Ένας ρόλος που είχα δημιουργήσει με κόπο και αφοσίωση εξαφανίστηκε από τη μια στιγμή στην άλλη. Η ζωή που κάποτε ένιωθα πως είχε νόημα, σταθερότητα και ομορφιά, έμοιαζε πλέον να έχει διαλυθεί. Βρέθηκα να στέκομαι μέσα στα συντρίμμια μιας πραγματικότητας που μέχρι τότε θεωρούσα δεδομένη».
Η ταυτότητά της Α. ήταν βαθιά συνδεδεμένη με όλα όσα είχε δημιουργήσει. Όταν αυτά χάθηκαν, ένιωσε σαν να έχασε το έδαφος κάτω από τα πόδια της. Η αίσθηση αποπροσανατολισμού ήταν έντονη και ο φόβος πραγματικός. «Ποια ήμουν χωρίς αυτό το πλαίσιο; Ποια κατεύθυνση θα έπαιρνε πλέον η ζωή μου;» Οι απαντήσεις δεν ήταν καθόλου ξεκάθαρες και αυτό έκανε την αβεβαιότητα ακόμη πιο δύσκολη.
Άραγε μέσα σε αυτή τη φαινομενική διάλυση, θα αρχίσει σιγά σιγά να εμφανίζεται κάτι απροσδόκητο; Η πιθανότητα για κάτι νέο ίσως;
Όταν ο Πόλεμος Φτάνει Μέχρι το Σπίτι μας
Υπάρχουν γεγονότα που μπορούν να τραυματίσουν βαθιά την ανθρώπινη ψυχή, και ο πόλεμος αποτελεί ίσως ένα από τα πιο σκληρά από αυτά. Ένας στρατιώτης ζει καθημερινά με την πιθανότητα να τραυματιστεί σοβαρά ή να χάσει τη ζωή του, ενώ ταυτόχρονα καλείται να επιτεθεί σε άλλους ανθρώπους. Από την άλλη πλευρά, ένας πρόσφυγας αναγκάζεται να αφήσει πίσω του την καθημερινότητά του, το σπίτι του, τα υπάρχοντά του και συχνά ακόμα τους ανθρώπους που αγαπά. Όταν κάποιος καταφέρει να επιβιώσει, οι ψυχικές πληγές που αφήνει μια τέτοια εμπειρία τον συνοδεύουν για ολόκληρη τη ζωή του.
Η ένταση και το βάθος του πόνου όσων βιώνουν τέτοιες καταστάσεις είναι δύσκολο να το αντιληφθεί κανείς πλήρως. Ωστόσο, ακόμη κι αν κάποιος βρίσκεται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από μια εμπόλεμη περιοχή, αυτό δεν σημαίνει ότι παραμένει ανεπηρέαστος. Συχνά η ημέρα ξεκινά με έλεγχο των ειδήσεων…αν έχεις καταφέρει να κοιμηθείς. Πόσοι άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους τη νύχτα που πέρασε; Πόσα κτίρια καταστράφηκαν; Πέταξαν αεροπλάνα; Κατάφεραν οι άνθρωποι να διαφύγουν; Έκανε η εκάστοτε κυβέρνηση όσα μπορούσε για να προστατεύσει τους πολίτες της;
Όλες αυτές οι εικόνες καταστροφής, φόβου και ανθρώπινου πόνου φτάνουν καθημερινά στις οθόνες των κινητών μας. Είναι αδύνατο να εκτίθεται κανείς συνεχώς σε τέτοιες πληροφορίες και να παραμένει εντελώς ανεπηρέαστος. Πόσες φορές έχουμε δει βίντεο με παιδιά που σώθηκαν την τελευταία στιγμή; Παιδιά που ζητούν τους γονείς τους, που κρυώνουν, που πεινούν, που είναι τραυματισμένα.
Ακόμη και η παρακολούθηση αυτών των εικόνων μπορεί να δημιουργήσει έντονη συναισθηματική φόρτιση. Και όταν κάποιος έχει προσωπικούς δεσμούς με ανθρώπους που βρίσκονται μέσα σε μια τέτοια πραγματικότητα, το συναίσθημα γίνεται ακόμη πιο βαρύ. Το σώμα μπορεί να παγώσει, να μουδιάσει, το μυαλό να θολώσει. Κάποιες φράσεις μένουν χαραγμένες στη μνήμη, όπως εκείνη: «Αν ήσουν εδώ μαμά, θα είχες πεθάνει από τους ήχους των βομβαρδισμών. Φοβάμαι και εγώ, αλλά δεν λέω τίποτα στον μπαμπά για να μη στεναχωρηθεί. Είναι σαν πυροτεχνήματα, μόνο που όλοι τρέχουν.»
Όταν το Σώμα Μιλά Μέσα στην Κρίση
Οι κρίσεις αυτού του μεγέθους επιβαρύνουν βαθιά την ψυχική υγεία, είτε κάποιος βρίσκεται μέσα στο επίκεντρο των γεγονότων είτε τα παρακολουθεί από απόσταση. Όταν το άγχος γίνεται έντονο, το σώμα αρχίζει να αντιδρά. Το στήθος βαραίνει, το στομάχι σφίγγεται και η αναπνοή γίνεται πιο γρήγορη και ρηχή. Η ανησυχία αυξάνεται, η ευερεθιστότητα εμφανίζεται πιο εύκολα και συχνά υπάρχει μια αίσθηση πως τα δάκρυα βρίσκονται κοντά, ακόμη κι αν τελικά δεν έρχονται.
Παρόλο που οι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι επεξεργάζονται τέτοιες εμπειρίες διαφέρουν, δεν είμαστε εντελώς αβοήθητοι απέναντι σε αυτές. Η ψυχολογική επιστήμη έχει μελετήσει για δεκαετίες πώς μπορούμε να ανταποκριθούμε όταν η ζωή μοιάζει να διαλύεται. Μέσα από αυτή την έρευνα έχουν προκύψει τρόποι που μπορούν να μας βοηθήσουν να παραμείνουμε σταθεροί ακόμη και μέσα στη δυσκολία.
Σταθερότητα Μέσα στη Θύελλα
Όταν μια έντονη θύελλα περνά μέσα από μια περιοχή, κάποια δέντρα πέφτουν εύκολα, ενώ άλλα παραμένουν όρθια. Αν τα παρατηρήσει κανείς επιφανειακά, μπορεί να φαίνονται παρόμοια. Αν όμως κοιτάξει κάτω από το έδαφος, θα ανακαλύψει τη διαφορά. Τα δέντρα που αντέχουν έχουν αναπτύξει βαθιές και εκτεταμένες ρίζες. Παράλληλα, έχουν την ικανότητα να λυγίζουν ελαφρά με τον άνεμο αντί να αντιστέκονται άκαμπτα. Αυτή η ισορροπία ανάμεσα στη δύναμη και την ευελιξία είναι που τα κάνει πραγματικά ανθεκτικά.
Με παρόμοιο τρόπο, όταν μια συναισθηματική θύελλα εμφανίζεται στη ζωή μας, μπορούμε να διατηρήσουμε τη σταθερότητά μας αν μάθουμε να «ριζώνουμε» μέσα στο παρόν. Αυτό σημαίνει ότι μπορούμε να αναγνωρίζουμε τον πόνο και τα δύσκολα συναισθήματα, χωρίς όμως να παρασυρόμαστε ολοκληρωτικά από αυτά.
Η Αβεβαιότητα της Κατάρρευσης
Όταν η ζωή όπως την γνωρίζαμε αλλάζει δραματικά ή καταρρέει, είναι φυσιολογικό να βιώνουμε έναν έντονο αποπροσανατολισμό. Στην ψυχολογία αυτή η εμπειρία ονομάζεται γνωστική ασυμφωνία, μια κατάσταση εσωτερικής έντασης που εμφανίζεται όταν συνυπάρχουν δύο αντικρουόμενες πραγματικότητες.
Η παλιά μορφή της ζωής μας έχει πλέον χαθεί, ενώ η νέα δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί. Αυτή η μεταβατική περίοδος συχνά γεμίζει με φόβο, θλίψη και αβεβαιότητα. Κι όμως, μέσα σε αυτό το κενό κρύβεται ένα παράδοξο. Ο αποπροσανατολισμός μπορεί να αποτελέσει το σημείο από το οποίο ξεκινά η αλλαγή. Όταν οι παλιές βάσεις διαλύονται, δημιουργείται ταυτόχρονα χώρος για επαναπροσδιορισμό. Μέσα σε αυτό τον χώρο μπορούμε να επανεξετάσουμε ποιοι είμαστε και τι πραγματικά έχει αξία για εμάς.
Βήμα 1: Παρατήρησε τι Συμβαίνει Μέσα σου
Το πρώτο βήμα είναι να στρέψουμε την προσοχή μας σε αυτό που συμβαίνει μέσα μας και να το παρατηρήσουμε με επίγνωση. Οι σκέψεις μπορεί να γεμίσουν με ανησυχίες για το μέλλον ή με τύψεις και αναμνήσεις από το παρελθόν. Παράλληλα, έντονα συναισθήματα όπως θυμός, θλίψη, απογοήτευση ή ακόμη και απελπισία, μπορεί να εμφανιστούν ταυτόχρονα και να μας κατακλύσουν.
Όταν όλα αυτά συνυπάρχουν, είναι εύκολο να νιώσουμε ότι χάνουμε την εσωτερική μας ισορροπία. Ωστόσο, το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα δεν είναι να προσπαθήσουμε να τα διώξουμε, αλλά απλώς να αναγνωρίσουμε την παρουσία τους. Να σταθούμε για μια στιγμή και να πούμε στον εαυτό μας: «Να η θύελλα.»
Βήμα 2: Κοιτάζοντας Προς τα Μέσα
Αφού αναγνωρίσουμε την «θύελλα», το επόμενο βήμα είναι να στραφούμε προς τον εσωτερικό μας κόσμο και να παρατηρήσουμε τι συμβαίνει μέσα μας. Ποιες σκέψεις εμφανίζονται; Ποια συναισθήματα αναδύονται; Σε ποιο σημείο του σώματος τα αισθάνομαι;
Υπάρχουν άλλες σωματικές αισθήσεις που μπορώ να παρατηρήσω;
Για να το κάνουμε αυτό, χρειάζεται να επιβραδύνουμε. Να προσεγγίσουμε τον εαυτό μας με περιέργεια, όπως ένας επιστήμονας που απλώς παρατηρεί όσα συμβαίνουν, χωρίς κριτική και χωρίς την ανάγκη να τα αλλάξει.
Βήμα 3: Παρατηρώντας τον Κόσμο Γύρω μας
Το επόμενο βήμα είναι να στρέψουμε την προσοχή μας στον εξωτερικό κόσμο. Παρατήρησε τι υπάρχει γύρω σου: ονόμασε πέντε πράγματα που μπορείς να δεις και τρία που μπορείς να ακούσεις. Στάσου για λίγο και πρόσεξε αν υπάρχει κάποια μυρωδιά στον χώρο ή κάποια γεύση που μπορείς να διακρίνεις.
Μπορείς επίσης να αγγίξεις ένα αντικείμενο ή μια επιφάνεια κοντά σου και να παρατηρήσεις την υφή και την αίσθησή του. Με αυτόν τον τρόπο επανασυνδέεσαι με το παρόν και υπενθυμίζεις στον εαυτό σου ότι βρίσκεσαι εδώ, μέσα σε έναν πραγματικό κόσμο που συνεχίζει να υπάρχει γύρω σου.
Η Δύναμη της Γείωσης
Όταν εφαρμόζουμε αυτή τη διαδικασία γείωσης, το στρες γίνεται πιο διαχειρίσιμο. Αντί να μας παρασύρει η συναισθηματική θύελλα, επανασυνδεόμαστε με τον εαυτό μας και με το περιβάλλον μας. Η γείωση δεν εξαφανίζει τις δυσκολίες ούτε κάνει την θύελλα να κοπάσει. Αυτό που προσφέρει είναι σταθερότητα και ευελιξία μέχρι να περάσει.
Και αν η θύελλα εμφανιστεί εκατό ή χίλιες φορές, η διαδικασία παραμένει η ίδια: την παρατηρούμε, συνδεόμαστε με τον εσωτερικό μας κόσμο και έπειτα με τον εξωτερικό.Δεν πρόκειται για μάχη ή αντίσταση. Είναι μια στάση αποδοχής απέναντι σε αυτό που συμβαίνει, χωρίς να αφήνουμε τον εαυτό μας να καταρρέει.
Οι Ευκαιρίες Μέσα στην Αβεβαιότητα
Έρευνες γύρω από τη μετατραυματική ανάπτυξη δείχνουν ότι, μετά από έντονες ανατροπές στη ζωή, πολλοί άνθρωποι αναπτύσσουν μεγαλύτερη ψυχική δύναμη, δημιουργούν βαθύτερες σχέσεις και αποκτούν μια ανανεωμένη αίσθηση νοήματος.
Όταν η ζωή αλλάζει δραματικά, μπορεί να αναδυθούν και σημαντικές ευκαιρίες. Η ελευθερία από παλιούς ρόλους και ταυτότητες που κάποτε πιστεύαμε ότι έπρεπε να διατηρούμε, ο χώρος για νέες επιλογές και κατευθύνσεις που ευθυγραμμίζονται περισσότερο με τις αξίες και τις πραγματικές μας ανάγκες, αλλά και η επανασύνδεση με τη διαίσθησή μας, καθώς η μείωση των εξωτερικών προσδοκιών μάς επιτρέπει να ακούσουμε πιο καθαρά τη δική μας εσωτερική φωνή.
Το Δώρο που Κρύβεται Μέσα στην Κατάρρευση
Όταν τα πράγματα καταρρέουν, συχνά αναγκαζόμαστε να αφήσουμε πίσω μας την ψευδαίσθηση ότι μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα. Αν και αυτή η διαδικασία μπορεί να είναι επώδυνη, ταυτόχρονα ανοίγει τον δρόμο για μια βαθύτερη μορφή ελευθερίας.
Μέσα από αυτή τη ρωγμή αρχίζουμε να αποδεσμευόμαστε από άκαμπτες ιστορίες για το ποιοι είμαστε και για το πώς «πρέπει» να εξελίσσεται η ζωή μας. Αν επιτρέψουμε στον εαυτό μας να παραμείνει για λίγο μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα και την ανοιχτότητα, μπορεί να ανακαλύψουμε έναν πιο αυθεντικό τρόπο ύπαρξης.
Γι’ αυτό, αν βρίσκεσαι σε μια περίοδο αβεβαιότητας, πάρε μια βαθιά ανάσα. Ίσως αυτή η δύσκολη και άβολη στιγμή να είναι τελικά η αρχή μιας νέας πορείας που ακόμη δεν έχει αποκαλυφθεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου