωρίς Ιδιότητες. Κι Εντός Αυτής της Ουσίας Υφίστανται (σαν Δραστηριότητες) όλες οι Εμπειρίες της ύπαρξης.

Αυτό που Αναδύεται πρώτα είναι η Αντίληψη της Δραστηριότητας, της Διαφοροποίησης. Όσο η Αντίληψη Αντανακλά την Ακινησία της Ουσίας, Αντιλαμβάνεται την Ουσία. Είναι Αυτοσυνειδησία.

Όταν η Αντίληψη συλλαμβάνει την Διαφοροποίηση αναδύονται τα φαινόμενα της ύπαρξης. Ενώ, όλα αυτά, είναι μονάχα δραστηριότητες, φαινόμενα, καθώς η Αντίληψη απορροφιέται στα φαινόμενα, σταματά να τα βλέπει σαν απλές δραστηριότητες της Ουσίας, παροδικά φαινόμενα, και τα βιώνει σαν απόλυτες ξεχωριστές πραγματικότητες.

Όταν η Αντίληψη Αντιλαμβάνεται Άμεσα την Πραγματικότητα, χωρίς επεξεργασία, Αντιλαμβάνεται την Ενότητα της Ύπαρξης, Βιώνει την Φωτεινή Όψη της Ύπαρξης, «Κατοικεί» στις Ουράνιες Περιοχές.

Όταν η Αντίληψη δεν περιορίζεται σε αυτό που συμβαίνει, αλλά επεξεργάζεται, διορθώνει, συμπληρώνει, φτιάχνει μια εικόνα της Πραγματικότητας στο νοητικό πεδίο. Δομεί ένα νοητικό πυρήνα ύπαρξης στο νοητικό πεδίο και χτίζει γύρω του ένα εγώ, που συντίθεται από προσωρινά χαρακτηριστικά, μια προσωπικότητα. «Κατοικεί» στους τρεις κατώτερους κόσμους, σαν νους, ψυχή, ή ενσωματωμένη οντότητα, ανάλογα την καθαρότητα της ύπαρξής του.

Αν τα όντα που ενσωματώνονται στη γη θυμούνταν την πορεία τους στην ύπαρξη, στις διαδοχικές ζωές, και την επάνοδό τους ξανά και ξανά στον υλικό κόσμο, όπου τα δένει η επιθυμία, θα πάθαιναν σύγχυση, ή θα τρελαίνονταν. Ευτυχώς δεν μένει τίποτα από τις προσωρινές προσωπικότητες. Η Φύση λειτουργεί πάντα με σοφό τρόπο.

Κι έτσι έρχονται τα όντα στη γη, αγνοώντας την Ουσία μέσα στην Οποία Υπάρχουν, αγνοώντας τι είναι πραγματικά, αγνοώντας την ύπαρξη των ανώτερων κόσμων που διασχίζουν για να φτάσουν στη γη, και στους οποίους αποσσύρονται περιοδικά για να ξαναέρθουν πάλι στην γη.

Ο Κόσμος της Σκιάς, του Νου, της Ψυχής, της Ύλης, είναι στις χαμηλότερες βαθμίδες της ύπαρξης. Κι από όλους αυτούς τους κόσμους, ο κόσμος της ύλης είναι ο πιο σκοτεινός

Στον Κόσμο της Σκιάς και στο πιο σκοτεινό μέρος, οι άνθρωποι χτίζουν πολιτισμούς, αυτοκρατορίες, κατακτούν το σύμπαν… μόνο που δεν βλέπουν ότι βρίσκονται στο σκοτεινό μέρος.

Είναι σίγουρο ότι στα εκατομμύρια γαλαξίες που απλώνονται στο σύμπαν υπάρχουν όντα με πολύ (πολύ) υψηλότερη νοημοσύνη από αυτή των ανθρώπων της γης, που έχουν αναπτύξει αληθινούς πολιτισμούς, κι όπου συμβαίνουν πολύ σημαντικότερα γεγονότα από αυτά που συμβαίνουν στη γη…

Οι ανόητοι γήινοι, επειδή είναι ουσιαστικά απομονωμένοι στον πλανήτη τους, και δεν έχουν πληροφορίες από το εξώτερο σύμπαν, πιστεύουν (λόγω έλλειψης νοημοσύνης και φαντασίας) ότι είναι μοναδικοί στο σύμπαν, ότι η γη είναι το κέντρο του σύμπαντος κι ότι ό Όποιος Θεός Υπάρχει ασχολείται μόνο με αυτούς εδώ κάτω και τον ασήμαντο πλανήτη τους. Καμαρώνουν για τον υπανάπτυκτο πολιτισμό της σαβούρας που δημιούργησαν, για την φιλοσοφία της ηλιθιότητας, για την πολιτική της βίας, για την δικαιοσύνη της διαμάχης, για την τέχνη της φλυαρίας, και δεν βλέπουν τα χάλια τους επειδή δεν έχουν μέτρο σύγκρισης με άλλους πολιτισμούς στο σύμπαν…

Αυτοί όμως που γνωρίζουν, κι έχουν μέτρο σύγκρισης, με τους αμέτρητους πολιτισμούς που έχουν αναπτυχθεί στο σύμπαν, δεν μπορούν παρά να έχουν «κατανόηση» για την ανοησία των ανθρώπων.

Αν ο κόσμος της γης και το ανθρώπινο είδος ήταν κάτι σημαντικό, κι αν ο πολιτισμός των ανθρώπων δεν ήταν πολιτισμός της βαρβαρότητας, ίσως άξιζε να ασχοληθούμε με την γη και τις ανθρώπινες κοινωνίες. Τελικά όμως δεν αξίζει τον κόπο… Έτσι το μόνο που μένει είναι απλά να μιλήσουμε για την Αλήθεια… κι όσοι μπορούν θα καταλάβουν.

Μονάχα Όσοι Ζουν την Αλήθεια, Είναι Αλήθεια, κι έχουν Δικαίωμα να Μιλούν για την Αλήθεια. Μονάχα οι Δίκαιοι έχουν Δικαίωμα να Μιλούν για το Δίκαιο. Μονάχα οι αληθινοί άνθρωποι έχουν Δικαίωμα να λένε «είμαστε άνθρωποι».

Βαδίζοντας στην ζωή

Ο Σοφός άνθρωπος Ισορροπεί πάνω στο Κύμα της Ζωής, Πορεύεται με Αυτό, χωρίς να αντιστέκεται, Εκεί που τον Οδηγεί η Ζωή… είναι οι ανόητοι που πνίγονται στα μαύρα νερά της φαντασίας τους, κυνηγώντας φευγαλέα οράματα.

Οι άνθρωποι Ευθύνονται όχι μόνον για τις πράξεις που κάνουν, αλλά και για όλα όσα παραλείπουν να κάνουν… Έτσι η Δικαιοσύνη είναι Ακέραιη.

Στον Αληθινό Κόσμο υπάρχει μονάχα Μια Πραγματικότητα, η Ενότητα της Ύπαρξης, και μία μονάχα σχέση, η Αγάπη που τα Ενώνει όλα, διαλύοντας τις διαφορές… Στον κόσμο των ανθρώπων, της σκέψης, της δυαδικότητας, του εγώ και του διαχωρισμού, υπάρχουν σχέσεις ανάμεσα σε εγώ… αλλά αυτές οι σχέσεις ισχύουν μόνο στο κόσμο των ανθρώπων, της δυαδικότητας, και της φαντασίας.

Οι άνθρωποι Οφείλουν να Δρουν και να αντιδρούν στις καταστάσεις όπου τους Οδηγεί η Ζωή. Έχουν Υποχρέωση στη Δράση! Όμως είναι ανόητοι όσοι νομίζουν ότι μπορούν να κατευθύνουν το Ρεύμα της Ζωής, ότι μπορούν να έχουν ατομικό όφελος από την δράση τους. Οι άνθρωποι δεν έχουν, ουσιαστικά, δικαίωμα στους καρπούς της δράσης! Έτσι είναι η Ζωή!

Τελικά! Υπάρχει τρόπος να αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα όπως είναι; ή πάντα θα παρεμβαίνει η σκέψη, η φαντασία, και θα εμφανίζει σαν πραγματικότητα αυτό που εμείς κατασκευάζουμε; Και η πεποίθηση, η βεβαιότητα, ότι όντως αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα, καθιστά την φαντασία πραγματικότητα; Ίσως μόνο στην φαντασία μας.

Σε πείσμα των ανόητων που αρνούνται την υπερβατική φύση της Ψυχής, όσοι έχουν βρεθεί κοντά σε κάποιον που πεθαίνει διαπιστώνουν μια συγκεκριμένη διαδικασία αποχωρισμού της ύπαρξης από το σώμα, και συγκεκριμένα συμπτώματα, που δεν μπορούν να ερμηνευθούν σαν απόσυρση της εγκεφαλικής δραστηριότητας από το σώμα. Υπήρξαν, σε όλες τις εποχές, άνθρωποι που πραγματοποίησαν αυτό τον διαχωρισμό συνειδητά κι είχαν ενδιαφέρουσες εμπειρίες. Τελικά, αυτός που «φεύγει» διαπιστώνει, με προσωπική εμπειρία, την διαδικασία του αποχωρισμού… κι είναι πολλοί που βρίσκονται μπροστά σε εκπλήξεις.

Όσο και να τεντώνουν οι άνθρωποι τα χέρια δεν μπορούν να αγγίξουν τον Θεό… Γιατί; Επειδή ψάχνουν, επειδή ψάχνουν με λάθος τρόπο, επειδή ψάχνουν σε λάθος μέρος!

Σχετικές ιδέες και συμβουλές

Ο Σοφός Άνθρωπος ισορροπεί στο κύμα της ζωής: Αυτή η ιδέα υποδηλώνει ότι πρέπει να αποδεχτούμε τη ζωή όπως είναι, χωρίς να προσπαθούμε να την αντισταθούμε ή να την ελέγξουμε. Θα πρέπει να μάθουμε να ακολουθούμε τη ροή και να αξιοποιούμε στο έπακρο αυτό που έρχεται στο δρόμο μας.

Οι άνθρωποι είναι υπεύθυνοι για τις πράξεις και την αδράνειά τους: Αυτή η ιδέα είναι μια υπενθύμιση ότι είμαστε όλοι υπεύθυνοι για τις επιλογές μας και τις συνέπειές τους. Δεν μπορούμε να κατηγορήσουμε τους άλλους για τις κακοτυχίες μας, ούτε να περιμένουμε να ανταμειφθούμε επειδή δεν κάνουμε τίποτα.

Υπάρχει μόνο μία Πραγματικότητα: Αυτή η ιδέα βασίζεται στην πεποίθηση ότι είμαστε όλοι διασυνδεδεμένοι και ότι υπάρχει μια ενότητα σε όλη την ύπαρξη. Αυτό σημαίνει ότι οι πράξεις μας έχουν συνέπειες όχι μόνο για εμάς τους ίδιους, αλλά και για τους άλλους και για τον κόσμο συνολικά.

Οι άνθρωποι έχουν καθήκον να αναλάβουν δράση: Αυτή η ιδέα είναι μια υπενθύμιση ότι δεν πρέπει να είμαστε παθητικοί παρατηρητές στη ζωή. Όλοι πρέπει να προσπαθούμε να κάνουμε τη διαφορά στον κόσμο, έστω και με μικρούς τρόπους.

Υπάρχει τρόπος να αντιληφθούμε την πραγματικότητα όπως είναι; Αυτό είναι ένα ερώτημα που διερευνάται από τους φιλοσόφους και τους θεολόγους εδώ και αιώνες. Δεν υπάρχει εύκολη απάντηση, αλλά είναι μια ερώτηση που αξίζει να εξεταστεί.

Η υπερβατική φύση της Ψυχής: Αυτή η ιδέα βασίζεται στην πεποίθηση ότι είμαστε κάτι περισσότερο από τα φυσικά μας σώματα. Έχουμε μια ψυχή που είναι αιώνια και που επιζεί από το θάνατο. Αυτό σημαίνει ότι η ζωή μας έχει νόημα και σκοπό πέρα από την άμεση φυσική μας ύπαρξη.

Ο Θεός δεν είναι κάτι που μπορεί να βρεθεί: Αυτή η ιδέα υποδηλώνει ότι ο Θεός δεν είναι ένα εξωτερικό ον που είναι ξεχωριστό από εμάς. Αντίθετα, ο Θεός είναι μέσα σε όλους μας. Μπορούμε να συνδεθούμε με τον Θεό μέσω των σκέψεων, των συναισθημάτων και των πράξεών μας.

Συμβουλές

Ζήστε την παρούσα στιγμή: Μην μένετε στο παρελθόν ή μην ανησυχείτε για το μέλλον. Εστιάστε στην παρούσα στιγμή και αξιοποιήστε την στο έπακρο.

Να είστε ευγνώμονες για όσα έχετε: Αφιερώστε χρόνο για να εκτιμήσετε τα καλά πράγματα στη ζωή σας, όσο μικρά κι αν φαίνονται.

Να είστε ευγενικοί με τον εαυτό σας και τους άλλους: Αντιμετωπίστε τον εαυτό σας και τους άλλους με συμπόνια και κατανόηση.

Κάντε τη διαφορά στον κόσμο: Βρείτε κάτι για το οποίο είστε παθιασμένοι και εμπλακείτε στο να κάνετε τη διαφορά.

Συνδεθείτε με την πνευματική σας πλευρά: Βρείτε έναν τρόπο να συνδεθείτε με την πνευματικότητά σας, είτε είναι μέσω προσευχής, διαλογισμού ή απλώς περνώντας χρόνο στη φύση.

Ψυχοβιοτικά

Το ανθρώπινο έντερο περιέχει μεγάλο αριθμό μικροοργανισμών. Έχουν απομονωθεί περισσότερα από 1x1014 μικροβιακά κύτταρα, τα οποία αποτελούν το λεγόμενο μικροβίωμα του εντέρου και εμπλέκονται σε ποικίλες λειτουργίες του ανθρώπινου οργανισμού.

Το μικροβίωμα του εντέρου κάθε ατόμου προσδιορίζεται από γενετικούς παράγοντες αλλά και από το φύλο, την ηλικία και τη διατροφή. Έχουμε μόλις πρόσφατα αρχίσει να κατανοούμε την έκταση του ρόλου που παίζει το μικροβίωμα του εντέρου στην υγεία.

Tα προβιοτικά από την άλλη είναι ουσίες αποτελούμενες από μικροοργανισμούς που ανήκουν στη φυσιολογική μικροχλωρίδα του εντέρου, βρίσκονται σε διάφορες τροφές ή σε συμπληρώματα διατροφής και μπορούν να ωφελήσουν ποικιλοτρόπως τη λειτουργία του οργανισμού, εξισορροπώντας τα βακτήρια του εντέρου.

Σε συνέχεια της χρήσης των προβιοτικών, το 2013 ο καθηγητής ψυχιατρικής Timothy Dinan και οι συνεργάτες του εισήγαγαν τον όρο “ψυχοβιοτικά”, για να περιγράψουν μία νέα κατηγορία προβιοτικών, αποτελούμενα από συγκεκριμένα στελέχη, που επηρεάζουν μεν θετικά το μικροβίωμα του εντέρου και τον εντερικό φραγμό αλλά και την επικοινωνία εντέρου- εγκεφάλου, έχοντας ως εκ τούτου θετική επίδραση στη διάθεση, τις γνωστικές λειτουργίες και το άγχος και πιθανή εφαρμογή στη θεραπεία ορισμένων ψυχικών διαταραχών, σε συνδυασμό με την αντίστοιχη φαρμακοθεραπεία (Dinan et al, 2013, Evrensel et al. 2019).

Η κατεύθυνση αυτή, η οποία αφορά ουσιαστικά σε μία νέα θεραπευτική προσέγγιση ορισμένων ψυχιατρικών προβλημάτων προέκυψε από το γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες έρευνες επιβεβαιώνουν την αμφίδρομη σύνδεση ανάμεσα στον εγκέφαλο και το έντερο (Bauer et al. 2019). Το σύστημα της επικοινωνίας ανάμεσα στα δύο αυτά όργανα περιγράφεται με τον όρο “άξονας εντέρου- εγκεφάλου” (brain- gut axis).

Ο μηχανισμός αλληλεπίδρασης του άξονα αυτού δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως αλλά περιλαμβάνει στοιχεία του νευρικού και μεταβολικού συστήματος, των ενδοκρινών αδένων και του ανοσοποιητικού συστήματος (Dinan et al, 2017).

Καταρχάς, το πνευμονογαστρικό νεύρο είναι ένα από τα μεγαλύτερα νεύρα που συνδέουν το έντερο με τον εγκέφαλό μας, στέλνοντας σήματα από το γαστρεντερικό σωλήνα προς τον εγκέφαλο και αντίστροφα σήματα σχετικά με την επαγόμενη αντίδραση (Bonaz et al. 2018).

Ο άξονας υποθαλάμου- υπόφυσης- επινεφριδίων είναι το πρωταρχικό νευροενδοκρινικό σύστημα απόκρισης στο stress. Η κορτιζόλη, η οποία θεωρείται ως κύρια ορμόνη του stress και παράγεται μετά από συγκεκριμένα εγκεφαλικά ερεθίσματα από το φλοιό των επινεφριδίων, υπερπαράγεται σε συνθήκες χρόνιου stress και μπορεί -μεταξύ των άλλων- να αυξήσει τη διαπερατότητα του γαστρεντερικού σωλήνα και να οδηγήσει σε αλλαγές στο μικροβίωμα. Από την άλλη, η ίδια η ανισορροπία στο μικροβίωμα του εντέρου μπορεί να οδηγήσει σε ενεργοποίηση του άξονα υποθαλάμου -υπόφυσης- επινεφριδίων και σε επαγόμενη αντίδραση στο stress, δημιουργώντας έτσι ουσιαστικά ένα φαύλο κύκλο.

Οι ανισορροπίες στο εντερικό μικροβίωμα έχουν συνδεθεί περαιτέρω με παρεκκλίνουσα αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος και υπερπαραγωγή φλεγμονωδών κυτοκινών, οι οποίες με τη σειρά τους φαίνεται ενδεχομένως να αυξάνουν το ρίσκο εμφάνισης ψυχιατρικών νόσων, όπως η κατάθλιψη.

Η επικοινωνία του εγκεφάλου με το έντερο γίνεται περαιτέρω και μέσω συγκεκριμένων χημικών ουσιών- νευροδιαβιβαστών, όπως η σεροτονίνη, η νοραδρεναλίνη, η ντοπαμίνη, η ακετυλοχολίνη και το γαμινοβουτυρικό οξύ (GABA), που παράγονται και από το εντερικό μικροβίωμα. Μάλιστα, το 90%–95% της σεροτονίνης ανευρίσκεται στο επιθήλιο του γαστρεντερικού σωλήνα και στους νευρώνες του εντερικού νευρικού συστήματος και φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο και στην κινητικότητα του γαστρεντερικού σωλήνα.

Στα πλαίσια όλων αυτών των παρατηρήσεων, που αφορούν στην ανατομική και βιοχημική επικοινωνία του εντέρου με τον εγκέφαλο, ξεκίνησε η δοκιμή χρήσης των ψυχοβιοτικών στη θεραπευτική προσέγγιση ορισμένων παθήσεων του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, όπως η κατάθλιψη, η νευρική ανορεξία, οι αγχώδεις διαταραχές, παθήσεις του φάσματος του αυτισμού, η νόσος του Parkinson και άλλες.

Οι μέχρι τώρα μελέτες – αν και αρκετά μικρές από πλευράς αριθμού συμμετεχόντων- έδειξαν μία σαφή ψυχοτρόπο επίδραση, με πιθανή θετική επίπτωση στα επίπεδα κατάθλιψης και άγχους, περιορισμό των σχετιζόμενων με το άγχος συμπεριφορών, βελτίωση των συνυπαρχόντων γαστρεντερικών συμπτωμάτων, βελτίωση της μνήμης, βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, περιορισμό επιθετικών συμπεριφορών σε ασθενείς που βρίσκονται στο φάσμα του αυτισμού.

Τα ψυχοβιοτικά σκευάσματα, και κυρίως το Bifidobacterium infantis, έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως σε ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Η υψηλή συννοσηρότητα των ψυχιατρικών διαταραχών με τις παθήσεις του γαστρεντερικού συστήματος, όπως το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, αποδίδονται ουσιαστικά στην επικοινωνία στο επίπεδο του άξονα εντέρου - εγκεφάλου, η οποία περιγράφηκε παραπάνω.

Ορισμένες μελέτες έχουν καταδείξει τις διαφορές στο εντερικό μικροβίωμα υγιούς πληθυσμού και ασθενών με μείζονα καταθλιπτική διαταραχή (Yong et al. 2020), οδηγώντας σε εφαρμογή της χρήσης ψυχοβιοτικών στη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή.

Από την άλλη, η χρόνια έκθεση σε αγχογόνους παράγοντες οδηγεί σε υπερέκκριση νοραδρεναλίνης, τροποποίηση του εντερικού μικροβιώματος και αυξημένη διαπερατότητα του εντέρου σε βακτήρια και τοξίνες, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση στη συνέχεια του άξονα υποθάλαμου -υπόφυσης- επινεφριδίων ως απάντηση στο stress και τη δημιουργία ενός ατέρμονος φαύλου κύκλου. Φαίνεται εξαιτίας αυτού, τα ψυχοβιοτικά να έχουν μια θετική επίδραση στο φάσμα των αγχωδών διαταραχών.

Μία πολλά υποσχόμενη κατεύθυνση των μελετών αφορά στην εφαρμογή των ψυχοβιοτικών στη θεραπεία της νευρικής ανορεξίας, με στόχο τη μείωση της γαστρεντερικής δυσφορίας και την αύξηση του σωματικού βάρους.

Οι μηχανισμοί με τους οποίους επιτυγχάνονται τα αποτελέσματα των ψυχοβιοτικών έχουν μελετηθεί μέχρι στιγμής πρωτίστως σε ποντίκια.

Παρόλα αυτά, οι μέχρι τώρα μελέτες έδειξαν ότι τα μικροβιακά στελέχη των ψυχοβιοτικών δρουν μέσω της επίδρασης στον άξονα υποθαλάμου -υπόφυσης- επινεφριδίων, μέσω της επίδρασης στο ανοσοποιητικό σύστημα και της αντιφλεγμονώδους δράσης καθώς και μέσω της παραγωγής νευροδιαβιβαστών. Ορισμένες μελέτες κατέδειξαν μείωση των επιπέδων της κορτικοστερόνης- της ορμόνης του stress μετά τη λήψη συγκεκριμένων προβιοτικών.

Άλλα σκευάσματα μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή GABA, επηρεάζοντας έτσι τα επίπεδα άγχους - φόβου. Διαπιστώθηκε επίσης ότι η σύνθεση σεροτονίνης στο έντερο μπορεί να ρυθμιστεί με ορισμένα στελέχη μικροβίων.

Σε ορισμένες μελέτες, τέλος, διαπιστώθηκε αύξηση των επιπέδων ντοπαμίνης και σεροτονίνης στον προμετωπιαίο φλοιό και το ραβδωτό σώμα του εγκεφάλου και σε άλλες, αύξηση των επιπέδων συγκεκριμένων νευροδιαβιβαστών στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου μετά από τη χρήση σκευασμάτων ψυχοβιοτικών.

Συνοψίζοντας, βρισκόμαστε σίγουρα μπροστά σε ένα πολλά υποσχόμενο πεδίο, το οποίο χρήζει σίγουρα περαιτέρω μελέτης, θέτει όμως τις βάσεις μίας πιο ολιστικής και απελευθερωμένης παρενεργειών προσέγγισης ορισμένων παραμέτρων των ψυχικών ασθενειών.

Συνολικά, πολυάριθμες μελέτες απέδειξαν ότι τα ψυχοβιοτικά δύνανται να παίξουν σημαντικό ρόλο στον έλεγχο της διάθεσης, των νοητικών λειτουργιών, της μάθησης καθώς και των διαδικασιών της μνήμης.

Οι ακριβείς μηχανισμοί βρίσκονται ακόμη υπό μελέτη. Δεν είναι άλλωστε τυχαίο ότι ο ίδιος ο Ιπποκράτης είχε διατυπώσει την άποψη ότι οι ρίζες της καλής και της κακής υγείας βρίσκονται στο έντερο.

Τι είναι η Αυτοπραγμάτωση

Η αυτοπραγμάτωση είναι μια πολύπλευρη έννοια που αντιπροσωπεύει την πραγμάτωση των διανοητικών, ψυχολογικών και σωματικών ικανοτήτων του ατόμου. Είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από την πλήρη ανάπτυξη και πραγμάτωση των δυνατοτήτων, των ικανοτήτων, των ταλέντων και των ονείρων του ατόμου. Η αυτοπραγμάτωση είναι κάτι περισσότερο από ένας ψυχολογικός όρος- είναι ένα ταξίδι προς την επίτευξη του μέγιστου που μπορεί να είναι κανείς.

Ένας τρόπος για να κατανοήσουμε την αυτοπραγμάτωση είναι ως μια αίσθηση πληρότητας και εσωτερικής ισορροπίας. Αυτή η κατάσταση ισορροπίας επιτυγχάνεται όταν το άτομο αναπτύσσει πλήρως τις ικανότητες και τις δυνατότητές του, οδηγώντας στην πραγμάτωση των εγγενών ικανοτήτων του.

Σκεφτείτε έναν καλλιτέχνη που πάντα φιλοδοξούσε να ζωγραφίζει. Μπορεί να νιώσει μια αίσθηση αυτοπραγμάτωσης μόλις καταφέρει να δημιουργήσει ένα αριστούργημα που εκφράζει με ακρίβεια τα εσωτερικά του συναισθήματα.

Η αυτοπραγμάτωση παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανθρώπινη ανάπτυξη. Σηματοδοτεί τη διαδικασία να γίνει κανείς η καλύτερη εκδοχή του εαυτού του, να φτάσει στο μέγιστο των δυνατοτήτων του και να αποκτήσει μια αίσθηση ικανοποίησης και εκπλήρωσης. Ένας φοιτητής που σπουδάζει επιμελώς για να κατακτήσει τον τομέα που έχει επιλέξει και να συνεισφέρει σημαντικά σε αυτόν, μπορεί να ειπωθεί ότι προσπαθεί για την αυτοπραγμάτωση.

Κατανόηση της αυτοπραγμάτωσης

Η αυτοπραγμάτωση έχει ουσιαστικά να κάνει με την ανακάλυψη και την ενεργοποίηση των έμφυτων ταλέντων σας, την ανάπτυξη των ικανοτήτων σας και την προσπάθεια για την επίτευξη των στόχων σας. Στη σφαίρα των ανθρώπινων αναγκών, θεωρείται μία από τις πιο θεμελιώδεις. Η ικανοποίηση αυτής της ανάγκης επιφέρει μια αίσθηση πληρότητας.


Ένας μουσικός μπορεί να βρει την ικανοποίηση συνθέτοντας πρωτότυπα κομμάτια και ερμηνεύοντάς τα, βιώνοντας την αυτοπραγμάτωση κατά τη διαδικασία αυτή. Η σημασία της αυτοπραγμάτωσης έγκειται όχι μόνο στο ρόλο της στην προσωπική ανάπτυξη και εξέλιξη αλλά και στη συμβολή της σε μια γεμάτη σκοπό ζωή.

Το ταξίδι προς την αυτοπραγμάτωση

Η αυτοπραγμάτωση δεν είναι μια στατική κατάσταση αλλά ένα δυναμικό, συνεχές ταξίδι αυτογνωσίας και προσωπικής ανάπτυξης. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τον καθορισμό προσωπικών στόχων, την επιμελή εργασία προς την κατεύθυνση αυτή και την επίτευξή τους. Ένας επιχειρηματίας μπορεί να θέσει ως στόχο την έναρξη μιας επιτυχημένης επιχείρησης. Το ταξίδι προς αυτόν τον στόχο, γεμάτο μάθηση, αποτυχίες και τελική επιτυχία, μπορεί να οδηγήσει στην αυτοπραγμάτωση.

Το ταξίδι προς την αυτοπραγμάτωση επηρεάζεται βαθιά από τις προσωπικές εμπειρίες, τις αλληλεπιδράσεις με τους άλλους και τη διαμόρφωση αξιών και απόψεων. Αυτά τα στοιχεία συμβάλλουν στη διαμόρφωση της προσωπικότητας, των αντιλήψεων και των φιλοδοξιών του ατόμου, οδηγώντας το πιο κοντά στην αυτοπραγμάτωση. Η εμπειρία ενός ατόμου, για παράδειγμα, με την προστασία του περιβάλλοντος, μπορεί να το οδηγήσει να εκτιμήσει την αειφορία, επηρεάζοντας τους στόχους της ζωής του και οδηγώντας σε αίσθημα ολοκλήρωσης όταν οι στόχοι αυτοί επιτευχθούν.

Η ιεραρχία των αναγκών του Maslow και η αυτοπραγμάτωση

Η ιεραρχία των αναγκών του Abraham Maslow είναι μια γνωστή ψυχολογική θεωρία που περιγράφει τα διάφορα επίπεδα των ανθρώπινων αναγκών – βασικές, ασφάλειας, κοινωνικές, εκτίμησης, γνωστικές και αισθητικές. Στην κορυφή αυτής της ιεραρχίας βρίσκεται η αυτοπραγμάτωση , την οποία ο Maslow περιέγραψε ως το αποκορύφωμα της εκπλήρωσης των ονείρων και των προσδοκιών του ατόμου.

Ένα άτομο που έχει ικανοποιήσει τις βασικές του ανάγκες, όπως η τροφή, η ασφάλεια και η κοινωνική σύνδεση, μπορεί στη συνέχεια να επιδιώξει την αυτοεκτίμηση και την αυτοπραγμάτωση, εργαζόμενο για την επίτευξη των ονείρων και των φιλοδοξιών του.

Ωστόσο, για να επικεντρωθεί στην αυτοπραγμάτωση, πρέπει πρώτα να εκπληρωθούν οι βασικές ανάγκες που βρίσκονται στη βάση της πυραμίδας. Αυτό υποδηλώνει ότι η αυτοπραγμάτωση είναι μια ολοκληρωμένη διαδικασία που βασίζεται στην εκπλήρωση των βασικών ανθρώπινων αναγκών.

Χαρακτηριστικά των ατόμων που έχουν επιτύχει την αυτοπραγμάτωση

Τα άτομα που έχουν επιτύχει την αυτοπραγμάτωση συχνά εμφανίζουν συγκεκριμένα κοινά χαρακτηριστικά, όπως η αυτοαποδοχή, η ανοιχτή σκέψη και η εστίαση στην επίλυση σημαντικών προβλημάτων. Ένα αυτοπραγματοποιημένο άτομο μπορεί να αποδέχεται περισσότερο τις δυνάμεις και τις αδυναμίες του, θεωρώντας τες ως τομείς ανάπτυξης και όχι ως ελαττώματα.

Οι άνθρωποι που βρίσκονται στο ζενίθ της αυτοπραγμάτωσης τείνουν να δίνουν προτεραιότητα στην προσωπική ανάπτυξη έναντι επιφανειακών στοιχείων όπως η φήμη και το κύρος. Εκτιμούν την ανάπτυξή τους περισσότερο από την κοινωνική επικύρωση. Ένας αυτοπραγματοποιημένος συγγραφέας μπορεί να εστιάζει περισσότερο στη βελτίωση της γραφής του και στην ανάπτυξη ουσιαστικών ιστοριών παρά στην εμμονή με τους αριθμούς πωλήσεων ή τη δημοτικότητα.

Η εκτίμηση των απλών θαυμάτων της ζωής και η ανεξαρτησία από τις γνώμες των άλλων είναι επίσης κοινά μεταξύ των αυτοπραγματοποιημένων ατόμων. Τείνουν να βιώνουν συχνές στιγμές δέους και θαυμασμού και επηρεάζονται λιγότερο από τις κοινωνικές πιέσεις ή προσδοκίες. Ένα αυτοπραγματοποιημένο άτομο μπορεί να βρει βαθιά ικανοποίηση σε μια ήσυχη βόλτα στο πάρκο, αδιαφορώντας για τις αντιλήψεις των άλλων σχετικά με αυτή την απλή απόλαυση.

Maslow VS Gellerman: Προοπτικές για τα κίνητρα

Στο πεδίο των θεωριών παρακίνησης, οι προοπτικές του Maslow και του Saul Gellerman προσφέρουν αντίθετες απόψεις. Ενώ η θεωρία του Maslow τοποθετεί την αυτοπραγμάτωση στην κορυφή των ανθρώπινων αναγκών, δίνοντας έμφαση στην εξέλιξη από τις βασικές ανάγκες στην αυτοεκπλήρωση, η θεωρία του Gellerman ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση.

Ο Gellerman δίνει έμφαση στο προσωπικό συμφέρον ως τη μοναδική μορφή κινήτρων, υποδηλώνοντας ότι τα άτομα καθοδηγούνται κυρίως από τα προσωπικά τους συμφέροντα. Ένα άτομο μπορεί να εργαστεί σκληρά για να κερδίσει μια προαγωγή, όχι λόγω της επιθυμίας για αυτοπραγμάτωση, αλλά λόγω του ιδιοτελούς συμφέροντος του οικονομικού κέρδους.

Ωστόσο, η θεωρία του Gellerman υπογραμμίζει επίσης τη σημασία του να ωφελείται ο ίδιος χωρίς να προκαλεί βλάβη στους άλλους, υποδηλώνοντας μια ισορροπία μεταξύ προσωπικής φιλοδοξίας και κοινωνικής ευθύνης.

Ένα άτομο που παλεύει με χαμηλή αυτοεκτίμηση θα μπορούσε να μάθει να εκτιμά την αυτοεκτίμησή του και να σέβεται και την αξία των άλλων. Αυτό μπορεί να είναι ένα σημαντικό βήμα στο ταξίδι τους προς την αυτοπραγμάτωση. Με αυτόν τον τρόπο, μπορεί να προσφέρει ένα υποστηρικτικό και μετασχηματιστικό περιβάλλον για τα άτομα που βρίσκονται στην πορεία προς την αυτοπραγμάτωση.

Πρακτικά βήματα προς την αυτοπραγμάτωση

Η επίτευξη της αυτοπραγμάτωσης συχνά συνεπάγεται την πρόκληση των ορίων του ατόμου και την έξοδο από τη ζώνη άνεσης. Ένα άτομο μπορεί πάντα να ονειρευόταν να γίνει δημόσιος ομιλητής, αλλά να το συγκρατεί ο φόβος. Το να ξεπεράσει αυτόν τον φόβο και να ανέβει στη σκηνή μπορεί να είναι ένα βήμα προς την αυτοπραγμάτωση.

Η επιδίωξη της αυτοπραγμάτωσης περιλαμβάνει επίσης τη δημιουργία ενός καταλόγου στόχων ζωής και την εστίαση σε αυτούς ως πορεία προς την αυτοπραγμάτωση. Αυτός ο κατάλογος μπορεί να περιλαμβάνει προσωπικούς, επαγγελματικούς και πνευματικούς στόχους που ευθυγραμμίζονται με τις αξίες και τις φιλοδοξίες του ατόμου. Η επικέντρωση σε αυτούς τους στόχους παρέχει μια σαφή κατεύθυνση προς την αυτοπραγμάτωση.

Η επιμονή στις δυσκολίες είναι ένα άλλο βασικό στοιχείο στο ταξίδι προς την αυτοπραγμάτωση. Ο δρόμος προς την αυτοπραγμάτωση είναι συχνά γεμάτος προκλήσεις και εμπόδια. Το ξεπέρασμα αυτών των εμποδίων και η επιμονή στην επιδίωξη των στόχων είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη της αυτοπραγμάτωσης.

Ο ρόλος της αυτογνωσίας στην αυτοπραγμάτωση

Η βαθιά αυτογνωσία είναι αναπόσπαστο μέρος του ταξιδιού της αυτοπραγμάτωσης. Περιλαμβάνει την ικανότητα ενδοσκόπησης, κατανόησης των συναισθημάτων και των κινήτρων του ατόμου και αποδέσμευσης από τις άμυνες του εγώ. Ένα άτομο μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι η επιθυμία του να είναι τέλειο πηγάζει από το φόβο της κρίσης. Η αναγνώριση αυτού του φόβου και η αποδέσμευση από την ανάγκη για τελειότητα μπορεί να είναι ένα βήμα προς την αυτοπραγμάτωση.

Η αυτογνωσία περιλαμβάνει επίσης την ικανότητα να ακούει κανείς τον εαυτό του και να σέβεται τις ανάγκες και τις επιθυμίες του. Ένα άτομο μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι είναι πιο ευτυχισμένο όταν έχει χρόνο για δημιουργικές ασχολίες. Η ιεράρχηση αυτής της ανάγκης για δημιουργικότητα μπορεί να τον οδηγήσει πιο κοντά στην αυτοπραγμάτωση. Με αυτόν τον τρόπο, η αυτογνωσία συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη ενός ισορροπημένου και ολοκληρωμένου εαυτού.

Αγκαλιάζοντας την αυτοπραγμάτωση για προσωπική ανάπτυξη

Συνοψίζοντας, η αυτοπραγμάτωση αντιπροσωπεύει το συνεχές ταξίδι της αυτοβελτίωσης, της αυτογνωσίας και της ανάπτυξης ικανοτήτων και δεξιοτήτων. Αποτελεί την κορυφή της ιεραρχίας των αναγκών του Maslow, σηματοδοτώντας την ανθρώπινη προσδοκία για μια ολοκληρωμένη και ουσιαστική ζωή.

Η υιοθέτηση της αυτοπραγμάτωσης καθοδηγεί τα άτομα προς την προσωπική ανάπτυξη, την αυτοανακάλυψη και την υλοποίηση του πληρέστερου δυναμικού τους. Ενθαρρύνει μια ζωή σε αρμονία με τις αξίες, τις φιλοδοξίες και τον αυθεντικό εαυτό του ατόμου. Ως εκ τούτου, η αυτοπραγμάτωση δεν είναι απλώς μια ψυχολογική έννοια- είναι ένας τρόπος ζωής που ανοίγει το δρόμο για την προσωπική ολοκλήρωση και μια ουσιαστική ύπαρξη.