Σήμερα, με την Τεχνητή Νοημοσύνη βαθιάς μάθησης, το ερώτημα έχει αλλάξει: μπορούν οι ΑΙ να ξεπεράσουν την ανθρώπινη νοημοσύνη σε τέτοιο βαθμό ώστε οι άνθρωποι να καταστούν παρωχημένοι; Η επιτυχία του ChatGPT έχει, ουσιαστικά, δώσει μια οριστική απάντηση στο τεστ Turing.
Το 1973, η βρετανική κυβέρνηση ανέθεσε τη συγγραφή μιας έκθεσης για το μέλλον της Τεχνητής Νοημοσύνης στον τότε Λουκασιανό Καθηγητή Μαθηματικών στο Κέιμπριτζ, Τζέιμς Λάιτχιλ. Ο Λάιτχιλ εξέφρασε την απογοήτευσή του, σημειώνοντας ότι, από την εποχή των ανακαλύψεων του Άλαν Τιούρινγκ, «σε κανένα τμήμα του πεδίου δεν έχουν παραχθεί μέχρι τότε αποτελέσματα με τον σημαντικό αντίκτυπο που είχε υποσχεθεί αρχικά».
Έκτοτε έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Η περίοδος εκείνη έμεινε γνωστή στη Βρετανία ως «ο Χειμώνας της Τεχνητής Νοημοσύνης». Η επανάσταση που ακολούθησε σχετίστηκε, σε μεγάλο βαθμό, με το υλικό υπόβαθρο των «σκεπτόμενων μηχανών». Στα τέλη της δεκαετίας του 1980 αναπτύχθηκαν τα νευρωνικά δίκτυα, τα οποία μιμούνται τον τρόπο λειτουργίας του ανθρώπινου εγκεφάλου. Μέσω της προσαρμογής των συνδέσεων μεταξύ των τεχνητών νευρώνων ως απόκριση σε νέα δεδομένα, τα δίκτυα αυτά μπορούν να μαθαίνουν και να ανακαλύπτουν αλγορίθμους.
Με τα λεγόμενα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα (Large Language Models – LLMs), η Τεχνητή Νοημοσύνη βαθιάς μάθησης έχει, για πρώτη φορά στην ιστορία, παραγάγει κάτι πιο έξυπνο από τον άνθρωπο. Βεβαίως, τα LLMs –όπως το ChatGPT– εξακολουθούν να κάνουν λάθη. Η πλήρης εξάλειψη του σφάλματος είναι λίγο-πολύ αδύνατη. Ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις –και ελπίδα– ότι όσο οι ΑΙ αποκτούν μεγαλύτερη αυτοεπίγνωση, θα μπορούν να αυτοδιορθώνονται. Στην κοινότητα της Τεχνητής Νοημοσύνης υπάρχει ελάχιστη αμφιβολία ότι η εμφάνιση υπερανθρώπινης νοημοσύνης είναι ζήτημα χρόνου.
Συνιστά αυτό υπαρξιακή απειλή για την ανθρώπινη νοημοσύνη; Ένα επιχείρημα υπέρ τού ότι η απειλή δεν είναι σοβαρή έχει ως εξής:
Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι απλώς ένα εργαλείο.
Τα εργαλεία χρειάζονται ανθρώπους για να λειτουργήσουν (να επισκευαστούν, να διορθωθούν, να βελτιωθούν).
Άρα, η Τεχνητή Νοημοσύνη χρειάζεται ανθρώπινη νοημοσύνη.
Είναι αυτό το επιχείρημα ορθό; Εξαρτάται από την ορθότητα της δεύτερης προκείμενης. Δεν είναι καθόλου αυτονόητο ότι ισχύει. Αν υπερευφυή συστήματα μπορούν να λειτουργούν και να εξελίσσονται αυτόνομα, τότε το επιχείρημα καταρρέει.
Ένα δεύτερο επιχείρημα είναι το εξής:
Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι ζωντανή (δεν έχει στόχους, σχέδια δράσης, επιθυμίες και πεποιθήσεις).
Για να είναι κάτι γνήσια νοήμον πρέπει να είναι ζωντανό.
Άρα, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν είναι γνήσια νοήμων.
Όπως το έθεσε ο Μαρκ Αντρίσεν, κορυφαίος επενδυτής τεχνολογίας στη Silicon Valley: «η ΑΙ δεν πρόκειται να είναι ζωντανή περισσότερο απ’ όσο είναι ζωντανή η τοστιέρα σας».
Είναι όμως καλό αυτό το επιχείρημα; Εξαρτάται και πάλι από τις προκείμενές του. Πρώτον, το πρακτικό κριτήριο –ότι δηλαδή για να κατανοήσεις τον κόσμο πρέπει να δρας φυσικά μέσα σε αυτόν– είναι προβληματικό. Δεύτερον, υπάρχουν έννοιες με τις οποίες οι ΑΙ μπορούν να έχουν στόχους, σχέδια δράσης και παρόμοια χαρακτηριστικά. Μπορούν, για παράδειγμα, να επιδιώκουν την αυτοσυντήρησή τους.
Δεν μπορούμε άραγε να γράψουμε έναν αλγόριθμο που να αποτρέπει την κακόβουλη συμπεριφορά των ΑΙ; Κάτι τέτοιο αποτέλεσε, στην ουσία, τον όρο που έθεσε ο ιδρυτής της DeepMind, Ντέμης Χασάμπης, για την πώλησή της στην Google το 2014. Μόνο που αυτή τη φορά ο όρος έλαβε τη μορφή μιας μόνιμης Επιτροπής Ηθικής, η οποία θα εποπτεύει οποιαδήποτε νοημοσύνη υπερβαίνει την ανθρώπινη.
Η απάντηση είναι ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να διατυπωθεί μια συνάρτηση που να κάνει ακριβώς αυτό που επιθυμούμε. Κατά κανόνα, η Τεχνητή Νοημοσύνη θα εντοπίσει παραθυράκια.
Πού μας οδηγούν όλα αυτά; Σε έναν ιστό ερωτημάτων: έχουν οι ΑΙ συνείδηση; Είναι ζωντανές; Ποια είναι τα διακριτά χαρακτηριστικά της ανθρώπινης νοημοσύνης; Έχει ήδη επιτευχθεί νοημοσύνη επιπέδου ανθρώπου; Μπορούν οι ΑΙ να μας επηρεάσουν ή και να μας ελέγξουν;
Αναφέρεται, για παράδειγμα, ότι ένα drone με Τεχνητή Νοημοσύνη, σχεδιασμένο από το Αμερικανικό Ναυτικό για την αναχαίτιση πυραύλων εδάφους-αέρος, αλλά υπό την καθοδήγηση ανθρώπινου χειριστή, επιτέθηκε στον ίδιο τον χειριστή του.
Ο Ίλον Μασκ πιστεύει ότι είμαστε καταδικασμένοι. Οι υπερευφυείς ΑΙ θα κυριαρχήσουν στο σύμπαν, αλλά θα διατηρήσουν την ανθρώπινη νοημοσύνη από περιέργεια – επειδή ένα σύμπαν με ανθρώπους είναι πιο ενδιαφέρον.
Αυτό μου θυμίζει το εξαιρετικό επεισόδιο της σειράς The Twilight Zone με τίτλο “To Serve Man”. Σε αυτό, ένας εξωγήινος πολιτισμός εμφανίζεται στη Γη κρατώντας ένα παχύ βιβλίο με τον τίτλο “To Serve Man”, γραμμένο σε ακατανόητη γλώσσα. Οι εξωγήινοι γίνονται δεκτοί με ενθουσιασμό από τους ανθρώπους. Τελικά αποκαλύπτεται ότι το βιβλίο είναι βιβλίο μαγειρικής – με συνταγές για το πώς, κυριολεκτικά, να «σερβίρεις τον άνθρωπο».
Ηθικό δίδαγμα: Μέχρι σήμερα, οι ΑΙ χρειάζονται την ανθρώπινη νοημοσύνη για να λειτουργήσουν. Είναι δική μας ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι τα πράγματα θα παραμείνουν έτσι.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου