Ο ΘΟΛΩΜΕΝΟΣ ΜΟΝΟΘΕΪΣΜΟΣ

Μόνο οι άνθρωποι επινοούν απώτερους κόσμους, θεούς ή έναν και μοναδικό Θεό. Μόνο αυτοί προσκυνούν, ταπεινώνονται, εξευτελίζονται. Μόνο αυτοί φαντασιοκοπούν και πιστεύουν ακράδαντα στις ιστορίες που έχουν κατασκευαστεί με δική τους φροντίδα προκειμένου να αποφύγουν να κοιτάξουν τη μοίρα τους κατάματα. Μόνο αυτοί στήνουν με βάση αυτές τις μυθοπλασίες ένα παραλήρημα που συνεπιφέρει ένα σωρό επικίνδυνες ανοησίες και νέες υπεκφυγές. Μόνο αυτοί βάζουν τα χέρια τους και βγάζουν τα μάτια τους, δουλεύοντας διακαώς για την πραγμάτωση αυτού που προσδοκούν εντούτοις να αποφύγουν περισσότερο απ’ όλα: του θανάτου.

Ο βίος τους φαίνεται αβίωτος με το θάνατο ως αναπόφευκτο τέλος; Γρήγορα κανονίζουν να καλέσουν τον εχθρό να κυβερνήσει τη ζωή τους, θέλουν να πεθαίνουν λίγο-λίγο, σταδιακά, καθημερινά, έτσι ώστε, όταν έρθει η ώρα, να πιστέψουν τη θανή ευκολότερη. Και οι τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες σε καλούν να απαρνηθείς τη ζωή εδώ και τώρα με την πρόφαση ότι κάποια μέρα θα πρέπει να συναινέσεις σε αυτό: εκθειάζουν έναν (φανταστικό) άλλο κόσμο για να σε εμποδίσουν να απολαύσεις πλήρως τούτο τον (πραγματικό) κόσμο. Το καύσιμο τους; Η ενόρμηση θανάτου και οι ατέλειωτες παραλλαγές πάνω σε αυτό το θέμα.

Αλλόκοτο παράδοξο! Η θρησκεία ανταποκρίνεται στο οντολογικό κενό που ανακαλύπτει οποιοσδήποτε μαθαίνει πως πρόκειται να πεθάνει μια μέρα, πως η παραμονή του στη γη είναι χρονικώς περιορισμένη, πως κάθε ύπαρξη εγγράφεται για ένα βραχύ διάστημα ανάμεσα σε δύο σημεία ανυπαρξίας. Οι μύθοι επιταχύνουν τη διαδικασία. Εγκαθιστούν το θάνατο επί γης στο όνομα της αιωνιότητας εν ουρανώ. Με βάση αυτό χαραμίζουν το μοναδικό αγαθό που διαθέτουμε: τη ζωντανή ύλη μιας ύπαρξης που σκοτώνεται εν τη γενέσει με πρόφαση το πεπερασμένο της. Όμως το να μην υπάρχεις για να μην πρέπει να πεθάνεις είναι κακός υπολογισμός. Γιατί δίνεις δυο φορές στο θάνατο τον οβολό που φτάνει να πληρώσεις μια φορά.

Η θρησκεία πηγάζει από την ενόρμηση θανάτου. Αυτή η περίεργη σκοτεινή δύναμη στα μύχια της ύπαρξης δουλεύει για την καταστροφή αυτού που υπάρχει… Το να έρθεις στον κόσμο σημαίνει να ανακαλύψεις ότι ήρθες για το θάνατο. Το να υπάρχεις για το θάνατο σημαίνει να ζεις την κάθε μέρα, αφαιρώντας την από το υπόλοιπο της ζωής σου. Μόνο η θρησκεία δίνει την εντύπωση πως αναχαιτίζει την κίνηση. Στην πραγματικότητα την επιταχύνει…

Οι τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες, διαπνεόμενες από την ίδια γενεαλογική ενόρμηση θανάτου, συμμερίζονται μια σειρά πανομοιότυπα μίση: μίσος για τη λογική και την ευφυΐα, μίσος για την ελευθερία, μίσος για όλα τα βιβλία στο όνομα ενός και μοναδικού· μίσος για τη ζωή, μίσος για τη σεξουαλικότητα, τις γυναίκες και την ηδονή- μίσος για κάθε τι θηλυκό, μίσος για το σώμα, τους πόθους, τις ορμές. Στη θέση όλων αυτών, ιουδαϊσμός, χριστιανισμός και ισλαμισμός υπερασπίζονται: την πίστη και την πεποίθηση, την υπακοή και την υποταγή, την κλίση για το θάνατο και το πάθος για το υπερπέραν, τον άφυλο άγγελο και την αγνεία, την παρθενία και τη μονογαμική πίστη, τη σύζυγο και τη μητέρα, την ψυχή και το πνεύμα. Σαν να λέμε σταύρωση της ζωής και εξύμνηση της ανυπαρξίας…

ΚΑΤΩ Η ΕΥΦΥΪΑ

Ο μονοθεϊσμός σιχαίνεται την ευφυΐα, αυτή την υπέρτατη αρετή που ορίζει η τέχνη να συνδέεις αυτά που, a priori και ως επί το πλείστον, θεωρούνται ασύνδετα. Αυτή καθιστά εφικτές τις απρόσμενες μα αληθινές αιτιότητες: δίνει εξηγήσεις ορθολογικές, πειστικές, βασισμένες σε συλλογισμούς- απορρίπτει κάθε μυθοπλασία.

Οι υπέρμαχοι του μωσαϊκού νόμου, των χριστολογικών ανοησιών και των κορανικών τους κλώνων συμμερίζονται τον ίδιο μύθο περί της καταγωγής του αρνητισμού στον κόσμο, στη Γένεση (γ’ 6) [κοινή στην Πεντάτευχο και την Παλαιά Διαθήκη της χριστιανικής Βίβλου] και στο Κοράνι (2, 33) βρίσκουμε την ίδια ιστορία του Αδάμ και της Εύας μέσα σε ένα Παράδεισο όπου ένας Θεός απαγορεύει να πλησιάσουν ένα δέντρο, ενώ ένας δαίμονας παροτρύνει σε ανυπακοή. Μονοθεϊστική εκδοχή του ελληνικού μύθου της Πανδώρας, η πρώτη γυναίκα διαπράττει, προφανώς το ανεπανόρθωτο, και η πράξη της εξαπλώνει το Κακό σε ολόκληρη την υφήλιο.

Τι υπάρχει μέσα στο φάκελο αυτής της ιστορίας; Ένας Θεός που απαγορεύει στο ζεύγος των προπατόρων τη βρώση του καρπού του δέντρου της γνώσης. Προφανώς βρισκόμαστε μέσα σε μια μεταφορά. Θα χρειαστούν οι Πατέρες της Εκκλησίας για να σεξουαλικοποιήσουν αυτή την ιστορία, διότι το κείμενο είναι σαφές: H βρώση αυτού του καρπού σού ανοίγει τα μάτια και σου επιτρέπει να διακρίνεις το Καλό από το Κα­κό, άρα να γίνεις όμοιος με το Θεό. Ένα εδάφιο μιλά για το δέντρο επιθυμητόν ως δίδον γνώσιν (γ’ 6)…. Τι σημαίνει αυτή η απαγόρευση της ευφυΐας; Μπορείς να κάνεις τα πάντα μέσα σε αυτό τον εξαίσιο Κήπο εκτός του να γίνεις έξυπνος -το δέντρο της γνώσης- και αθάνατος – το δέντρο της ζωής. Ποια μοίρα επιφυλάσσει λοιπόν ο Θεός στους ανθρώπους; τη βλακεία και τη θνητότητα. Θα πρέπει να φανταστούμε ένα διεστραμμένο Θεό για να χαρίζει τέτοιο δώρο στα πλάσματα του… Ας υμνήσουμε λοιπόν την Εύα, που επιλέγει την ευφυΐα με τίμημα το θάνατο, όταν ο Αδάμ δεν αντιλαμβάνεται αμέσως τι διακυβεύεται σε εκείνη την παραδεισένια στιγμή: η αιώνια ευδαιμονία του ευτυχούς ηλιθίου!

ΚΑΤΕΒΑΤΑ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΩΝ

Ο Θεός δεν αρκέστηκε να απαγορεύσει μια φορά τη βρώση του απαγορευμένου καρπού, διότι από εκείνη τη μέρα εμφανίζεται μόνο με απαγορεύσεις. Οι μονοθεϊστικές θρησκείες ζουν μόνο με επιταγές και υποδείξεις: τι να κάνεις και τι να μην κάνεις, τι να λες και τι να μη λες, τι να σκέφτεσαι και τι να μη σκέφτεσαι, πώς να ενεργείς και πώς να μην ενεργείς. Απαγορευμένο και επιτρεπτό, θεμιτό και αθέμιτο, σύμφωνο και ασύμφωνο, τα θρησκευτικά κείμενα βρίθουν κοκκοποιήσεων υπαρξιακών, διατροφικών, συμπεριφοριστικών, τελετουργικών και άλλων… Η ετυμολογία μάς διδάσκει: Ισλάμ σημαίνει υποταγή…

Το θεμιτό και το αθέμιτο κατέχουν εξέχουσα θέση στην Τορά και το Ταλμούδ, μικρή στο Κοράνι, αλλά μεγάλη στο Χαντίθ. Ο χριστιανισμός (δόξα να έχει ο Απόστολος Παύλος, για μια φορά δεν χάλασε ο κόσμος) δεν φείδεται σε ό,τι αφορά όλα αυτά που (στο Λευιτικό ή το Δευτερονόμιο, μεταξύ άλλων κειμένων που επιτάσσουν μείζονες απαγορεύσεις) υποχρεώνουν, εμποδίζουν, εξαναγκάζουν, σε όλα τα πεδία: τις συνήθειες στο τραπέζι, τις συμπεριφορές στο κρεβάτι, το μάζεμα της σοδειάς, την υφή και τα χρώματα της γκαρνταρόμπας, το καθημερινό πρόγραμμα ώρα την ώρα κ.λπ.

Απεναντίας, ο Παύλος διατηρεί τη μανία του θεμιτού και του αθέμιτου στο σεξουαλικό πεδίο. Οι Πράξεις των Αποστόλων μαρτυρούν σχετικά με το σημείο αυτό μια στενή σχέση μεταξύ Παλαιάς και Καινής Διαθήκης.

ΕΜΜΟΝΗ ΣΤΗΝ ΚΑΘΑΡΟΤΗΤΑ

Το ζευγάρι θεμιτό/αθέμιτο λειτουργεί μαζί με το ντουέτο καθαρό/ακάθαρτο. Τι είναι καθαρό; Ή ακάθαρτο; Και ποίος είναι καθαρός; Ποιος δεν είναι; Ποιο άτομο αποφασίζει για όλα αυτά; Εξουσιοδοτημένο και αναγνωρισμένο από ποιον ή από τι; Καθαρό σημαίνει αμιγές. Το αντίθετο του μικτού. Από την πλευρά του καθαρού: ο Ένας, ο Θεός, ο Παράδεισος, η Ιδέα, το Πνεύμα. Απέναντι, το ακάθαρτο: το Διάφορο, το Πολλαπλό, ο Κόσμος, το Πραγματικό, η Ύλη, το Σώμα, η Σάρκα. Οι τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες συμμερίζονται αυτή τη θεώρηση του κόσμου και αμαυρώνουν την υλικότητα του κόσμου.

Προφανώς, μια σειρά ακάθαρτα πράγματα που επισημαίνονται στο Ταλμούδ μπορούν να αιτιολογηθούν και να προέρχονται από μια πρακτική σοφία: το να θεωρούνται ακάθαρτα ένα πτώμα, ένα ψοφίμι, οι εκκρίσεις σωματικών ουσιών, η λέπρα, το καταλαβαίνουμε… Αλλά για άλλα ακάθαρτα πράγματα το επιχείρημα περί προφύλαξης δεν στέκει. Τι διακινδυνεύει κανείς εάν συγχρωτίζεται με μια γυναίκα που έχει περίοδο; Ή με μια άλλη που μόλις γέννησε; Και οι δύο ακάθαρτες…

Οι μωαμεθανοί συμμερίζονται πολυάριθμες αντιλήψεις των Εβραίων. Κυρίως αυτή την προσκόλληση στην καθαριότητα.

Βεβαίως, μπορούμε όλα αυτά να τα αιτιολογήσουμε με ορθολογικό τρόπο: προφύλαξη, υγιεινή, καθαριότητα… Γιατί όμως να μην αρκεστούμε σε μια κοσμική πρακτική; Γιατί χρειάζεται να μετατρέπονται αυτές οι. προφυλάξεις της δικαιολογημένης κοινής λογικής σε αφορμές για αυστηρούς κανόνες, για άκαμπτους νόμους, και ύστερα η σωτηρία ή η αιώνια καταδίκη να εξαρτούνται από το αν τηρούνται, αυτές οι ντιρεκτίβες;

ΤΑ ΙΕΡΑ ΒΙΒΛΙΑ

Το μίσος για την ευφυΐα και τη γνώση, η προτροπή να υπακούς μάλλον παρά να σκέφτεσαι, η λειτουργία του διπλού ζεύγους θεμιτό-αθέμιτο και καθαρό-ακάθαρτο για την πρόκληση υπακοής και υποταγής στη θέση της ελεύθερης διάθεσης του εαυτού σου, όλα αυτά βρίσκονται κωδικοποιημένα σε βιβλία. Ο μονοθεϊσμός θεωρείται η θρησκεία του Βιβλίου – φαίνεται όμως μάλλον περισσότερο σαν η θρησκεία τριών βιβλίων που δεν ανέχονται και πολύ το ένα το άλλο:

• Στους οπαδούς του Παύλου δεν αρέσει ιδιαίτερα η Τορά.

• Οι μουσουλμάνοι δεν εκτιμούν πραγματικά το Ταλμούδ και τα Ευαγγέλια.

• Οι οπαδοί της Πεντατεύχου εκλαμβάνουν την Καινή Διαθήκη και το Κοράνι ως απάτες…

Βεβαίως, όλοι τους διδάσκουν την αγάπη για τον πλησίον. Δύσκολο πάντως να είσαι άμεμπτος με τους αδελφούς των αβραμιαίων θρησκειών. Η κατασκευή αυτών των βιβλίων, των αποκαλούμενων ιερών, υπάγεται στους πλέον στοιχειώδεις νόμους της ιστορίας.

Κανένα από τα βιβλία αυτά δεν είναι εξ αποκαλύψεως. Από ποιον άλλωστε; Ακριβώς όπως οι περσικοί μύθοι και οι ισλανδικές σάγκα, οι σελίδες αυτές δεν κατέβηκαν από τον ουρανό.

• Η Πεντάτευχος δεν είναι τόσο παλιά όσο βεβαιώνει η παράδοση. Η ύπαρξη του Μωυσή είναι μάλλον απίθανη. Ο Γιαχβέ δεν υπαγόρευσε τίποτα (και σίγουρα όχι σε μια γραφή ανύπαρκτη την εποχή του Μωυσή)!

• Κανένας ευαγγελιστής δεν γνώρισε προσωπικά τον περιβόητο Ιησού. Ο Κανόνας της Καινής Διαθήκης προέρχεται από κατοπινές πολιτικές αποφάσεις, κυρίως από τότε που ο Ευσέβιος ο Καισαρείας, εξουσιοδοτημένος από τον αυτοκράτορα Κωνσταντίνο, συγκροτεί μια ενότητα με βάση είκοσι επτά (27) εκδοχές, κατά το πρώτο ήμισυ του 4ου αιώνα’ τα απόκρυφα κείμενα είναι πολύ περισσότερα από αυτά που αποτελούν την Καινή Διαθήκη.

• Ο Μωάμεθ δεν έγραψε το Κοράνι - το εν λόγω βιβλίο δεν εμφανίζεται άλλωστε σε αυτή τη μορφή παρά μόνον είκοσι πέντε (25) χρόνια μετά το θάνατο του. Η δεύτερη πηγή μουσουλμανικής αυθεντίας, το Χαντίθ, έρχεται στο φως τον 9ο αιώνα, ήτοι δύο αιώνες μετά το χαμό του Προφήτη. Κάτι που επιτρέπει να διαπιστώσουμε ότι στη σκιά των τριών θεών βρίσκεται η ιδιαίτερα ενεργός παρουσία των ανθρώπων…

Καθένα απ’ αυτά τα τρία βιβλία ισχυρίζεται πως είναι το μοναδικό και δηλώνει ότι περιέχει το σύνολο των όσων πρέπει να ξέρει και να γνωρίζει κανείς. Με εγκυκλοπαιδικό τρόπο συγκεντρώνει τα βασικά και αποτρέπει έντονα από το να πάει κανείς να ψάξει σε άλλα βιβλία, παγανιστικά, κοσμικά, τα όσα ήδη αυτό περιέχει.

• Οι χριστιανοί δίνουν τον τόνο με τον Παύλο από την Ταρσό, που προτρέπει, στις Πράξεις των Αποστόλων (ιθ’ 19), να καίγονται τα επικίνδυνα χειρόγραφα… Η Βίβλος, με το πρόσχημα ότι περιέχει τα πάντα, εμποδίζει ό,τι δεν περιέχει. Για αιώνες ολόκληρους η ζημιά είναι σημαντικότατη.

• Πολυάριθμοι είναι οι φετφάδες που εξαπολύονται εναντίον μουσουλμάνων συγγραφέων, ακόμα και όταν αυτοί δεν υπερασπίζονται αθεϊστικές θέσεις, δεν διαβάλλουν τις διδαχές του Κορανίου, δεν καταφεύγουν ούτε σε βλασφημίες ούτε σε ύβρεις.

Οι ιερείς και των τριών θρησκειών αρνούνται το να σκέπτεται και να στοχάζεται κανείς από μόνος του. Προτιμούν να δίνουν την άδεια (το τυπωθήτω) στους ταχυδακτυλουργούς που λιβανίζουν το κοινό με την επιδεξιότητα τους στο χειρισμό της γλώσσας, στην ανάπτυξη του λεξιλογίου και στο τόρνεμα της διατύπωσης.

ΜΙΣΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΗ

Ο μονοθεϊσμός, πέρα από τις συμφεροντολογικές χρήσεις, δεν αρέσκεται ιδιαίτερα στην ορθολογική δουλειά των επιστημόνων.

Ο ισλαμισμός λατρεύει την αστρονομία, την άλγεβρα, τα μαθηματικά, τη γεωμετρία, την οπτική, αλλά για να μπορεί να υπολογίζει καλύτερα την κατεύθυνση της Μέκκας με τα άστρα, να συντάσσει τα θρησκευτικά ημερολόγια, να ορίζει τις ώρες της προσευχής. Βεβαίως, του αρέσει η γεωγραφία, αλλά για να διευκολύνει τη σύγκλιση προς την Καάμπα στη διάρκεια του προσκυνήματος των πιστών από ολόκληρο τον κόσμο. Βεβαίως ασκεί την ιατρική, αλλά για να αποφεύγει το ακάθαρτο που εμποδίζει τη σχέση με τον Αλλάχ. Βεβαίως εκτιμά τη γραμματική, τη φιλοσοφία και το Δίκαιο, αλλά για να σχολιάζει καλύτερα το Κοράνι και το Χαντίθ. Η θρησκευτική χειραγώγηση της επιστήμης υποβάλλει τη λογική σε μια οικιακή και θεοκρατική χρήση. Στη γη του Ισλάμ η επιστήμη δεν ασκείται ως αυτοσκοπός αλλά για την αύξηση της θρησκευτικής πρακτικής. Μετά από αιώνες μουσουλμανικού πολιτισμού δεν έχει σημειωθεί καμία εφεύρεση και καμία έρευνα, καμία σημαντική ανακάλυψη στο πε­δίο της κοσμικής επιστήμης.

Ο χριστιανισμός θεωρεί επίσης ότι η Βίβλος περιέχει το σύνολο της γνώσης που είναι απαραίτητη για την καλή λειτουργία της Εκκλησίας. Για αιώνες ολόκληρους συνέβαλε αποφασιστικά στο να καταστεί ανέφικτη κάθε έρευνα η οποία, δίχως καν να αντιβαίνει προς αυτά, ξεφεύγει από τα ιερά κείμενα, τα ανασκαλεύει και τα εξετάζει. Πιστή στα διδάγματα της Γενέσεως (η γνώση δεν είναι επιθυμητή, η επιστήμη απομακρύνει από το ουσιαστικό – το Θεό), η καθολική θρησκεία παρεμποδίζει την πορεία του δυτικού πολιτισμού προξενώντας ανυπολόγιστες ζημίες.

Από το ξεκίνημα του χριστιανισμού κιόλας, στις αρχές του 2ου αιώνα, ο παγανισμός αποτέλεσε αντικείμενο ολοκληρωτικής καταδίκης: ό,τι παράγει είναι απορριπτέο, ταυτίζεται με τους ψεύτικους θεούς, με την πολυθεΐα, με τη μαγεία και με το σφάλμα. Τα μαθηματικά του Ευκλείδη; Η φυσική του Αρχιμήδη; Η γεωγραφία του Ερατοσθένη; Η χαρτογραφία του Πτολεμαίου; Οι φυσικές επιστήμες του Αριστοτέλη; Η αστρονομία του Αρίσταρχου; Η ιατρική του Ιπποκράτη; Η ανατομία του Ηρόφιλου; Δεν είναι αρκετά χριστιανικά!

Τα ευρήματα αυτών των μεγαλοφυών Ελλήνων (ο ηλιοκεντρισμός του Αρίσταρχου, αν πρέπει να σταθούμε σε ένα μόνο παράδειγμα) αξίζουν προφανώς ανεξάρτητα από τους θεούς και το τότε θρησκευτικό σύστημα. Λίγο ενδιαφέρει η ύπαρξη του Διός και των δικών του όταν πρέπει να οριστούν οι νόμοι της υδροστατικής, να υπολογιστεί το μήκος ενός μεσημβρινού, να επινοηθούν τα γεωγραφικά πλάτη και μήκη, να μετρηθεί η απόσταση που μας χωρίζει από τον Ήλιο, να διακηρυχτεί η περιστροφή της Γης γύρω από τον Ήλιο, να τελειοποιηθεί η θεωρία των επικύκλων, να σχεδιαστεί ο χάρτης του ουρανού, να καθοριστεί η διάρκεια του σεληνιακού έτους, να συσχετιστούν οι παλίρροιες με τη σεληνιακή έλξη, να ανακαλυφθεί το νευρικό σύστημα, να προταθούν υποθέσεις περί της κυκλοφορίας του αίματος, όλες τους αλήθειες άσχετες με τους κατοίκους των Ουρανών…

Η άρνηση του Διαφωτισμού χαρακτηρίζει τις μονοθεϊστικές θρησκείες: λατρεύουν το πνευματικό σκοτάδι για να μπορούν να διατηρούν τους μύθους τους.

ΑΡΝΗΣΗ ΤΗΣ ΥΛΗΣ

Σε θέματα επιστήμης η Εκκλησία απατάται ανέκαθεν σε όλα: μπροστά σε μια επιστημολογική αλήθεια αυτή διώκει τον ερευνητή. Από την ιστορία της σχέσης της με το χριστιανισμό έχει προκύψει ένας σημαντικότατος αριθμός από βλακείες και ηλιθιότητες. Από την απόρριψη της υπόθεσης περί ηλιοκεντρισμού στην αρχαιότητα ως τις σύγχρονες καταδίκες της γενετικής μηχανικής μεσολαβούν 25 αιώνες ζημιάς για την ανθρωπότητα.

Ένας από τους βασικούς άξονες αυτής της αντιεπιστημονικής μανίας; Η μόνιμη και λυσσαλέα καταδίκη των υλιστικών υποθέσεων. Η μεγαλοφυής ιδέα του Λεύκιππου και του Δημόκριτου, οι οποίοι, τον 5ο αιώνα πριν την κοινή εποχή, ανακάλυψαν το άτομο χωρίς να διαθέτουν τα υλικά μέσα να επιβεβαιώσουν τη διαίσθηση τους, δεν παύει να εκπλήσσει… Και το συμπέρασμα ότι η διευθέτηση αυτών των ατόμων εξηγεί τη σύσταση κάθε ύλης, άρα και του κόσμου. Από τον Λεύκιππο ως τον Διογένη τον Οινοανδέα, περνώντας από τον Επίκουρο, τον Λουκρήτιο και τον Φιλόδημο από τα Γάδαρα, η παράδοση των πυρηνικών παραμένει ζωντανή. Συντηρείται για οκτώ αιώνες μέσα στην ελληνική και τη ρωμαϊκή αρχαιότητα…

Η Εκκλησία χτυπά παντού όπου εμφανίζεται μια υποψία υλισμού. Όταν πεθαίνει ο Τζορντάνο Μπρούνο, που τον έκαψαν οι χριστιανοί στην πυρά του Κάμπο ντέι Φιόρι το 1600, δεν θυσιάζεται τόσο για την αθεΐα (ποτέ δεν αρνήθηκε την ύπαρξη του Θεού) όσο για τον υλισμό: δηλώνει ότι ο Θεός είναι άπειρος όσο και ο κόσμος…

Η ίδια παρατήρηση ισχύει και για τον Γαλιλαίο, τον εμβληματικό αντιπρόσωπο του μίσους της Εκκλησίας για την επιστήμη και της διαμάχης μεταξύ Πίστης και Λογικής. Ο θρύλος διατήρησε την ιστορία του ηλιοκεντρισμού: ο πάπας και οι συν αυτώ τον καταδικάζουν διότι υποστηρίζει την υπόθεση της Γης δορυφόρου ενός Ήλιου τοποθετημένου στο κέντρο του σύμπαντος..

Ο Ιωάννης Χρυσόστομος, στον Πρώτο λόγο κατά των Ανόμοιων, έχει πολύ δίκιο να προσυπογράφει την έκκληση του Παύλου από την Ταρσό που διακηρύσσει στους Κορινθίους ως αφορμή αγαλλίασης: γνώσις θέλει καταργηθή (Προς Κορινθίους Α’, ιγ’ 8).

Η καταδίκη κάθε επιστημονικής αλήθειας (της ατομικής θεωρίας, της υλιστικής επιλογής, της ηλιοκεντρικής αστρονομίας, της γεωλογικής χρονολόγησης, της θεωρίας της προσαρμογής και κατόπιν της εξέλιξης, της ψυχαναλυτικής θεραπείας, της γενετικής μηχανικής) ιδού οι επιτυχίες του Παύλου από την Ταρσό, που έκανε έκκληση να αφανιστεί η γνώση. Το σχέδιο πέτυχε πέραν πάσης προσδοκίας!

Καταλαβαίνουμε ότι, για να κατορθώσει αυτό το απίστευτο ποσοστό επιτυχίας στην αποτυχία, η Εκκλησία χρειάστηκε να επιδείξει απερίγραπτη αποφασιστικότητα! Οι διώξεις, οι καταχωρίσεις στον Ίντεξ, οι καταδίκες στην πυρά, οι μηχανορραφίες της Ιερής Εξέτασης, οι φυλακίσεις, οι δίκες, δεν έχουν τελειωμό…

ΜΙΣΟΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Μήπως θα πρέπει να δούμε στο μίσος για τις γυναίκες, που είναι κοινό στον ιουδαϊσμό, το χριστιανισμό και τον ισλαμισμό, τη λογική συνέπεια του μίσους για την ευφυΐα; Επιστροφή στα κείμενα: το προπατορικό αμάρτημα, το σφάλμα, αυτή η θέληση για γνώση, περνά κατ’ αρχάς από την απόφαση μιας γυναίκας, της Εύας. Ο Αδάμ, ο ηλίθιος, ικανοποιείται πλήρως με το να υπακούει και να υποτάσσεται.

Το μίσος για τις γυναίκες μοιάζει με παραλλαγή πάνω στο θέμα του μίσους για την ευφυΐα. Κάτι στο οποίο προστίθεται το μίσος για όλα όσα αυτές αντιπροσωπεύουν για τους άντρες: τον πόθο, την ηδονή, τη ζωή. Και την περιέργεια επίσης – κάθε περίεργη γυναίκα την αποκαλούμε «κόρη της Εύας». Δίνει επιθυμία, δίνει ζωή επίσης: με αυτή διαιωνίζεται το προπατορικό αμάρτημα, περί του οποίου ο Αυγουστίνος βεβαιώνει ότι μεταδίδεται με τη γέννηση, μέσα από την κοιλιά της μάνας, μέσω του σπέρματος του πατερά. Σεξουαλικοποίηση του σφάλματος.

Οι θρησκείες του Βιβλίου σιχαίνονται τις γυναίκες: αγαπούν μόνο τις μητέρες και τις συζύγους. Προκειμένου να σωθούν από τη συμφυή τους αρνητικότητα, αυτές δεν έχουν παρά μόνο δύο λύσεις – στην πραγματικότητα μία σε δύο χρόνους: να παντρευτούν έναν άντρα, ύστερα να του κάνουν παιδιά…

Ο ιουδαιοχριστιανισμός υπερασπίζεται την ιδέα ότι η Εύα (υπάρχει και στο Κοράνι ως γυναίκα του Αδάμ, βεβαίως, αλλά ποτέ δεν κατονομάζεται, ένα σημείο… η ανώνυμη είναι ακατονόμαστη!) δημιουργήθηκε δευτερευόντως (σούρα 4,1), παρεμπιπτόντως, από το πλευρό του Αδάμ (Γένεσις, β’ 22). Ένας κατιμάς που αποσπάστηκε από το εν αρχή σώμα. Πρώτα το αρσενικό, ύστερα, σαν κομμάτι αποκομμένο, απομεινάρι, ψίχουλο: η θηλύκια. Η σειρά άφιξης, ο συμμετοχικός υπαρξιακός τρόπος, η ευθύνη του σφάλματος, τα πάντα επιβαρύνουν την Εύα. Έκτοτε πληρώνει το βαρύ τίμημα.

Οι τρεις μονοθεϊστικές θρησκείες καταδικάζουν σε θάνατο τους ομοφυλόφιλους. Για ποιους λόγους; Διότι η σεξουαλικότητα τους απαγορεύει (ως τώρα…) τη μοίρα του πατέρα, της μητέρας, του συζύγου και της συζύγου και διαδηλώνει ξεκάθαρα την πρωτοκαθεδρία και την απόλυτη αξία του ελεύθερου ατόμου. Ο άγαμος, λέει το Ταλμούδ, είναι μισός άντρας (!), κάτι στο οποίο το Κοράνι απαντά με τους ίδιους όρους (24, 32), ενώ ο Παύλος από την Ταρσό βλέπει στον ανύπαντρο έναν κίνδυνο φιληδονίας, μοιχείας, ελεύθερης σεξουαλικότητας. Εξ ου και η προτροπή του, ελλείψει πιθανής αγνείας, στο γάμο, την καλύτερη συγκράτηση της λίμπιντο.

Ομοίως, παρόμοια κριτική βρίσκουμε και όσον αφορά την άμβλωση και στις τρεις θρησκείες. Η οικογένεια λειτουργεί ως αδιαπέραστος ορίζοντας, ως βασικό κύτταρο της κοινότητας. Συνεπάγεται παιδιά, που ο ιουδαϊσμός τα θεωρεί προϋπόθεση της επιβίωσης του Λαού του, που η Εκκλησία θέλει να βλέπει να αυξάνονται και να πληθύνονται, που οι μουσουλμάνοι τα βλέπουν σαν ένα σημάδι ευλογίας του Προφήτη. Οτιδήποτε παρεμποδίζει αυτή τη μεταφυσική δημογραφία προκαλεί την οργή των μονοθεϊστών. Ο οικογενειακός προγραμματισμός δεν αρέσει στο Θεό.

Συνεπώς, μόλις γεννήσει, η Εβραία μητέρα μπαίνει σε έναν ακάθαρτο κύκλο. Το αίμα, πάντα το αίμα. Σε περίπτωση που έκανε γιο, η απαγόρευση εισόδου στο ναό είναι σαράντα ημέρες· για τις κόρες εξήντα. Τάδε έφη Λευιτικόν… Γνωρίζουμε την εβραϊκή πρωινή προσευχή που καλεί τον κάθε άνθρωπο να ευλογεί το Θεό όλη τη μέρα που τον έκανε Εβραίο, όχι σκλάβο και… ούτε γυναίκα (Μεν. 43 β)! Ούτε αγνοούμε ότι το Κοράνι δεν καταδικάζει ρητώς την προϊσλαμική παράδοση των φυλών η οποία δικαιολογεί τη ντροπή να γίνει κανείς πατέρας μιας κόρης και νομιμοποιεί το ερώτημα: Να κρατήσει το παιδί ή να το θάψει στο χώμα; (16, 61).

ΕΞΥΜΝΗΣΗ ΤΟΝ ΕΥΝΟΥΧΙΣΜΟΥ

Η μονοθεϊστική λογοτεχνία βρίθει αναφορών για την εξάλειψη της λίμπιντο και την εξαφάνιση του πόθου: εγκώμιο στην εγκράτεια, εξύμνηση της απόλυτης αγνείας. Κατόπιν, μέσα στα σχετικά πλαίσια, και επειδή οι άνθρωποι δεν είναι ούτε θεοί ούτε άγγελοι, αλλά μάλλον κτήνη με τα οποία πρέπει να συμβιβαστούν, προάγουν το γάμο με πίστη της συζύγου (ή των συζύγων, στην περίπτωση των Εβραίων και των μωαμεθανών). Και τέλος, τη συγκέντρωση κάθε σεξουαλικότητας προς την κατεύθυνση της τεκνοποίησης. Η οικογένεια, ο γάμος, η μονογαμία, η πίστη, ισάριθμες παραλλαγές πάνω στο θέμα του ευνουχισμού… Πώς να γίνεις ένας δυνητικός Ωριγένης.

Το Λευιτικό και οι Αριθμοί ορίζουν ακριβώς τον κανόνα σε θέματα εβραϊκής σεξουαλικής επικοινωνίας.

Η ανάγνωση του Κορανίου αποδεικνύει την προφανή συγγένεια μεταξύ των δύο αυτών θρησκειών. Ο ισλαμισμός δηλώνει ξεκάθαρα την ανωτερότητα του αρσενικού έναντι του θηλυκού, διότι ο Θεός προτιμά τους άντρες από τις γυναίκες (4, 38). Εξ ου και μια σειρά ντιρεκτίβες.

Εξ ου και το εγκώμιο στον ευνουχισμό: οι γυναίκες είναι υπερβολικές. Υπερβολικός πόθος, υπερβολική ηδονή, υπερβολικές ακρότητες, υπερβολικά πάθη, υπερβολικά πληθωρικές, υπερβολικό σεξ, υπερβολικό παραλήρημα. Θέτουν σε κίνδυνο τον ανδρισμό του αρσενικού… Η γυναίκα, μακρινή δελεασμένη που έγινε αιώνια δελεαστική, απειλεί την εικόνα που φτιάχνει ο άντρας για τον εαυτό του, με το θριαμβευτικό φαλλό, που τον φέρει ως φυλαχτό της ύπαρξης του. Το άγχος του ευνουχισμού κινεί κάθε ύπαρξη που ζει κάτω από το βλέμμα του Θεού.

Μήπως θα πρέπει λοιπόν να μας εκπλήσσει που οι Εβραίοι είναι τόσο συνδεδεμένοι με την περιτομή, ακολουθούμενοι σε αυτό το σημείο, όπως και σε τόσα άλλα, από τους μουσουλμάνους.

Είναι περίεργο πώς η περιτομή (η κλειτοριδεκτομή, σε πολλές γλώσσες χρησιμοποιείται η ίδια λέξη και για τους δύο ακρωτηριασμούς των μικρών κοριτσιών) προκαλεί το βδελυγμό της Δύσης, αλλά δεν προκαλεί καμία καταδίκη όταν γίνεται σε μικρά αγόρια.

Το Κοράνι δεν προτρέπει ούτε υποχρεώνει σε περιτομή, αλλά δεν την καταδικάζει κιόλας. Για την τάξη, η παράδοση θέλει τον Μωάμεθ να έχει γεννηθεί περιτετμημένος! Επίσης, το Βιβλίο δεν επιτάσσει την κλειτοριδεκτομή και τη συρραφή των χειλιών του αιδοίου. Απεναντίας, στο ανατολικό Κέρας της Αφρικής, όπου πραγματοποιούνται αυτοί οι ακρωτηριασμοί, η εκτομή της κλειτορίδας λέγεται «απαλή σούνα»· της κεφαλής της, «διαφορετική σούνα» (όπου σούνα σημαίνει «παράδοση και οδός του Προφήτη»)…

Με το χριστιανισμό και τις αποφάσεις του Παύλου η περιτομή γίνεται νοητική υπόθεση. Δεν υπάρχει πλέον ανάγκη μαρκαρίσματος της σάρκας, ο ακρωτηριασμός δεν αντιστοιχεί σε τίποτε πραγματικό. Σημασία έχει λοιπόν μόνο η περιτομή της καρδιάς. Για να γίνει αυτό, πρέπει το σώμα να απαλλαγεί από όλα τα αμαρτήματα που έχει διαπράξει λόγω της σαρκικής φιληδονίας. Εξ ου και η βάπτιση, βεβαίως, αλλά επίσης και προπάντων ο καθημερινός ασκητικός βίος αφιερωμένος στη μίμηση του Χριστού, του μαρτυρίου και των Παθών του. Με τον Ταρσιώτη ο πιστός κρατάει μεν το πέος του ανέπαφο, πλην όμως χάνει το σώμα του στο σύνολο του: το ζήτημα είναι πλέον να αποχωριστεί το σώμα του στο σύνολο του με τον τρόπο ακριβώς που ο περιτμητης καταργεί την ακροποσθία. Με το χριστιανισμό η ενόρμηση θανάτου καταπιάνεται να γαγγραινιάσει ολόκληρο τον πλανήτη…

Η πρακτική όψη της θετικότητας

Η ρομαντικά πλασμένη εικόνα της ζωής είναι μία άποψή της και πραγματικά υπάρχει και οικοδομείται μέσα από τις άσχημες κυρίως όψεις της. Η μεγαλύτερη ευτυχία που μπορεί κάποιος να βιώσει στη ζωή του και να τη νοιώσει σε κάθε κύτταρο της ύπαρξής του αναδεικνύεται συνήθως μέσα από τις δυσκολότερες καταστάσεις που περνά. Ένα καλό νέο βελτίωσης της υγείας μας έπειτα από μακροχρόνια ταλαιπωρία, ένα νέο συμβόλαιο εργασίας έπειτα από μία ψυχοφθόρα κατάσταση ανεργίας, ένας νέος σύντροφος μετά από μία επώδυνη συζυγία, ένα νέο μέλος στην οικογένεια έπειτα από αλλεπάλληλες προσπάθειες εξωσωματικής φανερώνει το ουράνιο τόξο στον ορίζοντα της ζωής μας σημασιοδοτώντας την αξία της συμφιλίωσης με τη ζωή, το υπέρτατο δώρο της χαράς που εσωκλείει όλες αυτές τις εσωτερικές μάχες που μας έκαναν να αποθαρρυνθούμε, να πληγωθούμε, να χάσουμε κάθε ελπίδα για το μέλλον.

Αξίζει όμως να αναφέρουμε πως κανένα θετικό σενάριο ζωής δε μπορεί να υπάρξει στην ιστορία της ανθρωπότητας χωρίς την αέναη προσπάθεια του ανθρώπου να φέρει την καλύτερη μέρα στη ζωή του. Οι πιο θετικοί άνθρωποι έχουν καταφέρει να ανακτήσουν τις δυνάμεις τους εκφράζοντας τις αδυναμίες τους, ζώντας μέσα από αυτές αφού πρώτα άνοιξαν αφειδώς την κάνουλα της αγάπης τόσο προς τον ίδιο τους τον εαυτό όσο και προς τους άλλους.

Αξιέπαινα παραδείγματα ζωής όπως ο Γουέιν Ντίερ, η Λουιζ Χέι, ο Άντονι Ρόμπινς και πολλοί ακόμη δάσκαλοι ζωής διδάσκουν πως η ευτυχία είναι μία κατάσταση που έρχεται όταν κατανοήσουμε πως η ευτυχία έρχεται όταν οι δικαιολογίες για τις καταστάσεις της ζωής μας σταματούν και αυτό γίνεται μονο όταν συνειδητοποιήσουμε πως είμαστε άνθρωποι αξίας και μας αξίζει ένα καλύτερο αποτέλεσμα όποια κι αν είναι η αρχή. Οι πιο ωραίοι άνθρωποι της ζωής δεν έχουν πράγματα αξίας αλλά είναι οι ίδιοι άνθρωποι αξίας και το επικοινωνούν μέσα από τη στάση τους στη ζωή. Αξίζει να ζουν μία κατάσταση ευημερίας που την προσφέρουν ως δώρο στον εαυτο τους αρχικά και έπειτα στο περίγυρό τους.

Είναι πολύ σημαντικό να προσέξουμε το λόγο αυτό γιατί μας οδηγεί σε μία νέα συνειδητοποίηση της ζωής. Όταν ο άνθρωπος ζει για πολύ καιρό στην αρνητική πλευρά της ζωής μαθαίνει να την κάνει σενάριο της ζωής του και βιώνει την καθημερινότητα μέσα από το πρίσμα που έχει συνηθίσει να τη βλέπει δημιουργώντας ή έλκοντας καταστάσεις που διαιωνίζουν την αρνητική του κατάσταση ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματικός λόγος.

Η παγίδα από την οποία πρέπει λοιπόν να ξεφύγει κάποιος είναι να γίνει κατανοητό πως η ζωή είναι ένα καρδιογράφημα με ακραίες ταλαντώσεις πολλές φορές και ευτυχία είναι η περιορισμένη ταλάντωση που σημαίνει διαχείριση και όχι η έλλειψη των ταλαντώσεων που σηαίνει και ανυπαρξία ζωής. Το μέλλον είναι αποτέλεσμα της πίστης μας πως το καλύτερο έρχεται και εγκαθιδρύεται μόνο όταν το χαμόγελο που μας προσφέρει η ζωή, της το προσφέρουμε πίσω χωρίς καμία δικαιολογία. Αξίζουμε όσο πιστεύουμε και αξίζει να ζούμε μία ζωή που αξίζει να τη ζούμε.

Την ουσία δεν τη βλέπουν τα μάτια

Halo effect. Ή αλλιώς φαινόμενο του φωτοστέφανου. Η τάση να κρίνουμε τους ανθρώπους ως σύνολο, βάσει επιφανειακών εντυπώσεων οι οποίες δημιουργούν συσχετίσεις για επιμέρους στοιχεία της προσωπικότητάς τους.

Είναι ένα είδος γνωστικής προκατάληψης που επηρεάζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις πρώτες εντυπώσεις που σχηματίζουμε για κάποιον.

Πολύ συχνά, άτομα που μας δημιουργούν μια θετική πρώτη εντύπωση, κυρίως λόγω της εμφάνισής τους, υποσυνείδητα θεωρούμε πως κατέχουν και πολλά άλλα θετικά στοιχεία, που δεν έχουν όμως καμία σχέση με την εμφάνιση. Είναι για παράδειγμα κοινωνικοί, έξυπνοι, δραστήριοι, αστείοι.

Υπεραπλουστεύεται στη φράση: «Ό,τι είναι ωραίο, είναι και καλό».

Γι᾽ αυτό είναι επίσης γνωστό και ως φυσικό στερεότυπο της ελκυστικότητας. Ένα θετικό χαρακτηριστικό, λοιπόν, όπως η εμφάνιση, είναι ικανό να απλωθεί σαν φωτοστέφανο και να καλύψει όλα τα στοιχεία της προσωπικότητας του ατόμου, δημιουργώντας αυτομάτως θετικές συσχετίσεις, χωρίς καν να έχουμε γνωρίσει το άτομο αυτό.

Λειτουργεί όμως και αντίστροφα. Ένα αρνητικό χαρακτηριστικό, όπως μη ελκυστική εξωτερική εμφάνιση, μπορεί να δημιουργήσει αυτόματα αρνητικές συσχετίσεις.

Ας αναλογιστούμε πόσο συχνά έχουμε ακούσει ή έχουμε πει κι εμείς οι ίδιοι: «Πώς είναι έτσι; Σίγουρα δεν του κόβει και πολύ».

Δυστυχώς είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο που εμφανίζεται από πολύ μικρή ηλικία. Πόσες φορές το «άσχημο» παιδάκι περιθωριοποιείται και χλευάζεται από τους συνομηλίκους του;

Πόσες φορές ο «χοντρούλης» του σχολείου τρώει υπομονετικά τις καρπαζιές από τους συμμαθητές του που θεωρούν ότι δεν είναι ικανός να καταφέρει τίποτα; Τόσες που τελικά κι ο ίδιος αρχίζει να το πιστεύει.

Το ακούει καθημερινά, εντυπώνεται στο υποσυνείδητό του. Και στο τέλος φοβάται πως ό,τι κι αν κάνει είναι καταδικασμένος να αποτύχει, επειδή τα περιττά κιλά του έχουν ένα μαγικό τρόπο να εξαφανίζουν οποιοδήποτε ψήγμα εξυπνάδας, ταλέντου και κοινωνικότητας που ενδεχομένως έχει.

Μας είναι τόσο εύκολο να κρίνουμε καθημερινά ανθρώπους επιδερμικά, μόνο και μόνο από το πόσο «όμορφοι» είναι, πόσο ακριβά ρούχα φοράνε, πόσο γυμνασμένο σώμα έχουν, που ξεχνάμε πως κάθε άτομο είναι ένα μοναδικό κράμα χαρακτηριστικών.

Όλοι έχουν ιδιαιτερότητες που, αν δεν είμαστε τόσο τυφλοί ώστε να θαμπωθούμε από την εξωτερική ομορφιά και μπούμε στον κόπο να ψάξουμε λίγο βαθύτερα, ίσως συνειδητοποιήσουμε αυτό που δε φαίνεται με μια γρήγορη πρώτη ματιά: Πόσο χιούμορ έχουν, πόσο γενναιόδωροι είναι. Πόσο υπέροχα ζωγραφίζουν, τραγουδάνε ή χορεύουν και τελικά πόσο πραγματικά όμορφοι είναι.

Κρίνουμε και κατακρίνουμε χωρίς ποτέ να κάνουμε την αυτοκριτική μας. Βάζουμε βιαστικά ταμπέλες σε ότι δεν προσιδιάζει στην αισθητική μας χωρίς ποτέ να δούμε με αντικειμενικούς φακούς το εσωτερικό μας.

Ίσως τελικά το άσχημο παιδί που κορόιδεψες για τα πεταχτά αυτιά του είναι πιο έξυπνο από εσένα. Ίσως τελικά η παχουλή κυρία που σίγουρα κάθεται όλη μέρα, δουλεύει πολύ περισσότερο από εσένα. Ίσως τελικά ο «καημενούλης πώς είναι έτσι» έχει τόσο χιούμορ που κάνει κι εσένα πιο χαρούμενο.

Ίσως τελικά να πρέπει να δίνουμε ευκαιρίες στους ανθρώπους, να μπαίνουμε στη διαδικασία να σκίζουμε το όμορφο ή άσχημο περιτύλιγμα που τους καλύπτει και να κοιτάμε την ουσία.

Μας είναι τόσο εύκολο να απορρίπτουμε «άσχημους» ανθρώπους που στο τέλος χάνουμε το προνόμιο να ανακαλύψουμε την πραγματική και ουσιαστική ομορφιά που είναι κάτι παραπάνω από τα καλοσχηματισμένα γαλάζια μάτια, τα στιλπνά μαλλιά και το αστραφτερό χαμόγελο της Crest.

Άλλωστε, όπως έγραψε και ο Αντουάν ντε Σαιντ Εξυπερύ στο Μικρό Πρίγκιπα: «Μόνο με την καρδιά βλέπεις καλά. Την ουσία τα μάτια δεν τη βλέπουν».

Έρμαν Έσσε: Κάποιοι λιγοστοί άνθρωποι είναι σαν τα αστέρια

Κάποτε, της είπε:

Είσαι σαν και εμένα, είσαι αλλιώτικη από όλους τους ανθρώπους.

Είσαι η Καμάλα, τίποτα άλλο, και υπάρχει μέσα σου γαλήνη, ένα καταφύγιο όπου μπορείς να αποσυρθείς κάθε στιγμή και νοιώσεις ζεστασιά, το ίδιο και εγώ.

Λίγοι άνθρωποι έχουν αυτή την ικανότητα, και όμως θα μπορούσαν να την αποκτήσουν όλοι.

Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι έξυπνοι, είπε η Καμάλα.

Όχι, είπε ο Σιντάρτα δεν είναι αυτό.

Ο Καμασβάμι είναι το ίδιο έξυπνος με μένα, αλλά δεν μπορεί να βρει καταφύγιο στον εαυτό του.

Άλλοι μπορούν και ας είναι στο μυαλό μικρά παιδιά.

Οι περισσότεροι άνθρωποι Καμάλα είναι σαν το φύλλο που πέφτει, που ο αέρας το παίρνει, το στροβιλίζει για λίγο και ύστερα μετεωρίζεται και σωριάζεται στο χώμα.

Άλλοι όμως λιγοστοί είναι σαν τα αστέρια που ακολουθούν μια σταθερή τροχιά και δεν τα φτάνει ο άνεμος γιατί η τροχιά και ο νόμος που ακολουθούν βρίσκεται μέσα τους.

Έρμαν Έσσε, Σιντάρτα

ΣΕΝΕΚΑΣ: Τι έργο έχεις τέλος πάντων ολοκληρώσει σε μια τόσο μακρά ζωή;

Όταν οι άνθρωποι περιφρουρούν την περιουσία τους, είναι συνήθως σφιχτοχέρηδες` όταν όμως πρόκειται να χάσουν την ώρα τους, όταν δηλαδή βρίσκονται μπροστά στη μόνη περίπτωση που η φιλαργυρία θα ήταν έντιμο πράγμα, τότε γίνονται εξαιρετικά σπάταλοι. Θα ήθελα λοιπόν να σταματήσω κάποιον από τους γεροντότερους και να τον ρωτήσω: 

«Βλέπω ότι έχεις φτάσει σε βαθιά γεράματα: πλησιάζεις το εκατοστό έτος της ηλικίας σου, ίσως και περισσότερο` έλα τώρα να ξαναθυμηθείς τη ζωή σου και κάνε μου έναν απολογισμό. 

Σκέψου πόσο από το χρόνο σου έχεις αφιερώσει στο δανειστή σου, πόσο στη φιλενάδα σου, πόσο στον πατρόνα σου, πόσο σπατάλησες για να λογομαχείς με τη γυναίκα σου, πόσο για να επιβάλεις τιμωρίες στους δούλους σου και πόσο για να τρέχεις πάνω κάτω στην πόλη εκτελώντας τις κοινωνικές σου υποχρεώσεις. 

Πρόσθεσε σ’ αυτά και τις αρρώστιες που εμείς οι ίδιοι προκαλούμε με τις πράξεις μας, και υπολόγισε επίσης και το χρόνο που έχει περάσει ανεκμετάλλευτος` τότε θα δεις ότι έχεις λιγότερα χρόνια από αυτά που υπολόγιζες ‘ότι είχες. 

Κάτσε και ξανασκέψου, όποτε είχες βάλει ένα συγκεκριμένο σχέδιο στη ζωή σου, πόσο λίγες ήταν οι μέρες που πέρασες όπως τις είχες σχεδιάσει, πόσες φορές ήσουν πράγματι διαθέσιμος για τον εαυτό σου, πότε το πρόσωπό σου είχε τη φυσική του έκφραση, πότε το μυαλό σου ήταν ατάραχο, τι έργο έχεις τέλος πάντων ολοκληρώσει σε μια τόσο μακρά ζωή, πόσοι ήταν εκείνοι που σου απέσπασαν ένα τμήμα από τη ζωή σου όταν εσύ δεν ήξερες ακόμα τι έχανες, πόσο μέρος της ζωής σου ξόδεψες σε άσκοπη λύπη, σε ανόητη χαρά, σε άπληστη επιθυμία, σε συμβατικές συζητήσεις και, τελικά, πόσο μέρος από εσένα τον ίδιο σου έχει απομείνει` και τότε θα καταλάβεις ότι πεθαίνεις πολύ πριν από το χρόνο που η φύση έχει προορίσει για σένα».

ΣΕΝΕΚΑΣ, Περί της συντομίας της ζωής

Οι στιγμές είναι ελάχιστες που η καρδιά ξεδιψάει

ΜΕΝΟΝΤΑΣ ΔΟΥΛΟΙ ΣΤΗ ΜΙΖΕΡΙΑ της καθημερινότητας, μένουμε δούλοι στο πρόσκαιρο και εφήμερο και φθαρτό του κόσμου τούτου. Κλείνουμε όλη τη θέα της ζωής στις χωματερές εκτάσεις της ρουτίνας, γίνεται όλη η ζωή ένας παχύς χωματόδρομος που τον περνάμε έρποντας.

ΚΑΘΕ ΞΥΠΝΗΜΑ ΟΜΩΣ ΚΑΠΟΙΑΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΧΑΡΑΣ μέσα μας, κάθε γεύση μεθυστική του ιδιαίτερου και ξεχωριστού που υπάρχει στη ζωή, είναι μια γεύση του απόλυτου και γι’ αυτό μια γεύση αιωνιότητας.

Η ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΑ ΖΕΙ ΜΕΣΑ ΜΑΣ στην κάθε μέρα, στην κάθε ώρα, σαν σύγκριση και σαν νοσταλγία. Ο χαμένος παράδεισος ζει μέσα μας στις στιγμές της μεγάλης χαράς, στο πλησίασμα ενός ανθρώπου, μιας αλήθειας, μιας αγάπης, μιας ομορφιάς.

ΕΙΝΑΙ ΣΤΙΓΜΕΣ ΣΤΗ ΖΩΗ, αυτές που κάνουν τη δίψα μας μαρτύριο και που το νιώθουμε καθαρά πως θ’ αρκούσαν, σε μία αέναη παράταση, να μας ξεδιψάσουν για μία αιωνιότητα».

«Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ ΛΙΓΗ, ΟΧΙ ΧΡΟΝΙΚΑ ΛΙΓΗ, όσο ποιοτικά και ποσοτικά. Είναι τόση μόνο, όσο για να ξυπνάει μέσα μας μια βαθιά, ακόρεστη δίψα. Ό,τι γευόμαστε σε τούτη τη ζωή δεν είναι παρά αρμυρό νερό που μεγαλώνει τη δίψα μας για ένταση και διάρκεια. Μόνο αυτή η λέξη μπορεί να αποδώσει ό,τι ίσαμε τούτη τη στιγμή έχουμε δοκιμάσει στη ζωή: Διψάμε. Ό,τι γευτήκαμε κι ό,τι γευόμαστε είναι λίγο, ασήμαντο, μηδαμινό, μπροστά σ’ αυτό που διψάμε.

ΚΙ Η ΔΙΨΑ ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΠΙΟ ΒΑΣΑΝΙΣΤΙΚΗ, το πιο φοβερό μαρτύριο. Οι στιγμές είναι ελάχιστες που η καρδιά ξεδιψάει για ζωή, το νερό κελαρύζει ελάχιστες στιγμές και μετά στερεύει κι η καρδιά μένει εκεί σκυμμένη καρτερώντας, πιο διψασμένη ύστερα απ’ αυτές τις στιγμές, πιο αχόρταστη, με τα χείλη ανοιχτά και ξεραμένα απ’ τη νοσταλγία.

ΤΙ ΔΙΨΑΜΕ; ΔΙΨΑΜΕ ΕΝΤΑΣΗ, ΔΙΑΡΚΕΙΑ, ΠΟΙΚΙΛΙΑ. Διψάμε το αδιάκοπα καινούργιο. Λαχταράμε τον ίλιγγο της πτώσης, της απροσμέτρητης πτώσης, αλλά και το φτερούγισμα της ανόδου. Κάθε τι ακραίο μας ηλεκτρίζει. Η γη είναι στενή, η ζωή φθαρμένη μέσα στα σχήματα. Ασφυκτιούμε μέσα στα δεσμά του τόπου, του χρόνου και των αισθήσεων.

ΜΕΣΑ ΜΑΣ ΥΠΑΡΧΕΙ ΕΝΑΣ ΧΩΡΟΣ ΧΩΡΙΣ ΕΚΤΑΣΗ, η ανάγκη για μια απόλυτη διάρκεια κι η λαχτάρα για μια χωρίς όρια απόλαυση. Τα θέλουμε όλα, κι αυτό είναι το πιο βασανιστικό πάθος μεσ’ στη ζωή.

Arthur Schopenhauer: Τότε βλέπεις καθαρά ποιους ακρι­βώς είχες συναναστραφεί στη διάρκεια της ζωής σου

Κάθε προικισμένος άνθρωπος, κάθε άνθρωπος που δεν ανήκει στα θλιβερά 5/6 της ανθρωπότητας που είναι εκ φύσεως μειονεκτικά, όταν περάσει τα σαράντα είναι δύσκολο να μη δείξει κάποια στοιχεία μισανθρωπισμού. Γιατί κρίνοντας απ’ τον εαυτό του, έχει καταλήξει στα συμπεράσματά του σχετικά με τους άλλους κι έχει ανα­καλύψει πως σε ό,τι αφορά το κεφάλι αλλά και την καρ­διά, πολλές φορές μάλιστα και τα δύο, έχει φτάσει σ’ ένα επίπεδο που οι άλλοι αδυνατούν να φτάσουν, γι’ αυτό και αποφεύγει την οποιαδήποτε σχέση μαζί τους. Για τον ίδιο λόγο, ο καθένας αγαπάει ή μισεί τη μοναξιά του, με άλλα λόγια την παρέα με τον εαυτό του, ανάλογα με το πόσο αξίζει ο ίδιος.

Όταν είμαστε νέοι, ό,τι και να μας λένε οι άλλοι, θεωρούμε πως η ζωή είναι ατέλειωτη και χρησιμοποιούμε τον χρόνο μας απερίσκεπτα -όσο μεγαλώνουμε όμως, αρχίζουμε να κάνουμε οικονομία. Γιατί προς τα τέλη της ζωής μας, κάθε μέρα που ζούμε μας προκαλεί μια αίσθηση που μοιάζει μ’ αυτήν που έχει σε κάθε του βήμα ο εγκληματίας, όταν τον πάνε στο ικρίωμα.

Όσο περισσότερο ζούμε, τόσο λιγότερα γεγονότα μάς φαίνονται σημαντικά, ή αρκετά σπουδαία, για να θέλουμε να τα θυμόμαστε αργότερα, να τα κρατήσουμε δηλαδή σταθερά στη μνήμη μας: γι’ αυτό και μόλις περάσουν, τα ξεχνάμε. Περνάει λοιπόν ο χρόνος έτσι, χωρίς ν’ αφήνει ίχνη.

Όσο μεγαλώνουμε, ζούμε με όλο και λιγότερη συνείδηση. Τα πράγματα έρχονται και παρέρχονται χωρίς να μας κάνουν εντύπωση· σαν ένα έργο τέχνης που το έχουμε δει χιλιάδες φορές: κάνουμε αυτό που πρέπει να κάνουμε και μετά δεν ξέρουμε αν το έχουμε κάνει ή όχι. Και καθώς η ζωή γίνεται όλο και πιο ασυναίσθητη, επιταχύνεται και η γενικότερη ασυνειδησία, οπότε η ζωή περνάει όλο και πιο γρήγορα.

Γενικά μπορεί να πει κανείς, ότι τα πρώτα σαράντα χρό­νια της ζωής μάς δίνουν το κείμενο, τα επόμενα τριάντα τα σχόλια πάνω στο κείμενο, τα οποία μας επιτρέπουν να καταλάβουμε για πρώτη φορά σωστά το νόημα, τις ανα­φορές, τα ηθικά διδάγματα και τις λεπτές έννοιες του κει­μένου.

Προς τα τέλη της ζωής, συμβαίνει κάτι ανάλογο μ’ αυτό που γίνεται στο τέλος ενός χορού μεταμφιεσμένων: πέφτουν οι μάσκες. Τότε βλέπεις καθαρά ποιους ακρι­βώς είχες συναναστραφεί στη διάρκεια της ζωής σου. Γιατί τότε βγαίνουν οι χαρακτήρες των ανθρώπων πραγ­ματικά στο φως, οι πράξεις έχουν επιτέλους καρποφορή­σει, τα επιτεύγματα έχουν σωστά εκτιμηθεί και καθετί το ψεύτικο έχει γκρεμιστεί.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι γενικά, και ανεξάρτητα από τις επιμέρους συνθήκες και τις ιδιαιτερότητες, η νιότη χαρακτηρίζεται από μια κάποια μελαγχολία και θλίψη, ενώ τα γηρατειά αντίθετα χαρακτηρίζονται από μια σχε­τική ευθυμία: και ο λόγος γι’ αυτό δεν είναι άλλος απ’ το γεγονός ότι ο νέος υπηρετεί δουλικά τον δαίμονα εκείνο, που δεν τον αφήνει ούτε στιγμή ήσυχο.

Στο ίδιο αίτιο μπορεί να αποδοθεί σχεδόν κάθε δυστυχία που καταδυνα­στεύει ή απειλεί τον άνθρωπο. Ο ηλικιωμένος όμως είναι χαρούμενος και γαλήνιος, μοιάζει με κάποιον που μετά από πολλά χρόνια έχει απαλλαγεί από τα δεσμά του και κινείται πια ελεύθερα. Από την άλλη μεριά ωστόσο πρέ­πει να ειπωθεί ότι, όταν σβήνει το σεξουαλικό ένστικτο, χάνεται ο πραγματικός πυρήνας της ζωής, και το μόνο που μένει είναι το κέλυφος· η ζωή δηλαδή μοιάζει με μια κωμωδία, που ξεκινάει με κανονικούς ηθοποιούς και μετά συνεχίζει να παίζεται μέχρι το τέλος από κούκλες που έχουν φορέσει τα ρούχα των ανθρώπων.

Arthur Schopenhauer, Η τέχνη να επιβιώνεις

Αποσυνδετική διαταραχή ταυτότητας

Καθοριστικό χαρακτηριστικό των ατόμων με αποσυνδετική διαταραχή ταυτότητας είναι ότι συμπεριφέρονται σαν να έχουν δύο ή περισσότερες ξεχωριστές ταυτότητες ή προσωπικότητες. Οι πρόσθετες προσωπικότητες είναι γνωστές ως δευτερεύουσες.

Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου τα άτομα με αποσυνδετική διαταραχή της ταυτότητας (ή διαταραχή πολλαπλής προσωπικότητας, όπως ήταν παλαιότερα γνωστή) ανέφεραν σχετικά λίγες δευτερεύουσες προσωπικότητες, σήμερα οι πάσχοντες αναφέρουν κατά μέσο όρο 15 δευτερεύουσες προσωπικότητες, ενώ κάποιοι εμφανίζουν περισσότερες από 100.

Διαγνωστικά κριτήρια αποσυνδετικής διαταραχής ταυτότητας

Σύμφωνα με το DSM-IV-TR, τα διαγνωστικά κριτήρια της αποσυνδετικής διαταραχής της ταυτότητας είναι τα ακόλουθα:

Η παρουσία δύο ή περισσότερων διακριτών ταυτοτήτων ή καταστάσεων προσωπικότητας, καθεμία από τις οποίες έχει τον δικό της σχετικά σταθερό τρόπο να αντιλαμβάνεται, να σχετίζεται και να σκέπτεται για το περιβάλλον και τον εαυτό.

Τουλάχιστον δύο από αυτές τις ταυτότητες ή καταστάσεις προσωπικότητας αναλαμβάνουν επανειλημμένα τον έλεγχο της συμπεριφοράς του ατόμου.

Αδυναμία στην ανάκληση σημαντικών προσωπικών πληροφορών, η οποία είναι τόσο εκτεταμένη ώστε να μην μπορεί να ερμηνευτεί ως σύνηθης διαδικασία λήθης.

Η διαταραχή δεν οφείλεται στις επιπτώσεις άμεσων φυσιολογικών επιδράσεων, σε κάποια ουσία ή σε μια γενική σωματική κατάσταση.

Δευτερεύουσες προσωπικότητες

Ο αριθμός των δευτερευουσών προσωπικοτήτων εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως είναι η σοβαρότητα και η χρονική διάρκεια της κακοποίησης. Η κάθε προσωπικότητα επιτελεί συγκεκριμένο έργο μέσα στο σύστημα.

Οι περισσότερες δευτερεύουσες προσωπικότητες προστατεύουν την κύρια από αναμνήσεις του τραυματικού γεγονότος. Συνήθως η κάθε δευτερεύουσα προσωπικότητα προστατεύει μια συγκεκριμένη ανάμνηση.

Κάποιες δευτερεύουσες προσωπικότητες έχουν επίγνωση των υπολοίπων, ενώ άλλες δεν γνωρίζουν την ύπαρξή τους.

Οι περισσότερες δευτερεύουσες προσωπικότητες δεν βλέπουν το πραγματικό σώμα του εαυτού τους: τα παιδιά βλέπουν τον εαυτό τους πανύψηλο, τα κορίτσια βλέπουν τον εαυτό τους γυναίκα κ.ο.κ.

Δεν αποκλείεται επίσης να ανήκουν σε διαφορετικές εθνότητες και φυλές ή να μιλούν δαφορετικές γλώσσες.

Μπορεί ακόμη να έχουν διαφορετικές εκφράσεις προσώπου και διαφορετικό ύφος.

Τύποι προσωπικοτήτων

Τα είδη προσωπικοτήτων είναι πολλά και όλα τα συστήματα διαφορετικά, υπάρχουν όμως ορισμένοι κοινοί τύποι.

Αυτούς τους τύπους περιγράφει ένας άνθρωπος του οποίου ο σύντροφος έπασχε από αποσυνδετική διαταραχή της ταυτότητας:

Ξενιστής

Το συγκεκριμένο πρόσωπο μπορεί να είναι είτε το πραγματικό παιδί είτε μια προσωπικότητα, η οποία όμως είναι αυτή που παρουσιάζεται στον έξω κόσμο (η κύρια προσωπικότητα).

Το πραγματικό παιδί

Το πρόσωπο αυτό μπορεί να βρίσκεται σε εγρήγορση και να είναι λειτουργικό ή να «κοιμάται». Αυτό αναφέρεται μερικές φορές ως «η κύρια προσωπικότητα».

Δευτερεύουσες προσωπικότητες του παιδιού (ή «μικρά» όπως τα ονομάζουν χαριτολογώντας).

Το πρόσωπο αυτό μπορεί να είναι οποιαδήποτε ηλικίας, από έμβρυο έως ένα μεγαλύτερο παιδί. Οι συγκεκριμένες προσωπικότητες υπέστησαν σημαντικό μέρος της κακοποίησης και συχνά εμφανίζουν μεγάλο αριθμό αναμνήσεων. Επιδεικνύουν συμπεριφορές που αρμόζουν στην ηλικία τους. Συχνά εκδηλώνουν έντονη ψυχική και σωματική οδύνη.

Έφηβοι

Τα περισσότερα συστήματα έχουν τέτοιες δευτερεύουσες εφηβικές προσωπικότητες, οι οποίες φοίτησαν στο σχολείο και έδρασαν κατά τα προηγούμενα χρόνια.

Φύλακες

Κάποια συστήματα έχουν «φύλακες εισόδου», που καθοδηγούν και έχουν τον έλεγχο του σώματος, ενώ συχνά επίσης ελέγχουν το χρονικό διάστημα παραμονής μιας δευτερεύουσας προσωπικότητας στο σώμα. Οι ίδιες οι προσωπικότητες φύλακες δεν εμφανίζονται πολύ συχνά, αλλά μοιάζουν να είναι ευτυχείς παρατηρώντας και καθοδηγώντας τις άλλες.

Εσωτερικοί βοηθοί του εαυτού

Διατηρούν τις δευτερεύουσες προσωπικότητες ασφαλείς. Συνήθως γνωρίζουν όλες τις προσωπικότητες όπως και τις λεπτομέρειες της κακοποίησης που υπέστησαν. Αποδεικνύονται πολύ χρήσιμες στη θεραπεία, καθώς βοηθούν τον θεραπευτή να καταλάβει γιατί μια συγκεκριμένη προσωπικότητα νιώθει αυτά που νιώθει ή δρα έτσι όπως δρα. Αποφασίζουν επίσης ποιες πληροφορίες μεταφέρονται στις άλλες προσωπικότητες αλλά και στον ξενιστή.

Προστάτες

Προστατεύουν το σύστημα από εξωτερικές απειλές. Μπορεί συνήθως να μιλούν άσχημα, να παλεύουν ή να κάνουν οτιδήποτε χρειάζεται προκειμένου να διατηρηθεί το σύστημα ασφαλές.

Συχνά χρησιμοποιούν τον θυμό ως άμυνα. Κατά κανόνα είναι προστατευτικές απέναντι στις δευτερεύουσες προσωπικότητες του παιδιού.

Οι εναλλαγές ανάμεσα στις δευτερεύουσες προσωπικότητες

Οι εναλλαγές ανάμεσα στις δευτερεύουσες προσωπικότητες είναι συχνά αποτέλεσμα κάποιας μορφής στρες ή αναστάτωσης, που οδηγεί στην ανάδυση μιας δευτερεύουσαας προσωπικότητας, συνήθως του προστάτη. Στους στρεσογόνους παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν κάτι τέτοιο ανήκουν τα σχόλια των άλλων ατόμων, η εμφάνιση του θύτη, ένα απρόσμενο άγγιγμα, οι καβγάδες και η επιθετικότητα -ακόμη και η ερωτική επαφή.

Ο Sel (1997) υποστήριξε ότι το άτομο έχει ένα οικοσύστημα με δευτερεύουσες προσωπικότητες που συναγωνίζονται μεταξύ τους προκειμένου να αποκτήσουν τον έλεγχο των συστημάτων «εξόδου» του ψυχισμού.

Η προσωπικότητα που διατηρεί με μεγαλύτερη επιτυχία μια συναισθηματική ισορροπία είναι πιο πιθανό να προσαρμοστεί καλύτερα. Όταν υπάρχει αλλαγή πλαισίου, ενδέχεται να καθίστανται περισσότερο προσαρμοστικά διαφορετικά γνωσιακά σχήματα, οπότε η κυρίαρχη δευτερεύουσα προσωπικότητα μπορεί να αλλάξει.

Τόσο η φύση όσο και η ίδια η ύπαρξη της αποσυνδετικής διαταραχής ταυτότητας έχουν αποτελέσει αντικείμενο έντονων αντιπαραθέσεων. Η αντιπαράθεση είναι αρκετά έντονη, γι' αυτό και ορισμένες πειραματικές μελέτες επέλεξαν να τηρήσουν ουδέτερη στάση απέναντι στη φύση και την αιτιολογία της διαταραχής.

Οι Elzinga και συνεργάτες, για παράδειγμα, δήλωσαν ότι υιοθέτησαν μια «ρεαλιστική θέση χωρίς να κάνουν εκ των προτέρων ισχυρισμούς για τη φύση των λεγόμενων ταυτοτήτων».

Μερικοί ειδικοί ισχυρίζονται ότι η ύπαρξη της διαταραχής είναι αυταπόδεικτη και ότι οι άνθρωποι που βιώνουν αυτά τα συμπτώματα είναι πάρα πολλοί για να αμφισβητηθεί η πραγματικότητα του προβλήματος.

Άλλοι απορρίπτουν την έννοια, υποστηρίζοντας ότι τα συμπτώματα επινοούνται από αυτούς που τα αναφέρουν ή είναι προϊόντα υποβολής από θεραπευτές με υπερβάλλοντα ζήλο.

Σύμφωνα με τις δύο κυρίαρχες θεωρίες, η αποσυνδετική διαταραχή ταυτότητας είναι είτε αποτέλεσμα τραυματικών γεγονότων κατά την παιδική ηλικία είτε ένα κοινωνικά κατασκευασμένο σύστημα το οποίο δημιουργήθηκε από το άτομο.

Θεραπεία της αποσυνδετικής διαταραχής ταυτότητας

Σύμφωνα με τον Glaves, στόχος πρέπει να αποδεχθεί ότι οι δευτερεύουσες προσωπικότητες είναι πραγματικές και όχι αυτοδημιουργημένες φαντασιώσεις.

Ο Spanos υποστήριξε το αντίθετο. Πίστευε ότι κεντρικός στόχος είναι η βοήθεια στο άτομο έτσι ώστε να καταλάβει ότι οι δευτερεύουσες προσωπικότητες είναι στην πραγματικότητα δικά του δημιοργήματα. Ο ίδιος θεωρούσε σε άτομα τα οποία έχουν αυτή τη διαταραχή θα πρέπει να δίνουν έμφαση στη θεμελιώδη φύση της και την αντιλαμβάνονται ως δυσκολία ενσωμάτωσης των διαφόρων πλευρών της προσωπικότητας παρά ως ένα πλήθος προσωπικοτήτων.

Οι στόχοι είναι να αποδέχονται την ύπαρξη των πολλαπλών εαυτών. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι ο στόχος πρέπει να είναι η ώθηση του ατόμου προς μια αίσθηση ολοκληρωμένης λειτουργικότητας.

Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω:

• Της ανάκλησης των απωθημένων αναμνήσεων.
• Του αποτραυματισμού των αναμνήσεων αυτών, ούτως ώστε η ανάκληση να μην καταλήξει στην εμφάνιση των άλλων προσωπικοτήτων.
• Της απαρτίωσης των δευτερευουσών προσωπικοτήτων στην κύρια προσωπικότητα.

Αυτές οι προσεγγίσεις πρέπει να εφαρμόζονται με προσοχή, επειδή, όταν εκτίθεται σε τραυματικές αναμνήσεις, το άτομο είναι δυνατόν να επιστρέψει σε άλλη δευτερεύουσα προσωπικότητα.

Εκτός αυτού, κάποιες προσωπικότητες μπορεί να αναλάβουν «προστατευτικό» ρόλο και να επιχειρήσουν να προφυλάξουν την κύρια προσωπικότητα από τον πόνο της ανάκλησης των τραυματικών εμπειριών, προσλαμβάνοντας έναν αυτοκαστροφικό ή επιθετικό χαρακτήρα.

Όταν οι αναμνήσεις ανακληθούν, είναι εφικτό να απολέσουν τον τραυματικό τους χαρακτήρα με την χρήση τεχνικών της διαταραχής μετά από τραυματικό στρες.

Επειδή η τυπική αντίδραση του ατόμου με αποσυνδετική διαταραχή της ταυτότητας είναι να αποφύγει την ανάκληση των αναμνήσεων, αυτό το είδος της έκθεσης είναι δύσκολο να εφαρμοστεί, και η τραυματική φύση των αναμνήσεων μπορεί να ελαττωθεί επωφελώς οποιαδήποτε στιγμή.

Οι υπερασπιστές της EMDR ισχυρίζονται ότι η συγκεκριμένη τεχνική μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη, σε συνδυασμό με τις τεχνικές χαλάρωσης, διότι βοηθά τους ανθρώπους να ανακαλέσουν αναμνήσεις χωρίς να βιώσουν πλήρως τις συνέπειες στο συναίσθημά τους.

Για τους περισσότερους ο υπέρτατος στόχος είναι η απαρτίωση των διαφόρων προσωπικοτήτων σε μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα, μια διαδικασία γνωστή ως σύντηξη.

Το άτομο που βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση έχει επίγνωση όλων των συμπεριφορών και των σκέψεών του, και τις αποδέχεται ως δικές του.

Οι Oke & Kanigsberg (1991) χρησιμοποίησαν έναν συνδυασμό παιχνιδιού, καθοδηγούμενης φαντασίας, εκπαίδευσης σε δεξιότητες, προβολικών τεχνικών προκειμένου να προωθήσουν την επίγνωση και κατανόηση των άλλων εαυτών, και μέσω αυτού να επιτύχουν τελικά την απαρτίωση όλων των εαυτών.

Δυστυχώς η αποτελεσματικότητα αυτής της παρέμβασης, καθώς και τεχνικών παρομοίου τύπου, περιορίζεται σε περιγραφές της εφαρμογής χωρίς δεδομένα για την αποτελεσματικότητα, ή σε μελέτες περίπτωσης οι οποίες εκ φύσεως τείνουν να είναι θετικές.

Είναι απαραίτητο επομένως να ερευνηθεί πλήρως αν αυτές οι παρεμβάσεις είναι αποτελεσματικές ή όχι. Δεκαπέντε χρόνια μετά την πρώτη αυτή έρευνα, οι παρεμβάσεις για τη θεραπεία της αποσυνδετικής διαταραχής ταυτότητας είναι συνήθως διατυπώσεις ατομικών περιπτώσεων.

Μια βασική παρατήρηση γι' αυτές τις προσπάθειες προέρχεται από τους ίδιους τους ανθρώπους με αποσυνδετική διαταραχή ταυτότητας: φαίνεται ότι πολλές υποπροσωπικότητες απορρίπτουν τη σύντηξη ως θεραπευτικό στόχο, καθώς τη θεωρούν ένα είδος θανάτου.

Ο Rossel (1998) συμφώνησε με την άποψη αυτή και ισχυρίστηκε ότι σε έναν μεταμορντένο κόσμο, που βρίσκεται σε αποσύνθεση, έχει μικρή αξία η προσπάθεια επίτευξης απαρτίωσης.

Αντίθετα, το άτομο χρειάζεται να είναι ανοιχτό στην εναλλαγή μεταξύ των προσωπικοτήτων, η οποία θα πρέπει να ερμηνεύεται ως θετική και ασφαλής -και όχι ως αρνητική και καταστροφική-εμπειρία.

ΓΕΝΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ

DNA

Οι πληροφορίες που αποτελούν το «κατασκευαστικό σχέδιο» οποιουδήποτε οργανισμού κωδικοποιείται στο DNA (δεοξυριβονουκλεϊκό οξύ) -μόρια μεγάλου μήκους που συναντάμε στα κύτταρα. Κάθε κλώνος του DNA ονομάζεται χρωμόσωμα και αποτελείται από διαφορετικούς τομείς που ονομάζονται γονίδια. Το σύνολο των γονιδίων που αποτελούν τη συνταγή για την κατασκευή ενός οργανισμού ονομάζεται γονιδίωμα.

Το γονιδίωμα αποτελείται από ένα ολοκληρωμένο σύνολο οδηγιών για την κατασκευή και τη λειτουργία του σώματος του οργανισμού. Οι οδηγίες αντιγράφονται κυριολεκτικά σε κάθε κύτταρο του σώματος και λένε σε καθένα τι να γίνει και τι να κάνει να γίνει οστικό κύτταρο και να σκληρύνει μέσω συσσώρευσης μεταλλικών στοιχείων, ή να γίνει νευρικό κύτταρο και να μεταφέρει νευρικά ερεθίσματα, και ούτω καθεξής.

Γονίδια

Κάθε γονίδιο δίνει οδηγίες στο σώμα για να παρασκευάσει μια συγκεκριμένη πρωτεΐνη. Οι πρωτεΐνες είναι υπεύθυνες για όλες τις λειτουργίες που λαμβάνουν χώρα μέσα στο σώμα, από την πέψη και την ανάπτυξη μέχρι την καταπολέμηση των ασθενειών. Κάθε κύτταρο ακολουθεί μόνο τις οδηγίες παρασκευής των πρωτεϊνών που χρειάζεται διαβάζει μόνο τα αντίστοιχα τμήματα του DNA. Τα υπόλοιπα περιελίσσονται σε ένα σημείο χωρίς πρόσβαση και απενεργοποιούνται.

Συνήθως φανταζόμαστε τα χρωμοσώματα σαν υπόγειους σταθμούς τρένου σημειωμένους επάνω σε έναν χάρτη: Βλέπουμε μόνο τους σταθμούς, αλλά κάτω από το έδαφος υπάρχουν σιδηροδρομικές γραμμές –μη κωδικοποιητικά τμήματα DNA που τους ενώνουν. Τα γονίδια των οποίων τη λειτουργία έχουμε ανακαλύψει αποτελούν μόλις το 2% περίπου του συνολικού μήκους των χρωμοσωμάτων. Οι επιστήμονες διερευνούν ακόμη τον ρόλο του υπόλοιπου 98%. Φαίνεται ότι μία λειτουργεία που επιτελεί το μη κωδικοποιητικό τμήμα του DNA είναι να λέει σε κάθε κύτταρο ποιες από τις πρωτεΐνες πρέπει να παρασκευάσει. Αφού κάθε κύτταρο διαθέτει ολόκληρο το σύνολο των οδηγιών, η πληροφορία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική. Για παράδειγμα, δεν θα θέλατε τα κύτταρα στο εσωτερικό των ματιών σας να παράγουν πεπτικά ένζυμα.

Τι κάνουν αυτά τα γονίδια;

Πολλά κύτταρα σε διαφορετικούς οργανισμούς πρέπει να επιτελέσουν παρόμοιες ή ταυτόσημες λειτουργίες. Παρότι μπορεί να μη μοιάζετε με μαρούλι, τα κύτταρα σας εκτελούν πολλές διεργασίες που κάνει και ένα φυτό. Συγκεκριμένες κυτταρικές διεργασίες είναι ίδιες σε όλους ή στους περισσότερους οργανισμούς, όπως, μεταξύ άλλων, ο τρόπος με τον οποίο διαιρούνται τα κύτταρα και λαμβάνουν ενέργεια από τη γλυκόζη κατά τη διαδικασία της κυτταρικής αναπνοής.

Έτσι, παρότι το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου σώματος δεν μοιάζει ούτε στο ελάχιστο με μαρούλι, έχει παρόμοιες λειτουργίες και διεργασίες με άλλα φυτά και ζώα, ιδιαίτερα με άλλα θηλαστικά. Αυτό εξηγεί το μεγαλύτερο μέρος του γονιδιώματός μας που μοιραζόμαστε με άλλα ζώα.

ΟΛΑ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΜΕΝΑ

Η δομή του DNA είναι μια διπλή έλικα ανάμεσα στους δύο κλώνους της οποίας υπάρχουν σύνδεσμοι που μοιάζουν με σκαλοπάτια μιας σκάλας. Κάθε «σκαλοπάτι» αποτελείται από ένα ζεύγος νιτρογενών «βάσεων» (οι βάσεις είναι αλκαλικές ουσίες που σχηματίζουν άλατα όταν αναμειγνύονται με κάποιο οξύ). Αποκαλούνται ζεύγη βάσεων και είναι πάντα αδενίνη-θυμίνη και γουανίνη-κυτοσίνη –δεν μπορούν να συνδυαστούν με διαφορετικό τρόπο.

Τα ζεύγη βάσεων απαντώνται σε ομάδες των τριών που αποκαλούνται «κωδικόνια». Καθώς κάθε ζεύγος μπορεί να ξεκινήσει με οποιαδήποτε από τις τέσσερις βάσεις και σε κάθε κωδικόνιο υπάρχουν τρία ζεύγη, συνολικά υπάρχουν 4 x 4 x 4 = 64 συνδυασμοί. Μια αλληλουχία κωδικονίων δίνει τη συνταγή για μια πρωτεΐνη –την πληροφορία που πρέπει να παράσχει το γονίδιο προκειμένου το κύτταρο να συνθέσει τις πρωτεΐνες που χρειάζεται. Οι πρωτεΐνες αποτελούνται από αμινοξέα. Υπάρχουν αρκετά κωδικόνια για καθένα από το 20 αμινοξέα που χρησιμοποιούνται στη σύνθεση πρωτεϊνών ώστε να έχει καθένα τον δικό του κώδικα. Υπάρχουν επίσης συγκεκριμένα «αρχικά» και «τελικά» κωδικόνια που σημειώνουν την αρχή και το τέλος ενός γονιδίου.

ΤΟ ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΝ ΜΕΤΡΑΕΙ

Το ανθρώπινο γονιδίωμα διαθέτει 46 χρωμοσώματα με περίπου 3.2 δισεκατομμύρια ζεύγη βάσεων. Συγκριτικά, η μαγιά έχει μόνο 12 εκατομμύρια ζεύγη βάσεων, κάποια βακτήρια έχουν λίγο περισσότερα από 100.000 και το μυρμήγκι έχει 480 εκατομμύρια Αλλά μη νιώθετε ανώτεροι λόγω του τεράστιου γονιδ ματός σας. Ο δίπνευστος έχει 130 δισεκατομμύρια ζεύγη βάσεων.

Μωρίας εγκώμιον

Σε κάθε εγχείρημα που θα κάνεις, είναι αρκετά πιθανό να πέσεις πάνω σε έναν βλάκα.

Δεν τον αναγνωρίζεις εύκολα – είναι σαν ύφαλος, κάτω από το νερό. Το καταλαβαίνεις μόνον όταν προσκρούσεις.

Το ναυάγιο είναι εγγυημένο. (Το δικό σου!)

Το κακό με τους βλάκες δεν είναι πως δεν καταλαβαίνουν – αλλά ότι δεν καταλαβαίνουν ότι δεν καταλαβαίνουν. Νομίζουν – τι λέω, είναι σίγουροι – πως καταλαβαίνουν.

Έχουν λίγα – ελάχιστα – προκατασκευασμένα σχήματα στην σκέψη τους και τα χρησιμοποιούν για όλες τις περιπτώσεις.

Επιπλέον, επειδή όλοι οι βλάκες είναι επίμονοι, αν προσπαθήσεις να τους εξηγήσεις ότι δεν κατάλαβαν αυτό που είπες (ή έγραψες) επιμένουν μέχρι εξαντλήσεως (δικής σου).

Οι χειρότεροι δε από όλους τους βλάκες, είναι οι σπουδαγμένοι. Ξέρω μερικούς που έχουν πτυχία, μεταπτυχιακά και διδακτορικά. Δεδομένου ότι η παιδεία (ιδιαίτερα στην Ελλάδα) δεν απαιτεί εξυπνάδα – αλλά απλώς επιμονή και μνήμη. Μάλιστα συχνά η εξυπνάδα είναι εμπόδιο για την μόρφωση. Σκέψου π.χ. την περίπτωση να έχεις βλάκα καθηγητή (γνωρίζω αρκετούς).

Αυτοί λοιπόν, οι σπουδαγμένοι, έχουν και περισσή αυτοπεποίθηση. «Τόσα πτυχία έχω – είναι δυνατόν να μην καταλαβαίνω;» λένε στον εαυτό τους.

Είναι – ας πούμε – βλάκες με πατέντα.

Και δυστυχώς είναι πολλοί. Και συνασπίζονται ενστικτωδώς. Και συχνά κάνουν κουμάντο. Λόγω όγκου και επιμονής.

Δεν ξέρω αν έχετε μελετήσει από κοντά έναν βλάκα. Είναι ένα θαύμα της φύσης. Οι κλειστοί πόροι του εγκεφάλου του εμποδίζουν κάθε αντίληψη να διηθήσει μέσα του. Η αργόστροφη κίνηση της σκέψης του, τον κάνει να ακούει τους άλλους σαν 33ρηδες δίσκους στις 78 στροφές. Έτσι ξεδιπλώνει περίπλοκους μηχανισμούς προστασίας για να αμυνθεί. Ένας απ' αυτούς είναι η σιωπή. Ένας άλλος είναι η ακατάσχετη φλυαρία.

Όπου αναπτύσσει τη θεωρία πώς τελικά οι βλάκες καταδυναστεύουν τους ευφυείς.

Πράγμα που, δυστυχώς, επιβεβαιώνεται καθημερινά…

Το κουράγιο να είναι κανείς αυτός που είναι

Κρύβουμε την αληθινή μας δυναμική.

Κρύβουμε όλα εκείνα για τα οποία είμαστε ικανοί.

Και ζούμε επιδεικνύοντας την πιο υποβαθμισμένη μας πλευρά... εκείνη που είναι κοινωνικά αποδεκτή... εκείνη που μας έμαθαν να καλλιεργούμε... εκείνη που υιοθετήσαμε για να μην έχουμε προβλήματα...

Και όλα αυτά, μόνο με την επίδραση που άσκησαν πάνω μας οι ιστοριούλες με τους ήρωες;

Όχι μόνο. Θυμόμαστε και μέρος του μηνύματος που μας μετέδωσαν οι γονείς μας: «Μην μπλέκεις σε μπελάδες...»

Ή, ακόμη χειρότερα: «Αν συνεχίσεις έτσι, δε θα σε θέλει κανείς...»

Τι σημαίνει συνεχίζω έτσι; Προφανώς, «συνεχίζω έτσι», σημαίνει ότι είμαι αυτός που είμαι.

Και, τότε; Τι πρέπει να κάνω για να γίνω άλλος;

Η απάντηση είναι προβλέψιμη: ν’ αφήσεις να βγει ο ήρωας.

Δεν λέω ότι πρέπει κανείς να γίνει σούπερ-ήρωας με την έννοια να είναι καταπληκτικός και να εντυπωσιάζει, να σκαρφαλώνει κτίρια, να πηδάει στις στέγες των σπιτιών και να πετάει στον αέρα. Όχι. Δεν χρειάζεται.

Μιλάω για τον μοναδικό ηρωισμό που υπερασπίζομαι: «Το κουράγιο να είναι κανείς αυτός που είναι».

Το θάρρος να μη δημιουργεί μια μυστική ταυτότητα μικρόψυχου, αν δεν είναι μικρόψυχος.

Να μη ζει σαν ηλίθιος, αν δεν είναι ηλίθιος.

Κι αν δεν είναι πολύ γρήγορος, δεν πειράζει. Πρέπει να δέχεται τη βραδύτητα με περηφάνια. Να λέει: «Είμαι λίγο αργός. Ε, και;» Αυτό είναι υπέροχο.

Δεν τρέχει τίποτα αν είναι κανείς «λίγο χαζούλης...» όπως λένε στην Αργεντινή.

Αν όμως δεν είναι... τότε δεν πρέπει να κάνει τον χαζό!

Αν εγώ είμαι λίγο κουτός... αν δεν μου κόβει και πολύ... αν μπορώ ν’ ανακαλύπτω μέσα μου άλλα χαρίσματα εκτός από την εξυπνάδα... πολύ ωραία! Γιατί να σπαταλάω ενέργεια προσπαθώντας να το κρύψω;

Γιατί να μη βρω το θάρρος να πω ποιος είμαι, με τα όποια χαρίσματά μου, κι ας μην είναι τα πλέον ευπρόσδεκτα κοινωνικά κι αυτά που αναγνωρίζονται και εκτιμώνται περισσότερο, κι ας μην είναι αυτά που μου κάνουν « την καλύτερη διαφήμιση».

Αυτό που λιγότερο χρειάζεσαι είναι να σε κάνουν τα προσόντα σου υπερόπτη.

Προσόν, μπορεί να είναι και το να μην ξεχωρίζεις.

Το μεγαλύτερο προσόν ενός ήρωα είναι να μπορεί να αντιμετωπίζει τις καταστάσεις χωρίς να εξαναγκάζεται να δείχνει στους άλλους ότι είναι... όπως εκείνοι λένε ότι πρέπει να είναι.

Νίτσε: Να γίνουμε πιο τρυφεροί

Υπάρχει κάτι ταπεινω­τικό στην οδύνη, ενώ στη συμπόνια υπάρχει κάτι που εξυψώνει και δίνει υπεροχή.

Όταν αγαπούμε, σεβόμαστε και θαυμάζουμε κάποιον και κατόπιν όταν βλέπουμε ότι υποφέρει, - πάντα με κατάπληξη επειδή μας φαίνεται απαράδεκτο η ευτυχία που αναβλύζει από μέσα του να μην προέρχεται από μια πηγή προσωπικής ευτυχίας-, τα αισθήματα της αγάπης, της εκτίμησης και του θαυμασμού μεταμορφώνονται ουσια­στικά: γίνονται πιο τρυφερά, δηλαδή το χάσμα που μας χωρί­ζει μοιάζει να γεφυρώνεται, και μια προσέγγιση ίσου προς ίσον φαίνεται να πραγματοποιείται.

Τώρα, μας φαίνεται δυνατό να του δώσουμε ένα αντάλλαγμα, ενώ προηγουμένως τον φα­νταζόμαστε ανώτερο από την ευγνωμοσύνη μας. Αυτή η ικα­νότητα να δίνουμε σε αντάλλαγμα μας εξυψώνει και μας προ­καλεί μεγάλη χαρά.

Προσπαθούμε να μαντέψουμε τι μπορεί να καταπραΰνει τον πόνο του φίλου μας και του το προσφέ­ρουμε. Αν θέλει λόγια, βλέμματα, προσοχή, υπηρεσίες, τονω­τικά, δώρα, - του τα δίνουμε.

Αλλά πριν απ' όλα: αν θέλει να υποφέρουμε με το θέαμα του πόνου του, προσφερόμαστε να υποφέρουμε μαζί του, γιατί όλα αυτά μας παρέχουν την από­λαυση της ενεργητικής ευγνωμοσύνης: αυτό ισοδυναμεί με την λέξη, στην καλή εκδίκηση.

Αν δεν θέλει να δεχτεί και δεν δέχεται τίποτα από μας, τότε απομακρυνόμαστε ψυχροί και θλιμμένοι, σχεδόν πληγωμένοι: είναι σα να απορρίπτουν την ευγνωμοσύνη μας, - και σ' αυτό το θέμα τιμής, ακόμη και ο καλύτερος άνθρωπος είναι εύθικτος.

Απ' όλα αυτά, συμπεραί­νουμε ότι, στην πιο ευνοϊκή περίπτωση, υπάρχει κάτι ταπεινω­τικό στην οδύνη, ενώ στη συμπόνια υπάρχει κάτι που εξυψώνει και δίνει υπεροχή, κι αυτό είναι που χωρίζει για πάντα αυτά τα δύο αισθήματα.

Νίτσε, Αυγή - Σκέψεις για τις ηθικές προλήψεις

Βισμούθιο: Ενεργειακός Αρμαγεδδών

Βισμούθιο: από την κοιλιά ως τα νύχια

Ήταν Μάρτιος του 2003 όταν στο Ινστιτούτο Αστροφυσικής της Γαλλίας, στο Ορσέ, έχοντας κατασκευάσει έναν καινούργιο ανιχνευτή σωματιδίων άλφα (δηλαδή πυρήνες ηλίου, με δύο πρωτόνια και δύο νετρόνια), με σκοπό να εξερευνήσουν το μεγάλο πρόβλημα της ύπαρξης σκοτεινής ύλης στο Σύμπαν, σκέφθηκαν να δοκιμάσουν την ευαισθησία του με λίγο βισμούθιο. Στην πραγματικότητα ο εξαιρετικός αυτός ανιχνευτής ήταν διπλός. Αντιδρούσε σε ασυνήθιστα μικρές αυξήσεις της θερμοκρασίας και ανεπαίσθητους σε ένταση και διάρκεια παλμούς φωτός.

Ήταν κλεισμένος μέσα σε μια ανακλαστική κοιλότητα και είχαν προνοήσει, για μεγαλύτερη ευαισθησία, η θερμοκρασία εκεί μέσα να είναι μόλις 20 mK, δηλαδή κάποια πολύ λίγα χιλιοστά επάνω από το απόλυτο μηδέν των -273 βαθμών Κελσίου. Ο ένας ανιχνευτής χρησιμοποιούσε βισμούθιο-209 –γερμάνιο– οξυγόνο, εκδηλώνοντας πολύ μικρή άνοδο θερμοκρασίας όταν απορροφηθεί ένα σωματίδιο άλφα, μεταφράζοντας αυτό σε παλμό τάσης, ανάλογο και με τη διαφορά θερμοκρασίας.

Ο άλλος ανιχνευτής, από γερμάνιο, ήταν ευαισθητοποιημένος στους παλμούς φωτός των σωματιδίων άλφα. Σε δύο μετρήσεις, τοποθετώντας 31 και 62 γραμμάρια βισμουθίου είχαν τη μεγάλη ανακάλυψη. Σε πέντε ημέρες κατεγράφησαν 128 σωματίδια άλφα και μια ασυνήθιστη φασματική γραμμή. Όλα αυτά τελικά, ύστερα και από σχετικό ψάξιμο, κατέρριπταν την ακλόνητη ως τότε πειραματικά άποψη ότι το βισμούθιο-209 ήταν ένα σταθερό και όχι ραδιενεργό ισότοπο, δηλαδή ότι δεν υπήρχε περίπτωση ξαφνικά να εκπέμψει κάποιο σωματίδιο άλφα και να μεταστοιχειωθεί σε θάλλιο-205. Επιβεβαιώθηκε έτσι και μια κορυφαία επίδοση. Ο χρόνος ημιζωής του βισμουθίου-209 τελικά είναι περίπου 19 δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων ετών, δηλαδή απείρως μεγαλύτερος από την ηλικία της Γης.

Η σχετική ανακοίνωση στο «Nature» βρίσκεται εδώ: (http://kinardf.people.cofc.edu/Readings/Ch03_BismuthDecay.pdf.) Και αξίζει να σημειώσουμε ότι θεωρητικά είχε υπολογιστεί ο χρόνος αυτός σε 4,6 δισεκατομμύρια δισεκατομμυρίων χρόνια, δηλαδή είχε γίνει και εκεί μια εξαιρετική θεωρητική δουλειά.

Το χημικό στοιχείο Βισμούθιο είναι μέταλλο με ατομικό αριθμό 83 και ατομικό βάρος 208,9804. Αυτό το πτωχό μέταλλο έχει ιδιότητες που μοιάζουν με του αρσενικού και του αντιμονίου. Το βισμούθιο είναι πολύ βαρύ και εύθραυστο μέταλλο. Έχει ένα ασημί-άσπρο χρώμα με μία ροζ απόχρωση. Είναι το πιο φυσικά διαμαγνητικό απ’ όλα τα μέταλλα. Είναι γενικά το τελευταίο φυσικό στοιχείο που δεν είναι ραδιενεργό, όμως κανονικά είναι το στοιχείο που εκπέμπει την λιγότερη ραδιενέργεια. Το μόνο μη συνθετικό ισότοπό του, το Bi209, αποσυντίθεται σε θάλλιο-205 με μία άκρως μακριά ημιζωή που κρατά 1,9 × 1019 χρόνια.

Για ένα διάστημα το βισμούθιο ήταν παραδοσιακά το στοιχείο με το μόνο πιο βαρύ και σταθερό ισότοπο, το 209Bi όμως ήταν ύποπτο πως είναι ασταθές. Αυτό τελικά αποδείχθηκε το 2003 όταν οι επιστημονικοί ερευνητές στο ινστιτούτο d ‘Astrophysique Spatiale στο Orsay στην Γαλλία, μέτρησαν την εκπομπή σωματιδίων άλφα και το χρόνο ημιζωής του βισμουθίου-209, που είναι 1,9 × 1019 χρόνια, δηλαδή πάνω από ένα δισεκατομμύριο φορές την εκτιμώμενη ηλικία του σύμπαντος. Λόγω της εξαιρετικά μεγάλης περιόδου ημιζωής του, το βισμούθιο αντιμετωπίζεται σαν να είναι σταθερό και μη ραδιενεργό, για όλες τις γνωστές σήμερα ιατρικές και βιομηχανικές εφαρμογές. Είναι ενδιαφέρον στοιχείο επειδή είναι ένα από τα λίγα στοιχεία για τα οποία υποπτευόταν η ραδιενέργειά τους, και μάλιστα προβλέφθηκε θεωρητικά πριν εντοπισθεί στο εργαστήριο.

Ενεργειακός Αρμαγεδδών

Όσον αφορά το όνομα του εν λόγω στοιχείου, είναι αυτό που λέμε «άσε καλύτερα, μην ψάχνεις». Μπέρδεμα. Είχε ανακαλυφθεί σε γερμανικό έδαφος από το 1450 τουλάχιστον. Συγκεκριμένα στην οροσειρά Erz-gebirge, όπου «das Erz» σημαίνει «μετάλλευμα», άρα στην οροσειρά των μεταλλευμάτων, που βρίσκεται στην Ανατολική Γερμανία. Το συνέχεαν για αρκετό καιρό με τον μόλυβδο, μετά το ανακάτευαν με αυτόν για την κατασκευή των πρώτων τυπογραφικών στοιχείων και μόλις το 1739 έχουμε μια πιο ξεκάθαρη περιγραφή.

Πάντως ο γάλλος χημικός Claude Geoffroy ο Νεότερος έδωσε τις περισσότερες αποδείξεις για το ότι επρόκειτο για ξεχωριστό στοιχείο και όχι για μόλυβδο. Στα γερμανικά ονομαζόταν Wismut προτού υιοθετήσουν και οι Γερμανοί το Β σαν αρχικό από τα λατινικά. Γερμανικές πηγές πάντως αναφέρουν ως επικρατέστερη εκδοχή για το όνομά του τις λέξεις «Weisse Masse», δηλαδή «λευκή μάζα», που όμως στηn γλώσσα των ορεσίβιων μεταλλωρύχων δεν προφερόταν ακριβώς έτσι καθαρά, και τελικά φθάσαμε στο σημερινό Bismut στα γερμανικά ή στο Bismuth στα αγγλικά.

Αριθμοί κυκλοφορίας

Ατομικός αριθμός: 83
Ατομικό βάρος: 208,98
Σημείο τήξης: 272οC
Σημείο ζέσης: 1.560οC
Αριθμός ισοτόπων: 35
Τα ισότοπα αυτά του βισμουθίου έχουν χρόνο ημιζωής από 7,6 λεπτά (Bi-215) ως και 3 εκατομμύρια χρόνια (Bi-210).

Τι θέλει από τη ζωή μας;

Αν και όχι πολύ γνωστό στην σχολική Χημεία, είναι ένα ενδιαφέρον στοιχείο για τις πολυποίκιλες εφαρμογές του. Δύο από αυτές και αρκετά παλιές είναι ένα φάρμακο για το έλκος του στομάχου και ένα για την διάρροια. Από το 1780 οι γιατροί συνταγογραφούσαν μια ένωση, το βασικό νιτρικό βισμούθιο, για τα έλκη του στομάχου. Από το 1860 η συνταγή βελτιώθηκε με την χρήση μιας άλλης δραστικής ουσίας με το όχι και εύκολο όνομα υποανθρακικό βισμούθιο, ενώ σήμερα είμαστε στο κολλοειδές υποκιτρικό βισμούθιο ή CBS.

Η δράση όλων αυτών ήταν να προστατεύουν το βλεννογόνο του στομάχου από δραστικά ένζυμα όπως οι πεψίνες, αλλά και (σε συνδυασμό με αντιβίωση) από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού, το οποίο, όπως αποδείχθηκε, ήταν υπεύθυνο για ό,τι αποκαλούσαμε έλκος του στομάχου, το οποίο πιστεύαμε πως το παθαίνεις μόνο από στενοχώρια και πίεση.

Υπάρχει όμως και μια άλλη ένωση, το υποσαλικυλικό βισμούθιο, η οποία χρησιμοποιείται για την διάρροια και τις στομαχικές διαταραχές, όπου δρα ελαττώνοντας την ροή υγρών στα έντερα, σκοτώνει τους μικροοργανισμούς τους υπεύθυνους για την μόλυνση και περιορίζει την φλεγμονή.

Πόλεμος και ειρήνη

Στην γη το βισμούθιο συναντάται πιο πολύ με την μορφή του βισμουθινίτη, ενός σουλφιδίου του βισμουθίου, μιας ένωσης δηλαδή με θειάφι, και προκύπτει ως υποπροϊόν της μεταλλουργίας στους φούρνους για τον χαλκό και τον μόλυβδο. Η Κίνα, το Μεξικό και το Περού είναι οι κύριες χώρες παραγωγής του. Οπως φαίνεται και από τους αριθμούς κυκλοφορίας, έχει πολύ χαμηλό σημείο τήξης, το οποίο σε κράμα με μόλυβδο και κασσίτερο, χαμηλώνει κι άλλο, και γι’ αυτόν τον λόγο χρησιμοποιήθηκε στα εύτηκτα συρματάκια στις παλιές ασφάλειες.

Σήμερα με 12% πρόσμειξη καδμίου χρησιμοποιείται στους πίδακες νερού των πυροσβεστικών συσκευών για τις πυρκαγιές στα δωμάτια, με το σημείο τήξης να έχει πέσει στους 70 βαθμούς Κελσίου. Ενα ακόμη κράμα του βισμουθίου είναι το Bismanol, όπου συνυπάρχει μαζί με μαγγάνιο και σίδηρο, δημιουργημένο από το Αμερικανικό Ναυτικό το 1950 για την κατασκευή δυνατών μόνιμων μαγνητών. Βέβαια το βισμούθιο είναι διαμαγνητικό υλικό όταν βρεθεί μόνο του και αυτό οδηγεί σε διάφορες αξιοπερίεργες κατασκευές.

Τι θα πει ότι είναι διαμαγνητικό υλικό;

Τα άτομα και τα μόρια που συνιστούν ένα υλικό, εξαιτίας της «έμφυτης» συμπεριφοράς των ηλεκτρονίων, σαν να εκτελούν κάποια περιστροφή (αυτό βέβαια είναι σχήμα λόγου, διότι είναι τόσο μικρά σε διαστάσεις που δεν είναι εύκολο να θεωρήσεις πως περιστρέφονται), παρουσιάζουν μαγνητικές ιδιότητες. Αντιδρούν δηλαδή όταν βρεθούν σε μαγνητικό πεδίο. Μόνο που έχουμε τέσσερις διαφορετικές αντιδράσεις:

Σιδηρομαγνητική, όπου μέσα σε ορισμένα όρια θερμοκρασίας όλα τα μόρια προσανατολίζονται έτσι ώστε να έχουμε μόνιμο μαγνήτη.

Αντισιδηρομαγνητική, όπου κάτω από ορισμένη θερμοκρασία το σιδηρομαγνητικό υλικό παύει να συμπεριφέρεται ως καλός μαγνήτης.

Παραμαγνητική, όπου το υλικό μαγνητίζεται λίγο αλλά δεν γίνεται μόνιμος μαγνήτης.

Διαμαγνητική, όταν ο μαγνητισμός συμβαίνει αντίθετα από το εφαρμοζόμενο πεδίο. Αυτό δημιουργεί διάφορα παράδοξα φαινόμενα, όπως το να ισορροπεί στον αέρα ένας δίσκος από βισμούθιο ανάμεσα σε δύο μαγνήτες, καθώς απωθείται από τα πεδία τους.

Με έμπνευση από τα λέπια των ψαριών, οι ιριδισμοί στα βερνίκια των νυχιών κατέκτησαν την αγορά.

Ανάμεσα στα άλλα καλλωπιστικά «υλικά» κάποιοι ευφυείς χημικοί δημιούργησαν μια βαφή νυχιών που βασιζόταν σε ουσίες βγαλμένες από τα λέπια των ψαριών! Γουανίνη και υποξανθίνη ήταν αυτές, και με τους κρυστάλλους που διαθλούν και ανακλούν το φως έδιναν στα νύχια ιριδισμούς ανάλογους με αυτούς που παρατηρούμε όταν πλέον είναι ξαπλωμένα στον ψαρόπαγκο του εμπόρου, αλλά και εκεί υπήρχαν σε περιεκτικότητα μόλις 1%. Αρα ήταν κάτι για λίγες (και για λίγους).

Επιπλέον δεν έδιναν καλό προϊόν και έπρεπε να είναι πάντοτε σε υγρή μορφή. Την λύση έδωσε το οξυχλωριούχο βισμούθιο, ένα παλιό καλλυντικό, από τον 19ο αιώνα, κάτι μεταξύ λευκού χρώματος και πούδρας, με ιριδισμούς όμως, γι’ αυτό το αποκαλούσαν blanc de perles. Το προϊόν αυτό στα εργαστήρια των εταιρειών που ενδιαφέρθηκαν εξελίχθηκε, δημιουργήθηκαν μεγαλύτεροι και ακόμη πιο ιριδίζοντες κρύσταλλοι, μπήκε σε βαφές χειλιών, σκιές ματιών και κάθε άλλου είδους ψιμύθια, τα οποία έγιναν πιο φθηνά, και τελικά οι καταναλωτές, αν το ήξεραν, θα έλεγαν κι ένα «μπράβο» στο βισμούθιο, που τους κάνει πιο λαμπερούς.

Το Βισμούθιο είναι Διαμαγνητικό υλικό και έχει αντιβαρυτικές ιδιότητες.

Δεν μαγνητίζεται και απωθεί τα μαγνητικά πεδία.

Επίσης διευκολύνει τα αστρικά ταξίδια.

Γιατί Γίνεται ο Πόλεμος;

Αν σκεφτεί κανείς πόσα έξοδα γίνονται μόνον για την μετακίνηση τόσου στρατιωτικού υλικού (έμψυχου και άψυχου) μπορεί να φανταστεί πόσο μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και πόση σημασία δίνεται στην υπεροχή δύναμης και κυριαρχίας. Οπότε φυσικό ειναι να ψάχνουν για αίτια σύγκρουσης μεταξύ τους.

Δεν συμφωνώ διόλου ότι οι πόλεμοι γίνονται διά τα χρήματα!!! Αυτό είναι η δικαιολογία-δόλωμα που θέλουν να καταπιούμε.

Έτσι μέ παρεκίνησαν να προσφέρω τήν δική μου άποψη:

’Εάν άποφασίσουμε να σκεφτοΰμε λαμβάνοντας ύπ’ οψιν μία εντελώς διαφορετική θεώρηση ή οποία δέν συμπεριλαμβάνει τήν γεωπολιτική καί όλους αυτούς τούς δυσνόητους όρους πού εμπλέκονται μέ τούς κανόνες διεθνούς δικαίου, τίς ύποκριτικές προσποιήσεις τερατωδών οργανισμών όπως αύτήν τών Ηνωμένων Εθνών καί τίς φανφάρες τής παγκόσμιας ειρήνης καί άλληλεγγύης, θά παρατηρήσουμε ότι μόνον οί μεγαλύτεροι παρανομούντες είναι αύτοί οί όποιοι δικαιώνονται πού στήν ούσία καθορίζουν το τί είναι δίκαιον. Έτσι λοιπόν θά προσεγγίσουμε το θέμα παίρνοντας παράδειγμα άπό πράγματα καί γεγονότα τά όποια είναι γνωστά σέ όλους μας, τά έχουμε βιώσει καί συνεπώς δικαιούμεθα να εκφέρουμε άποψιν, διότι ειμεθα «έπαΐοντες» στον βαθμό πού μας αναλογεί.

Άς θυμηθούμε λοιπόν τήν παιδική μας ήλικία, έκείνη τήν ανέμελη έποχή κατά τήν οποία ό κόσμος μας απολάμβανε τήν προστασία των γονέων μας καί τού κοντινού κοινωνικού περιβάλλοντός μας, τό «βαρετό» σχολείο μας πού αποτελούσε τήν μεγαλύτερη πηγή γνώσεων καί προσλήψεως πληροφοριών γιά τήν μετέπειτα ζωή μας.

Ήταν ό χώρος ό όποιος μας έφερε γιά πρώτη φορά μέ ήπιο τρόπο σέ έπαφή μέ τά μυστικά τής αλληλεπιδράσεως μεταξύ τών ανθρώπων, μας προσέφερε γιά τά άμαθα μάτια μας θεαματικές αποκαλύψεις, μας έκανε νά νοιώσουμε τά πρώτα σκιρτήματα τής αγάπης, τής ζήλειας, τού φόβου, τής αδικίας καί τόσων άλλων πού ύπήρχαν διάχυτα στούς χώρους τών τάξεων καί τού προαυλίου. Πλανιόντουσαν στόν αέρα καί από αύτά γευόμασταν κάθε ήμέρα τρεφόμενοι καί παίρνοντας στοιχεία γιά νά έτοιμαστούμε γιά τίς μετέπειτα έμπειρίες μας. Γιά κάποιους τό σχολείο τελείωσε καί κάποιοι δέν είχαν αύτήν τήν τύχη, παρά μόνο παρόμοιες σέ άλλα μέρη όπου προσέφεραν μέ τόν δικό τους τρόπο τό «σχολείο» πού ό κάθε άνθρωπος αναπόφευκτα περνα στή ζωή του.

Όπως λένε κάποιοι επιστήμονες καί μάλιστα χρησιμοποιούν άριθμούς πού έχουν προκύψει -όπως λένε – από καταξιωμένες έπιστημονικές μεθόδους, ό άνθρωπος βρίσκεται έκτεθειμένος κάθε ήμέρα στή ζωή του σέ έναν τεράστιο άριθμο πληροφοριών άπο τίς όποιες μπορεί νά άντιληφθή καί νά έκμεταλλευθή ένα πολύ μικρο ποσοστό. Μάλιστα κάνουν λόγο γιά 34 GB όσα δηλαδή θά χρειαζόταν νά ύπερφορτωθή ό σκληρός δίσκος ένος φορητού ύπολογιστού σέ διάρκεια μίας έβδομάδος.

Όμως έπειδή τά πράγματα δέν είναι ποσοτικά, ή μνήμη μας είναι κατά πολύ άνώτερη άπο τού όποιουδήποτε ύπολογιστή, ίσως θά μπορέσουμε νά έκμεταλλευτούμε τίς γνώσεις μας, άκόμη κι αύτές πού νομίζουμε ότι δέν έχουμε πού είναι διατηρημένες στον έγκέφαλό μας, άρα βρίσκονται στήν κατοχή μας άπο πάσα στιγμή, πλήν όμως είναι δομημένες μέ έναν διαφορετικο τρόπο τον όποίο δέν χρησιμοποιούμε συχνά γι’ αύτο καί έχουμε τήν έντύπωση ότι δέν θυμόμαστε ή ότι δέν ξέρουμε.

Μέ αύτού τού είδους τίς μνήμες πού θά άνακαλέσουμε θά έχουμε τήν δυνατότητα νά προσεγγίσουμε τίς άπαντήσεις μας προκειμένου νά άνακαλύψουμε τίς αιτίες τών πολέμων καί μπορούμε νά είμαστε βέβαιοι ότι ναί μέν μπορεί το άποτέλεσμα νά μήν άποτελή τήν πλήρη καί μοναδική άπάντηση, άλλά είμαι βέβαιος ότι θά προσφέρη μία ικανοποιητική αιτιολόγηση, διότι όπως γνωρίζουμε δέν ύπάρχει τίποτα τόσο άπόλυτο βέβαιο άνεξαρτήτως τού βαθμού γνώσεων ή πληροφορήσεως.

Άς ξεκινήσουμε λοιπον μέ το πώς αισθανόμασταν έμείς σάν παιδιά στήν καθημερινή μας ζωή πού πηγαίναμε νά συναντηθούμε καί νά άλληλεπιδράσουμε στήν δική μας μικρή κοινωνία τού σχολείου μας, ό καθένας μπορεί νά φέρη τίς δικές του ξεχωριστές άναμνήσεις άλλά ό,τι καί νά ύποθέσετε δέν θά άποφύγετε νά παραδεχθείτε πώς είναι λίγο ώς πολύ παρόμοιες, άλλά καί νά καταλάβετε ότι αύτά πού αισθανόσασταν έσείς το αισθάνονταν καί οί άλλοι.

Τότε, έκείνα τά χρόνια, αύτο δέν το ξέρατε καί νομίζατε ότι το κάθε παιδί «αισθάνεται» διαφορετικά άπο έσάς γι’ αύτο καί προσπαθούσατε νά άνταλλάξετε άπόψεις γιά νά μάθετε έάν έκείνο αισθανόταν καλύτερα ή χειρότερα. Βέβαια οί διακυμάνσεις καί οί διαθέσεις είναι πάντοτε διαφορετικές, άλλά αύτο πού αισθάνονται οί άνθρωποι κάτω άπο τίς ίδιες συνθήκες, είναι έπί το πλείστον παρόμοιο.

Τώρα πια στήν ενήλικη μας ζωή γνωρίζουμε καί μπορούμε να κρίνουμε ότι ακόμη κι αν τότε εκείνα τα χρόνια ό φίλος μας ή ή φίλη μας φαινόταν οτι δεν φοβόταν για παράδειγμα κάτι, ήταν γιατί είχε καλύτερο τρόπο να το έλέγξη καί όχι το οτι δεν αισθανόταν τον ίδιο φόβο με εμάς. Ή επιθυμία μας να έχουμε ένα παιχνίδι ή ένα ωραίο φόρεμα πού βλέπαμε δέν ήταν διαφορετική σέ κανένα άπό τα παιδιά καί ολα μπορούσαν να ονειρευτούν πώς είναι καί δικό τους, όμως, μερικά άπό αύτά είχαν έλπίδα ότι μπορούσαν να τα άποκτήσουν, άλλα όχι, όπότε άπλά έστρεφαν τήν προσοχή τους σέ κάτι άλλο βρίσκοντας κάποια δικαιολογία για να καλύψη τήν έλλειψη πού έκαιγε τα σωθικά τους. Αύτή ήταν ή πρώτη έμπειρία όλων μας μέ τήν γνωστική άσυμφωνία. Άλλα πάλι παιδιά διακατέχονταν άπό ίσχυρα καί δυσνόητα συναισθήματα πού ή διαίσθησή τους έλεγε ότι δεν ήταν σωστά, άλλα άφού έτσι αισθάνονταν, έτσι μάλλον θα έπρεπε να είναι καί ή έννοια τού μίσους άρχισε να κάνη την εμφάνισή του.

Σαν προπομπός αύτό τό αίσθημα άρχισε να άφυπνίζη τό θηρίο τού έγωϊσμού μέσα στο παιδί, κάτι πού έμελλε να είναι ένας άπό τούς πλέον σημαντικούς καί διαχρονικούς άντιπάλους για ολη τήν διάρκεια τής ζωής του. Ή συνέπεια αύτής τής έμφανίσεως άρχίζει πλέον να διαμορφώνη τόν χαρακτήρα τού παιδιού τό όποίο σαν φυσικός οργανισμός έπιδιώκει τήν έπιβίωσή του ένστικτωδώς, άλλα καί τήν ύπεροχή του, διότι ό κανών μέσα του λέει ότι ύφίσταται μία άνελέητη άξιοκρατία κατα τήν όποία έπιβιώνει τό ικανότερο είδος καί αύτό τό είδος πού κατορθώνει να έπιβιώσει ή φύση τό εύνοεί.

Τότε είναι πού πραγματικά ξεκινάει ό πόλεμος καί ό αγώνας για τήν ανακάλυψη του ίκανοτέρου· είναι το παιχνίδι πού έχει το άλλο το παιδί; είναι το ωραίο φόρεμα πού φοράει το κοριτσάκι; Ποιο παιδάκι είναι πιο όμορφο; Το ξανθό ή το μελαχρινό; Μήπως αυτό πού χτενίζει τα μαλλιά του έτσι ή το άλλο πού ξέρει καλύτερα τήν γεωγραφία, αύτο πού άπαντάει άμέσως στην δασκάλα ή το άλλο πού όπως λέει ότι βαριέται καί δεν δίνει σημασία σέ αύτά πού μάς μαθαίνει ή δασκάλα γιατί, οπως λέει καί πάλι δεν χρειάζονται αύτά κι οταν μεγαλώσει θά άναλάβη την δουλειά τού μπαμπά του.

Τόσα πολλά δύσκολα καί θαυμαστά καί πόσο δύσκολο νά τά ζυγίση ένα παιδί, μά άκόμη κι άν ήθελε, σέ ποιόν θά τά πή καί πόσα θά πή στή μαμά του, άλλά καί σέ πόσα θά πάρη άπάντηση άφού το βλέπει, το αισθάνεται οτι άκόμη κι ή μαμά του δέν τά λέει όλα, δέν καταλαβαίνει τί είναι αυτό πού με τρώει, άλλά καί πάλι πώς θά το πω άφού το νοιώθω ότι προέρχεται βέβαια από μέσα μου άλλά για κάποιο λόγο το νοιώθω ότι κουβαλάει κάτι κακό έπάνω του.

Όλα τά παιδιά περνούν άναγκαστικά άπο αύτά τά στάδια ζυμώσεως καί άναλόγως μέ τήν ιδιοσυστασία τους διαβαθμίζονται σέ άλλα τολμηρά, άλλα δειλά, άλλα έπικεντρώνονται σέ διαφορετικές δραστηριότητες, μερικά ρίχνονται μέ τά μούτρα στο διάβασμα άλλά όλα τελικά δεν μπορούν νά αποτρέψουν το ύγειές όνειρο νά ύπερέχουν στήν παρέα τους, νά διαπρέψουν στο σχολείο τους νά είναι πρώτοι στά άγωνίσματα, νά διαπρέψουν στήν βαθμολογία.

Παρά το ο,τι κάνουν, ή τελικά έπιλέγουν νά κάνουν, ή πιο ισχυρή άνάμνηση παραμένει καί άκολουθεί το παιδί, αύτο το όνειρο-οραμα πού έχει νά διακρίνεται καί νά διαπρέπη κι αύτο γιατί βρίσκεται καί ξοδεύει τον περισσότερο χρόνο μέ αύτο το «άλλο» πού βρίσκεται μέσα του, πού είναι δύσκολο στο χειρισμό του άλλά περιέργως τού προσφέρει κινητική ένέργεια καί δύναμη. Τί στο καλο είναι δέν ξέρει άλλά άφού ύπάρχει έκεί, έτσι θά ’ναι.

Σύντομα αρχίζουν να διαλύουν τήν ομίχλη καί να ξεχωρίζουν πρότυπα μεταξύ των παιδιών, αρχίζουν να ξεχωρίζουν περίεργες ομαδοποιήσεις, μερικές φορές μάλιστα βρίσκονται προ έκπλήξεως όταν βλέπουν κάποιο παιδάκι νά κάνη παρέα μέ ένα άλλο πού κατά τή γνώμη τους δέν ταιριάζουν καθόλου, άλλά αύτά όμως είναι μία χαρά μαζί. Στίς μικρές κοινωνίες τού σχολείου ύπάρχει μία άπίστευτη ποικιλία χαρακτήρων παιδιών πού σπάνια θά έχη κάποια νά ζηλέψη κάτι άπο μία άλλη σέ κάποιο άλλο σχολείο, άλλά λες καί είναι «μαγικό», ή κάθε ποικιλία έχει ή όπως μπορούμε εύκολα πλέον νά άντιληφθούμε, διαμορφώνεται έτσι ώστε νά έχη, τον καλο καί τον κακό μαθητή, το ήσυχο παιδάκι καί το σκανταλιάρικο, το όμορφο κοριτσάκι, τά παιδάκια πού είναι ύπέρβαρα ή άκόμη αύτά πού φοράνε γυαλιά, τον γελωτοποιό, τον έπιστήμονα, το σοβαρό, το άτακτο, το παιχνιδιάρικο, το μικροσκοπικο καί το ύπερ- άνεπτυγμένο, τά δειλά καί τά παιδιά τραμπούκους.

Πόσο περίεργο καί συνάμα πόσο άληθινό, άλλά έάν σάς κάνει έντύπωση το πώς συμβαίνει καί μέ ποιό μαγικο τρόπο κάποιος έπιλέγει όλες τίς κατηγορίες, μπορούμε νά καταλάβουμε ότι παρά το γεγονος ότι ύπάρχουν προδιαθέσεις στούς άνθρώπους, ή κάθε ομάδα άνθρώπων διαμορφώνεται καί άπο μόνη της όταν βρεθεί σέ ένα περιβάλλον μέ διαφορετικά συστατικά μέ τέτοιον τρόπο ώστε νά περιέχη όλα τά άπαιτούμενα γιά τήν διατήρησή της σάν άνοικτο ένεργειακο μηχανισμό, σάν ένα θά λέγαμε αύτόνομο σύστημα.

Έτσι πλέον δέν είναι δύσκολο νά ύποθέσουμε πώς αύτο πού είμαστε σήμερα είναι στ’ άλήθεια μία συνάρτηση τής ζωής μας ή γιά τήν οποία άναμφισβήτητα έχει παίξει ρόλο καί ή παιδική μας ήλικία άλλά καί το μέρος όπου φοιτήσαμε άλλα καί το ποιά παιδιά είχαμε τήν τύχη ή τήν άτυχία νά είμαστε μαζί, πού διαμόρφωσαν κατά ένα πολύ μεγάλο μέρος τή ζωή μας. Λύτες είναι γνώσεις πού όλοι μας μπορούμε νά άνακαλέσουμε εύκολα διότι είναι πολύ καλά χαραγμένες μέσα μας, άλλά είναι καιρός νά τίς χρησιμοποιήσουμε γιά πάρουμε κάποιες άπαντήσεις πού επιθυμούμε.

Σύντομα στήν πορεία τής ζωής μας διαπιστώνουμε ότι αύτό πού ύπερίσχυε όλων σε όλη τήν διάρκεια τής παιδικής καί μετέπειτα τής εφηβικής καί ενηλίκου ζωής μας ήταν πάντοτε τό ίδιο πράγμα, ή άσφαλής επιβίωση καί άναγνώριση άπό τό περιβάλλον μας, ή προσπάθεια επικρατήσεως στόν περίγυρό μας, κοινωνικό άλλά συνήθως επαγγελματικό τομέα ή άέναη επιδίωξη τής άναγνωρίσεώς μας πού θά λειτουργήση συγκριτικά με τά επιτεύγματα πού ύποπίπτουν στήν άντίληψή μας, άλλά πάντοτε και απ’ όλα θέλουμε, χρειαζόμαστε τήν άπόδειξη ότι καλώς βαίνουμε ή επιτυγχάνουμε στίς επιχειρήσεις μας, γινόμαστε διάσημοι ήθοποιοί, δημόσια πρόσωπα, ήρωες τής καθημερινότητος γιά νά μπορέσουμε νά άντικρύσουμε σάν σε έναν καθρέφτη τήν εικόνα πού φανταζόμαστε ότι είναι ικανοποιητική, αύτή πού άλλάζει καί μεταβάλλεται μέσα στά χρόνια άλλά πάντοτε είναι κάτι πού μάς ύπενθυμίζει τό ποιοί είμαστε. Αύτό πώς θά γίνη; Φυσικά μόνο με τήν σύγκριση με τό τί έχουν κάνει οί άλλοι , τό τί έχουν επιτύχει οί άλλοι.

Αλλά μέ ποιά κριτήρια;

Έδώ βρίσκεται όλο τό μυστικό.

Έάν θά μάς έβαζαν κριτες σε διαγωνισμό καί μάς ρωτούσαν ποιοί είναι οί καλύτεροι, τί θά άπαντούσαμε; Ανάμεσα στήν πληθώρα τών γνώσεων καί παραμέτρων πού θά έπρεπε νά συνυπολογίσουμε, άλλά καί νά ύποθέσουμε τί άπό όλα αύτά προηγήθηκε προκειμένου νά διαμορφώση τόν χαρακτήρα κατά συνέπεια νά επηρεάση τή ζωή τους, μόνο ένας κβαντικός ύπολογιστής θά μπορούσε νά άνταποκριθή.

Φτάνει νά φαντασθεΐτε ότι εάν επρόκειτο νά άποφασίσετε γιά τό πόσοι διαφορετικοί τρόποι ύπάρχουν γιά πώς μπορούν θά κάτσουν οί 100 καλεσμένοι σας στόν γάμο σας σε τραπέζια τών 10 άτόμων οί πιθανοί συνδυασμοί πού θά είχατε γιά ένα μόνο τραπέζι τών 10 άτόμων, θά βλέπατε πώς ή επιλογή είναι μία πραγματική πρόκληση διότι οί οί διαφορετικες πιθανότητες θά ήταν τό παραγοντικό τού άριθμού 10, τό όποιο σημαίνει ότι οί συνδυασμοί πού πρέπει νά δοκιμάσετε είναι 3.628.800. Μπορεί τό 10 νά σάς φαίνεται μικρό άλλά οί συνδυασμοί του ξεπερνούν τήν φαντασία σας.

(Σημείωσις: Το παραγοντικό ενός άριθμού – ν – έκφράήει καί τό πλήθος τών δυνατών μεταθέσεων τών -ν- στοιχείων ενός συνόλου, δηλαδή τό πλήθος τών διαφορετικών τρόπων μέ τούς οποίους μπορούμε νά βάλουμε σέ μία σειρά τά -ν- στοιχεία ένός συνόλου).

Όπως καταλαβαίνετε μία αντικειμενική απάντηση είναι αδύνατη για προβλήματα πού απαιτούν παραγοντικές λύσεις, αλλά ή πείρα καί γνώσεις μας, μας διευκολύνουν μέ τήν βοήθεια όλοκληρώσεως πού μας παρέχει ό εγκέφαλός μας να αποκτήσουμε τήν γενική έννοια καί να κρίνουμε μέ αρκετά μεγάλη άκρίβεια τήν ορθή άπάντηση. Τά συστατικά πού θά χρησιμοποιούσαμε είναι αύτά πού γνωρίζουμε οτι αποτελούν τά κριτήρια τά όποια έπιδιώκουν νά έπιτύχουν οί άνθρωποι διαχρονικά καί γιά ποιά από αύτά καταναλώνονται από τούς ανθρώπους οί περισσότερες πηγές ένεργείας, μέ άλλα λόγια θά λέγαμε πού έπενδύουν περισσότερο οί άνθρωποι.

Αύτό αναμφίβολα θά ήταν ένα πολύ καλό ένδεικτικό μέτρο πού θά καθόριζε τήν έπιλογή μας. Ένα μεγάλο μέρος από αύτά θά ήταν νά ύπολογίσουμε τίς αξίες τίς όποιες έπιδιώκουν οί έπιτυχημένοι άνθρωποι καί νά κρίνουμε τά αποτελέσματά τους, οπως είναι ή μόρφωση, ή καλωσύνη, τά χρήματα, ή δημοσιότητα, ή κοινωνική αποδοχή, τό έργο προσφορας καί παρόμοιες αξίες.

Τά παραδείγματα πάρα πολλά καί οί πηγές τους αστείρευτες από λογίους, καλλιτέχνες, συγγραφείς καί έπιστήμονες πού έχουν προσπαθήσει μέ τόν τρόπο τους νά δείξουν ποιές είναι οί μεγαλύτερες αξίες στή ζωή, μέ ποιά πράγματα αξίζει νά ασχολείται ό άνθρωπος, καί γιά ποιά νά θυσιάζη τήν ζωή του.

Κάνοντας αύτές τίς σκέψεις καί όδηγώντας τό κλάσμα σέ ανάγωγο δέν θά αργήσουμε νά αρχίσουμε νά αφαιρούμε πολλά περιττά από τόν διαλογισμό μας, στήν προσπάθεια νά μειώσουμε τίς περιπτώσεις καί μοιραία αφού αισθανθούμε τήν κόπωση από τήν πληθώρα πού δέν θά μπορή νά επεξεργαστή ό εαυτός μας, θα αναγκαστούμε νά ένδοσκοπήσουμε, θά πρέπη νά πάμε πίσω καί νά συνειδητοποιήσουμε πώς έτσι όπως θά είμασταν κι έμεΐς, κάπως έτσι ήταν καί οί άλλοι, όμως έκεΐνοι άκολούθησαν ένα άλλο μονοπάτι άπό τά πολλά καί πήγαν άλλού, άλλά όλοι είχαν κάτι κοινό μεταξύ τους, ολα τά παιδάκια παρά τίς άτελείωτες διαφοροποιήσεις τους σκεφτόντουσαν καί όνειρευόντουσαν τό ίδιο πράγμα. Τήν ύπεροχή!

Ήταν αύτή τό παρουσιαστικό; Ήταν τά ρούχα; ήταν τό άκριβό παιχνίδι ή ή ικανότητα στό παιχνίδι; Μήπως ήταν ή άγάπη καί ή συντροφικότητα τού κοριτσιού μέ τά ζωηρά μάτια καί τήν άλογοουρά πού μάς έκανε νά νοιώθουμε άνώτεροι όλων καί άήττητοι άπό τά στοιχεία τής φύσεως ή αύτή ή έπαρση καί άσφάλεια πού νοιώθαμε όταν είχαμε χρήματα άπό τούς γονείς μας καί ξέραμε ότι ύπάρχουν κι άλλα πολλά; Δέν μάς ένοιαζε στ’ άλήθεια ποιό άπό αύτά θά ήταν μιάς καί τό αίσθημα ήταν σχεδόν τό ίδιο, άπό όλα αύτά ή τροφή ήταν ή ίδια, άλλά είχε άλλες γεύσεις, ήταν τό ότι αισθανόμασταν άνώτεροι άπό τόν καθένα καί σύντομα άφού είχαμε έξοικειωθεί μέ τίς διάφορες έκφάνσεις τής ύπεροχής μας, άλλάζαμε συχνά τίς άξίες όπως ένα μωράκι παίζει μέ τούς κύβους του καί άλλοτε βάζει τόν κόκκινο κύβο ψηλά καί τόν άλλο χαμηλά ή άλλον τόν πετάει γιά νά πάρη ένα άλλο χρώμα άφού στά «άγαθά» καί «σοφά» μάτια του είναι όλα τά ίδια.

Έτσι φτάσαμε νά άνταλλάξουμε στό μυαλό μας τήν άπόδοση στήν τάξη μας γιά νά νά έξασκηθούμε καλύτερα σέ αύτό τό άγώνισμα, κάποιος άλλος δέν ήλθε στήν γιορτή πού θά μπορούσε νά διακριθή γιά τήν άπαγγελία του γιατί έπρόκειτο νά πάη σέ μία άκριβή διασκέδαση γιά τήν όποία θά μπορούσε νά λέη στούς φίλους του τήν άλλη ήμέρα κι άλλος κάθησε στό σπίτι μελετώντας διότι ήθελε νά είναι ό πρώτος στά μαθηματικά, τώρα μάλιστα πού τού είπε ή δασκάλα ότι είναι ό καλύτερος μαθητής κι αύτό είναι ένας τίτλος πού τόν κάνει νά αισθάνεται τόσο καλά γι’ αύτό δέν θέλει νά τόν χάση κι ένας άλλος δέν ήθελε νά πάη στό μέρος πού είχε τήν δυνατότητα πού τόσα παιδιά καί τί δεν θά ’διναν γιά νά βρεθούν σ’ αύτό το μέρος, άλλά δεν έβλεπε τίποτα καλύτερο άπό τήν ώρα πού θά περάση μέ τό κορίτσι μέ τήν άλογοουρά, γιατί αύτό τού έδινε ο,τι χρειαζόταν, τό αίσθημα τής ύπεροχής, τό αίσθημα τού νά αισθάνεται άτρωτος πού γνώριζε τότε καλά, οτι δέν μπορεί νά άντικατασταθή άπό έναν έπαινο στήν τάξη ή ένα βραβείο στό άθλημα, άλλά ούτε καί μέ τήν κούφια ισχύ πού μπορούσαν νά τού προσφέρουν τά χρήματα.

Πάρα πολλά τά παραδείγματα πού έχουν γίνει καί κινηματογραφικές ταινίες.

Οί άξίες δέν μπορούν νά είναι άντικειμενικές, είναι πάντα καί μόνο ύποκειμενικές άλλά άκόμη κι άν αύτή τής άγάπης μπορεί νά έξαγορασθή κάτω άπό προϋποθέσεις, αύτή πού δέν μπορεί νά άντικατασταθή είναι ή αίσθηση τής ύπεροχής, είναι ή αίσθηση τής έξουσίας ή οποία δέν ύπολογίζει θύματα ή χρήματα άλλά είναι άκαταμάχητη σάν αύτήν πού νοιώθουν ολα τά παιδιά σέ ολα τους τά όνειρα οταν ύπερέχουν καί γι’ αύτό άξίζει κάθε θυσία καί κάθε προσπάθεια στή ζωή.

Αλλά τί είναι αύτό τό συστατικό πού «πιστοποιεί» τήν ύπεροχή, ποιο είναι αύτό πού λέει καί στούς άλλους οτι ύπερέχουμε γιατί δέν φτάνει νά τά αισθανόμαστε μέσα μας οπως οταν άγαπάμε τό κοριτσάκι μέ τήν άλογοουρά, άκόμη κι άν είμαστε στήν άφέλειά μας σίγουροι έκείνη τή στιγμή, πρέπει νά τό έκφράσουμε μέ χίλια δά άλλα, με λόγια μέ πράξεις μέ θυσίες, άλλά έάν αύτό πού αισθανόμαστε δέν χρειάζεται ούτε νά τό λέμε ούτε νά τό άναφέρουμε άπλά ολοι νά τό ξέρουν, νά τό σέβονται καί νά τό έκτιμούν γίνεται μόνο φανερό μέ τήν έξουσία. (διάβασε το βιβλίο “Ο Νονός” για να αποκτήσεις κατανόηση του θέματος.)

Ρωτούν πολλοί συχνά “μά τί θέλουν πιά αύτοί οί παγκοσμιοποιητές, δέν έχουν άρκετά πιά γιά ολόκληρες ζωές»; Βεβαίως καί έχουν, άλλά αύτό δέν είναι αύτό πού τούς ένδιαφέρει. Ξεκίνησε σάν ένα φυσιολογικό παιδικό καί άνθρώπινο αίσθημα, αύτό τής ύπεροχής άλλά αύτό άναζήτησε τόν τρόπο νά γίνη γνωστό σέ ολους καί σ’ άκόμη πιό πολλούς καί ο τρόπος ήταν μέσω τής έξουσίας. Αλλά ή έμμονή έγινε αύτοσκοπός καί τό αίσθημα τής ύπεροχής έγινε τοξίνη καί αύτή δηλητηρίασε καί ύποδούλωσε αύτούς πού κατέχουν τήν εξουσία καί έχουν άπαλείψει κάθε άλλη έννοια ύπάρξεως καί πνευματικής άνελίξεως στο όνομα τής έξουσίας τήν οποία μεταφράζουν σαν έπιλογή τής φύσεως, τήν έπιλογή τής έπιβιώσεως του ίκανοτέρου, του ίσχυροτέρου.

Οι παγκοσμιοποιητές φυσικα δέν είναι άνάγκη να έχουν δημοτικότητα, ούτε αυτό τούς νοιάζει· τούς άρκεΐ να ξέρουν οτι αύτό πού θέλουν γίνεται… καί ή πλήρης έπίδραση τοΰ ναρκωτικοΰ έπιτυγχάνεται μέ τό οτι ένας ολόκληρος πλανήτης δισεκατομμυρίων χορεύει στίς έπιταγές τους. Όχι δέν χρειάζεται να είναι διάσημοι, άλλωστε καί οί χασισοπότες βρίσκονται ξαπλωμένοι καί μόνοι τους οταν βρίσκονται ύπό τήν έπήρεια τοΰ χασίς.

Τό οτι ή φύση εύνοεΐ τό ικανότερο είδος καί αύτή ή μερίδα άνθρώπων δείχνει να εύημερεΐ έξ αιτίας τής φυσικής έπιλογής έκ πρώτης όψεως φαίνεται σωστό καί μας κάνει να συσπειρωνόμαστε άπό φόβο, ντροπή καί ένοχές διότι «έμεΐς» δέν τα καταφέραμε σέ έκεΐνα τα παιδικά όνειρα καί τώρα άγωνιζόμαστε να έπιβιώσουμε ύποτασσόμενοι στίς έπιταγές αύτών τών τραμπούκων παιδιών πού είχαμε στήν τάξη μας πού άξιώθηκαν σέ θέσεις έξουσίας καί ορίζουν τή ζωή μας.

Έτσι τό μόνο πού θα μάς άπέμενε θα ήταν να μαζευτοΰμε στήν γωνιά μας καί να κλάψουμε πικρά για τα χαμένα όνειρα τής παιδικής μας ήλικίας , για τήν άδυναμία πού αίσθανόμαστε να ξαναφέρουμε τίς ίδιες αίσθήσεις στό κορμί μας, γιατί αύτό γνωρίζει πια τίς αύταπάτες καί ή λογική βάζει χαλινάρι στίς ονειροπολήσεις μας.

Άλλα για σταθείτε, μπορεί να είναι αύτα σωστά;

Πόσο λάθος είμασταν σαν άνθρωποι καί πόσο πιό σωστοί ήταν αύτοί πού τα κατάφεραν; Πώς είναι δυνατόν άφοΰ κανένας δέν μάς δίδαξε τούς τρόπους κάποιοι να ξέρουν καί κάποιοι όχι; Πώς είναι δυνατόν αύτοί να βρίσκονται στήν έξουσία καί κατα πόσον πιό πολύ ύπεράνθρωποι είναι άπό έμάς; Για να άπαντήσουμε σέ αύτό τό έρώτημα φτάνει μόνο να θέσουμε στήν ύπηρεσία μας τή λογική καί άναζητώντας τίς πιθανές άπαντήσεις να φθάσουμε να διερωτηθοΰμε έαν ολα αύτα είναι ένα τέχνασμα.

Γνωρίζουμε άπό τα παλια χρόνια οτι οί άνθρωποι κατόρθωναν να άποκτοΰν έξουσία, είτε έχοντας γνώσεις τίς οποίες φρόντιζαν να κρατοΰν κρυφές σέ περιορισμένο συγγενικό κύκλο είτε κάνοντας τεχνάσματα (ταχυδακτυλουργικά), τα οποία φαίνονταν μαγικα ή καί θεϊκα σέ αύτούς πού δέν τα ήξεραν. Έτσι κατόρθωναν να άποκτοΰν θέσεις ίσχύος, να γίνονται άρχοντες καί βασιλιάδες, ίερείς ώστε να έπιβάλλουν τήν γνώμη τους καί να δηλώνουν τήν ύπεροχή τους έναντι ολοκλήρων φυλών πού κατόρθωναν να ξεγελάσουν, διότι δέν ήταν κάτι τό διαφορετικό άπό τούς ύπολοίπους, άπλα κατείχαν κάποιες γνώσεις.

Τα όνειρά τους ήταν τα ίδια μέ τών υπολοίπων άλλα σέ διαφορετική κλίμακα, όπως ό εργάτης ονειρευόταν νά έχει ένα σπίτι μέ υπηρέτες, ό άρχοντας ονειρευόταν πώς θά είχε δύο χώρες κάτω άπο τίς διαταγές του.

Οί άνθρωποι πού είναι σήμερα οί παγκοσμιοποιητές, τούς όποίους πιθανώς δέν θά γνωρίσουμε ποτέ, έχουν καταφέρει νά θέσουν ύπό τον έλεγχό τους όλόκληρο τόν πλανήτη διότι βρήκαν τόν τρόπο, ολα τά παιδιά τραμπούκοι νά επικοινωνήσουν μεταξύ τους καί άπλά νά διαπιστώσουν οτι σάν όμάδα έχουν τήν δυνατότητα νά έπιτύχουν πολλά πράγματα, άκόμη καί νά κάνουν πράγματα γιά νά γελάσουν.

Νομίζω δέν χρειάζεται νά σάς θυμίσω καί πάλι τά παιδικά σας χρόνια ή τίς τόσες κινηματογραφικές ταινίες οπου οί παρέα τών σκανταλιάρηδων κάνει φάρσες στούς καλότροπους ή ή παρέα τών τραμπούκων έξασκεΐ λεκτική ή σωματική βία στούς άσθενέστερους. Έάν βρισκόσασταν σέ μία παρέα τέτοια καί κάνατε άστεΐα στούς συμμαθητές σας, θά τό βλέπατε πολύ έλαφριά, άλλά δέν θά σκεφτόσασταν τί έπιπτώσεις θά είχε σέ έσάς έάν βρισκόσασταν έσεΐς στήν θέση τους. Τά παιδιά κάπως έτσι είναι.

Όταν ομως οί τραμπούκοι μεγαλώσουν μέ αύτόν τόν τρόπο άρχίζουν νά άντιλαμβάνονται οτι μέ συγκεκριμένο χειρισμό, τά «άνθρώπινα ζωάκια» συμπεριφέρονται μέ συγκεκριμένους τρόπους πού είναι προβλέψιμοι καί πάντοτε οί ίδιοι. Δέν έχουν άνάγκη ψυχολογικών μετρήσεων καί ύπολογισμών γι’ αύτό καί έφαρμόζουν αύτά πού μαθαίνουν μέ τήν έξάσκηση τής συμπεριφοράς τους. Κάπως έτσι καταλήγουν νά ήγούνται διότι έν άγνοία τους έκμεταλλεύτηκαν τίς άγαθές προθέσεις τού κοινωνικού περιβάλλοντός τους τού όποιου ό σκοπός ήταν νά παράγη πολιτισμό καί όχι επιβίωση, δεδομένης της περιπτώσεως πού ή επιβίωση δέν παίζει πρωταρχικό ρόλο. Έν συνεχεία τό παιχνίδι είναι εύκολο διότι ή ύπεροχή καί ή ισχύς συμβαδίζουν μέ τόν πλούτο καί οί παγκόσμιοι χειρισμοί καί έξαγορές πολιτικών προσώπων ύποβιβάζεται σέ μία απλή ύπόθεση.

Καί λοιπόν, ποιό είναι τό αποτέλεσμα; Αδικία; Αύτή είναι ή φύση; Δέν ύπάρχει Θεός;

Αύτές είναι οί φυσιολογικές έρωτήσεις όταν φθάνουμε σέ αδιέξοδα σκέψεως άλλα έχει σημασία νά έστιάσουμε στίς λεπτομέρειες γιά νά καταλάβουμε. Αύτοί βρίσκονται έκεΐ όπου έχουν έπιθυμήσει καί άναστατώνουν ολόκληρο τόν πλανήτη γιά νά συντηρήσουν τό όνειρό τους, οί ανθρώπινες ζωές δέν έχουν καμμία σημασία, βρίσκονται μέσα στόν κύκλο της φύσεως καί ή φύση κάνει τίς έπιλογές της καί λέει οτι έγώ θέλω τούς παγκοσμιοποιητές διότι αύτοί είναι οί πιό ικανοί. Είναι όμως αύτό άλήθεια; Ή πρόκειται γιά ένα άκόμα τέχνασμα μεγαλύτερου βεληνεκούς τό όποιο δέν έχει τύχει άκόμη ο κόσμος νά καταλάβη;

Έχουν γίνει τόσα μαγικά καί ταχυδακτυλουργικά στήν ιστορία τού κόσμου… άλλα κράτησαν πιό πολύ, άλλα πιό λίγο, όλα έντυπωσίασαν άλλά δέν μπορούν νά ζούν γιά πάντοτε. Είχαμε τόν Yuri Geller νά λυγίζη κουτάλια, πού άνήκει στήν ίδια φυλή μέ τούς μάγους πού έφερναν τις άρρώστιες στούς Φαραώ έβρισκαν νερό μέσα στήν έρημο χτυπώντας ένα ραβδί καί έκαναν θαύματα όπως κάνουν σήμερα οί τρόφιμοι τών φυλακών πού παίζουν τόν παπά στούς δρόμους καί έκμεταλλεύονται τούς άδαεΐς πού νομίζουν ότι μπορούν νά ώφεληθούν άπό ένα γρήγορο κέρδος. Ό Geller άποσύρθηκε διότι τό «μυστικό του» διέρρευσε καί τά θαύματα έπαψαν νά είναι θαύματα διότι γνωρίζουμε πλέον μέ τήν βοήθεια της έπιστήμης τήν φυσική έξήγησή τους. Τί έχουν κάνει λοιπόν; Πού βρίσκεται τό τέχνασμα;

Βρίσκεται στο γεγονός κατά το όποιο θά πρέπει νά βρεθή άντιμέτωπος ό κάθε άνθρωπος πού υπάρχει πάνω στον πλανήτη, καί γιά γιά τήν κατανόηση τοΰ όποίου δέν άπαιτεΐται καμμία ιδιαίτερη ικανότητα ή γνώση παρά ή έπίκληση τής λογικής. Επιτυγχάνουν αύτό πού θέλουν χρησιμοποιώντας όλους τούς άνθρώπους διότι έχουν καταφέρει -έάν μού έπιτραπεΐ ή έκφραση- έναν πυραμιδικό ύπνωτισμό, ό όποιος έχει σάν συνδετικό κρίκο τό χρήμα.

Ό κόσμος έχει ύπνωτισθεΐ νομίζοντας ότι δέν είναι ικανός νά κάνη τίποτα μόνος του χωρίς τό «χρήμα», (τά πράγματα) καί έτσι συντάσσεται μέ αύτούς πού τούς λένε πώς θά έχουν αύτό πού θέλουν.

Θυμάστε κάτι; Όταν ήσασταν παιδιά ύπήρχε κάποιος νά σάς πή τί χρειάζεστε ή ξέρατε άπό μόνοι σας; Υπήρχε κάποιος νά σάς άντιμεταθέση τίς άξίες σας έάν έσεΐς δέν άποφασίζατε άπό μόνοι σας τί ήταν αύτό πού θέλετε πραγματικά καί τί άξία προσδίδετε στό κάθε πράγμα; Φυσικά όχι… καί τώρα αύτό είναι τό όποΐο πρέπει νά κάνετε άλλά έχετε καί ένα μεγάλο προτέρημα. Γνωρίζετε ήδη τό μυστικό τής έπικρατήσεως τών παγκοσμιοποιητών πού άποτελεΐ τό άδύνατό τους σημείο.

Τό άδύνατό τους σημείο είναι ότι γιά νά ύπάρχουν… έχουν άνάγκη έσάς.

Χωρίς έσάς, τήν προσφορά τής έργασίας σας, τήν προσοχή σας, τήν ύποταγή σας, πρό πάντων τίς άγορές σας, αύτοί δέν μπορούν νά ύπάρχουν.

Βέβαια τά λεφτά σας δέν τά χρειάζονται οί ίδιοι, αυτό πού χρειάζονται είναι οί συνήθειές σας… είναι ή τροφή τους γιατί αυτή κρατάει τό δίκτυο πού τούς προσφέρει τήν δύναμη νά βρίσκονται στήν έξουσία καί νά σάς μεταχειρίζονται σάν ποσότητες πληθυσμών πλέον, ούτε κάν σάν μονάδες καί άριθμούς άλλά σάν μάζα μία πλαστελίνη πού κόβουν, τεντώνουν, πλάθουν, άναμειγνύουν μέ άλλες πλαστελίνες άλλων χρωμάτων σέ ένα παιδικό μίγμα όπως βλέπουμε στά νηπιαγωγεία.

Είναι κάτι πού καλούμαστε νά άντιληφθούμε όλοι, πρέπει νά άπαξιώσουμε τήν ύπαρξή τους καί νά τούς άφήσουμε νά πεθάνουν άπό άσιτία.

Αύτά πού κάνουν σαφώς καί δέν άποσκοπούν στόν πλούτο, διότι τόν έχουν άποκτήσει όλον. Αύτό πού τούς μένει πλέον, τό μεγάλο έρωτηματικό τους είναι: «ποιός είμαι»;

Είμαι τελικά ό καλύτερος;

Hegel: Το Λογικό είναι Πραγματικό

HEGEL:

«Ό,τι είναι έλλογο, αυτό είναι ενεργώς πραγματικό·
και ό,τι είναι ενεργώς πραγματικό, αυτό είναι έλλογο»

1. Πρώτος ο Παρμενίδης, στην ιστορία του στοχασμού, συνέλαβε την ταυτότητα νοείν και είναι. Έχει πει σχετικά:

«Γιατί το ίδιο είναι το Νοείν και το Είναι».

Ο Χέγκελ συμμερίζεται τη σύλληψη αυτής της ταυτότητας νοείν και Είναι, αλλά επιχειρεί να την αναδιατυπώσει υπό άλλη έννοια, με βάση τις δικές του διαλεκτικές αρχές. Ο Λόγος είναι η ίδια η πραγματικότητα. Ως συνέπεια, η πραγματικότητα είναι τέτοια μόνο στο βαθμό που έχει αναπτυχθεί πλήρως ως Λόγος εν δράσει. Αλλά πώς κατανοεί ο Χέγκελ τον Λόγο; Σε ένα κείμενό του μας λέει τα εξής:

«Η ελληνική έκφραση του λόγου (ελλην. στο πρωτότυπο) είναι πιο προσδιορισμένη, πιο σαφής από τη γερμανική έκφραση: λόγος (Wort). Υπάρχει μια ωραία διττή σημασία στην ελληνική έκφραση του λόγου, που δηλώνει πως ο λόγος είναι: Λόγος (Vernunft) και γλώσσα (Sprache) συγχρόνως. Γιατί η γλώσσα είναι η καθαρή ύπαρξη του πνεύματος· είναι ένα πράγμα, που, ευθύς ως κατανοηθεί, επιστρέφει πίσω στον εαυτό του».

Ο Λόγος δεν χρησιμοποιεί τη γλώσσα απλά και μόνο ως ένα μέσο για την αναγκαία εξωτερίκευσή του, αλλά σ’ αυτή ανάγει την ύπαρξή του [το προσδιορισμένο-Είναι του (Dasein)], που οδεύει ολοταχώς προς αυτο-ολοκλήρωση ως πνεύμα. Κατ’ αυτή την έννοια, η γλώσσα ενοποιεί μια γνωσιοντολογική σχέση του Λόγου ανάμεσα στην υπόσταση και το υποκείμενο. Σε τούτη τη σχέση, ο Λόγος κατονομάζει το μέτρο, κατ’ απαίτηση του οποίου συλλέγονται, συνάγονται απείρως και μεθοδικά: το υποστασιακό, ήτοι το καθεαυτό-Είναι, και το υποκειμενικό, δηλαδή το διεαυτό-Είναι· εισδύουν το ένα μέσα στο άλλο και συγκροτούν την ανάπτυξη της έννοιας. Ως ένα τέτοιο μέτρο είναι η ιδεατότητα ενός υπάρχοντος πράγματος, η άμεση μη-ύπαρξή του. Στον Λόγο, ως εκ τούτου, συντελείται η επιστροφή από την απροσδιόριστη νύχτα της μορφής του Εγώ στο Είναι.

2. Στον Πρόλογο των Αρχών της Φιλοσοφίας του Δικαίου ο Χέγκελ αναφέρει το πιο πάνω απόσπασμα του τίτλου, που συμπυκνώνει σε δυο λέξεις όλα τα βαθύτερα νοήματα της πρακτικής του φιλοσοφίας και θεωρείται ένα από τα λιγότερο σωστά κατανοημένο. Σε αυτό το έργο, ο Χέγκελ επεξεργάζεται τη φιλοσοφική θεωρία του αντικειμενικού πνεύματος ως οικογένεια, κοινωνία των πολιτών και πολιτεία και, εξίσου μακριά από ουτοπικές ονειροπολήσεις και αφηρημένες κατασκευές, υπερασπίζεται αποφασιστικά ρεαλιστικές κοινωνικές, οικονομικές και πολιτικές αντιλήψεις, δηλαδή εκκινεί από την ίδια την ιστορική πραγματικότητα. Αυτό το απόσπασμα έχει καταστεί αφορμή για να εγερθούν αφελείς αντιρρήσεις που δεν πλησιάζουν, στην ουσία τους, ούτε κατ’ ελάχιστο αυτό που θέλει να πει εδώ ο Χέγκελ. Έτσι αμφισβητούν, χωρίς μια δεύτερη ερμηνεία, πως ό,τι είναι έλ-λογο είναι ενεργώς πραγματικό, όπως δείχνουν επαρκώς οι ουτοπικές κατασκευές, που διεκδικούν μάλιστα και το αλάθητο της υλιστικής πραγματικότητας. Επίσης δεν θεωρούν αληθές πως ό,τι είναι ενεργώς πραγματικό είναι έλ-λογο, όπως το δείχνουν επαρκώς οι διάφορες φρικαλεότητες της Ιστορίας. Τέτοιες αντιρρήσεις/ανασκευές του περιεχομένου από το συγκεκριμένο απόσπασμα πηγάζουν από μια διπλή παρανόηση, σχετικά με την έννοια της πραγματικότητας και σχετικά με αυτή του Λόγου.

3. Αυτό που ο Χέγκελ αποκαλεί εδώ «ενεργώς πραγματικό» (wirklich) δεν είναι η εμπειρική, αισθητή πραγματικότητα του ενός ή του άλλου πράγματος που μπορεί να παρατηρηθεί, αλλά του πραγματοποιηθέντος, δηλαδή του πλήρως τετελεσμένου. Συμβαίνει, πράγματι, να υπάρχει αντίθεση ανάμεσα στην άμεση εμπειρική πραγματικότητα (Realität) και στην ενεργώς πραγματικότητα (Wirklichkeit)., η οποία έχει περάσει από όλες τις διαμεσολαβήσεις της σε αντίθεση από τον αδιαμεσολάβητο χαρακτήρα της πρώτης. Αυτό που ονομάζουμε άμεση αισθητή πραγματικότητα (Realität) είναι μια πιο ισχυρή ψευδαίσθηση, πιο παραπλανητική εμφάνεια από την εμφάνεια της τέχνης, παρατηρεί ο Χέγκελ στις Παραδόσεις του για την Αισθητική. Μια ανάλογη αντίθεση διαχωρίζει το εμπειρικό πράγμα (Ding), το κάτι της κατ’ αίσθηση συνείδησης, από το ενεργώς Πράγμα (Sache), το συσχετικό του Λόγου, που είναι το θέμα, η υπόθεση, με την οποία ασχολείται κανείς, το αντικείμενο της σκέψης. Το ενεργώς Πράγμα, για παράδειγμα η νομική πρόταση ή το αντικείμενο μελέτης, είναι η διαλεκτική ενότητα του Είναι και της αυτοσυνείδησης, που βρίσκει ξανά τον εαυτό της, μετά την εξωτερίκευσή της, μέσα σε τούτη την ενότητα, καταφάσκει ελεύθερο τον εαυτό της εκεί. Η ενεργώς πραγματικότητα είναι η συντελεσθείσα, μέσω των διαμεσολαβήσεών της, άμεση πλέον ενότητα της ουσίας και της ύπαρξης, της εσωτερικότητας και της εξωτερικότητας.

4. Όσο για την έλλογη δραστηριότητα, τη δραστηριότητα που αναπτύσσει ο Λόγος, η ενεργώς πραγματικότητά του δεν είναι η λογική δομή της διάνοιας (Verstand), δηλαδή της λογικής κατηγορίας που στέκεται αποκλειστικά στον χωρισμό των πραγμάτων, αλλά η διαλεκτική κίνηση του γίγνεσθαι και η ολοκλήρωσή της στο γίγνεσθαι. Με αυτή την έννοια μπορούμε να πούμε ότι μια κατασκευή όσο λογική, όσο συστηματική κι αν είναι, από τη στιγμή που είναι ένα ουτοπικό έργο, μια ουτοπική σύλληψη, όπως για παράδειγμα η πλατωνική Καλλίπολη, δεν είναι ορθολογική με την εγελιανή έννοια του όρου, ακριβώς επειδή παραμένει ουτοπικός σχεδιασμός, πράγμα που σημαίνει πως η ουσία του, η Ιδέα του δεν είναι σε θέση, δεν καταφέρνει να πραγματοποιήσει τη σύνδεση της με μια ενεργώς ιστορική ύπαρξη. Για τον Χέγκελ, το Είναι και το Γίγνεσθαι δεν αποτελούν χωριστές οντότητες, έτσι ώστε η μια να αποκλείει την άλλη, αλλά φάσεις ή βαθμίδες της έλλογης διαλεκτικής κίνησης, δυνάμει της οποίας η ενεργώς πραγματικότητα ως ολότητα αποτελεί τη διαλεκτική ενότητα δυνατότητας και εμπειρικής πραγματικότητας. Όπως είναι γνωστό, ο κορυφαίος διαλεκτικός φιλόσοφος μιλάει όχι μόνο γενικά για τον Λόγο αλλά και για την πανουργία του Λόγου, κάτι που του επιτρέπει να αναγιγνώσκει, όσο κανείς άλλος, την ανθρώπινη Ιστορία τόσο στην εμπειρική της πραγματικότητα, την ιστορία των διαφόρων ανθρώπινων παθών κ.λπ., όσο και στην ενεργώς αληθινή της πραγματικότητα, όπως την εκφράζουν, για παράδειγμα, οι μεγάλοι άνδρες της ιστορίας

5. Τι είναι π.χ. πραγματικά αληθινό στη δράση του Αλέξανδρου; Τα επί μέρους πάθη του ή το μεγαλείο της ιστορικής του δράσης; Η προσωπική του φιλοδοξία ή η ίδρυση πόλεων; Ο θυμός του που, μια μέρα μέθης, τον οδήγησε να σκοτώσει τον καλύτερό του φίλο με τα ίδια του τα χέρια ή η συμβολή του στη διάδοση του ελληνικού πολιτισμού στην Ανατολή και στη γέννηση του ελληνιστικού πολιτισμού; Το πραγματικό, για το οποίο μιλά ο Χέγκελ στο υπό συζήτηση απόσπασμά του, δεν είναι η ανεκδοτική πραγματικότητα των μικρών γεγονότων που η απλή γνώμη λέει ότι είναι αληθινά, αλλά η ενεργώς πραγματικότητα που παράγει νόημα μέσα στην Ιστορία και για την Ιστορία. Αυτό που έχει σημασία για την αληθινή, την ενεργώς πραγματικότητα, είναι όχι πώς θα όφειλε να είναι, ας πούμε, η πολιτεία ή οτιδήποτε άλλο ρεαλιστικά υπαρκτό πράγμα, αλλά πώς είναι. Ο εγελιανός ορθολογισμός είναι ένας απόλυτος ορθολογισμός, δηλαδή απαλλαγμένος από αθεμελίωτες γνώμες ή κρίσεις, και όχι ένας ολικός, συνθετικά ολικός ορθολογισμός, με την έννοια ότι αντιμετωπίζει αθροιστικά τα γεγονότα και τα πράγματα. Εάν θέλουμε να μιλάμε με όρους ολότητας, τότε χρειάζεται να διακρίνουμε την κοινή εξωτερική ολότητα, που εκτείνεται σε ένα σύν-ολο/συνονθύλευμα αόριστων και ακαθόριστων φαινομένων και γεγονότων από την εγελιανή ολότητα της εσωτερικής έντασης, ενέργειας και συνάφειας των πραγμάτων.

Η Αρχαία Ελληνική Τέχνη και η Ακτινοβολία της

7.7. Η γλυπτική του 4ου αιώνα π.Χ.: Η κατάκτηση της τρίτης διάστασης

Είδαμε ότι το δεύτερο μισό του 5ου αιώνα π.Χ. ήταν μια περίοδος μεγάλης ακμής για τη γλυπτική, κατά την οποία δημιουργήθηκαν και εδραιώθηκαν πρώτα ο «ωραίος» και αργότερα ο «πλούσιος ρυθμός». Κυρίαρχες φυσιογνωμίες στα χρόνια 450-420 π.Χ. είναι ο Φειδίας και ο Πολύκλειτος, που ο καθένας τους ανέπτυξε μια ιδιαίτερη και αναγνωρίσιμη καλλιτεχνική γλώσσα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Οι τάσεις αυτές άρχισαν σιγά σιγά να επιδρούν η μία στην άλλη. Ειδικά όμως στο τελευταίο τέταρτο του αιώνα οι αμοιβαίες επιρροές γίνονται εντονότερες, καθώς οι νεότεροι γλύπτες συνδυάζουν στοιχεία και από τις δύο, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για νέες εξελίξεις. Οι καλλιτεχνικές αναζητήσεις, με αφετηρία πάντοτε τις δημιουργίες του Φειδία, του Πολυκλείτου και των μαθητών τους, συνεχίστηκαν στις αρχές του επόμενου αιώνα.

Ένα αξιοπρόσεκτο χαρακτηριστικό, ενδεικτικό για τις κατευθύνσεις της γλυπτικής κατά τον 4ο αιώνα π.Χ., που εμφανίζεται ήδη από τις πρώτες δεκαετίες του, είναι ότι οι ανθρώπινες μορφές, ολόγλυφες και ανάγλυφες, αποκτούν μια νέα σχέση με τον χώρο που τις περιβάλλει· αποδεσμεύονται δηλαδή από το νοητό ή πραγματικό επίπεδο μπροστά στο οποίο ήταν τοποθετημένες (κάτι που συνέβαινε ακόμη στο δεύτερο μισό του 5ου αιώνα) και γίνονται περίοπτες, καθώς αποκτούν βάθος. Επιπλέον, οι γλύπτες πειραματίζονται με τις δυνατότητες απεικόνισης διάφορων στάσεων του ανθρώπινου σώματος, αποδίδοντας πιο έντονα την κίνηση και δημιουργώντας πολύπλοκες συνθέσεις, ενώ παράλληλα αποδίδουν πιο ελεύθερα τις ανατομικές και άλλες λεπτομέρειες. 

Όπως θα δούμε στη συνέχεια, οι αναζητήσεις αυτού του είδους γίνονται τολμηρότερες με την πάροδο του χρόνου και οδηγούν στις πληθωρικές δημιουργίες της πρώιμης ελληνιστικής εποχής, δηλαδή του 3ου και των αρχών του 2ου αιώνα π.Χ., με τα τολμηρά μοτίβα και τον έντονο ρεαλισμό στην απόδοση των λεπτομερειών. Από την άποψη αυτή μπορούμε να πούμε ότι ο 4ος αιώνας π.Χ. είναι μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και δημιουργική περίοδος για την ελληνική γλυπτική, όπως και για την τέχνη γενικότερα. Σημαντικό είναι επίσης ότι από την περίοδο αυτή μας έχουν σωθεί πολλά και καλής ποιότητας γλυπτά, αρκετά από τα οποία μπορούν να χρονολογηθούν με ασφάλεια. Έτσι μπορούμε να παρακολουθήσουμε από κοντά την εξέλιξη της γλυπτικής στην περίοδο ανάμεσα στο τέλος του Πελοποννησιακού Πολέμου, δηλαδή τα τελευταία χρόνια του 5ου αιώνα π.Χ., και την εποχή των πρώτων διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου, δηλαδή τις δύο τελευταίες δεκαετίες του 4ου αιώνα π.Χ.

Ανθολόγιο Αττικής Πεζογραφίας

ΑΙΣΧΙΝΗΣ, ΚΑΤΑ ΚΤΗΣΙΦΩΝΤΟΣ

ΑΙΣΧΙΝ 3.201–202

Πώς πρέπει να αντιμετωπίσουν οι δικαστές τους Κτησιφώντα και Δημοσθένη

Ο Αισχίνης ανέτρεξε στο ένδοξο αθηναϊκό παρελθόν και ανακάλεσε πληθώρα γεγονότων, οι πρωταγωνιστές των οποίων, παρά την τεράστια προσφορά τους στην πόλη, δεν ευτύχησαν να δουν τα ονόματά τους να αναφέρονται σε τιμητικά ψηφίσματα ή επιγράμματα. Πρότεινε, μάλιστα, την ψήφιση ενός νέου νόμου για τα παράνομα ψηφίσματα, ο οποίος θα απαγόρευε να αγορεύουν οι εισηγητές των ψηφισμάτων και οι αντίπαλοί τους, ώστε να αποφεύγεται η παραπλάνηση των δικαστών. Και συνεχίζει:

[201] Τίς οὖν ἐστιν ἀποτροπὴ τῶν τοιούτων λόγων, ἐγὼ
προερῶ. ἐπειδὰν προελθὼν ἐνταυθοῖ Κτησιφῶν διεξέλθῃ
πρὸς ὑμᾶς τοῦτο δὴ τὸ συντεταγμένον αὐτῷ προοίμιον,
ἔπειτ’ ἐνδιατρίβῃ καὶ μὴ ἀπολογῆται, ὑπομνήσατ’ αὐτὸν
ἀθορύβως τὸ σανίδιον λαβεῖν καὶ τοὺς νόμους τῷ ψηφί-
σματι παραναγνῶναι. ἐὰν δὲ μὴ προσποιῆται ὑμῶν
ἀκούειν, μηδὲ ὑμεῖς ἐκείνου ἐθέλετε ἀκούειν· οὐ γὰρ τῶν
φευγόντων τὰς δικαίας ἀπολογίας εἰσεληλύθατε ἀκροασό-
μενοι, ἀλλὰ τῶν ἐθελόντων δικαίως ἀπολογεῖσθαι. 

[202] ἐὰν δ’
ὑπερπηδήσας τὴν δικαίαν ἀπολογίαν παρακαλῇ Δημο-
σθένην, μάλιστα μὲν μὴ προσδέχεσθε σοφιστὴν οἰόμενον
ῥήμασι τοὺς νόμους ἀναιρήσειν, μηδ’ ἐν ἀρετῇ τοῦθ’ ὑμῶν
μηδεὶς καταλογιζέσθω, ὃς ἂν ἐπανερομένου Κτησιφῶντος,
εἰ καλέσῃ Δημοσθένην, πρῶτος ἀναβοήσῃ «Κάλει, κάλει.»
ἐπὶ σαυτὸν καλεῖς, ἐπὶ τοὺς νόμους καλεῖς, ἐπὶ τὴν δημο-
κρατίαν καλεῖς. ἂν δ’ ἄρα ὑμῖν δόξῃ ἀκούειν, ἀξιώσατε
τὸν Δημοσθένην τὸν αὐτὸν τρόπον ἀπολογεῖσθαι ὅνπερ
κἀγὼ κατηγόρηκα.