Σάββατο 18 Σεπτεμβρίου 2021

Τα συναισθήματά μας διαμορφώνουν το υλικό πεδίο

Επιβεβαιώνεται πειραματικά: Τα συναισθήματά μας εκλογικευμένα από τις σκέψεις μας επιδρούν ενεργειακά και διαμορφώνουν το ίδιο το υλικό περιβάλλον

Όλα τα αρχαία κείμενα και οι πνευματικές παραδόσεις μας λένε ότι τα πάντα στον κόσμο μας συνδέονται με τρόπους που μόλις τώρα αρχίζουμε να κατανοούμε. Αυτό το λεπτοφυές ενεργειακό πεδίο έχει περιγραφεί από έναν δυτικό επιστήμονα ως ένα δίκτυο ή ένας ιστός που συνιστά τη δομή όλης της δημιουργίας. Αυτό το πεδίο ενέργειας υπάρχει από πάντα. Είναι ένα πεδίο ευφυές, μια ευφυΐα που ανταποκρίνεται βαθειά στο ανθρώπινο συναίσθημα. Πρέπει να νοιώσουμε όπως θα νοιώθαμε αν η προσευχή έχει ήδη εισακουσθεί! Και μέσα σ’ αυτό το συναίσθημα συνομιλούμε με τις δυνάμεις της Δημιουργίας, επιτρέποντας στον κόσμο να μας ανταποκριθεί, επιτρέποντας σ’ αυτό το πεδίο, -το κβαντικό ολόγραμμα, τον Θεϊκό νου-, να ανταποκριθεί σ’ αυτό που νοιώθουμε μέσα στην καρδιά.

Τί θα σήμαινε αν ανακαλύπταμε ότι κάθε στιγμή της ζωής μας είναι μέρος μιας «συζήτησης», ενός εκτυλισσόμενου διαλόγου με το σύμπαν γύρω μας; Αν τα πάντα στη ζωή μας, από την σωματική μας θεραπεία ως την πνευματική μας γαλήνη, μέχρι τους γάμους, τις οικογένειες, τους έρωτες, τα διαζύγιά μας, όλα αυτά που θεωρούμε «ζωή» κάθε στιγμή της κάθε μέρας, είναι μια αντανάκλαση αυτού του πεδίου που οι Αρχαίοι περιέγραψαν με τη δική τους γλώσσα και τώρα η δυτική επιστήμη αρχίζει να περιγράφει με μια γλώσσα που εμείς αναγνωρίζουμε.

Έχει αποδειχθεί ότι ο κόσμος μας λειτουργεί ακριβώς όπως εμείς καθώς μεγαλώνουμε. Ο «κόσμος» δεν είναι τίποτα άλλο από μια αντανάκλαση της εσωτερικής μας ύπαρξης, των σκέψεων, συναισθημάτων, πεποιθήσεων, επιθυμιών μας. Ο Τζων Γουόλτερ (John Wheeler), καθηγητής Φυσικής στο πανεπιστήμιο του Πρίνστον (Princeton), υποδεικνύει αυτήν ακριβώς την ιδέα.

Λέει ότι ζούμε σε αυτό που εκείνος αποκαλεί το «συμμετοχικό» σύμπαν. Αντί να θεωρούμε το σύμπαν σαν κάτι που έχει δημιουργηθεί κι εμείς ξεφυτρώσαμε μεσ’ στη μέση και μας συμβαίνουν όλα αυτά, ας δούμε πώς το σύμπαν μας είναι το αποτέλεσμα των πράξεών μας. Λέει ότι είμαστε μικροσκοπικά εξαρτήματα του σύμπαντος, καθώς αυτό βλέπει και δημιουργεί τον εαυτό του. Είναι μια τελείως ριζοσπαστική αντίληψη, γιατί δηλώνει ότι αν κοιτάξουμε στον κόσμο του κβαντικού ατόμου, του ελάχιστου στοιχείου ύλης, δεν πρόκειται να το βρούμε. Γιατί το ίδιο αυτό το «κοίταγμα» είναι μια δράση συνειδητότητας που δημιουργεί «κάτι» για να το δούμε.

Και όταν κοιτάξουμε την τεράστια άκρη του σύμπαντος ψάχνοντας το απόλυτο άκρο του, αυτό που ονομάζουμε Δημιουργία, δεν θα το βρούμε ποτέ ! Γιατί; Μα γιατί η πράξη της συνειδητότητας που ψάχνει, είναι η δημιουργική δύναμη που τοποθετεί «κάτι» εκεί.

Η ανάπτυξη του σώματός μας δείχνει ακριβώς πώς λειτουργεί ο κόσμος μας. Και θα δούμε, θα ανακαλύψουμε, μέσα από πρόσφατα πειράματα του 20ου αι., ότι οι Αρχαίοι ήρθαν πολύ κοντά στο να περιγράψουν ακριβώς τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί ο κόσμος μας, σε μια πεπερασμένη γλώσσα. Μεταξύ του 1993 και του 2000, μια σειρά πειραμάτων που διεξήχθησαν σε αξιόπιστα επιστημονικά και ακαδημαϊκά ιδρύματα, υποστηρίζουν απόλυτα τις ιδέες που οι Αρχαίοι διατύπωσαν τόσο ξεκάθαρα στις γλώσσες της δικής τους εποχής. Τρία από αυτά τα αντιπροσωπευτικά πειράματα πραγματικά «σείουν» τα θεμέλια όσων μέχρι σήμερα -ως τώρα- πιστεύαμε για τη Φυσική με την οποία λειτουργεί ο κόσμος μας και υπαινίσσονται ότι όντως συνδεόμαστε με αυτό το ενεργειακό πεδίο.

Η ιδέα μια διάχυτης ουσίας που συνδέει τα πάντα, δεν είναι τόσο νέα, ακόμη και στην Επιστήμη. Στα τέλη του 18ου αι., υπήρχε μια φοβερή πνευματική επανάσταση και παράλληλα μια αντιπαράθεση για το αν αυτό το πεδίο, που τότε αποκαλείτο «αιθέρας», αν όντως υπάρχει. . . Το 1887 έγινε ένα διάσημο πείραμα για να αποδειχθεί αν αυτό το πεδίο υπάρχει ή όχι. Βασιζόμενη στο αποτέλεσμα αυτού του πειράματος, η δυτική Επιστήμη και συγκεκριμένα η δυτική Φυσική Επιστήμη, έχει πεισθεί ότι οτιδήποτε συμβαίνει στον κόσμο μας είναι απομονωμένο, μη συσχετιζόμενο.

Πράγματα που συμβαίνουν την ίδια χρονική στιγμή είναι απλά σύμπτωση. Το ισοδύναμο του πειράματος είναι ότι αν βρέξεις το δάχτυλό σου και το σηκώσεις χωρίς να νοιώσεις καθόλου αέρα πάνω στο δάχτυλό σου, σημαίνει ότι δεν υπάρχει αέρας γύρω σου. Πίστευαν ότι αυτό το πεδίο πρέπει να κινείται και όταν δεν εντόπισαν καθόλου κίνηση, συμπέραναν ότι το πεδίο δεν υπάρχει !! Από το 1887 ως τις αρχές του 1990, όλη η δυτική Επιστήμη βασίστηκε στην αρχή του ότι «κάτι που συμβαίνει εδώ δεν σχετίζεται με κάτι που συμβαίνει αλλού». Τώρα όμως, γνωρίζουμε ότι αυτό είναι τελείως λάθος.

Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας 3 πειράματα που ανεπιφύλακτα » σείουν» τα θεμέλια της δυτικής Φυσικής. Το πρώτο πείραμα έγινε από έναν Ρώσο Φυσικό ονόματι Βλαντίμιρ (Vladimir) στις αρχές του 1980. Ήρθε στις Η.Π.Α. για να τελειώσει αυτή τη σειρά πειραμάτων. Ήθελε να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ του ανθρώπινου DNA και του «υλικού» από το οποίο είναι φτιαγμένος ο κόσμος μας -σωματίδια ενέργειας που αποκαλούμε φωτόνια- ή, αν θέλετε, μικρά μόρια φωτός,. Πήρε λοιπόν ένα γυάλινο σωλήνα και αφαίρεσε όλο τον αέρα, δημιούργησε δηλαδή ένα κενό αέρος, υποθέτοντας ότι δεν υπάρχει τίποτα μέσα σε αυτόν τον σωλήνα. Υπάρχουν όμως αυτά τα μόρια φωτός.

Ο επιστήμονας κατέγραψε αυτά τα σωματίδια για να δει πώς συμπεριφέρονται. Ήταν μήπως διασκορπισμένα εδώ κι εκεί; Ή μήπως ήταν συγκεντρωμένα στον πάτο; Τι έκαναν; Το αποτέλεσμα σ’ αυτή τη φάση δεν προκάλεσε έκπληξη. Τα φωτόνια κινούνταν εντελώς τυχαία, αυτό δηλαδή που περιμέναμε.

Το επόμενο στάδιο του πειράματος είναι το πραγματικά ενδιαφέρον. Τοποθέτησαν ανθρώπινο DNA μέσα σ’ αυτόν τον σωλήνα και τότε τα φωτόνια ωθήθηκαν (από το DNA) στο να σχηματίσουν μια συστοιχία. Το DNA είχε μια άμεση επίδραση στο «πράγμα» από το οποίο είναι φτιαγμένος ο κόσμος μας! Αυτό είναι επακριβώς ότι έλεγαν πάντοτε οι αρχαίες πνευματικές παραδόσεις: ότι κάτι μέσα μας επηρεάζει τον κόσμο γύρω μας. Και στην σύγχρονη εποχή, το επαληθεύσαμε αυτό σε συνθήκες εργαστηρίου.

Το επόμενο μέρος του πειράματος είναι ακόμα πιο ενδιαφέρον. Όταν αφαίρεσαν το DNA από τον σωλήνα, ενώ θα περιμέναμε να επανέλθουν (τα φωτόνια) στην προηγούμενη αταξία, κάτι τέτοιο δεν συνέβη, παρότι το DNA δεν βρισκόταν πια εκεί. Τα φωτόνια λοιπόν, παρέμεναν μέσα στον σωλήνα ευθυγραμμισμένα λες και το DNA ήταν ακόμη εκεί πέρα! Και εδώ το ερώτημα είναι: Γιατί; Τι ευθύνεται γι’ αυτό το φαινόμενο;

Τίποτα στη δυτική Φυσική δεν μπορεί να εξηγήσει το γιατί εκείνα τα φωτόνια παρέμεναν στη θέση στην οποίαν βρίσκονταν όταν το DNA που προκάλεσε την ευθυγράμμιση αφαιρέθηκε από τον σωλήνα. Αυτό το πείραμα ονομάστηκε «DNA Φαντομάς», λόγω του ότι το φαινόμενο διαρκεί, είτε με, είτε χωρίς το DNA. Αυτό που μας λέει αυτό το πείραμα είναι ότι :Το ανθρώπινο DNA επικοινωνεί με το υλικό από το οποίο είναι φτιαγμένος ο κόσμος μας, -τις δομές ενέργειας που υποκρύπτονται πίσω από την ύλη. Επικοινωνεί μέσω ενός πεδίου που προηγουμένως ΔΕΝ ΕΙΧΕ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΤΕΙ. Οι επιστήμονες το αποκαλούν ΤΟ ΝΕΟ ΠΕΔΙΟ, αλλά η αίσθησή μου είναι ότι υπήρχε πάντα και εμείς απλά δεν το είχαμε αναγνωρίσει.

Έτσι θα το πούμε: ΜΕΧΡΙ ΠΡΟΤΙΝΟΣ ΜΗ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΜΕΝΗ ΜΟΡΦΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ.

Το δεύτερο πείραμα είναι ένα καταπληκτικό στρατιωτικό πείραμα. Αυτό που έκαναν ήταν ότι πήραν ανθρώπινο DNA. Πήραν κάποια ξέσματα ιστού από το εσωτερικό του στόματος ενός δότη, ενός εθελοντή. Τοποθέτησαν αυτό το DNA σε μια συσκευή που μπορούσε να καταγράψει τις αντιδράσεις του (DNA). Αυτό γινόταν σε κάποιο δωμάτιο ενός κτιρίου, ενώ ο δότης ήταν σε ένα άλλο δωμάτιο του ίδιου κτιρίου. Λοιπόν, ζωντανό DNA και βέβαια σε άλλο μέρος το DNA, σε άλλο μέρος ο δότης.Αυτό που έκαναν στη συνέχεια ήταν ότι υπέβαλαν τον εθελοντή (δότη) σε αυτό που λένε ‘διέγερση συναισθηματική’ η οποία θα προκαλούσε αυθεντικές αντιδράσεις συναισθήματος χαράς, λύπης, φόβου, θυμού, οργής στο ένα μέρος του κτιρίου και στο άλλο μέρος μετρούσαν το DNA για να δουν αν θα επηρεαζόταν από τα συναισθήματα του δότη του. Γιατί άραγε θα έπρεπε να αντιδράσει;

Κι ενώ η δυτική Φυσική δεν υπάρχει καμία απολύτως περίπτωση ούτε να υπαινιχθεί ότι αυτό το DNA εξακολουθεί να συνδέεται με τον δότη, αυτά τα πειράματα, έδειξαν τελικά ακριβώς το αντίθετο. Είδαμε ότι όταν ο δότης είχε συναισθηματικές ‘κορυφές’ και ‘κοιλάδες’ στο ένα δωμάτιο, το DNA του είχε τις ίδιες με τις δικές του ‘κορυφές’ και ‘κοιλάδες’ στο άλλο δωμάτιο, ΑΚΡΙΒΩΣ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΤΙΓΜΗ.

Όταν ακούμε για πειράματα όπως αυτό, σκεφτόμαστε μια ενέργεια που μεταδίδεται από το σημείο Α στο σημείο Β. Αν η ενέργεια πρέπει να ταξιδέψει από το ένα μέρος στο άλλο, θα περίμενες να δεις ένα χρονικό κενό, -ένα μικρό διάστημα μεταξύ του πότε το συναίσθημα δημιουργείται και του πότε το DNA ανταποκρίνεται. ΔΕΝ ΣΥΝΕΒΗ ΑΥΤΟ ! Αυτό που συνέβη σ’ αυτό το πείραμα – που είναι το κλειδί για εκεί που πηγαίνουμε, δηλαδή, να μιλήσουμε για τη δύναμη της Προσευχής -, αυτό που συνέβη λοιπόν, ήταν ότι τα φαινόμενα ήταν ταυτόχρονα. Τη στιγμή που ο δότης είχε το συναίσθημα, το DNA του αντιδρούσε και δεν μεσολαβούσε καθόλου χρόνος σ’ αυτά που γίνονταν.

Στην αρχή αυτά τα πειράματα διεξάγονταν σε χώρους που είχαν απόσταση μεταξύ τους 15-20 μέτρα. Ύστερα όμως έγιναν πειράματα όπου το DNA και τον δότη χώριζαν εκατοντάδες χιλιόμετρα. Είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τον σχεδιαστή ενός τέτοιου πειράματος, τον Δρα Κληβ Μπάξτερ (Dr. Cleave Baxter), ο οποίος μοιράστηκε μαζί μου ένα δικό του πείραμα, όπου ο δότης ήταν στο Λος Άντζελες (Los Angeles), αλλά το DNA του στο Φοίνιξ (Phoenix) της Αριζόνας, σχεδόν 645 χιλιόμετρα μακριά. Οι αντιδράσεις ήταν ακριβώς ίδιες. Είτε βρίσκονταν στο ίδιο κτίριο, είτε 645 χιλιόμετρα μακριά, το φαινόμενο ήταν ταυτόχρονο.

Αυτό (το πείραμα) ανοίγει μια πόρτα σε όλα τα είδη των πιθανοτήτων όσον αφορά το πώς το DNA παρέμεινε συνδεδεμένο με τον δότη. Αυτό που μας λέει για άλλη μια φορά είναι ότι ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟ DNA ΜΕΣΩ ΤΩΝ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΩΝ ΜΑΣ. Επίσης, ότι, είτε το DNA μας είναι μέσα στο σώμα μας, είτε μας χωρίζουν εκατοντάδες χιλιόμετρα, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο. Αυτό λέγεται «μη τοπική ενέργεια», δηλαδή, είναι παντού συνέχεια, επειδή η ενέργεια δεν χρειάζεται να ταξιδέψει από το Α στο Β.

Το τρίτο πείραμα πραγματοποιήθηκε επίσης στις αρχές του ’90 από το Ινστιτούτο των ‘Καρδιομαθηματικών’, μια πρωτοπόρο ερευνητική οργάνωση με έδρα τη Βόρεια Καλιφόρνια, όπου ερευνούν την ανθρώπινη καρδιά σαν κάτι πολύ περισσότερο από μια αντλία που μεταφέρει το αίμα μέσα στο σώμα μας. Παρ’ όλο που η καρδιά το κάνει αυτό, αυτό είναι το λιγότερο από αυτά που κάνει.Ανακαλύπτουν πως η καρδιά μας είναι ΤΟ ΔΥΝΑΤΟΤΕΡΟ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΠΩΣ ΤΟ ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΟ ΠΕΔΙΟ ΠΟΥ ΠΑΡΑΓΕΙ Η ΚΑΡΔΙΑ ΕΧΕΙ ΜΙΑ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΠΟΥ ΕΚΤΕΙΝΕΤΑΙ ΠΟΛΥ ΠΙΟ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ ΣΩΜΑ ΜΑΣ.

Το Καρδιομαθηματικό Ινστιτούτο είχε νωρίτερα ανακαλύψει πως γύρω από την ανθρώπινη καρδιά υπάρχει ένα πεδίο ενέργειας που έχει το σχήμα ενός σωλήνα. Το ονόμασαν «the Tube Taurus» (ο ‘Σωλήνας Ταύρος’)και εκτείνεται 1,5-2,5 μέτρα μακριά από την καρδιά. Το ερώτημα είναι : Μέσα σ’ αυτό το αναγνωρισμένο πεδίο, θα μπορούσε να υπάρχει και μια άλλη μορφή ενέργειας, η οποία να μεταφέρεται από αυτό πέρα από το σώμα μας ;

Κι έτσι ετοίμασαν ένα πείραμα για να εξετάσουν αυτή τη θεωρία. Δεν εκπλήσσει ότι πήραν πάλι ανθρώπινο DNA και αφού το απομόνωσαν, ζήτησαν από άτομα ειδικά εκπαιδευμένα, να νοιώσουν συναφή και πολύ καθαρά συναισθήματα: συναισθήματα αγάπης, εκτίμησης, συμπόνιας, θυμού, οργής, μίσους. Καθώς αυτά τα εκπαιδευμένα άτομα είχαν αυτά τα συναισθήματα, εκείνοι κατέγραφαν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρούσε το DNA. Ανακάλυψαν λοιπόν, ότι στην παρουσία εκτίμησης, αγάπης, συμπόνιας, συγχώρεσης, το DNA έγινε τρομερά ‘χαλαρό’.

Γνωρίζουμε από άλλα πειράματα ότι μια τέτοια χαλαρωμένη κατάσταση του DNA ενισχύει την άμυνά μας. Αν ρωτήσεις τους ανθρώπους: ‘γιατί τα συναισθήματα της αγάπης, της συμπόνιας, τους δίνουν δυνατές άμυνες;’… Αυτό (το πείραμα) αρχίζει να μας εξηγεί το γιατί όταν το DNA είναι χαλαρό, επιτρέπει σ’ αυτούς τους μικρούς ‘διακόπτες’, αν θέλετε, να ενεργοποιηθούν.

Το αντίθετο είναι επίσης αλήθεια ! Στην παρουσία θυμού, οργής, μίσους, ζήλειας, παρατήρησαν πως το DNA σφίχτηκε σαν ένας κόμπος και πραγματικά ‘έσβησε’ και μείωσε την αμυντική αντίδραση. Αυτό το γνωρίζουμε διαισθητικά κι εμείς … Ξέρουμε ότι όταν οι άνθρωποι ζουν σε μια κατάσταση θυμού, ζήλιας, ή μίσους … τότε ‘αυτά τα στοιχεία’ του σώματός μας καταπιέζονται και ακριβώς το αντίθετο : η αγάπη, η συμπόνια, η κατανόηση… τα ενισχύουν.

Τώρα, ίσως για πρώτη φορά, αυτά τα πειράματα αρχίζουν να μας βοηθούν να καταλάβουμε το γιατί ! Πρόκειται για την επίδραση του ανθρώπινου συναισθήματος επί της προσαρμογής, της διαμόρφωσης, του DNA του σώματός μας. Και αυτό που περιέγραψαν στην ουσία αυτά τα πειράματα ήταν ότι, πολύ συγκεκριμένα είδη ανθρώπινου συναισθήματος, έχουν τη δύναμη να αλλάξουν το DNA του σώματός μας ! Αυτό είναι το καταπληκτικό !Είναι καταπληκτικό, γιατί σημαίνει ότι αν εμείς, κατά βούληση, επιστρατεύσουμε αυτά τα συναισθήματα μέσα μας, ουσιαστικά έχουμε τη δύναμη να αλλάξουμε τον τρόπο που το DNA μας λειτουργεί μέσα στο σώμα μας. ΕΙΝΑΙ Η ΑΦΕΤΗΡΙΑ ΜΙΑΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑΣ !! Ίσως μιας πολύ ‘αρχαίας’ τεχνολογίας που περιγράφτηκε σε γλώσσες του παρελθόντος και που εμείς μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε.

Όλα αυτά τα πειράματα είχαν ενδιαφέρον. Υπήρξαν περιπτώσεις όπου οι ερευνητές δεν εγνώριζαν για τις έρευνες των άλλων εργαστηρίων. Αυτά τα πειράματα που μόλις ανέφερα, είναι ενδεικτικά. Πολλά άλλα τέτοια πειράματα έχουν επίσης πραγματοποιηθεί, δίνοντας αποτελέσματα της ίδιας φύσεως. Όταν όμως τα κοιτάξεις συνολικά κι όχι μεμονωμένα -απομονωμένα, λένε μια ιστορία. Η ιστορία έχει ως εξής:

Το πρώτο πείραμα, αυτό του Ρώσου, λέει ότι το DNA μας έχει μια άμεση επίδραση στο φυσικό υλικό που δημιουργεί τον κόσμο, -σε ένα ενεργειακό πεδίο. Το τελευταίο πείραμα δείχνει ότι το συναίσθημα μας έχει την ικανότητα να αλλάζει το DNA το οποίο επηρεάζει τον κόσμο γύρω μας.

Και το μεσαίο, το στρατιωτικό πείραμα, δείχνει ότι είτε στο ίδιο κτίριο, είτε 645 χιλιόμετρα μακριά, η επίδραση είναι η ίδια. Δεν μας περιορίζει ο χώρος και ο χρόνος. Και στ’ αλήθεια, τα αποτελέσματα των πειραμάτων λένε ακριβώς αυτό : Ότι, εσύ κι εγώ, έχουμε μια δύναμη μέσα στο σώμα μας, που δεν περιορίζεται από τους φυσικούς νόμους, όπως τους αντιλαμβανόμαστε μέχρι σήμερα. Ότι κάτι μέσα μας, άμεσα σχετιζόμενο με τα συναισθήματά μας, υπερβαίνει τα όρια Χώρου-Χρόνου, με τον τρόπο που μόλις σήμερα αρχίσαμε να κατανοούμε.

ΑΡΧΑΙΑ ΣΟΦΙΑ

Οι αρχαίες παραδόσεις, αυτό, το περιγράφουν σε μια γλώσσα της δικής τους εποχής. Δεν λένε μόνο ότι είμαστε συνδεδεμένοι με τον κόσμο γύρω μας, – ακριβώς όπως ανακαλύπτει σήμερα η δυτική επιστήμη. Μας προσκαλούν σε ένα βήμα παραπάνω λέγοντας : «Ορίστε πώς το εφαρμόζουμε στη ζωή μας». Μας άφησαν πάρα πολύ ξεκάθαρες οδηγίες λέγοντας «αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να χρησιμοποιήσεις αυτή τη δύναμη, για να πετύχεις τη θεραπεία του κορμιού σου, για να φέρεις Ειρήνη στην οικογένειά σου και στην κοινότητά σου». Και όταν πολλοί άνθρωποι λειτουργούν έτσι, συλλογικά, αυτές οι αρχές φέρνουν ειρήνη ακόμα και μεταξύ των κρατών.

Θα μοιραστώ μαζί σας κάποιες μελέτες που έχουν γίνει, οι οποίες περιγράφουν επακριβώς πώς αυτό αρχίζει να λειτουργεί. Ερωτήσεις που συχνά μου τίθενται, όσον αφορά αυτό το υλικό, είναι: » Εφ’ όσον αυτές οι σχέσεις όντως υπάρχουν, πώς και δεν γνωρίζουμε γι’ αυτές;

-Γιατί η δυτική Επιστήμη δεν καταλαβαίνει αυτές τις αρχές;

-Γιατί τις ανακαλύπτουμε μόλις σήμερα;»

Η απάντηση σ’ αυτά αρχίζει με την κατανόηση ότι ο τρόπος που βλέπουμε τον κόσμο σήμερα, η γνώση μας, είναι μια αλληλουχία σοφίας που μας συνδέει με το παρελθόν μας. Ξέρουμε επίσης ότι αυτή η γραμμή, ή συνέχεια, η γραμμή που μας δένει με αυτούς που ήρθαν πριν από εμάς, έχει σπάσει τουλάχιστον δύο φορές στην καταγεγραμμένη ιστορία.

Δύο φορές στην καταγεγραμμένη ιστορία κάτι συνέβη και χάσαμε πληροφορίες που σε κάποιες περιπτώσεις αφορούσαν ακριβώς αυτό για το οποίο μιλάμε τώρα. Η πρώτη από αυτές τις διακοπές ήταν το κάψιμο της βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας τον 4ο αι. Παρά το ότι δεν γνωρίζουμε ακριβώς τι περιείχε εκείνη η βιβλιοθήκη, ξέρουμε ότι οι Ρωμαίοι ιστορικοί είχαν απογράψει τεράστιους όγκους πληροφοριών σε παπύρους. Ο Ρωμαίος Ιστορικός Καλλίμαχος, για παράδειγμα, κατέγραψε περισσότερους από 536.000 παπύρους στη Μεγάλη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, πριν να καεί.Πολλοί από αυτούς τους παπύρους ήταν ήδη πολύ αρχαίοι ακόμη και για τότε, για κείνο τον καιρό, τον 4ο αι. Ξέρουμε ότι αυτοί οι πάπυροι περιείχαν κάποια από τα πιο αρχαία ντοκουμέντα της εβραϊκής παράδοσης, της αιγυπτιακής αστρονομικής παράδοσης, της ιατρικής παράδοσης … – ένα μεγάλο μέρος της Σοφίας που μεταδιδόταν για χιλιάδες χρόνια, περιγράφοντας τη σχέση μας με τον κόσμο, μεταξύ μας, και ίσως και με κάτι μεγαλύτερο … Όταν αυτή η βιβλιοθήκη κάηκε, γνωρίζουμε ότι χάσαμε μεγάλο όγκο πληροφοριών !

Η δεύτερη φορά ήταν με την αναπροσαρμογή των βιβλικών κειμένων, επίσης τον 4ο αι., το 325 μΧ. Ήταν εκείνη η περίοδος που ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος συγκάλεσε μια σύνοδο. Τότε δεν υπήρχε Βιβλικό κείμενο, ωραίο, καθαρό, ταξινομημένο κείμενο, όπως το βλέπουμε σήμερα. Ήταν ένα ασύνδετο συνονθύλευμα με πολλά περιττά κείμενα και ήταν λίγος ο κόσμος που είχε πρόσβαση σε αυτό το υλικό. Έτσι, ο Κωνσταντίνος, σε μια προσπάθεια να το κάνει πιο προσιτό στο ευρύ κοινό, συγκάλεσε μια σύνοδο της Εκκλησίας και τους είπε : «Κάντε μου προτάσεις» , «τι θα έπρεπε να συμπεριλάβουμε, τι θα έπρεπε να παραλείψουμε, πώς πρέπει να οργανώσουμε αυτό το υλικό;» Το αποτέλεσμα ήταν αυτό που σήμερα ονομάζουμε «Δυτικό Βιβλικό κείμενο», «Βιβλική Παράδοση».

Γνωρίζουμε ότι 20 βιβλία αφαιρέθηκαν εντελώς κι ότι άλλα 20-25 αλλοιώθηκαν υπερβολικά, καθώς και ότι το εναπομείναν κείμενο συμπυκνώθηκε και μεταρρυθμίστηκε σε ό,τι βλέπουμε σήμερα.

Έτσι, όσο καλή κι αν είναι η Βίβλος μας, οι κορυφαίοι μελετητές της παραδέχονται ανοιχτά ότι είναι ημιτελής. Το γνωρίζουμε αυτό επειδή βρίσκουμε έγγραφα, όπως Τα Χειρόγραφα της Νεκράς Θαλάσσης, που είναι πολύ αντικρουόμενα. Όταν βρήκαμε αυτά τα χειρόγραφα μπορέσαμε να δούμε πολλά από αυτά τα βιβλία στην αρχική τους μορφή. Κι έχει πολύ ενδιαφέρον πώς κάποια από αυτά αλλοιώθηκαν ή αφαιρέθηκαν τελείως. Είναι μάλιστα, ακριβώς αυτά τα οποία περιγράφουν τη σχέση μας με το σύμπαν και τη Δημιουργία γύρω μας, μέσω της Δύναμης του Ανθρώπινου Συναισθήματος.

ΣΚΕΨΕΙΣ-ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ-ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ

Έτσι λοιπόν, τώρα που η Επιστήμη αρχίζει να μας το λέει στη γλώσσα της, οι πνευματικές παραδόσεις μας το δείχνουν με το δικό τους τρόπο. Τόσο στα κείμενα όσο και στα ντοκουμέντα τους, βλέπουμε αναφορές για το πώς ακριβώς λειτουργούν αυτές οι αρχές. Το ερώτημα είναι πώς τις εφαρμόζουμε στη ζωή μας, πώς χρησιμοποιούμε αυτή τη σχέση μεταξύ σκέψεων, αισθημάτων και συναισθημάτων μέσα στο σώμα μας, με ό,τι συμβαίνει στον κόσμο γύρω μας.

Ίσως, το καλύτερο σημείο για να αρχίσεις, είναι το να καθορίσεις τι πραγματικά είναι οι σκέψεις, τα αισθήματα και τα συναισθήματα. Η μητέρα μου, με την οποία είχα αυτήν την κουβέντα πολλές φορές, μου έλεγε : «Πάντα πίστευα ότι αισθήματα και συναισθήματα είναι το ίδιο πράγμα». Όμως, παρότι σχετίζονται στενά, υπάρχει μια μεγάλη διαφορά.

Αν δεις ένα σχεδιάγραμμα των ενεργειακών κέντρων στο σώμα μας, των Τσάκρας, τα τρία χαμηλότερα (στομάχι, κοιλιά, λεκάνη) σχετίζονται με το ανθρώπινο αίσθημα .Οι αρχαίοι έχουν πει πως υπάρχουν μόνο δύο πρωταρχικά αισθήματα : 1ον η αγάπη και 2ον οτιδήποτε πιστεύουμε πως είναι το αντίθετο της αγάπης, – ο φόβος, ή το μίσος, … και όταν πάμε πολύ βαθειά στις παραδόσεις βρίσκουμε ότι αυτά είναι και τα δύο οι πολικότητες (άκρα) της ίδιας δύναμης. Μέσα λοιπόν σ’ αυτά τα χαμηλότερα κέντρα της δύναμης των αισθημάτων έχουμε δύο πρωταρχικές εμπειρίες : 1. Της αγάπης και 2. Οτιδήποτε άλλο θεωρούμε αντίθετό της.

[Το αίσθημα] είναι μια δύναμη, μια ορμή που μας οδηγεί προς τα εμπρός στη ζωή, που γκρεμίζει τους τοίχους, ρίχνει τα εμπόδια που στέκονται μεταξύ μας και των αγαπημένων μας πραγμάτων. Το αίσθημα όμως είναι σκόρπιο, πρέπει να εστιαστεί. Αν γνωρίζετε ανθρώπους που ζουν μόνο μέσα στο αίσθημα, ξέρετε πως καμιά φορά η ζωή τους είναι πολύ χαοτική. Λοιπόν, το αίσθημα πρέπει να εστιαστεί. Κι εδώ έρχεται η δύναμη της σκέψης, ή της λογικής, που σχετίζεται με τα ανώτερα ενεργειακά κέντρα (κεφάλι). Η σκέψη είναι που κατευθύνει και εστιάζει το αίσθημα.

Με άλλα λόγια, σκεφτόμαστε κάτι, π.χ. μια συννεφιασμένη μέρα και μέσω αυτής της σκέψης αντλούμε, νοιώθουμε τη δύναμη του αισθήματος, είτε είναι η αγάπη για τη συννεφιά, είτε ο φόβος για το τι μπορεί να μας φέρει αυτή η συννεφιά. Κάνοντας αυτό, δηλαδή, παντρεύοντας τη δύναμη του αισθήματος με την κατεύθυνση της σκέψης, με αυτόν τον τρόπο, δημιουργούμε ένα συν-αίσθημα.

Δηλαδή, εξ ορισμού το συναίσθημα είναι η ένωση του αισθήματος και της σκέψης. Και το ενεργειακό κέντρο που δεν προσμετράται από αυτά τα συστήματα, που δεν χρησιμοποιείται σε αυτά τα αρχαία συστήματα, είναι το κέντρο της καρδιάς και αυτό είναι αφιερωμένο στη δύναμη του συναισθήματος.

Συναισθανόμαστε μέσα στην καρδιά. Έτσι λοιπόν, το συναίσθημα που νοιώθουμε στην καρδιά είναι η γλώσσα που μιλά στο πεδίο αυτό που η δυτική Επιστήμη αρχίζει να κατανοεί με τα πειράματά της …

Η δύναμη του ανθρώπινου συναισθήματος είναι η γλώσσα που ανοίγει το δρόμο στις πιθανότητες αυτών που δημιουργούμε στον κόσμο μας. Οι επιστήμονες σήμερα, καθώς συλλογίζονται αυτό το πεδίο, (που είναι τόσο νέο σαν ιδέα ώστε δεν έχει ακόμα ονομαστεί ), μερικοί το ονομάζουν «κβαντικό ολόγραμμα», κάποιοι «ο Νους της Φύσης», όπως ο Δρ. Εντ. Μίτσελ (Dr. Ed. Mitchell). Ο Στηβ Χώκιν (Steve Hawking) το λέει » ο Νους του Θεού».

Όσες και να είναι οι ονομασίες, όλοι βασικά, μιλούν για το ίδιο πεδίο και το περιγράφουν σαν ένα δίχτυ ή σαν έναν ιστό, που λειτουργεί σαν υπόστρωμα για τη δομή που συνδέει τα πάντα. Και σε αυτό το δίχτυ, σε αυτόν τον ιστό, απευθυνόμαστε με τα συναισθήματα στο σώμα μας, με τα συναισθήματα της καρδιάς μας. Οι αρχαίες παραδόσεις όχι μόνο αναγνώριζαν αυτή τη σχέση, αλλά μας πηγαίνουν ένα βήμα μπροστά. Άφησαν ακριβείς οδηγίες για το πώς τα εφαρμόζουμε αυτά στη ζωή μας.

Στα τέλη του 1980 εργαζόμουν ως μηχανικός σε αεροναυπηγικές εταιρίες. Άρχισα να εξερευνώ αυτές τις ιδέες σαν μηχανικός, ψάχνοντας στον κόσμο γύρω μου για να καταλάβω την ιστορία αυτών που ήρθαν πριν από εμάς. Και ήταν εκείνη η σκέψη που με οδήγησε σε κάποια εκπληκτικά μέρη, – από τους Αιγυπτιακούς ναούς, τις Άνδεις, τη Βολιβία, το Περού, ως το Νεπάλ, τα Υψίπεδα της Κίνας, το Θιβέτ…, ψάχνοντας πληροφορίες για το πώς σχετιζόμαστε με τον κόσμο και πώς μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη δύναμη του συναισθήματος, αυτή τη δύναμη που μιλά στη γλώσσα του κόσμου γύρω μας …

Σαν μηχανικός λοιπόν, όταν άρχισα να μελετάω τις αρχές αυτών που ήρθαν πριν από εμάς, τις πληροφορίες που μας άφησαν ώστε εμείς να καταλάβουμε τη σχέση με τον κόσμο γύρω μας και αυτήν την αρχαία τεχνολογία που σήμερα ονομάζουμε εμείς Προσευχή, το σκεπτικό μου ήταν πως αυτού του είδους οι πληροφορίες θα είχαν διατηρηθεί καλύτερα σε μέρη που είχαν ελάχιστα διαταραχθεί από τον Δυτικό Πολιτισμό.

Αυτό το σκεπτικό με οδήγησε στο θαυμαστό ταξίδι μου. Την πρώτη φορά, στα Υψίπεδα της Κίνας, στο Θιβέτ, όπου είχα την ευκαιρία να εξερευνήσω 14 μοναστήρια (δύο από αυτά θηλέων), μιλώντας μέσω διερμηνέων σ’ αυτούς που όντως ζουν αυτές τις αρχές στη ζωή τους. Αυτή είναι η αξία του να πηγαίνεις στο Θιβέτ, -είναι ζωντανή κουλτούρα. Μπορούμε να πάμε στους ναούς της Αιγύπτου, ή στους ναούς των Μάγια στο Γιουκατάν, που είναι συναρπαστικά !

Όσες όμως πληροφορίες κι αν έχουν, οι πολιτισμοί που άφησαν αυτές τις πληροφορίες δεν υπάρχουν πια. Άρα, στην καλύτερη περίπτωση, απλά υποθέτουμε τι θέλουν να μας πουν. Πηγαίνοντας όμως σ’ ένα μοναστήρι στο Θιβέτ και μιλώντας με τους ανθρώπους που βρίσκονται εκεί, μπορούμε να τους ρωτήσουμε: »

Όταν εξωτερικά σε βλέπουμε να προσεύχεσαι, τι συμβαίνει εσωτερικά; -Τι συμβαίνει στο σώμα σου; – Τι σκέφτεσαι, τι νοιώθεις, τι συναισθάνεσαι;»

Ήταν στο Θιβέτ λοιπόν, όπου είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τον ηγούμενο ενός μοναστηριού και να τον ρωτήσω μέσω διερμηνέα, αυτό που είχα ρωτήσει όλους τους άλλους μοναχούς. Η δική του όμως απάντηση ήταν πολύ ξεκάθαρη όταν τον ρώτησα: » Όταν σε βλέπουμε να προσεύχεσαι για 12 – 14 – 16 ώρες την ημέρα, όταν βλέπουμε τα Μούντρας, τα Μάντρας, τα καμπανάκια, τα μπωλ, τα γκονγκ, τα φυλακτά και τις ψαλμωδίες για τόση πολλή ώρα, » Τι κάνεις εσωτερικά; Τι συμβαίνει εσωτερικά;»

Ο Ηγούμενος με κοίταξε γελώντας και είπε (ξανά μέσω του διερμηνέα), «Δεν μπορείς να δεις την προσευχή μας, επειδή η προσευχή μας δεν μπορεί να ειδωθεί » και συνέχισε :

«Αυτό που είδες είναι τα πράγματα που κάνουμε για να δημιουργήσουμε συναίσθημα στο σώμα μας, Το συναίσθημα είναι η προσευχή!»

Ύστερα μου αντιγύρισε την ερώτηση λέγοντας μου: » Πώς το κάνετε στη δική σας κουλτούρα;» Και τότε σκέφτηκα το πώς εμείς βλέπουμε την προσευχή στην κουλτούρα μας σήμερα.

Όταν χάσαμε τα κείμενα που περιέγραφαν ότι η δύναμη του συναισθήματος είναι η γλώσσα που μας ενώνει με το σύμπαν και τη Δημιουργία γύρω μας, αρχίσαμε να πιστεύουμε ότι η προσευχή είναι μόνο οι λέξεις. Αν λέμε τις σωστές λέξεις, όσες φορές πρέπει, την κατάλληλη μέρα, την κατάλληλη στιγμή…, έχουμε πει την προσευχή … Κι όσο καλές κι αν είναι οι προθέσεις μας, ξέρουμε ότι υπάρχει μια τεχνική που μας μεταφέρει πολύ μακρύτερα από εκεί που μας πηγαίνει η απλή προφορά των λέξεων.

ΟΙ 5 ΤΡΟΠΟΙ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ

Ένας άτυπος τρόπος, που ονομάζεται » Καθημερινή Προσευχή». Ένας φίλος που ζούσε στο Σαν Φραντσισκο έλεγε αυτή την προσευχή γυρίζοντας από τη δουλειά του κάθε Παρασκευή: » Θεέ μου, αν φτάσω στο βενζινάδικο πριν μείνω από βενζίνη, δεν θα ξαναφήσω τόση λίγη βενζίνη στο ντεπόζιτο». Αυτή είναι μια άτυπη προσευχή στο Θεό.

Ο 2ος τρόπος προσευχής είναι η «Απαιτητική Προσευχή», όπου απαιτούμε από τις δυνάμεις, τους Αγγέλους, τον Θεό … «Θεέ μου, διεκδικώ το δικαίωμα να θεραπεύσω και να θεραπευτώ τώρα, στο μέλλον και στο παρελθόν». Αυτή είναι μια απαιτητική προσευχή.

Ο 3ος τρόπος είναι η «Τελετουργική Προσευχή»: » Ο Θεός είναι μεγάλος και καλός».

Ο 4ος τρόπος είναι μια προσευχή χωρίς λόγια, μια «Διαλογιστική Προσευχή», όπου αντιλαμβανόμαστε μια παρουσία γύρω μας, μέσα στη σιωπή. Κάποιοι διαφωνούν για το εάν αυτό είναι ένας τρόπος προσευχής ή όχι, αλλά αυτό θεωρούν οι ερευνητές πως είναι η προσευχή. Κι όσο καλοί κι αν είναι αυτοί οι τρόποι, όσο καλά κι αν περιγράφουν τον τρόπο να προσευχόμαστε, πάντα υπήρχε ένας άλλος τρόπος.

Ένας 5ος τρόπος, που δεν έχει περιγραφεί σε αυτούς τους τύπους, είναι αυτό ακριβώς που μας περιέγραφε αυτός ο Ηγούμενος στο Θιβέτ. Περιέγραφε έναν τύπο προσευχής που είναι βασισμένος στο συναίσθημα.

Είπε:

» Πρέπει να νοιώθουμε σαν να έχει ήδη εισακουστεί η Προσευχή» και «Μέσα σε αυτό το συναίσθημα μιλάμε στις δυνάμεις της Δημιουργίας», επιτρέποντας στον κόσμο να μας ανταποκριθεί, επιτρέποντας σε αυτό το πεδίο, το Κβαντικό Ολόγραμμα, τον Νου του Θεού, να μας ανταποκριθεί, με ό,τι είναι αυτό που νοιώθουμε μέσα στην καρδιά μας.

Έτσι, αντί να προσευχόμαστε νοιώθοντας αδύναμοι σε μια δεδομένη κατάσταση, πχ. «Θεέ μου, σε παρακαλώ, κάνε να έρθει ειρήνη στον κόσμο», αυτό το είδος προσευχής, μας καλεί να νοιώσουμε σαν να συμμετέχουμε ήδη στην ειρήνη (όπως πρότεινε ο Τζων Γουίλερ), ότι είμαστε μέρος αυτού που βλέπουμε και καθώς νοιώθουμε την Ειρήνη στον κόσμο μας, ή την θεραπεία των αγαπημένων μας, …. στην ουσία ενδυναμώνουμε αυτό το πεδίο, ώστε να μας το αντικατοπτρίσει αυτό, με τρόπο ώστε να έρθουν αυτές οι αλλαγές στη ζωή μας, στον κόσμο μας. Αυτό ακριβώς μας έλεγε ο Ηγούμενος του μοναστηριού στο Θιβέτ.

Στις αρχές του 1990 είχα την ευκαιρία να δω αυτόν τον τύπο προσευχής, τον βασισμένο στο συναίσθημα, ζωντανά, σε μια πραγματική περίσταση και θα ήθελα να μοιραστώ αυτή την ιστορία, γιατί περιγράφει καλύτερα κάτι που αλλιώς είναι μια θολή έννοια : Πως η προσευχή του συναισθήματος λειτουργεί στη ζωή μας.

Το 1990, η έρημος στα Ν. Δυτικά, περνούσε την χειρότερη ξηρασία όλων των εποχών και ένας ιθαγενής Αμερικανός φίλος μου με προσκάλεσε να τον συνοδέψω μια μέρα σε ένα μέρος στο Ν. Μεξικό, για να συμμετάσχω σε μια προσευχή για βροχή. Δεν χρειάστηκε να με ξαναρωτήσει. Είπα » Σίγουρα ! Θα ήθελα να συμμετέχω και να δω τι είναι αυτή η προσευχή». Ταξιδέψαμε στην όμορφη, αχανή έρημο και φτάσαμε σε ένα μέρος τόσο παλιό που οι άνθρωποι σήμερα δεν ξέρουν καν ποιος το έφτιαξε. Βασικά, ήταν ένας κύκλος από πέτρες που βρίσκονταν στην ίδια θέση όπου είχαν τοποθετηθεί από τους προγόνους του, πολύ-πολύ παλιά. Εκεί, ο φίλος μου, έβγαλε τα παπούτσια του και μπήκε μέσα στον κύκλο με γυμνά πόδια. Τίμησε όλους τους προγόνους του, τίμησε τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, μου γύρισε την πλάτη και στάθηκε με τα χέρια του σε θέση προσευχής, μόνο για μερικές στιγμές.

Μετά στράφηκε σε μένα και είπε : » Πείνασα ! Πάμε να φάμε κάτι» κι εγώ του είπα: «Νόμιζα πως θα προσευχόμασταν για να βρέξει !» Με κοίταξε και είπε: » Όχι. Αν προσευχηθούμε για βροχή, η βροχή δεν θα έρθει ποτέ! Γιατί τη στιγμή που προσεύχεσαι για να συμβεί κάτι, απλά αναγνωρίζεις ότι δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή». Σκέφτηκα αυτό που είπε και το βρήκα πολύ λογικό. Αν πω «Θεέ μου, σε παρακαλώ, ας έρθει ειρήνη στον κόσμο, αυτό που λέω εκείνη τη στιγμή είναι ότι δεν υπάρχει ειρήνη και ασυνείδητα μπορεί να ενδυναμώσω τις συνθήκες που θέλω να αλλάξω (δηλαδή, μπορεί να γίνει το αντίθετο).

Το ίδιο ισχύει και με τη θεραπεία του εαυτού μου και των αγαπημένων μου. Οπότε ρώτησα τον φίλο μου: » Αν δεν προσευχήθηκες για βροχή τότε τι έκανες; Τι συνέβη όταν έκλεισες τα μάτια σου και γύρισες από την άλλη μεριά;» Κι ο φίλος μου είπε: » Όταν έκλεισα τα μάτια μου, άρχισα να νοιώθω πώς είναι να βρέχει στο χωριό μου. Μύρισα τις μυρωδιές που βγαίνουν όταν η βροχή πέφτει στο χώμα και τους τοίχους. Κι ένοιωσα πώς είναι να πατάω με τα γυμνά μου πόδια μέσα στη λάσπη, την πολλή λάσπη από την πολλή βροχή. Έτσι άνοιξα τον δρόμο στην πιθανότητα να έρθει βροχή στον κόσμο μας».

Σκέφτηκα αυτόν τον τύπο προσευχής πολύ. Αργότερα εκείνο το απόγευμα κάτι καταπληκτικό συνέβη. Έβλεπα τον καιρό και η ξηρασία που κράταγε τόσον καιρό, ξαφνικά άλλαξε. Το χαμηλό βαρομετρικό πέρασε τη Γιούτα και κατέβηκε στο Κολοράντο, πέρασε το Ν. Μεξικό και ξανανέβηκε. Εκείνο το βράδυ έβρεξε! Έβρεχε όλη την επόμενη μέρα και έβρεχε, έβρεχε … Πήρα τον φίλο μου και του είπα «Βρέχει πάρα πολύ! Πλημμύρισαν τα λειβάδια, οι δρόμοι … Τι στην ευχή συμβαίνει;» Έμεινε για λίγο σιωπηλός και είπε: «Αυτό είναι το μέρος της προσευχής που δεν έχω καταλάβει!» Δεν έχω κανένα τρόπο να επιβεβαιώσω επιστημονικά ότι η προσευχή του φίλου μου είχε κάποια σχέση με εκείνη τη βροχή. Αλλά, οι συσχετισμοί είναι τόσοι πολλοί, το βλέπουμε να συμβαίνει τόσο συχνά, που ξέρουμε ότι υπάρχει επίδραση.

Το 1972, 24 πόλεις των ΗΠΑ χρησιμοποιήθηκαν σε ένα πείραμα όπου άνθρωποι εκπαιδεύτηκαν να νοιώσουν το συναίσθημα της ειρήνης με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Τοποθετήθηκαν σε στρατηγικά σημεία αυτών των πόλεων. Κάθε πόλη είχε πληθυσμό πάνω από 10.000 ανθρώπους. Αυτά καταγράφτηκαν ως οι πασίγνωστες ‘ΤΜ’ (Transcendental Meditation= Υπερβατικός Διαλογισμός) μελέτες του 1970. Κατά το διάστημα που αυτοί οι άνθρωποι ένοιωθαν το συναίσθημα της ειρήνης γύρω τους, πέρα από τα κτίρια όπου γινόντουσαν τα πειράματα, παρατηρήθηκε στατιστική μείωση των εγκλημάτων. Εγκλήματα βίας, τροχαία ατυχήματα, μειώθηκαν. Σε πόλεις με χρηματιστήρια, όπως το Σικάγο, οι δείκτες ανέβηκαν ενόσω υπήρχε ειρήνη. Όταν οι προσευχές σταμάτησαν, όλα τα στατιστικά αντιστράφηκαν.

Το πείραμα αυτό το έκαναν ξανά και ξανά, σε τέτοιο βαθμό που η επίδραση μπόρεσε να μετρηθεί και να εφαρμοστεί σε ένα μεγαλύτερο πείραμα που καταγράφτηκε στην εφημερίδα «Journal of Conflict Resolution» (Εφημερίδα Ανάλυσης Συγκρούσεων) το 1988. Αυτό το πείραμα ονομάστηκε «Σχέδιο Παγκόσμιας Ειρήνης» στη Μ. Ανατολή. Συνέβη κατά τον πόλεμο Λιβάνου-Ισραήλ στις αρχές του 1980, σαν αποτέλεσμα των προηγούμενων μελετών. Άνθρωποι εκπαιδευμένοι να νοιώθουν το συναίσθημα της ειρήνης τοποθετήθηκαν κατά μήκος των περιοχών του πολέμου στο Ισραήλ και στον Λίβανο. Κατά τη διάρκεια που οι ερευνητές αποκαλούν «Παράθυρο της Προσευχής», όταν οι άνθρωποι ένοιωθαν αυτά τα συναισθήματα, οι τρομοκρατικές πράξεις έπεσαν στο μηδέν. Τα εγκλήματα μειώθηκαν. Οι επισκέψεις στις εντατικές των νοσοκομείων μειώθηκαν. Μάλιστα προσπάθησαν να κάνουν αυτά τα πειράματα διαφορετικές ώρες της ημέρας, διάφορες μέρες της εβδομάδας, για να σιγουρευτούν ότι δεν ευθύνονταν οι εβδομάδες ή τα Σαββατοκύριακα, ή σε διαφορετικές στιγμές μέσα στον μήνα, για να σιγουρευτούν ότι δεν έφταιγαν οι σεληνιακοί κύκλοι. Όταν ολοκληρώθηκαν αυτά τα πειράματα, είδαν -αν και δεν ξέρουμε ακριβώς το γιατί αυτή η επίδραση συμβαίνει με τον τρόπο που συμβαίνει- ότι ο αλληλοσυσχετισμός είναι τόσο μεγάλος, που όταν ένας ορισμένος αριθμός ανθρώπων αρχίζει να νοιώθει το συναίσθημα της ειρήνης ή της θεραπείας σε ένα μέρος, η επίδραση εξαπλώνεται στην κοινότητά τους, πέρα από το μέρος όπου βρίσκονται. Αυτό είναι τόσο συγκεκριμένο που τώρα ξέρουμε: οι στατιστικολόγοι μπόρεσαν να προσδιορίσουν ακριβώς τον αριθμό των ανθρώπων που απαιτούνται για να αρχίσει κάτι τέτοιο. Θα σας πω τη συνταγή και μετά θα εξηγήσω τι σημαίνει.

Η επίδραση παρατηρείται όταν συμμετέχει ένας ορισμένος αριθμός ανθρώπων και ο ελάχιστος αριθμός είναι η τετραγωνική ρίζα του 1% του πληθυσμού. Αυτό σημαίνει ότι αν, πχ., έχεις μια πόλη ενός εκατομμυρίου, παίρνεις το 1% του 1.000.000 και βγάζεις την τετραγωνική ρίζα του 1 %. Αυτός ο αριθμός σου λέει πόσοι άνθρωποι είναι απαραίτητοι, είναι ο αριθμός αφετηρία δηλαδή, για να εκκινήσει η επίδραση. Προφανώς, όσοι περισσότεροι άνθρωποι συμμετέχουν, τόσο μεγαλύτερο θα είναι το αποτέλεσμα. Για μια πόλη ενός εκατομμυρίου ο αριθμός είναι μόλις 100. Σε έναν κόσμο 6 δισεκατομμυρίων, η τετραγωνική ρίζα του 1% είναι μόλις 8.000 άνθρωποι. Οχτώ χιλιάδες άνθρωποι (σύμφωνα με αυτές τις μελέτες, είναι το μόνο που απαιτείται) να νοιώσουν το συναίσθημα της ειρήνης στην καρδιά τους, σε μια δεδομένη στιγμή, ταυτόχρονα, για να ενεργοποιήσουν αυτή την συνειδητότητα μέσω του πεδίου που ξέρουμε σήμερα ότι υπάρχει, προκειμένου να έρθει η ειρήνη στον κόσμο μας …

Η ΚΒΑΝΤΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΑΥΜΑΤΩΝ

Κάθε συζήτηση περί αυτής της συναισθηματικής προσευχής, αυτού του χαμένου τύπου προσευχής, μερικές φορές φαίνεται κάτι παραπάνω από ‘ακαδημαϊκή’ ώσπου να την εφαρμόσουμε στη ζωή μας, να τη δούμε να εφαρμόζεται στη ζωή μας …

Στα τέλη του 1990 είχα την ευκαιρία να κάνω ακριβώς αυτό βλέποντας το βίντεο της θεραπείας μιας ανίατης ασθένειας μιας γυναίκας, όπου χρησιμοποιήθηκε ακριβώς η τεχνική για την οποία μιλάμε. Για μένα αυτή ήταν η πληροφορία που έβγαλε αυτόν τον χαμένο τύπο προσευχής, από το πλαίσιο του ακαδημαϊκού, σε κάτι πολύ αληθινό που μπορούμε να εφαρμόσουμε στη ζωή μας. Είχα την ευκαιρία να δω κάποιο βίντεο από τη θεραπεία ενός όγκου διαμέτρου 10εκ. μέσα στο σώμα μιας γυναίκας, ο οποίος είχε διαγνωσθεί μη εγχειρήσιμος. Σαν τελευταία λύση, πήγε σ’ ένα νοσοκομείο στην Κεντρική Κίνα. Εκεί άρχισαν απλά να απευθύνονται στους τρόπους κατάφασης για τη ζωή, πώς θα μπορούσε να αλλάξει, πώς να ζει τη ζωή της. Της έμαθαν καταφατικούς τρόπους αναπνοής, καταφατικούς τρόπους διατροφής, απαλές κινήσεις ρύθμισης των ενεργειακών κέντρων του σώματός της. Καθώς τα έκανε αυτά και δυνάμωνε το σώμα της, κάποια στιγμή υποβλήθηκε σε μια διαδικασία που θα ήθελα να σας περιγράψω σαν ένα ισχυρό παράδειγμα του πώς ο κόσμος του συναισθήματος μέσα μας έχει επίδραση, σε αυτή την περίπτωση μια σχηματική επίδραση στον κόσμο, πέρα από το σώμα μας.

Σε αυτό το βίντεο λοιπόν, βλέπουμε τη γυναίκα ξαπλωμένη σε ένα δωμάτιο νοσοκομείου, απόλυτα ξύπνια, απόλυτα ενσυνείδητη. Πιστεύει σ? αυτό που πρόκειται να συμβεί… Μπροστά της έχει έναν τεχνικό υπέρηχων, που χειρίζεται μια συσκευή υπέρηχων πάνω στην κοιλιά της και το βλέπουμε στην οθόνη. Στο αριστερό μέρος της οθόνης έχουν παγώσει την εικόνα ως αναφορά, για να ξέρουν ποια ήταν η κατάστασή της εκείνη τη στιγμή. Στο δεξί μέρος της οθόνης μπορούμε να δούμε σε πραγματικό χρόνο. Καθώς τρεις πρακτικοί στέκονται πίσω της, δουλεύοντας με την ενέργεια του σώματός της και με τα συναισθήματα μέσα στα δικά τους σώματα, αρχίζουν να ψάλλουν μια λέξη που έχουν συνεννοηθεί ότι ενισχύει μέσα τους το συναίσθημα ότι έχει ήδη θεραπευτεί. Ο ψαλμός βασικά λέει:
«Είσαι ήδη καλά».

Καθώς νοιώθουν αυτό το συναίσθημα και λένε αυτές τις λέξεις μεταξύ τους, εμείς βλέπουμε στην οθόνη, σε πραγματικό χρόνο, τον ΚΑΡΚΙΝΟ ΝΑ ΕΞΑΦΑΝΙΖΕΤΑΙ ΣΕ ΛΙΓΟΤΕΡΟ ΑΠΟ 3λ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ!

Δεν είναι όπως στα ντοκυμαντέρ, που βλέπεις ένα τριαντάφυλλο να ανθίζει σε τριάντα δευτερόλεπτα, ενώ κανονικά διαρκεί μέρες … Εδώ, σ’ αυτό το βίντεο, αυτό συμβαίνει σε λιγότερο από 3 λεπτά! Το σώμα της ανταποκρίθηκε στα συναισθήματα των πρακτικών που είναι εκπαιδευμένοι να δίνουν αυτή τη θεραπεία και το μόνο που ένοιωθαν είναι το συναίσθημα του πως είναι να είσαι απέναντι σε μια γυναίκα που έχει ήδη γίνει καλά, που είναι απόλυτα ικανή, απόλυτα υγιής. Δεν έλεγαν «Φύγε κακέ καρκίνε» …

Πρόκειται για έναν πολύ διαφορετικό τρόπο σκέψης και είναι ένα σχηματικό παράδειγμα του πώς ακριβώς λειτουργεί αυτή η αρχή. Είχα την ευκαιρία να μιλήσω με τον Λου Τσιν (Lu Chin), τον δημιουργό αυτού του φιλμ.

Τον ρώτησα: «Κι αν αυτοί οι πρακτικοί δεν ήταν εκεί; Θα μπορούσε αυτή η γυναίκα, ο καθένας μας, να το κάνει μόνος του;» Χαμογέλασε και μου είπε:

«Πιθανότατα θα το είχε καταφέρει μόνη της. Από την άλλη όμως, κάτι συμβαίνει με εμάς τους ανθρώπους. Φαίνεται ότι νοιώθουμε πιο δυνατοί όταν υποστηριζόμαστε από άλλους στα πράγματα που πιστεύουμε, που θέλουμε να πετύχουμε.»

Έτσι, ενώ πιθανότατα θα μπορούσε να το έχει κάνει μόνη της, έχοντας εκείνους τους 3 πρακτικούς να δουλεύουν μαζί της, ήταν το ‘πάτημα’ που χρειαζόταν το σώμα της για να ανταποκριθεί. Το μόνο που έκαναν ήταν ότι ένοιωθαν το συναίσθημα ότι ήταν ήδη καλά και σε λιγότερο από 3λ το σώμα της ανταποκρίθηκε.

Η δυτική Φυσική αρχίζει τώρα να μας λέει ότι το ίδιο πεδίο που οδήγησε στη θεραπεία αυτής της γυναίκας, οδηγεί και στην Ειρήνη μεταξύ των κρατών. Είναι το ίδιο πράγμα σε διαφορετική κλίμακα, -η ίδια αρχή. Συμμετείχα επίσης σε πειράματα όπου χιλιάδες άνθρωποι ενώθηκαν μέσω διαδικτύου, συντονίστηκαν μια δεδομένη ώρα σε ένα χρονικό «παράθυρο», όπου μάθαμε να νοιώθουμε το συναίσθημα της Ειρήνης την ίδια εκείνη ώρα. Όταν το κάναμε αυτό, συνέβαιναν στον κόσμο πόλεμοι.

Επρόκειτο να βομβαρδιστεί το Ιράκ και ακυρώθηκε. Στη διάρκεια αυτού του χρονικού «παράθυρου», καθώς γινόταν αυτή η προσευχή, τα εγκλήματα μειώθηκαν, οι εντατικές μειώθηκαν. Έγινε μια έρευνα στο Πρίνστον όπου κατεγράφη το πεδίο συνειδητότητας παγκοσμίως, ενώ αυτές οι προσευχές ήταν σε εξέλιξη και είδαν στην οθόνη ότι η συνειδητότητα ανταποκρινόταν στους χιλιάδες ανθρώπους που ένοιωθαν το συναίσθημα της ειρήνης εκείνη τη στιγμή. Αυτό μας λέει ότι αυτό το πεδίο είναι μετρήσιμο. Μπορούμε να το μετρήσουμε σε μια οθόνη υπολογιστή. Αυτή η έρευνα του Πρίνστον ονομάστηκε » Έρευνα της Παγκόσμιας Συνειδητότητας».

Το πεδίο λοιπόν, υπάρχει. Είναι εκεί έξω. Ανταποκρίνεται σε μας με τρόπους που μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε. Ακόμα πιο πρόσφατα έγινε μια έρευνα από τον επιστήμονα Masuru Emoto (Μαζούρου Ιμότο), όσον αφορά τη σχέση ανθρώπινου συναισθήματος και νερού. Δείχνει αυτή τη σχέση με ακόμη μεγαλύτερη σαφήνεια.

Αυτοί οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι, σταγόνες νερού, -το οποίο ούτως ή άλλως αποτελεί το 70% του σώματός μας- ανταποκρίνονται στο ανθρώπινο συναίσθημα, είτε προέρχεται από το σώμα, είτε είναι γραμμένο σε ετικέτες πάνω στις φιάλες, -δηλαδή, στο συναίσθημα του ερευνητή καθώς τοποθετεί τις ετικέτες. Στην συνέχεια καταψύχουν τις φιάλες για συγκεκριμένη χρονική περίοδο. Όταν τις αποψύχουν, καθώς το νερό λειώνει, κρυσταλλοποιείται. Αυτοί οι κρύσταλλοι μας λένε τι συνέβη με το συναίσθημα, -την συνειδητότητα του νερού.

Για παράδειγμα, πήραν πολύ μολυσμένο νερό, πολύ τοξικό, από την πιο μολυσμένη περιοχή της Ιαπωνίας. Αυτό το νερό δεν κρυσταλλοποιείται κι όταν το παρατηρήσεις στο μικροσκόπιο βλέπεις μια λασπώδη, θολή μορφή. Δεν παρουσιάζει καθόλου συμμετρία ή κρυσταλλική δομή. Αφού προβλήθηκαν σ’ αυτό συναισθήματα -όταν, πχ., 500 άτομα προσευχήθηκαν πάνω από λίγο μόνο από αυτό το μολυσμένο νερό- ενώ η πρώτη εικόνα δείχνει το νερό σε τοξική κατάσταση- η «μετά» εικόνα δείχνει το ίδιο νερό πανέμορφο, πεντακάθαρο, κρυσταλλοποιημένο, τελείως συμμετρικό. Είναι καθαρά το αποτέλεσμα της διάδρασης του ανθρώπινου συναισθήματος με το νερό.

Κάποιες άλλες μελέτες δείχνουν οικογένειες, παιδιά με γονείς, να έχουν κυκλώσει μια φιάλη με πολύ μολυσμένο, τοξικό νερό το οποίο επίσης δεν μπορεί να κρυσταλλοποιηθεί. Επινοούν ένα παιχνίδι :

Τα παιδιά στέλνουν αγάπη στο νερό. Λένε ‘σ’ αγαπάμε νερό, σ’ ευχαριστούμε, σ’ εκτιμούμε νερό, για ό,τι μας φέρνεις στον κόσμο μας και στη ζωή μας’. Μέσα σ’ αυτήν την αθωότητα, αφυπνίζουν μέσα τους αυθεντικά συναισθήματα. Η συνέχεια της έρευνας δείχνει ότι το νερό που έχει δεχτεί αυτήν την ενέργεια από τα παιδιά και τις οικογένειές τους, – συναισθήματα που οι Αρχαίοι ονόμαζαν ‘προσευχή’, – αυτό το νερό αρχίζει να κρυσταλλοποιείται σε όμορφες, συμμετρικές, ξεκάθαρες μορφές, δείχνοντας άλλη μια φορά, ότι υπάρχει άμεση επίδραση μεταξύ αυτού που νοιώθουμε μέσα στο σώμα μας και αυτού που βρίσκεται πέρα από το σώμα μας.Αυτό είναι ένα πανέμορφο, πολύ ενδεικτικό παράδειγμα, για τον τρόπο με τον οποίο κάθε ένας από μας μπορεί να συμμετέχει, – όχι να κατευθύνει, ή να μεταχειριστεί-, αλλά, να συμμετέχει, στα γεγονότα του κόσμου μας, της ζωής μας, της οικογένειάς, της κοινότητάς του σώματός μας, μέσω του πεδίου που συνδέει τα πάντα μέσα στην Δημιουργία.

ΤΟ ΠΕΔΙΟ ΩΣ ΟΛΟΓΡΑΜΜΑ

Μία από τις πιο ισχυρές αρχές, όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο αυτό το πεδίο λειτουργεί, είναι το γεγονός ότι το πεδίο αυτό φαίνεται να είναι ολογραφικό από τη φύση του.

Ο ορισμός του ολογράμματος είναι ότι, όσο κι αν διαιρέσεις ένα μοτίβο το όλον παραμένει ακόμα και στο μικρότερο κομμάτι. Για παράδειγμα, πριν από χρόνια, υπήρχαν κάτι σελιδοδείκτες, κάτι φανταχτερές λωρίδες, που είχαν εικόνες όπως ένα ανθισμένο τριαντάφυλλο, ή μια παναγιά, ή ένα δελφίνι να πηδάει από μια πυραμίδα. Αυτούς τους σελιδοδείκτες, αν ήταν πραγματικά ολογράμματα, θα μπορούσες να τους κόψεις σε πολύ μικρά κομμάτια ξανά και ξανά και αν κοίταγες με μεγεθυντικό φακό, θα έβλεπες ολόκληρο το σχέδιο ακόμα και στο μικρότερο κομμάτι.

Μοιράζομαι αυτή την αρχή γιατί, όπως φαίνεται, η συνειδητότητά μας, μέσω αυτού του πεδίου, λειτουργεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι όλοι μας, ως μέρη του μεγαλύτερου μοτίβου, είμαστε συνδεδεμένοι. Έτσι, τα φαινομενικά ασήμαντα πράγματα που κάνουμε κάθε μέρα, – το πώς συμπεριφερόμαστε ο ένας στον άλλον στο οικογενειακό τραπέζι, το πώς νοιώθουμε βλέποντας τις ειδήσεις, το πώς αντιδρούμε όταν ο μπροστινός οδηγός μας κόβει το δρόμο…, – σε όλες αυτές τις φαινομενικά ασήμαντες στιγμές της ζωής μας, στην πραγματικότητα κάνουμε μια συζήτηση με αυτό το πεδίο, το κβαντικό ολόγραμμα, το νου του Θεού, ατομικά. Κι αν βάλουμε μαζί όλες αυτές τις μικρές συζητήσεις, αυτό γίνεται η συλλογική απάντηση.

Το πεδίο αντικατοπτρίζει τη συλλογική αγάπη, τη συλλογική εκτίμηση, ή αγνωμοσύνη, το συλλογικό θυμό, οργή, ή φόβο. Έτσι, καθώς βλέπουμε τα γεγονότα στη ζωή μας να ξεδιπλώνονται και αναρωτιόμαστε «Γιατί να συμβαίνουν αυτά; Πώς μπορεί να γίνονται αυτά έτσι; » καλό θα ήταν να κρατήσει ο καθένας μας αυτές τις αρχές στο νου του και να ρωτήσει το εαυτό του :

«Πιστεύεις, βλέπεις αυτές τις αρχές, (που μόλις περιέγραψα), τις βλέπεις να εκδηλώνονται στον κόσμο γύρω σου;» Και αν η απάντηση είναι ναι, η αρχή δουλεύει αμφίδρομα : όταν αρχίζουμε να νοιώθουμε τα συναισθήματα των πραγμάτων που θέλουμε να κάνουμε στη ζωή μας και στον κόσμο μας, το ολόγραμμα εξ ορισμού θα αντικατοπτρίσει αυτά τα συναισθήματα πίσω σε εμάς.

Ακούω από πολλούς ανθρώπους ότι «όταν προσφέρουμε την προσευχή μας μέσα από το σώμα μας, πρέπει να σταλεί στο μέρος που επιθυμούμε. Αν προσευχόμαστε για τη Μέση Ανατολή, πρέπει να ‘στείλουμε’ την ενέργεια εκεί. Αν προσευχόμαστε για τη θεραπεία των αγαπημένων μας, πως πρέπει με κάποιο τρόπο να εκπέμψουμε από το σώμα μας προς τα εκεί που βρίσκονται.»

Αυτές είναι καλές προθέσεις, αλλά το ολόγραμμα μας λέει ότι δεν χρειάζεται να στείλουμε τίποτα πουθενά. Λέει πως όταν νοιώθουμε το συναίσθημα στο σώμα μας, αυτό ήδη υπάρχει παντού, επειδή είμαστε μέρος αυτού του όλου.

Ακριβώς όπως το σχέδιο παραμένει ακέραιο, όσο κι αν τεμαχίσουμε εκείνον τον σελιδοδείκτη, έτσι κι εμείς είμαστε μικρά κομμάτια αυτού του μεγαλύτερου ολογράμματος, αυτής της μεγαλύτερης συνειδητότητας. Επειδή, πολύ απλά, όταν αισθανόμαστε χρησιμοποιούμε την ενέργεια μέσα μας για να δημιουργήσουμε ότι διαλέξουμε, αυτό ήδη υπάρχει, παντού και πάντα. Ίσως σας έχει τύχει να πηγαίνετε να τηλεφωνήσετε σε κάποιον που συμπαθείτε και να δείτε ότι είναι ήδη στην άλλη άκρη της γραμμής. Με τη μητέρα μου το παθαίνω αυτό συχνά. Προσπαθώ να της τηλεφωνώ τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα απ’ όπου κι αν βρίσκομαι και συχνά την πετυχαίνω στην άλλη άκρη ή η γραμμή είναι κατειλημμένη επειδή εκείνη τη στιγμή μου τηλεφωνεί.

Άρα, όταν συμβαίνει αυτό, τι γίνεται; Πώς μεταφέρεται η πληροφορία ώστε να έχουμε αυτήν την ταυτόχρονη επαφή; Όλοι σχεδόν έχουμε αυτήν την εμπειρία. Ίσως το κβαντικό ολόγραμμα, η ολογραφική αρχή, να είναι η απάντηση, λόγω του ότι όταν νοιώθουμε κάτι σε ένα μέρος, σε κάποιο βαθμό αυτό το συναίσθημα υπάρχει ήδη σε κάθε άλλο μέρος. Και στο βαθμό που μπορούμε να εστιάσουμε σ’ αυτό το συναίσθημα και να «ακονίσουμε» αυτήν την ικανότητα, να νοιώθουμε συναισθήματα στην καρδιά μας, αντί απλά να τα σκεφτόμαστε στο μυαλό μας, στο βαθμό αυτό, έχουμε τη δυνατότητα να θεραπεύσουμε και να μεταφέρουμε πέρα από το σώμα μας ό,τι νοιώθουμε μέσα μας.

Τι μας λέει αλήθεια, αυτή η πληροφορία για τον τρόπο που ζούμε τη ζωή μας και για ό,τι βλέπουμε να συμβαίνει στον κόσμο μας; Αυτό που τουλάχιστον μας λέει είναι ότι κάτι υπάρχει εκεί έξω. Υπάρχει ένα πεδίο, μια ζωντανή ευφυΐα, που συνδέει τα πάντα στην Δημιουργία, μη εξαιρώντας τίποτα, οτιδήποτε συμβαίνει στον κόσμο ή στο σώμα μας. Γνωρίζουμε λόγω αυτής της αρχής, ότι όλα είναι μέρος όλων των άλλων. Ξέρουμε ότι είμαστε συνδεδεμένοι μ’ αυτό το πεδίο μέσω αυτών που ονομάζουμε σκέψη, αίσθημα και συναίσθημα.

Πιο συγκεκριμένα, τα συναισθήματα στην καρδιά μας είναι η γλώσσα που μας ενώνει με το πεδίο. Είναι η γλώσσα που το πεδίο αναγνωρίζει. Το πεδίο ίσως να μην αναγνωρίζει τις διανοητικές διεργασίες της γλώσσας, όταν πχ. λέμε «Θεέ μου, κάνε να έρθει ειρήνη στον κόσμο». Σίγουρα όμως αναγνωρίζει τη γλώσσα του συναισθήματος όταν νοιώθουμε την ειρήνη στην καρδιά μας σαν να είναι ήδη εκεί.

Αυτές είναι οι αρχές, κάποιες πολύ ισχυρές αρχές, που μας άφησαν οι Αρχαίοι σε μια γλώσσα της εποχής τους. Σήμερα, 400 χρόνια μετά τη γέννηση της Δυτικής Επιστήμης, μόλις αρχίζουμε να κατανοούμε ακριβώς τις ίδιες αρχές. Κι ενώ, δεν μπορούμε να κατανοήσουμε απόλυτα όσα γνωρίζουμε γι’ αυτό το πεδίο, από πού έρχεται, γιατί υπάρχει… , ξέρουμε αρκετά για να εφαρμόσουμε στη ζωή μας αυτές τις αρχές που είδαμε να λειτουργούν υπό συνθήκες εργαστηρίου και τις οποίες μας κληροδότησαν οι Αρχαίοι.

Κατά τη δική μου οπτική, πρόκειται για πολύ δυνατές πληροφορίες, γιατί πηγαίνουν την ιδέα της προσευχής πέρα από κάθε θρησκευτική ή πνευματική παράδοση και γιατί δημιουργούν μια εσωτερική τεχνολογία ανοιχτή σε όλους. Ανεξάρτητα από τις πεποιθήσεις μας, τον τρόπο ζωής μας, την γενεαλογία μας, την κληρονομιά μας, ή το πώς και πού διαλέγουμε να ζούμε, μας λέει ότι κάθε στιγμή έχουμε ένα συναίσθημα και λόγω αυτού του συναισθήματος επικοινωνούμε με τον κόσμο γύρω μας.

Έτσι, αντί να βλέπουμε την προσευχή σαν κάτι που «κάνουμε» πότε-πότε -όταν θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο- και μετά σταματάμε και απομακρυνόμαστε, ίσως μπορούμε να επαναπροσδιορίσουμε την προσευχή ως τον τρόπο που νοιώθουμε στη ζωή μας και αφού νοιώθουμε πάντα, κάθε στιγμή της ζωής μας, η ζωή μας γίνεται προσευχή.

Μπορούμε πάντα να έχουμε το συναίσθημα της ειρήνης στην καρδιά μας. Είτε οδηγούμε, είτε μελετάμε, είτε πηγαίνοντας στα μαγαζιά ή στο αεροδρόμιο, αν σε ένα βαθμό, μπορούμε να νοιώσουμε αυτό το συναίσθημα, η ζωή γίνεται προσευχή. Έτσι, καθώς βλέπουμε τον κόσμο γύρω μας, βλέπουμε έναν κόσμο που αλλάζει πολύ γρήγορα.

Μερικοί πιστεύουν ότι ο κόσμος είναι εκτός ελέγχου και νοιώθουν αδύναμοι να κάνουν οτιδήποτε. Αυτές οι αρχές όμως, μας θυμίζουν ότι είμαστε μέρος όλων όσων βλέπουμε. Ο κόσμος γύρω μας δεν είναι τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο, από μια αντανάκλαση του ό,τι έχουμε γίνει εσωτερικά.

Η γλώσσα αυτών που ήρθαν πριν από εμάς, μας θυμίζει ότι πρέπει να γίνουμε αυτά τα οποία διαλέγουμε να μας συμβούν στη ζωή … Πρέπει να γίνουμε η ειρήνη, η θεραπεία, η συνεργασία, η συμπόνια, η αγάπη, η φροντίδα, που θέλουμε να έχουμε στη ζωή μας. Πρέπει εμείς να γίνουμε αυτά τα πράγματα, έτσι ώστε το πεδίο να μας τα αντικατοπτρίσει. Με αυτό τον τρόπο, ο καθένας από εμάς, μαθαίνει πώς να είναι καλύτερος άνθρωπος και καθώς, μ’ αυτόν τον τρόπο, γινόμαστε καλύτεροι άνθρωποι, χτίζουμε έναν καλύτερο κόσμο.

Gregg Braden, Γλώσσα της Θεϊκής Μήτρας

Οργάνωση και δημοκρατία

Είναι γεγονός κοινής πείρας ότι οι γιγαντιαίες λαϊκές συνελεύσεις, ακόμα και τα συνέδρια των κομμάτων, πού είναι καρπός κάποιας προηγούμενης επιλογής, συνηθίζουν να επιδοκιμάζουν με επευφημίες ή μαζικές ψηφοφορίες αποφάσεις πού αυτές οι ίδιες συνελεύσεις, χωρισμένες σε ομάδες των 50 ατόμων, θα το «καλοσκέφτονταν» πριν δώσουν την έγκρισή τους. Πράξεις και λόγια ζυγίζονται λιγότερο από τον όχλο, παρά από τα άτομα ή τις μικρές ομάδες πού σχηματίζουν τον όχλο. Αυτό είναι ένα γεγονός αναμφισβήτητο πού υπεισέρχεται στην περιοχή της παθολογίας της μάζας. Το πλήθος εξαφανίζει το άτομο και μαζί του την προσωπικότητα και την αίσθηση της ευθύνης του.

Οι κυρίαρχες μάζες είναι, ανίκανες να πάρουν από μόνες τους ακόμα και τις περισσότερο απαραίτητες αποφάσεις. Η αδυναμία της άμεσης δημοκρατίας - όπως και η δύναμη της έμμεσης - προέρχεται βασικά από τον αριθμό. Σε μια πολεμική ενάντια στον Προυντόν (1849) ο Λουί Μπλανκ ρωτούσε: μπορούν άραγε 34 εκατομμύρια ανθρώπων (ο πληθυσμός της Γαλλίας τότε) να διεκπεραιώσουν τις εργασίες τους χωρίς αυτό πού χρειάζεται οπωσδήποτε και ο πιο μικρός επιχειρηματίας, δηλαδή τούς υπαλλήλους; Και απαντούσε ο ίδιος: όποιος λύνει το πρόβλημα απαντώντας καταφατικά είναι τρελός· όποιος το λύνει αρνητικά δεν μπορεί απόλυτα να είναι εχθρός της ιδέας του κράτους. Ή ίδια ερώτηση και η ίδια απάντηση θα μπορούσαν να επαναληφθούν σήμερα σε σχέση με την οργάνωση του κόμματος.

Γεννιέται έτσι η ανάγκη εκπροσώπων, πού να αντιπροσωπεύουν τη μάζα και να διευκολύνουν την εκτέλεση της θέλησης της. Ακόμα και στην περισσότερο διαπνεόμενη από δημοκρατικό πνεύμα ομάδα, οι τρέχουσες υποθέσεις, η προετοιμασία και η εκτέλεση των πιο σημαντικών πράξεων ορίζονται, αναγκαστικά, να γίνουν από άτομα.

Ο αρχηγός δεν είναι στην αρχή παρά υπηρέτης της μάζας. Το θεμέλιο της οργάνωσης βρίσκεται στην απόλυτη ισότητα όλων των οργανωμένων. Αυτή η ισότητα εννοείται γενικά και πρωταρχικά σαν ισότητα ανθρώπων σαν τέτοιων. Η δημοκρατική αρχή θέλει να εξασφαλίζει στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό επιρροή και συμμετοχή στη διαχείριση των κοινών συμφερόντων. Όλοι είναι εκλογείς και όλοι εκλέξιμοι. Το βασικό αξίωμα των Droits de l' Homme βρίσκει εδώ τη θεωρητική του εφαρμογή. Όλες οι θέσεις καλύπτονται με εκλογές. Τα στελέχη, στα οποία δεν ανήκει παρά ο υποταγμένος ρόλος των εκτελεστικών οργάνων της γενικής θέλησης, εξαρτώνται σταθερά από το σύνολο και μπορούν ν' ανακληθούν και να μετατεθούν οποιαδήποτε στιγμή.

Σε μια κατοπινή εποχή, όταν οι αναπτυγμένες λειτουργίες απαιτούσαν προσωπική ικανότητα, ρητορικά χαρίσματα και κάθε είδους αντικειμενικές γνώσεις δεν ήταν πια συμφέρουσα η εγκατάλειψη στην τυφλή τύχη της αλφαβητικής διαδοχής ή της αρχαιότητας μιας αντιπροσωπείας, πού για τη σωστή της σύνθεση χρειάζονται ειδικές προσωπικές ικανότητες, πού δεν μπορεί να διαθέτει κάθε μέλος της οργάνωσης.

Η τεχνική ειδίκευση, πού είναι φυσική συνέπεια σε κάθε μεγάλη οργάνωση και πού δημιουργεί την ανάγκη της αποκαλούμενης διεύθυνσης των επιχειρήσεων, -μεταθέτει στους αρχηγούς και μόνο όλες τις σημαντικές αρμοδιότητες της μάζας, μια πού τους έχει αποδοθεί η ιδιότητα της διεύθυνσης. Οι αρχηγοί πού αρχικά είναι εκτελεστικά μόνο όργανα της γενικής θέλησης, γίνονται ανεξάρτητοι, χειραφετούμενοι από τη μάζα.

Όποιος μιλά για οργάνωση, μιλά για τάση προς την ολιγαρχία. Στη φύση οποιουδήποτε οργανωμένου νομικού προσώπου (κόμμα, επαγγελματική οργάνωση,, κλπ.) είναι έμφυτη μια βαθιά αριστοκρατική παρόρμηση. Ο μηχανισμός της οργάνωσης, δημιουργώντας μια σταθερή δομή, προκαλεί στην οργανωμένη μάζα σημαντικές αλλαγές. Αντιστρέφει ολοκληρωτικά τη θέση του αρχηγού απέναντι στη μάζα. Η οργάνωση συντελεί στο χωρισμό του κάθε κόμματος ή επαγγελματικής ένωσης σε μια μειοψηφία, πού διευθύνει, και σε μια διευθυνόμενη πλειοψηφία.

Είναι παρατηρημένο πώς στο κατώτερο σκαλί του ανθρώπινου πολιτισμού βρίσκεται η τυραννία. Η δημοκρατία δεν μπορεί να φανεί παρά σ' ένα κατοπινό κι ανώτερο στάδιο της κοινωνικής ζωής. Τα δικαιώματα, ανάμεσά τους και εκείνο της συμμετοχής στα κοινά, δεν είναι αρχικά παρά προνόμιο μερικών. Οι νεότεροι καιροί χαρακτηρίζονται από τη σταδιακή διεύρυνση των δικαιωμάτων αυτών σ' ένα ολοένα μεγαλύτερο κύκλο ανθρώπων. Είναι ακριβώς αυτό πού ονομάζεται “εποχή της δημοκρατίας”. Αλλά περνώντας από τη σφαίρα του κράτους σε κείνη του κόμματος, μπορούμε να παρατηρήσουμε πώς η δημοκρατία, συνεχίζοντας την ανάπτυξή της, γυρίζει για να κάνει μια κίνηση προς τα πίσω. Με την πρόοδο της οργάνωσης αφανίζεται η δημοκρατία. Η εξέλιξη της δημοκρατίας διαγράφει μια παραβολή. Η παραβολή αυτή, τώρα, στην κομματική ζωή τουλάχιστον, βρίσκεται στην κατιούσα φάση της. Μπορεί να μπει σαν όρος ότι η δύναμη των αρχηγών αυξάνει με την ίδια αναλογία πού εκτείνεται η οργάνωση. Ο διάφορος βαθμός δύναμης των αρχηγών, πού συναντούμε στα διάφορα κόμματα και στις μεμονωμένες επαγγελματικές οργανώσεις, προσδιορίζεται με ακρίβεια - πέρα από λόγους εθνικούς και ατομικούς - από το διάφορο βαθμό της ανάπτυξής τους σαν οργανώσεις. Οπουδήποτε η οργάνωση είναι πιο δυνατή, διαπιστώνεται ένας μικρότερος βαθμός εφαρμοσμένης δημοκρατίας.

Κάθε οργάνωση, αρκεί νάχει μόνιμη και γερή δομή - λίγο μετράει αν πρόκειται για δημοκρατικό κράτος ή για πολιτικό κόμμα ή για σύνδεσμο προλεταριακής αντίστασης - είναι ένα υπερβολικά κατάλληλο πεδίο για να δημιουργηθούν διαφορές. Όσο περισσότερο ο επίσημος μηχανισμός της οργάνωσης απλώνεται και διακλαδίζεται, δηλαδή όσο περισσότερο αυξάνει ο αριθμός των οπαδών και γεμίζουν τα ταμεία της και κυκλοφορούν τα έντυπά της, τόσο περισσότερο χάνει έδαφος η εξουσία της μάζας και υποσκελίζεται από την αυξάνουσα δύναμη των επιτροπών. Ακόμα και στα συνέδρια, παρόλο πού αντιπροσωπεύουν την περασμένη από εφτά κόσκινα πεμπτουσία του κόμματος, βλέπουμε τα σημαντικά ζητήματα να αναβάλλονται με ολοένα μεγαλύτερη συχνότητα για να συζητηθούν από τις επιτροπές «κεκλεισμένων των θυρών». Με την εξάπλωση της οργάνωσης όχι μόνο αυξάνουν τα καθήκοντα της διοίκησης, άλλα και μειώνεται η δυνατότητα να τα αγκαλιάσει όλα με μια συνολική ματιά, μια πού τα καθήκοντά της επεκτείνονται και εξειδικεύονται. Πέρα από την ποσότητα ακόμα και η ποιότητα των καθηκόντων, πού δημιουργούνται σ' ένα κίνημα, πού αναπτύσσεται γρήγορα, λειτουργούν έτσι (ώστε να συντελούν σε μια μεγαλύτερη διαφοροποίηση της μάζας, πού συνθέτει την οργάνωση. Τυπικά και σύμφωνα με το γράμμα των καταστατικών όλες οι πράξεις των αρχηγών υπόκεινται στην πάντα σχολαστική επαγρύπνηση των διοικούμενων. Πραγματικά, ο αρχηγός δεν είναι παρά ένας υπάλληλος υποταγμένος στις οδηγίες της μάζας. Ο ρόλος του είναι να δέχεται και να εκτελεί τις διαταγές της μάζας μια πού είναι το εκτελεστικό, και μόνο όργανό της. Αλλά στην πραγματικότητα με το μεγάλωμα της οργάνωσης ο έλεγχος καταδικάζεται σε μια ύπαρξη καθαρά φαινομενική. Τα μέλη πρέπει, ολοένα και περισσότερο, να παραιτούνται από το να διευθύνουν προσωπικά ή ακόμα και από το να ελέγχουν τις μεμονωμένες διοικητικές υποθέσεις. Πρέπει να εμπιστευθούν τα καθήκοντα αυτά σε πρόσωπα έμπιστα, διορισμένα στην ανάγκη, στους μισθωτούς υπάλληλους της οργάνωσης, και να ικανοποιηθούν με απολογισμούς κάτι περισσότερο από περιληπτικούς ή να εξουσιοδοτήσουν ελεγκτές. Όταν μια τέτοια μεταμόρφωση δεν συνοδεύεται από ειδικές συμφωνίες και αλλαγές καταστατικού, ο απλός υπάλληλος ανυψώνεται σιγά - σιγά σε αρχηγό προσωπικά, αποκτά δηλαδή μια ελευθερία δράσης πού δεν είχε σαν υπάλληλος. Χάρη σ' αυτή ο αρχηγός αποκτά τη συνήθεια να διεκπεραιώνει ένα μεγάλο αριθμό σημαντικών υποθέσεων και να διευθετεί ένα ολοένα αυξανόμενο αριθμό ζητημάτων, πού παρουσιάζονται στη ζωή του κόμματος, χωρίς να παίρνει κατευθυντήριες γραμμές από τη μάζα. Είναι φανερό ότι μ' αυτό τον τρόπο η σφαίρα του δημοκρατικού ελέγχου συσφίγγεται μέχρι να φτάσει τις μικρότερες διαστάσεις.

Σχηματίζεται μια αυστηρά περιχαρακωμένη γραφειοκρατία με ένα μεγάλο αριθμό βαθμών. Η ιεραρχία είναι το αποτέλεσμα των τεχνικών αναγκών ή η πιο ουσιαστική προϋπόθεση για τη ρύθμιση της λειτουργίας του κομματικού μηχανισμού.

Η ολιγαρχική και γραφειοκρατική τάση της οργάνωσης του κόμματος ξεπηδά αναμφίβολα από μια τεχνική και πρακτική αναγκαιότητα. Είναι το αναπόφευκτο προϊόν της ίδιας της αρχής της οργάνωσης.

Όλες οι εποχές, όλες οι φάσεις της ανάπτυξης, όλοι οι τομείς της δραστηριότητας του ανθρώπινου γένους γνώρισαν το θεσμό των αρχηγών.

Μια σταθερή οργάνωση έχει ανάγκη— για λόγους διοικητικής τεχνικής, άσο και για λόγους τακτικής - από μια ηγεσία το ίδιο σταθερή. Μέχρι πού η οργάνωση είναι ασύνδετη και ακαθόριστη δεν μπορεί να δημιουργηθεί επαγγελματική ηγεσία. Οι αναρχικοί πού τρέμουν το κάθε σταθερό οργανωτικό σχήμα, δεν διαθέτουν αρχηγούς προσλαμβανόμενους για κανονική υπηρεσία. Στο ξεκίνημα του γερμανικού σοσιαλισμού ο «άνθρωπος της εμπιστοσύνης», ο Vertrauensmann, ασκούσε και το επάγγελμά του. Πέρα απ' αυτό, αποζημιωνόταν, άλλα πάντα ελάχιστα, για εργασίες καθαρά τυπικές. Το λειτούργημά του δεν είχε βέβαια γι' αυτόν την αξία μιας πηγής εισοδήματος. Ό υπάλληλος ήταν ακόμα ο απλός σύντροφος στην εργασία, συμμεριζόταν τον τρόπο ζωής και την όλη κοινωνική θέση των άλλων εργαζομένων. Σήμερα έχει σε μεγάλο μέρος αντικατασταθεί από τον επαγγελματία πολιτικό, από τους Bezirksleiter, κλπ. Όσο πιο σταθερή είναι η μορφή που παίρνει μια οργάνωση, με την εξέλιξη της δομής του σύγχρονου κόμματος, τόσο περισσότερο στον τυχαίο ηγέτη υπεισέρχεται ο επαγγελματίας ηγέτης. Κάθε κομματική οργάνωση λίγο σύνθετη απαιτεί ένα κάποιο αριθμό ατόμων, που να της αφιερώνουν όλη τους τη δραστηριότητα. Οι μάζες εξουσιοδοτούν τότε ένα μικρό αριθμό ατόμων, πού με βάση αυτή την εξουσιοδότηση τις αντιπροσωπεύουν συνέχεια και διεκπεραιώνουν τις υποθέσεις.

ΑΡΡΙΑΝΟΣ - Ἀλεξάνδρου Ἀνάβασις (6.3.1-6.4.5)

[6.3.1] Ὡς δὲ ξύμπαντα αὐτῷ παρεσκεύαστο, ὑπὸ τὴν ἕω ὁ μὲν στρατὸς ἐπέβαινε τῶν νεῶν, αὐτὸς δὲ ἔθυε τοῖς θεοῖς ὡς νόμος καὶ τῷ ποταμῷ τῷ Ὑδάσπῃ ὅπως οἱ μάντεις ἐξηγοῦντο. καὶ ἐπιβὰς τῆς νεὼς ἀπὸ τῆς πρώρας ἐκ χρυσῆς φιάλης ἔσπενδεν ἐς τὸν ποταμόν, τόν τε Ἀκεσίνην ξυνεπικαλούμενος τῷ Ὑδάσπῃ, ὅντινα μέγιστον αὖ τῶν ἄλλων ποταμῶν ξυμβάλλειν τῷ Ὑδάσπῃ ἐπέπυστο καὶ οὐ πόρρω αὐτῶν εἶναι τὰς ξυμβολάς, καὶ τὸν Ἰνδόν, ἐς ὅντινα ὁ Ἀκεσίνης ξὺν τῷ Ὑδάσπῃ ἐμβάλλει. [6.3.2] ἐπὶ δὲ Ἡρακλεῖ τε τῷ προπάτορι σπείσας καὶ Ἄμμωνι καὶ τοῖς ἄλλοις θεοῖς ὅσοις αὐτῷ νόμος σημῆναι ἐς ἀναγωγὴν κελεύει τῇ σάλπιγγι. ἅμα τε δὴ ἐσημάνθη καὶ ἀνήγοντο ἐν κόσμῳ. παρήγγελτο γὰρ ἐφ᾽ ὅσων τε τὰ σκευοφόρα πλοῖα ἐχρῆν τετάχθαι καὶ ἐφ᾽ ὅσων τὰ ἱππαγωγά, ἐφ᾽ ὅσων τε τὰς μαχίμους τῶν νεῶν, ὡς μὴ συμπίπτειν ἀλλήλαις κατὰ τὸν πόρον εἰκῇ πλεούσας· καὶ ταῖς ταχυναυτούσαις φθάνειν οὐκ ἐφίετο ἔξω τῆς τάξεως. [6.3.3] ἦν δὲ ὅ τε κτύπος τῆς εἰρεσίας οὐδενὶ ἄλλῳ ἐοικώς, ἅτε ἀπὸ πολλῶν νεῶν ἐν ταὐτῷ ἐρεσσομένων, καὶ βοὴ ἀπό τε τῶν κελευστῶν ἐνδιδόντων τὰς ἀρχάς τε καὶ ἀναπαύλας τῇ εἰρεσίᾳ καὶ τῶν ἐρετῶν ὁπότε ἀθρόοι ἐμπίπτοντες τῷ ῥοθίῳ ἐπαλαλάξειαν· αἵ τε ὄχθαι, ὑψηλότεραι τῶν νεῶν πολλαχῇ οὖσαι, ἐς στενόν τε τὴν βοὴν ξυνάγουσαι καὶ τῇ ξυναγωγῇ αὐτῇ ἐπὶ μέγα ηὐξημένην ἐς ἀλλήλας ἀντέπεμπον, καί που καὶ νάπαι ἑκατέρωθεν τοῦ ποταμοῦ τῇ τε ἐρημίᾳ καὶ τῇ ἀντιπέμψει τοῦ κτύπου καὶ αὗται ξυνεπελάμβανον· [6.3.4] οἵ τε ἵπποι διαφαινόμενοι διὰ τῶν ἱππαγωγῶν πλοίων, οὐ πρόσθεν ἵπποι ἐπὶ νεῶν ὀφθέντες ἐν τῇ Ἰνδῶν γῇ (καὶ γὰρ καὶ τὸν Διονύσου ἐπ᾽ Ἰνδοὺς στόλον οὐκ ἐμέμνηντο γενέσθαι ναυτικόν), ἔκπληξιν παρεῖχον τοῖς θεωμένοις τῶν βαρβάρων, ὥστε οἱ μὲν αὐτόθεν τῇ ἀναγωγῇ παραγενόμενοι ἐπὶ πολὺ ἐφωμάρτουν, [6.3.5] ἐς ὅσους δὲ τῶν ἤδη Ἀλεξάνδρῳ προσκεχωρηκότων Ἰνδῶν ἡ βοὴ τῶν ἐρετῶν ἢ ὁ κτύπος τῆς εἰρεσίας ἐξίκετο, καὶ οὗτοι ἐπὶ τῇ ὄχθῃ κατέθεον καὶ ξυνείποντο ἐπᾴδοντες βαρβαρικῶς. φιλῳδοὶ γάρ, εἴπερ τινὲς ἄλλοι, Ἰνδοὶ καὶ φιλορχήμονες ἀπὸ Διονύσου ἔτι καὶ τῶν ἅμα Διονύσῳ βακχευσάντων κατὰ τὴν Ἰνδῶν γῆν.
[6.4.1] Οὕτω δὴ πλέων τρίτῃ ἡμέρᾳ κατέσχειν, ἵναπερ Ἡφαιστίωνί τε καὶ Κρατερῷ κατὰ τὸ αὐτὸ στρατοπεδεύειν ἐπὶ ταῖς ἀντιπέρας ὄχθαις παρήγγελτο. μείνας δὲ ἐνταῦθα ἡμέρας δύο, ὡς καὶ Φίλιππος αὐτῷ ξὺν τῇ λοιπῇ στρατιᾷ ἀφίκετο, τοῦτον μὲν ἐπὶ τὸν Ἀκεσίνην ποταμὸν ἐκπέμπει ξὺν οἷς ἔχων ἧκε, τάξας παρὰ τοῦ Ἀκεσίνου ποταμοῦ τὴν ὄχθην πορεύεσθαι· τοὺς δὲ ἀμφὶ Κρατερόν τε καὶ Ἡφαιστίωνα αὖθις ἐκπέμπει, παραγγείλας ὅπως χρὴ τὴν πορείαν ποιεῖσθαι. [6.4.2] αὐτὸς δὲ ἔπλει κατὰ τὸν Ὑδάσπην ποταμὸν οὐδαμοῦ μείονα ἐν τῷ κατάπλῳ εἴκοσι σταδίων τὸ εὖρος. προσορμιζόμενος δὲ ὅπῃ τύχοι ταῖς ὄχθαις τοὺς προσοικοῦντας τῷ Ὑδάσπῃ Ἰνδοὺς τοὺς μὲν ἐνδιδόντας σφᾶς ὁμολογίαις παρελάμβανεν, ἤδη δέ τινας καὶ ἐς ἀλκὴν χωρήσαντας βίᾳ κατεστρέψατο. [6.4.3] αὐτὸς δὲ ὡς ἐπὶ τὴν Μαλλῶν τε καὶ Ὀξυδρακῶν γῆν σπουδῇ ἔπλει, πλείστους τε καὶ μαχιμωτάτους τῶν ταύτῃ Ἰνδῶν πυνθανόμενος καὶ ὅτι ἐξηγγέλλοντο αὐτῷ παῖδας μὲν καὶ γυναῖκας ἀποτεθεῖσθαι εἰς τὰς ὀχυρωτάτας τῶν πόλεων, αὐτοὶ δὲ ἐγνωκέναι διὰ μάχης ἰέναι πρὸς αὐτόν. ἐφ᾽ ὅτῳ δὴ καὶ σπουδῇ πλείονι ἐποιεῖτο τὸν πλοῦν, ὅπως μὴ καθεστηκόσιν αὐτοῖς, ἀλλὰ ἐν τῷ ἐνδεεῖ τε ἔτι τῆς παρασκευῆς καὶ τεταραγμένῳ προσφέρηται. [6.4.4] ἔνθεν δὲ ὡρμήθη τὸ δεύτερον, [καὶ] πέμπτῃ ἡμέρᾳ ἀφίκετο ἐπὶ τὴν ξυμβολὴν τοῦ τε Ὑδάσπου καὶ τοῦ Ἀκεσίνου. ἵνα δὲ ξυμβάλλουσιν οἱ ποταμοὶ οὗτοι, στενότατος εἷς ποταμὸς ἐκ τοῖν δυοῖν γίγνεται καὶ τὸ ῥεῦμα αὐτῷ ὀξὺ ἐπὶ τῇ στενότητι καὶ δῖναι ἄτοποι ὑποστρέφοντος τοῦ ῥοῦ, καὶ τὸ ὕδωρ κυμαίνεταί τε καὶ καχλάζει ἐπὶ μέγα, ὡς καὶ πόρρω ἔτι ὄντων ἐξακούεσθαι τὸν κτύπον τοῦ κύματος. [6.4.5] καὶ ἦν μὲν προεξηγγελμένα ταῦτα Ἀλεξάνδρῳ ἐκ τῶν ἐγχωρίων καὶ ‹ἐξ› Ἀλεξάνδρου τῇ στρατιᾷ· ὅμως δὲ ἐπειδὴ ἐπέλαζεν αὐτῷ ταῖς ξυμβολαῖς ὁ στρατός, ἐς τοσόνδε ὁ ἀπὸ τοῦ ῥοῦ κτύπος κατεῖχεν, ὥστε ἐπέστησαν τὰς εἰρεσίας οἱ ναῦται, οὐκ ἐκ παραγγέλματος, ἀλλὰ τῶν τε κελευστῶν ὑπὸ θαύματος ἐκσιωπησάντων καὶ αὐτοὶ μετέωροι πρὸς τὸν κτύπον γενόμενοι.

 

*** 

[6.3.1] Όταν όλα ετοιμάσθηκαν, ο στρατός άρχισε να επιβιβάζεται στα πλοία μόλις χάραζε, ενώ ο ίδιος θυσίαζε σύμφωνα με το έθιμο στους θεούς και στον ποταμό Υδάσπη, όπως του υπέδειξαν οι μάντεις. Αφού επιβιβάσθηκε στο πλοίο, ο Αλέξανδρος έκανε σπονδή στον ποταμό από την πλώρη με χρυσό ποτήρι επικαλούμενος μαζί με τον Υδάσπη και τον Ακεσίνη, για τον οποίο είχε πληροφορηθεί ότι, ως ο μεγαλύτερος από τους άλλους ποταμούς, συμβάλλει με τον Υδάσπη και ότι η συμβολή τους δεν βρισκόταν μακριά από εκεί· θυσίασε επίσης στον Ινδό, στον οποίο χύνονταν ο Ακεσίνης μαζί με τον Υδάσπη. [6.3.2] Και αφού έκαμε σπονδή και στον γενάρχη του Ηρακλή, στον Άμμωνα, και σε όσους άλλους θεούς συνήθιζε να θυσιάζει, διέταξε να δοθεί με τη σάλπιγγα το σύνθημα της αναχώρησης των πλοίων. Μόλις, λοιπόν, δόθηκε το σύνθημα, άρχισαν με τάξη να βγαίνουν τα πλοία στα ανοιχτά. Γιατί τους είχαν δοθεί οδηγίες, πόσο έπρεπε να απέχουν μεταξύ τους τα φορτηγά και τα ιππαγωγά πλοία και πόσο τα πολεμικά, ώστε να μη συγκρούονται το ένα με το άλλο πλέοντας χωρίς τάξη στο ρεύμα του ποταμού. Απαγορεύθηκε επίσης στα ταχύπλοα πλοία να προχωρούν εμπρός και έξω από την παράταξη. [6.3.3] Ο χτύπος της κωπηλασίας δεν έμοιαζε με κανένα άλλο, επειδή προερχόταν από τη σύγχρονη κωπηλασία σε πολλά πλοία. Ακούονταν επίσης οι κραυγές των κελευστών που έδιναν το σύνθημα της έναρξης και της παύσης της κωπηλασίας, καθώς και των κωπηλατών κάθε φορά που έπεφταν όλοι μαζί στο ορμητικό ρεύμα και αναφωνούσαν την πολεμική κραυγή. Και επειδή οι όχθες ήταν σε πολλά μέρη πιο ψηλές από τα πλοία και περιόριζαν σε στενό χώρο τις κραυγές, τις έστελναν πίσω η μία όχθη στην άλλη δυνατότερες εξαιτίας αυτού του περιορισμού. Και τα δασωμένα φαράγγια που υπήρχαν εδώ και εκεί στις αντικρινές όχθες του ποταμού εξαιτίας της ερημιάς και της αντήχησης του ήχου συνεργούσαν και αυτά. [6.3.4] Και τα άλογα, που διακρίνονταν επάνω στα ιππαγωγά πλοία, προκαλούσαν θαυμασμό στους βαρβάρους που παρακολουθούσαν το θέαμα, γιατί ποτέ πρωτύτερα δεν είχαν εμφανισθεί στη χώρα των Ινδών άλογα επάνω σε πλοία (επειδή και κατά την εκστρατεία του Διονύσου εναντίον της Ινδίας δεν θυμούνταν οι Ινδοί να υπήρχε ναυτικό). Έτσι όσοι παραβρέθηκαν στην αναχώρηση των πλοίων, τα παρακολούθησαν από μακρινή απόσταση, [6.3.5] ενώ όσοι Ινδοί είχαν πλέον προσχωρήσει στον Αλέξανδρο και άκουσαν τις κραυγές των κωπηλατών ή τον χτύπο της κωπηλασίας προσέτρεξαν και αυτοί στην όχθη και ακολουθούσαν τραγουδώντας στη γλώσσα τους. Γιατί οι Ινδοί αγαπούν τα τραγούδια και τον χορό περισσότερο από κάθε άλλο λαό, από την εποχή ακόμη του Διονύσου και εκείνων που κατά βακχικό τρόπο εόρτασαν τότε μαζί του στη χώρα των Ινδών.
[6.4.1] Πλέοντας, λοιπόν, κατ᾽ αυτόν τον τρόπο έφθασε την τρίτη μέρα στο μέρος ακριβώς εκείνο, όπου ο Ηφαιστίων και ο Κρατερός είχαν διαταχθεί να στρατοπεδεύσουν στις αντικρινές όχθες του ποταμού. Εδώ ο Αλέξανδρος παρέμεινε δύο μέρες· όταν έφθασε εκεί και ο Φίλιππος με τον υπόλοιπο στρατό, τον έστειλε μαζί με τους άνδρες του προς τον Ακεσίνη ποταμό, με τη διαταγή να βαδίζει κατά μήκος της όχθης του ποταμού. Και διέταξε τον Κρατερό και τον Ηφαιστίωνα με τους άνδρες τους να συνεχίσουν, αφού τους έδωσε οδηγίες, πώς έπρεπε να κάνουν την πορεία τους. [6.4.2] Ο ίδιος έπλεε ακολουθώντας το ρεύμα του Υδάσπη ποταμού, του οποίου το πλάτος κατά την κάθοδό του πουθενά δεν ήταν μικρότερο από είκοσι σταδίους. Προσορμιζόταν όπου γινόταν στις όχθες του και έπαιρνε με το μέρος του όσους Ινδούς κατοικούσαν κοντά στον Υδάσπη και παραδίδονταν μετά από συμφωνία, ενώ μερικούς που πρόβαλαν αντίσταση υπέταξε. [6.4.3] Ο ίδιος έπλεε γρήγορα προς τη χώρα των Μαλλών και των Οξυδρακών, επειδή πληροφορήθηκε ότι αυτοί ήταν οι πολυπληθέστεροι και πολεμικότεροι από τους Ινδούς της περιοχής εκείνης και επειδή του ανέφεραν ότι είχαν συγκεντρώσει τα παιδιά και τις γυναίκες τους στις πιο οχυρωμένες πόλεις και ότι οι ίδιοι είχαν αποφασίσει να πολεμήσουν εναντίον του. Για τον λόγο ακριβώς αυτόν έπλεε με μεγαλύτερη ταχύτητα, για να τους επιτεθεί πριν αυτοί οργανωθούν και ενώ ακόμη δεν θα είχαν συμπληρώσει τις προετοιμασίες τους και θα βρίσκονταν σε σύγχυση. [6.4.4] Από εκεί ξεκίνησε για δεύτερη φορά [και] κατά την πέμπτη μέρα έφθασε στο μέρος όπου συμβάλλουν ο Υδάσπης και ο Ακεσίνης. Στο σημείο που συνενώνονται οι ποταμοί αυτοί σχηματίζεται από τους δύο ένας πολύ στενός ποταμός και το ρεύμα του είναι ορμητικό εξαιτίας της στενότητας και δημιουργούνται φοβεροί υδάτινοι στρόβιλοι, επειδή το ρεύμα στρέφεται προς τα πίσω. Και το νερό υψώνεται σε κύματα και παφλάζει δυνατά, ώστε ακόμη και όσοι βρίσκονται μακριά να ακούουν τον χτύπο των κυμάτων. [6.4.5] Οι ντόπιοι είχαν πληροφορήσει για αυτά από πριν τον Αλέξανδρο και ο Αλέξανδρος τον στρατό του. Παρ᾽ όλα αυτά, όταν ο στρατός πλησίαζε στο σημείο που συνενώνονται οι ποταμοί, ο θόρυβος που προερχόταν από το ρεύμα ήταν τόσο δυνατός, ώστε οι ναύτες σταμάτησαν την κωπηλασία όχι ύστερα από παράγγελμα, αλλά επειδή και οι κελευστές σάστισαν και έπαυσαν να δίνουν παραγγέλματα, και οι ναύτες έμειναν εκστατικοί εξαιτίας του θορύβου.

Παρασκευή 17 Σεπτεμβρίου 2021

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ: ΣΟΦΟΚΛΗΣ - Οἰδίπους Τύραννος (316-344)

ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
φεῦ φεῦ, φρονεῖν ὡς δεινὸν ἔνθα μὴ τέλη
λύει φρονοῦντι. ταῦτα γὰρ καλῶς ἐγὼ
εἰδὼς διώλεσ᾽· οὐ γὰρ ἂν δεῦρ᾽ ἱκόμην.
ΟΙ. τί δ᾽ ἔστιν; ὡς ἄθυμος εἰσελήλυθας.
320 ΤΕ. ἄφες μ᾽ ἐς οἴκους· ῥᾷστα γὰρ τὸ σόν τε σὺ
κἀγὼ διοίσω τοὐμόν, ἢν ἐμοὶ πίθῃ.
ΟΙ. οὔτ᾽ ἔννομ᾽ εἶπας οὔτε προσφιλῆ πόλει
τῇδ᾽, ἥ σ᾽ ἔθρεψε, τήνδ᾽ ἀποστερῶν φάτιν.
ΤΕ. ὁρῶ γὰρ οὐδὲ σοὶ τὸ σὸν φώνημ᾽ ἰὸν
325 πρὸς καιρόν· ὡς οὖν μηδ᾽ ἐγὼ ταὐτὸν πάθω...
ΟΙ. μὴ πρὸς θεῶν φρονῶν γ᾽ ἀποστραφῇς, ἐπεὶ
πάντες σε προσκυνοῦμεν οἵδ᾽ ἱκτήριοι.
ΤΕ. πάντες γὰρ οὐ φρονεῖτ᾽. ἐγὼ δ᾽ οὐ μή ποτε,
τἄμ᾽ ὡς ἂν εἴπω, μὴ τὰ σ᾽ ἐκφήνω κακά.
330 ΟΙ. τί φής; ξυνειδὼς οὐ φράσεις, ἀλλ᾽ ἐννοεῖς
ἡμᾶς προδοῦναι καὶ καταφθεῖραι πόλιν;
ΤΕ. ἐγὼ οὔτ᾽ ἐμαυτὸν οὔτε σ᾽ ἀλγυνῶ. τί ταῦτ᾽
ἄλλως ἐλέγχεις; οὐ γὰρ ἂν πύθοιό μου.
ΟΙ. οὐκ, ὦ κακῶν κάκιστε, καὶ γὰρ ἂν πέτρου
335 φύσιν σύ γ᾽ ὀργάνειας, ἐξερεῖς ποτέ,
ἀλλ᾽ ὧδ᾽ ἄτεγκτος κἀτελεύτητος φανῇ;
ΤΕ. ὀργὴν ἐμέμψω τὴν ἐμήν, τὴν σὴν δ᾽ ὁμοῦ
ναίουσαν οὐ κατεῖδες, ἀλλ᾽ ἐμὲ ψέγεις.
ΟΙ. τίς γὰρ τοιαῦτ᾽ ἂν οὐκ ἂν ὀργίζοιτ᾽ ἔπη
340 κλύων, ἃ νῦν σὺ τήνδ᾽ ἀτιμάζεις πόλιν;
ΤΕ. ἥξει γὰρ αὐτά, κἂν ἐγὼ σιγῇ στέγω.
ΟΙ. οὐκοῦν ἅ γ᾽ ἥξει καὶ σὲ χρὴ λέγειν ἐμοί.
ΤΕ. οὐκ ἂν πέρα φράσαιμι. πρὸς τάδ᾽, εἰ θέλεις,
θυμοῦ δι᾽ ὀργῆς ἥτις ἀγριωτάτη

***
ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ
Αλίμονο!
Πόσο πικρό της γνώσης το ποτό,
αφού δεν έχει τέλος κι όφελος
όσο κι αν πίνεις.
Ξέρω καλά το μάθημα,
μα το λησμόνησα θαρρώ·
αλλιώς δε θα βρισκόμουν εδώ πέρα.
ΟΙΔ. Τί τρέχει; Ανόρεχτος μας κόπιασες.
320 ΤΕΙ. Μακάρι να γυρίσω σπίτι μου.
Αλήθεια, πίστεψέ με κι άσε με,
θα ᾽ταν καλύτερα και για τους δυο μας.
ΟΙΔ. Δεν αγαπάς την πόλη που σε γέννησε·
την αδικείς, αν της στερήσεις την μαντεία.
ΤΕΙ. Παράταιρα μιλάς, παράκαιρα·
στην ίδια δεν θα πέσω την παγίδα.
ΟΙΔ. Φεύγεις; Ενώ γνωρίζεις;
Ικέτες θες να πέσουμε στα γόνατά σου;
ΤΕΙ. Δεν έχετε μυαλό.
Ποτέ μου δεν θα ξεστομίσω τίποτα
γιατί θα ξεστομίσω τα δεινά σου.
330 ΟΙΔ. Τί λες; Ξέρεις και δε μιλάς;
Έβαλες με το νου την πόλη να προδώσεις
και να την παραδώσεις στη συμφορά;
ΤΕΙ. Να σε πληγώσω δεν μπορώ
και δεν το θέλω· ούτε να πληγωθώ.
Ματαίως θα ψάχνεις.
Δε θα μου πάρεις λέξη.
ΟΙΔ. Πανάθλιε.
Θα τρέλαινες και πέτρινη καρδιά.
Δε θα μιλήσεις επί τέλους;
Θα παίξεις το σκληρό και τον αλύγιστο;
ΤΕΙ. Κατηγορείς την τρέλα μου· με βρίζεις·
και δε νογάς
πως με την τρέλα σου συγκατοικείς.
ΟΙΔ. Πώς να μην τρελαίνεται κανείς
ακούγοντας τα λόγια σου
340 που ταπεινώνουν και ντροπιάζουνε την πόλη.
ΤΕΙ. Το παν θα βγει στο φως,
ακόμη κι αν εγώ σιωπήσω.
ΟΙΔ. Αφού θα βγει στο φως, οφείλεις να το πεις.
ΤΕΙ. Ούτε μια λέξη δε θα πω παραπανίσια
κι αν θες αγρίεψε και θύμωσε
ακόμη πιο πολύ.

Αρχαϊκή Επική Ποίηση: Από την Ιλιάδα στην Οδύσσεια, 11. Έννοιες και αρχές

11.9. Το όμορφο και το άσχημο


Αναφέρθηκε προηγουμένως ότι στον Όμηρο οι σημερινοί χαρακτηρισμοί «καλός» και «κακός», όταν χρησιμοποιούνται για να χαρακτηρίσουν πρόσωπα, δηλώνονται με τα επίθετα ἀγαθός και κακός. Στον Όμηρο ο χαρακτηρισμός καλός, όταν χαρακτηρίζει άντρα ή γυναίκα, σημαίνει κυρίως τον/την όμορφο/η. Έτσι στην Ιλιάδα, λίγο πριν αρχίσει η μονομαχία του Πάρη με τον Μενέλαο, ο γέροντας Πρίαμος καλεί από τα τείχη της Τροίας την Ελένη να τον βοηθήσει στην αναγνώριση της ταυτότητας των Αχαιών. Βλέποντας λοιπόν ο γέροντας βασιλιάς πρώτα τον Αγαμέμνονα, ομολογεί πως τόσο «ωραίο» (καλόν) και επιβλητικό άντρα δεν έχουν δει ποτέ τα μάτια του· μοιάζει στ᾽ αλήθεια βασιλιάς (Γ 169-170). Στην Οδύσσεια ο Ήφαιστος, απατημένος από τη γυναίκα του Αφροδίτη, που έσμιξε με τον Άρη, την καταριέται, λέγοντας ότι μπορεί να είναι «όμορφη» (καλή) κόρη του Δία, αποδείχθηκε όμως «άπιστη» (θ 320). Με τον ίδιο τρόπο το κάλλος, η ομορφιά, χαρακτηρίζει τόσο τους ωραίους άντρες, παράδειγμα ο Πάρης (Γ 392), όσο και τις όμορφες γυναίκες, όπως είναι η Ναυσικά (θ 457).

Γενικότερα κάποιος χαρακτηρίζεται καλός στον Όμηρο από την εξωτερική του κυρίως μορφή· εξαιτίας της εντύπωσης που προκαλεί στους γύρω του, από το πώς φαίνεται στους άλλους. Αυτό ισχύει ακόμη και για τα ζώα (λόγου χάρη για ένα κοπάδι από πρόβατα), για τα στοιχεία (το νερό, για παράδειγμα) ή τα αντικείμενα (τα τείχη ή τα όπλα). Όλα αυτά φαίνονται όμορφα (καλά), επειδή είναι ωφέλιμα και χρήσιμα· ή και αντίστροφα, επειδή είναι ωφέλιμα, φαίνονται και όμορφα (καλά). Με άλλα λόγια, η ωραία εμφάνιση είναι το «σήμα κατατεθέν» για την καλή ποιότητα ενός υποκειμένου ή και πράγματος.

Όταν επίσης κάτι φαίνεται στους άλλους ωραίο (καλόν), θεωρείται αποδεκτό, που ταιριάζει στην περίσταση, κατ᾽ επέκταση είναι πρέπον, σωστό και δίκαιο. Στην Ιλιάδα ο γέροντας Φοίνικας έχει τελειώσει την παραινετική του διήγηση στον Αχιλλέα, καλώντας τον να παρατήσει επιτέλους την οργή του, να δεχτεί τα δώρα που του προσφέρει ως αποζημίωση ο Αγαμέμνονας και να επιστρέψει στη μάχη. Ο Αχιλλέας, όμως, θεωρώντας ότι ο Φοίνικας μίλησε έτσι για να κάνει το χατίρι του βασιλιά των Αχαιών, απαντά θυμωμένος στον γέροντα (I 613-615):

Ούτε πρέπει να τον αγαπάς εκείνον καθόλου, για να μη σε μισήσω εγώ, μ᾽ όλο που σ᾽ αγαπώ. Καλό είναι μαζί με μένα να κάνεις κακό σ᾽ αυτόν που κάνει κακό σε μένα.

Εδώ ο οργισμένος Αχιλλέας, μ᾽ έναν ξένο ίσως προς τα σημερινά χριστιανικά ήθη τρόπο, εξισώνει κατά κάποιον τρόπο το «καλό» με αυτό που θεωρεί ο ίδιος ότι είναι σωστό και οφείλει να τηρεί ο γέροντας Φοίνικας: αντί δηλαδή να δείχνει ο γέροντας την εύνοιά του στον βασιλιά των Αχαιών, πρέπει να τον μισεί, επειδή είναι εχθρός του Αχιλλέα.

Όταν κάποιος παραβιάζει με τη συμπεριφορά του, ή με τα άκοσμα λόγια του, αυτό που θεωρείται καλόν, χαρακτηρίζεται από τους άλλους θρασύς και ξιπασμένος (ἀτάσθαλος). Στην Οδύσσεια ο πανέμορφος στην όψη αλλά εριστικός στα λόγια Φαίακας Ευρύαλος αμφισβητεί τις αθλητικές ικανότητες του Οδυσσέα, για να εισπράξει από τον ήρωα την εξής απάντηση (θ 166):

Ξένε, δεν μας τα λες καλά [οὐ καλὸν ἔειπες]· φαίνεσαιμε το παραπάνω ξιπασμένος [ἀτασθάλῳ ἀνδρὶ ἔοικας].

θα περίμενε κανείς οι αντίθετες συμπεριφορές και καταστάσεις, που δηλώνονται με το καλόν (δηλαδή η ασχήμια, η απρέπεια, το αταίριαστο), να αντιπροσωπεύονται με το κακόν. Ωστόσο, αυτό μάλλον δεν ισχύει. Το ουδέτερο κακόν (στον πληθυντικό κακά) χαρακτηρίζει στον Όμηρο κυρίως καταστάσεις, έργα και συμπεριφορές που προκαλούν ή συνοδεύουν συμφορές και βάσανα· προκαλούν ή επιτονίζουν τη δυστυχία, τη βλάβη, τον όλεθρο, το μοιραίο και τον θάνατο (συντελεσμένο ή ενδεχόμενο). Στον επίλογο της Ιλιάδας ο Αχιλλέας, δείχνοντας τη συμπόνια του για τον Πρίαμο, αναγνωρίζει ότι ο γέροντας πατέρας βάσταξε πολλές συμφορές (πολλὰ κακά, Ω 518), όπως ο θάνατος του γιου του, τον περιμένει όμως και άλλη συμφορά (κακὸν άλλο, Ω 551): προφανώς η άλωση της Τροίας. Στην Οδύσσεια, όταν ο νεαρός Τηλέμαχος συγκαλεί την πρώτη συνέλευση των κατοίκων της Ιθάκης, ομολογεί τη διπλή συμφορά (κακόν, β 45) που έπεσε στο σπιτικό του: ο πατέρας του, λέει, είναι νεκρός, ενώ οι μνηστήρες λεηλατούν ανενόχλητοι την περιουσία του οίκου και ρίχνονται στη μητέρα του.

Τελικά οι αντώνυμοι τύποι του καλός και του καλόν στον Όμηρο αντιπροσωπεύονται καταρχήν από τα επίθετα αἰσχρός και αἰσχρόν. Συγγενή, εξάλλου, είναι τα επίθετα ἀεικέλιος, -ίη, -ον και ἀεικής, -ής, -ές. Τα επίθετα αυτά χαρακτηρίζουν πρόσωπα, συμπεριφορές και καταστάσεις που ξεχωρίζουν για την ασχήμια τους και, εξ αποτελέσματος, για την ακοσμία, την ευτέλεια και την ακαταλληλότητά τους. Ειδικότερα:

Αν το καλός, όταν χρησιμοποιείται για πρόσωπα, αναφέρεται στην εξωτερική ομορφιά, το αἰσχρός -ειδικότερα ο υπερθετικός του βαθμός αἴσχιστος- αναφέρεται στην υπερβολική ασχήμια. Στην Ιλιάδα ο Θερσίτης, που τολμά να κατηγορήσει για απληστία τον βασιλιά Αγαμέμνονα και προτείνει να επιστρέψουν οι Αχαιοί στην Ελλάδα, χαρακτηρίζεται από τον ποιητή αἴσχιστος: «ο πιο άσχημος» άνθρωπος που ήρθε στο Ίλιο (Β 216). Είναι στραβοκάνης και κουτσός, με γυρισμένους τους ώμους προς τα μέσα, με μακρουλό κεφάλι που έχει τρίχες αραιές (Β 217-219). Η άσχημη εξωτερική εμφάνιση του Θερσίτη επηρεάζει και το ήθος του. Τον συνοδεύουν έτσι αρνητικοί χαρακτηρισμοί, που αποκαλύπτουν την απρεπή και την υβριστική του συμπεριφορά και προκαλούν την απέχθεια ή τη νέμεσιν των άλλων. Είναι ἀμετροεπής (Β 210), που ξεστομίζει ἄκοσμα λόγια (Β 213), και δίχως λόγο ή αταίριαστα (οὐ κατὰ κόσμον, Β 214) τα βάζει με τους βασιλιάδες. Οι Αχαιοί τον θεωρούν φαφλατά και αχώνευτο, οργίζονται εναντίον του και τον περιγελούν, ενώ ο Οδυσσέας, ο οποίος τον ξυλοφορτώνει για τη στάση του απέναντι στον Αγαμέμνονα, τον χαρακτηρίζει υβριστή, «τον χειρότερο από τους Αχαιούς» και δειλό. Ο κακάσχημος λοιπόν Θερσίτης είναι ένας αντιήρωας, ο οποίος, επειδή απειλεί να διαλύσει την τάξη πραγμάτων του ιλιαδικού έπους, αμφισβητώντας τη βασιλική εξουσία και προτείνοντας την επιστροφή του στρατού στην Ελλάδα, τοποθετείται στην κατώτερη βαθμίδα του ηρωικού μεγαλείου.

Γενικότερα, η ασχήμια, ως εξωτερικό χαρακτηριστικό, προκαλώντας δυσάρεστη εντύπωση στους άλλους, χαρακτηρίζει τα πρόσωπα που δεν διαθέτουν κύρος, και δεν μπορούν να διεκδικήσουν κάποια τιμή. Στην ακτή της Σχερίας, εξαθλιωμένος από τις περιπλανήσεις του, ο Οδυσσέας, έπειτα από την εξωραϊστική παρέμβαση της θεάς Αθηνάς, λάμπει ξαφνικά από ομορφιά και χάρη μπροστά στη Ναυσικά· έκπληκτη η πριγκίπισσα ομολογεί στις φίλες της ότι, ενώ λίγο πριν ο ξένος τής φαινόταν άσχημος (ἀεικέλιος, ζ 242), τώρα αυτός μοιάζει ισόθεος, ονειρικός σχεδόν γαμπρός. Μόλις πάλι ο Οδυσσέας φτάνει στην Ιθάκη, η θεά Αθηνά, για να κρατήσει αγνώριστη την ταυτότητά του από τους μνηστήρες και τους δικούς του, τον παραμορφώνει σε γέροντα ζητιάνο, έτσι ώστε ο προστατευόμενος ήρωάς της να φαίνεται άσημος και άσχημος (ἀεικέλιος, ν 402).

Μια πράξη που, επειδή φαίνεται «άσχημη», προκαλεί την έντονη αποδοκιμασία των άλλων και δείχνει την έλλειψη αἰδοῦς από την πλευρά του δράστη θεωρείται κάτι το αἰσχρόν ή ἀεικές «ευτελές, ατιμωτικό, φριχτό και αποκρουστικό». Έτσι, αν η προτροπή αἰδώς, Ἀργεῖοι προτρέπει τους πολεμιστές να παραμείνουν στο πεδίο της μάχης, η ενδεχόμενη εγκατάλειψη του πολέμου και η επιστροφή στην Ελλάδα, γενικότερα ο φυγόμαχος νόστος, λένε οι Αγαμέμνονας και Οδυσσέας, θα μπορούσε να θεωρηθεί από τις επόμενες γενιές αἰσχρόν: άσχημο, αποκρουστικό και ατιμωτικό πράγμα, επειδή θα έδειχνε τη δειλία και την ανικανότητα των Αχαιών (Β 119, 298). Γι᾽ αυτό και τα άσχημα ή ταπεινωτικά λόγια (τα αἰσχρὰ ἔπεα) χρησιμοποιούνται συχνά σε προσβολές, όπως αυτή που απευθύνει ο Έκτορας εναντίον του Αλεξάνδρου, καθώς βλέπει τον αδελφό του να το βάζει στα πόδια έντρομος, όταν του επιτίθεται ο Μενέλαος (Γ 38-45):

Ο Έκτορας τότε, άμα τον είδε, τον μάλωσε με ταπεινωτικά λόγια [αἰσχροῖς ἐπέεσσιν]: «Παλιοπάρη, πανέμορφε στην όψη, ξετρελαμένε με τις γυναίκες, απατεώνα! Μακάρι να μην είχες γεννηθεί ή να είχες χαθεί ανύπαντρος. Θα το ήθελα αυτό και θα ήταν πολύ συμφερότερο παρά να είσαι έτσι ντροπιασμένος και να σε στραβοκοιτάζουν οι άλλοι· εξάπαντος θα ξεκαρδίζονταν οι μακρομάλληδες Αχαιοί, που έλεγαν πως είσαι παλληκάρι από τα πρώτα, γιατί έχεις όμορφη όψη, ούτε δύναμη όμως ούτε κουράγιο βρίσκεται μέσα σου».

Ο Έκτορας προσβάλλει εδώ τον Πάρη, γι᾽ αυτό και τα αἰσχρά λόγια του προκαλούν στον αποδέκτη τους τον εξευτελισμό, την ταπείνωση.

Οι καταστάσεις που προκύπτουν από τις «άσχημες», τις φριχτές και αποκρουστικές πράξεις (τα ἀεικέα ἔργα) αποτελούν αἶσχος. Στην οδυσσειακή «Μεγάλη Νέκυια» ο Αγαμέμνονας, προειδοποιώντας τον Οδυσσέα για το άπιστο φύλο των γυναικών, του διηγείται πώς η Κλυταιμνήστρα, σχεδιάζοντας με τον Αίγισθο το ανόσιο έργο (ἔργον ἀεικές, λ 429) της δολοφονίας του, βυθίστηκε η ίδια στην ντροπή, στο αἶσχος (λ 433), εξευτελίζοντας παράλληλα και το γένος όλων των γυναικών. Εξάλλου, τα αίσχη των μνηστήρων (αἴσχεα, α 229) για τη θεά Αθηνά που τους βλέπει να λεηλατούν την περιουσία του Οδυσσέα, θα μπορούσαν να κινητοποιήσουν τη νέμεσιν ενός συνετού ανθρώπου.

Η κυριολεκτική ενέργεια της ασχήμιας, κατ᾽ επέκταση της προσβολής και της ατίμωσης, χρησιμοποιείται στην Ιλιάδα σε σκηνές όπου το σώμα του νεκρού πολεμιστή παραμορφώνεται και ατιμάζεται από την εκδικητική οργή του αντιπάλου του. Οι ενέργειες της σωματικής κακοποίησης και της ατίμωσης του νεκρού δηλώνονται με το ρήμα αἰσχύνω και το συγγενές του ἀεικίζω «ασχημίζω, ντροπιάζω, παραμορφώνω, ευτελίζω, προσβάλλω κάποιον», από όπου πήραν το όνομά τους και τα σχετικά επεισόδια ως σκηνές αικισμού. Αντιπροσωπευτικά είναι τα φριχτά έργα (ἀεικέα ἔργα, Χ 395) που ετοιμάζει και πραγματώνει ο Αχιλλέας στον εξοντωμένο Έκτορα: μαινόμενος ο Αχαιός, ντροπιάζοντας τον αντίπαλό του, τον σέρνει, δεμένο πίσω από το άρμα του, γύρω από τον τάφο του φίλου του Πατρόκλου για έντεκα μέρες. Όμως, καθώς ο Απόλλωνας προστατεύει το σώμα του νεκρού, ο Ερμής πληροφορεί τον γέροντα Πρίαμο ότι ο άσπλαχνος Αχιλλέας δεν μπόρεσε τελικά να «ασχημίσει» (αἰσχύνει, Ω 418) το σώμα του αντιπάλου του· μπορεί μάλιστα ο ίδιος ο γέροντας πατέρας να πάει να θαυμάσει πόσο δροσερό κείτεται το σώμα του γιου του και πως, προστατευμένο από τους θεούς, δεν είναι καθόλου λερωμένο (Ω 417-421).

Από την ενέργεια της σωματικής παραμόρφωσης προκύπτει μεταφορικά το δημόσιο ντρόπιασμα και η ατίμωση, που κινδυνεύει να υποστεί ο πολεμιστής, αν δείξει δειλία στη μάχη. Έτσι, περήφανος ο λύκιος Σαρπηδόνας λέει στον Διομήδη ότι ο πατέρας του Ιππόλοχος τον συμβούλεψε όχι μόνο να είναι άριστος και ανώτερος στη μάχη, αλλά και να μην ντροπιάσει τη γενιά των προγόνων του (Ζ 209). Γι᾽ αυτό κάθε ενέργεια του ἀγαθοῦ και ἀρίστου, όσο και να θεωρείται κακόν, όπως ο θάνατος, μπορεί να είναι για τον ίδιο και για τους άλλους όμορφο, έντιμο, φυσικό και κατάλληλο, εφόσον ανταποκρίνεται στην τάξη και στον κόσμο του ηρωικού ιδεώδους. Λέει λοιπόν ο ήρωας της αἰδοῦς Έκτορας παροτρύνοντας τους συμπολεμιστές του (Ο 494-497):

Πολεμάτε λοιπόν κοντά στα καράβια όλοι μαζί κι όποιος από σας χτυπημένος από μακριά ή από κοντά βρει το θάνατο και το γραφτό του, ας πεθάνει· δεν είναι άσχημο [οὐ … ἀεικές] γι᾽ αυτόν να πεθάνει υπερασπίζοντας την πατρίδα του.

Ο έρωτας παίρνει τη μορφή εκείνου που τον ζει

Ο έρωτας έχει την τάση να παίρνει τη μορφή του ανθρώπου που τον ζει. Υιοθετεί χαρακτηριστικά μας. Ο δυναμικός τον ζει δυναμικά και στα άκρα, ο ρομαντικός τον ζει ονειρεμένα, ο λάτρης της αδρεναλίνης τον ζει με ένταση. Τι γίνεται όμως όταν δύο πρόσωπα με τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά έρχονται κοντά; Πώς συνδυάζονται τα χαρακτηριστικά όταν δεν υπάρχουν κοινά σημεία, για να βρει ο έρωτας τη μορφή του;

Μέσα απ’ αυτή την ερώτηση πρέπει να ανακαλύφθηκε ότι το «τα αντίθετα έλκονται» ισχύει και στα ερωτικά. Βέβαια αυτό δεν ισχύει πάντα καθώς υπάρχουν πολλά είδη προσωπικοτήτων με τις οποίες δεν είμαστε απλώς αντίθετοι, αλλά κι αταίριαστοι. Ακόμα και στα αντίθετα θα δεις κάπου, κάποια κοινά στοιχεία. Αυτά θα τραβήξουν εκείνα τα δύο άτομα μαζί.

Είναι ηλίου φαεινότερο ότι δεν μπορούμε να είμαστε με ένα άτομο το οποίο είναι ακριβώς το ίδιο μαζί μας κι απλώς τυχαίνει να βρισκόμαστε σε άλλο σώμα. Υπάρχει λόγος που μόλις μας ανακοίνωσαν τα lockdowns στο πίσω μέρος του μυαλού μας, όσοι μέναμε μόνοι μας, πανικοβληθήκαμε μόνο και μόνο στην ιδέα ότι θα είμαστε εμείς κι οι σκέψεις μας. Είναι πολύ φυσιολογικό να μην αντέχουμε τον εαυτό μας και πολλές φορές, αν γνωρίσουμε κάποιο άτομο που μας μοιάζει σε χαρακτήρα, να μην ξέρουμε πώς να το διαχειριστούμε. Θέλετε να πούμε ότι χάνουμε τη μοναδικότητά μας; Λίγο εγωισμό να το πούμε; Όπως κι αν το ονομάσουμε, εξακολουθεί να είναι δύσκολο.

Βέβαια υπάρχουν και τα άτομα που αυτό ψάχνουν, έναν άνθρωπο με παρόμοια χαρακτηριστικά στην προσωπικότητα με τα δικά τους. Ίσως επειδή θα μπορούν να καταλαβαίνονται καλύτερα. Για σκεφτείτε δύο ρομαντικά ζουζουνάκια να ζουν τα πρώτα τους ερωτικά σκιρτήματα. Πολλοί ίσως στραβώσατε τη φάτσα σας αλλά είναι η αλήθεια. Θα ζουν τον έρωτά τους ακριβώς όπως τον θέλουν οι ίδιοι. Μένοντας στο επίπεδο του ενθουσιασμού και της αρχής μιας σχέσης· δύο άτομα με παρόμοια χαρακτηριστικά θα το βρουν. Ίσως να υπάρξουν προβλήματα στο μέλλον αλλά με το πρώτο βέλος από το αγγελάκι, μια χαρά θα πάει το πράγμα.

Οι υπόλοιποι που είναι λάτρεις του αγνώστου και της περιπέτειας θα ψάχνουν για ένα άτομο σε κόντρα ρόλο απ’ τους ίδιους. Και γι’ αυτό τον λόγο θα συνδυαστούν χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια όλα τα διαφορετικά χαρακτηριστικά που μπορεί να έχει το κάθε άτομο, για να δημιουργηθεί ένας ανεμοστρόβιλος, και δεν το λέω για κακό. Πολλοί αυτό ψάχνουμε, έναν «ανεμοστρόβιλο-έρωτα». Όταν το άτομο που έχουμε απέναντί μας είναι εντελώς διαφορετικό από εμάς, μάς δημιουργείται η περιέργεια να μάθουμε πώς σκέφτεται. Κι ίσως καμιά φορά η περιέργεια αυτή να μη βγαίνει πάντα σε καλό, κάπου όμως βγαίνει.

Το πώς θα ζήσουμε το αίσθημα είναι κάτι που ξεκάθαρα αφορά τον καθένα μας ξεχωριστά. Λόγω του ότι ο έρωτας θα πάρει το χρώμα που εμείς θα του δώσουμε, σημαίνει πως έως ένα βαθμό μπορούμε να έχουμε κάποια πράγματα υπό έλεγχο. Άλλα το ωραίο σε τέτοιες περιπτώσεις, είναι να χάνουμε και λίγο αυτόν τον έλεγχο. Είτε είμαστε με άτομο που μοιράζεται μαζί μας κάποια βασικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας είτε είμαστε με ένα άτομο που είναι ακριβώς το αντίθετο από εμάς, το μόνο που δεν μπορούμε να αποφύγουμε είναι τα αναπάντεχα. Στην περίπτωση που είμαστε ίσοι κι όμοιοι, θα μας κλείσει η τύχη το μάτι και θα μας ρίξει κάνα-δυο εκπληξούλες, έτσι για να περάσει η ώρα μας και να μην πήξουμε στα μέλια και στην περίπτωση που είμαστε άσπρο-μαύρο, η τύχη, πάλι, θα βγάλει κάτι από τη σακούλα με τα δώρα της για να μας αποδείξει ότι ίσως και να είμαστε περισσότερο διαφορετικοί ή και πιο ίδιοι απ’ ό,τι πιστεύαμε.

Κι εδώ μια υπενθύμιση, τον έρωτα θα τον ζήσουμε όπως αναλογεί στον καθένα κι όπως είπαμε σήμερα, η προσωπικότητά μας προσδιορίζει το πώς θα τον ζήσουμε. Αυτό ισχύει σε όλες τις περιπτώσεις και σε όλες τις φάσεις της ζωής μας. Εάν δεν είμαστε έτοιμοι θα φανεί, όσο κι αν προσπαθούμε να το κρύψουμε. Απ’ την άλλη εάν είμαστε υπερ-έτοιμοι, πάλι θα φανεί. Γι’ αυτό, κοιτάζουμε εμείς πρώτα να είμαστε καλά και μετά να ερωτοτροπήσουμε για να μη μας βγει και το αίσθημα ξινό και να αναγκαστούμε να πάρουμε και το φταίξιμο, μαζί με τα μπογαλάκια μας.

Morning Blues: Γιατί το πρωί ξυπνάω θλιμμένος;

Γιατί το πρωί με πιάνει μια μελαγχολία, πριν καν σηκωθώ από το κρεβάτι; Γιατί πριν καν τα μάτια μου ανοίξουν αισθάνομαι ένα συναισθηματικό πλάκωμα; Γιατί μου είναι τόσο δύσκολο να σηκωθώ και να ξεκινήσω τη μέρα μου; Μήπως έχω κατάθλιψη και δεν το έχω καταλάβει;

Είναι ένα συχνό φαινόμενο πλέον για πολλούς ανθρώπους να ξυπνάνε με αυτά τα εσωτερικά ερωτήματα και ανησυχίες. Η θλίψη βιώνεται έντονη νωρίς το πρωί ενώ σταδιακά υποχωρεί με τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας, με τη νύχτα το άτομο να μην αισθάνεται καμία δυσφορία και να είναι ενεργός.

Αυτή η πρωινή θλίψη αποκαλείται ως «πρωινή κατάθλιψη» αλλά και ως «ημερήσια διακύμανση διάθεσης». Αποτελεί μια πολύ συγκεκριμένη κατάσταση με το κύριο γνώρισμα να εμφανίζεται μόνο τα πρωινά.

Πώς μπορούμε όμως να διαφοροποιήσουμε αυτό που νιώθουμε από την κλασική κατάθλιψη και πως θα εντοπίσουμε τι το προκαλεί;

Η πρωινή θλίψη είναι κατάθλιψη;

Όπως ήδη γνωρίζουμε η ψυχολογία ενός ανθρώπου δεν είναι μαθηματικά, όπως 1+1=2, ώστε να πούμε με σιγουριά πως μια συγκεκριμένη αιτία προκαλεί ένα βέβαιο συναίσθημα που ισούται με μια συμπεριφορά σωματική και ψυχική.

Όπως και σε όλα τα ζητήματα ψυχολογικής φύσεως έτσι και στην πρωινή θλίψη προσπαθούμε να ανιχνεύσουμε την ευαλωτότητα ενός ατόμου στα αρνητικά συναισθήματα, τις σωματικές ενοχλήσεις, τις οργανικές και περιβαλλοντικές αιτίες, την συμπτωματολογία που μπορεί να ποικίλει και τον αντίκτυπο που φέρει στην καθημερινότητα.

Αρχικά, όμως, η πρωινή αυτή μελαγχολία δεν σημαίνει απαραίτητα κατάθλιψη ή μια άλλη διαταραχή διάθεσης, παρόλο που συχνά δίνεται μια τέτοια διάγνωση. Η πρωινή θλίψη δεν εμφανίζεται να έχει δική της αποκλειστική διάγνωση, θεωρείται ωστόσο ως ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της κλασικής κατάθλιψης. Για όσους υποφέρουν από κατάθλιψη, η θλίψη, η ανηδονία και η χαμηλή ενεργητικότητα υφίστανται καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας χωρίς να κάνει εξαιρέσεις τις νύχτες.

Εδώ, υπάρχει επίσης δυσκολία στο να καταλάβουν τι προκαλεί τις συναισθηματικές διακυμάνσεις μέσα στη μέρα ενώ στην πρωινή θλίψη υπάρχει μια ανικανότητα να ελέγξουν την αρνητική διάθεση με την οποία ξυπνούν. Ωστόσο, το θετικό είναι ότι όσο περνούν οι ώρες το άτομο επανακτά την ενέργεια, το κίνητρό του και την λειτουργικότητά του δρώντας φυσιολογικά μέχρι το επόμενο πρωινό.

Αυτό που είναι σημαντικό να τονισθεί είναι ότι τα θλιμμένα πρωινά δεν σηματοδοτούν την κατάθλιψη και μπορεί να ξεμυτίσουν λόγω διαφορετικών αιτιών ή συνθηκών στον καθένα από εμάς. Οι συναισθηματικές μεταβολές είναι μια συχνή εμπειρία και υπονοούν κάτι για τον εαυτό μας ή τη ζωή μας.

Έτσι, και η πρωινή θλίψη εγκυμονεί διάφορους λόγους, άλλοτε προφανείς όπου το άτομο αντιλαμβάνεται τους λόγους που ξυπνάει θλιμμένο και άλλοτε όχι. Σε πολλές περιπτώσεις δεν υποβόσκει κάτι σοβαρό και μπορεί να είναι ένα περαστικό αίσθημα, σαν ένα σημάδι εξουθένωσης ή ελλιπούς ύπνου ή ανθυγιεινής συνήθειας.

Τα συμπτώματα πρωινής θλίψης:
  • Θλιμμένη διάθεση τις πρωινές ώρες
  • Ευερεθιστότητα και νευρικότητα
  • Αίσθημα υπερβολικής κούρασης και υπνηλίας κατά το ξύπνημα δημιουργώντας μια δυσκολία στην εκπλήρωση καθημερινών υποχρεώσεων και πρωινής ρουτίνας (πρωινό, ντύσιμο, μπάνιο)
  • Ελάχιστος ή καθόλου ενθουσιασμός ή ενδιαφέρον για αυτά που ακολουθούν την υπόλοιπη ημέρα, ακόμη και εάν έχουν προγραμματιστεί ευχάριστες δραστηριότητες
  • Ανικανότητα συγκέντρωσης και προσοχής
  • Ο ύπνος διαρκεί παραπάνω από το φυσιολογικό
  • Δυσκολία του ατόμου να ξυπνήσει και να σηκωθεί από το κρεβάτι
Οι αποχρώσεις των Morning Blues, πιθανές αιτίες πρωινής θλίψης

Όπως και στην μείζονα κατάθλιψη, έτσι και στην πρωινή θλίψη δεν έχουμε αποσαφηνίσει ποια είναι ακριβώς η κινητήριος δύναμη που την προκαλεί στο άτομο. Ωστόσο, πάντα υπάρχουν οι παράγοντες κινδύνου και οι συνθήκες στις οποίες εκτιθέμεθα και εκδηλώνουμε μια ψυχική δυσλειτουργία.

Τα θλιμμένα πρωινά για πολλούς ανθρώπους είναι μια δύσκολη πραγματικότητα που τους απασχολεί έντονα, και όπως προαναφέρθηκε δεν πρέπει να συγχέεται απόλυτα με την κατάθλιψη. Η πρωινή θλίψη έχει μια ποικιλία αποχρώσεων που ευτυχώς τις περισσότερες φορές μπορούμε εμείς οι ίδιοι μόνοι μας να εντοπίσουμε.

Προβλήματα ύπνου

Μια πιθανή αιτία, λοιπόν, είναι οι μεταβολές του καρδιακού ρυθμού, που αποδυναμώνουν την ποιότητα του ύπνου. O καρδιακός ρυθμός είναι αυτός που δίνει και το φυσικό μοτίβο αϋπνίας και υπνηλίας, ρυθμίζοντας συγχρόνως τη θερμοκρασία του σώματος, την ροή του αίματος και τις ορμονικές αλλαγές που μας ακολουθούν και τις 24 ώρες της ημέρας.

Οι ερευνητές πλέον γνωρίζουν πολύ ξεκάθαρα ότι τα άτομα που έχουν κατάθλιψη είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις αλλαγές του εσωτερικού ρολογιού και τη ρουτίνα του ύπνου.

Η διάθεση ενός ατόμου επηρεάζεται από το πόσο καλά κοιμήθηκε το προηγούμενο βράδυ, ακόμη και εάν δεν αντιμετωπίζει κάποιο ψυχολογικό πρόβλημα.

Όσο παρατείνεται ο κακός ύπνος, τόσο εδραιώνονται και τα πρωινά που νιώθουμε μελαγχολικοί, ανενεργοί και αποσυνδεδεμένοι από τις καθημερινές ανάγκες και απολαύσεις.

Μια κοινή σωματική αιτία του φτωχού ύπνου και της κατάθλιψης είναι η υπνική άπνοια, κατά την οποία η αναπνοή σταματάει και επαναφέρεται κατά τη διάρκεια του ύπνου. Σε αυτήν την περίπτωση πρέπει να συμβουλευτείτε έναν ειδικό εστιάζοντας πρώτα στην θεραπεία αυτής της διαταραχής, ώστε να ομαλοποιηθούν και τα συμπτώματα της κατάθλιψης.

Αλκοόλ

Η πρωινή θλίψη επίσης μπορεί να οφείλεται στην κατανάλωση αλκοόλ το προηγούμενο βράδυ. Σε γενικές γραμμές, το αλκοόλ απορρυθμίζει τον κύκλο του ύπνου. Ο ύπνος γίνεται άστατος, διακόπτεται πολλές φορές μέσα στη νύχτα με έντονη δυσκολία να ξυπνήσουμε το επόμενο πρωί. Το αλκοόλ προσφέρει μια πρόσκαιρη ανακουφιστική δράση και ηρεμία, όμως την επόμενη ημέρα αισθανόμαστε αποδιοργανωμένοι και ευερέθιστοι.

Οι διακυμάνσεις διάθεσης είναι ουσιαστικά το νευρικό μας σύστημα που έχει διαταραχθεί από το αλκοόλ.

Μπορεί κάποιος λοιπόν να συνηθίζει να πίνει αλκοόλ τα βράδια, λόγω μιας προσωπικής δυσκολίας που περνάει, λόγω τρόπου ζωής, λόγω κάποιας ψυχικής ασθένειας όπως κλινική κατάθλιψη, αγχώδεις διαταραχές, τραυματικές εμπειρίες και λόγω εθισμού στις ουσίες και το αλκοόλ.

Αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι η πρωινή θλίψη μοιάζει με την κορυφή του παγόβουνου. Μπορεί να υπάρχει μια αλυσίδα παραγόντων από πίσω που το ένα επιφέρει το άλλο φτάνοντας στη θλίψη, όπως η απόλυση από τη δουλειά να δημιουργεί την ανάγκη στο άτομο να πίνει τα βράδια αλκοόλ που δημιουργεί δυσλειτουργίες στον ύπνο που και με τη σειρά του προκαλεί την πρωινή θλίψη.

Επομένως, ορισμένες φορές χρειάζεται μια περεταίρω ανάλυση του προβλήματος για να απαλλαγούμε από αυτό αποτελεσματικά και οριστικά.

Οι μελέτες έως τώρα έχουν δείξει ότι οι γυναίκες έχουν προβάδισμα σε προβλήματα ύπνου και πρωινής θλίψης συγκριτικά με τους άνδρες, με σημαντικούς παράγοντες το άγχος και το κοινωνικό και οικονομικό status.

Οι ορμόνες του άγχους και το στρες

Εδώ έχουμε άλλη μια απόδειξη ότι η ψυχολογία μας ρέει μέσα στο αίμα μας. Ορισμένες φορές ο εγκέφαλος ρυθμίζει το συναισθηματικό βαρόμετρο δίνοντας σήματα ότι το σώμα και το πνεύμα μας είναι κουρασμένο και στρεσαρισμένο.

Το σώμα μας απελευθερώνει τη χημική ουσία που ονομάζεται κορτιζόλη, ως απάντηση σε «fight or flight» συνθήκες. Απευθείας απέναντι στη στρεσογόνο κατάσταση, οι καρδιακοί παλμοί, η αναπνοή και η ροή του αίματος αυξάνονται. Προοδευτικά, όμως, η υπερβολική έκρηξη κορτιζόλης οδηγεί συχνά στο παθολογικό άγχος, την κατάθλιψη και τη δυσκολία συγκέντρωσης και μνήμης.

Αυτό που είναι σημαντικό, είναι ότι οι μέχρι τώρα παρατηρήσεις δείχνουν πως τα επίπεδα της ορμόνης αυτής κορυφώνονται όταν ξυπνάμε το πρωί. Αυτό το στοιχείο μας βοηθάει να διαλευκάνουμε ότι το σώμα μας μπορεί υπεραντιδρά στην ορμόνη και ως εκ τούτου να αισθανόμαστε πεσμένοι και μελαγχολικοί κυρίως το πρωί.
 
Στρεσογόνες εμπειρίες

Όπως ο εγκέφαλος, έτσι και οι αντλίες της ψυχής έχουν κάποια όρια στα άγχη, τις πιέσεις και τα ανεπιθύμητα συναισθήματα που μπορεί να απορροφήσουν.

Όταν αγχωνόμαστε, στην ουσία φοβόμαστε κάτι. Η πρωινή θλίψη λόγω συνεχούς και υπερβολικού άγχους είναι το σύμπτωμα που μας ψιθυρίζει ότι μια πλευρά μέσα μας έχει παραλύσει και δεν αντέχει παραπάνω στρες. Σημαίνει ότι έχουμε πια κορεστεί από τοξικές για τον εαυτό μας καταστάσεις, από αλλαγές που φοβόμαστε ή πράγματα που αδυνατούμε να ελέγξουμε, από τη βιασύνη να ολοκληρώσουμε καθημερινές υποχρεώσεις, από καταπιεστικά συναισθήματα και ανάγκες.

Όλα αυτά μπορεί να αντιπροσωπεύουν οποιοδήποτε πρόβλημα που απασχολεί το άτομο και το επηρεάζει άμεσα.

Η ανεργία, προβλήματα επικοινωνίας στο ζευγάρι, οικονομικά αδιέξοδα, άγχος για θέματα υγείας, διαζύγιο, απώλειες, οικογενειακά ζητήματα, ο ερχομός ενός παιδιού, αποτελούν απτά παραδείγματα στα οποία ορισμένοι άνθρωποι έχουν φτάσει στα όριά τους, έχουν απογοητευτεί, έχουν αγανακτήσει και αδυνατούν να βρουν λύση.

Η πρωινή θλίψη αντικατοπτρίζει, λοιπόν, την αδυναμία μας να διαχειριστούμε το υπέρμετρο άγχος που μας γεννά το πρόβλημα, την ψυχική κόπωση και βέβαια την άμεση ανάγκη να απελευθερωθούμε.

Στο υποσυνείδητο των Morning Blues

Το υποσυνείδητο, ως γνωστόν, μας αφήνει μόνο τις στάχτες του.

Ωστόσο, παρά τη διαύγεια που μπορεί να έχουμε κατακτήσει στον εσωτερικό μας κόσμο, να έχουμε δηλαδή μια επαρκή αυτογνωσία, δε μπορούμε πάντα να ξεφεύγουμε από όσα βαθιά φοβόμαστε. Κάποιες στιγμές τα βρίσκουμε μπροστά μας.

Συμβαίνει συχνά να πείθουμε τον εαυτό μας ότι προχωρήσαμε τη ζωή μας και πετύχαμε ενώ δεν έχουμε εξουδετερώσει τα τραύματα του παρελθόντος. Δεν είχαμε μάλλον δουλέψει αρκετά με αυτά ώστε να τα νοηματοδοτήσουμε και να συμφιλιωθούμε με τον εαυτό μας. Αντιθέτως, κάνουμε σαν να μη συνέβη ποτέ ή πείθουμε τον εαυτό μας με υπερβολική αυτοπεποίθηση ότι είμαστε δυνατοί, δεν επηρεαζόμαστε και δεν θα αφήσουμε τίποτα να μας ταράξει το μέλλον.

Για παράδειγμα, μια δουλειά που τελικά την επιλέξαμε για λόγους επίδειξης ή επιρροής από άλλους, οι βραχύχρονες σχέσεις που επιφέρουν μοναξιά, η εξάρτηση από τους άλλους, οι επιλογές κακοποιητικών συντρόφων, η ανασφαλής αυτοεικόνα, η τελειομανία, τα απωθημένα και πολλά άλλα είναι συμπεριφορές που εκτελούμε αυτόματα πολλές φορές, δίχως να γνωρίζουμε το γιατί, διαιωνίζοντας όμως το εσωτερικό άγχος και το φόβο που εκπέμπουν.

Η δυστυχία έρχεται στον άνθρωπο όχι επειδή παθαίνει κάτι, αλλά επειδή δεν το διαχειρίζεται. Το να ξυπνάμε θλιμμένοι και να αναρωτιόμαστε γιατί συμβαίνει αυτό, θα πρέπει να αναζητήσουμε πιο βαθιά τι πάει λάθος και τι δεν καταφέραμε να αντιμετωπίσουμε. Η βοήθεια από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας είναι εξαιρετικά ωφέλιμη για να φωτίσετε όλα τα θολά σημεία μέσα σας.

Σωματική και ψυχική κούραση

Η ρουτίνα: Η πρωινή θλίψη μπορεί απλώς να είναι σημάδι σωματικής και ψυχικής κούρασης. Έχετε υπερφορτώσει τον εαυτό σας με ευθύνες, υποχρεώσεις και όλα αυτά φέρνουν μια ζάλη, ένα άγχος να τα καταφέρετε, να ικανοποιήσετε τον εαυτό σας και τους άλλους δημιουργώντας την ανάγκη διαφυγής. Η ρουτίνα πρέπει να σπάει με διαλλείματα, χαλάρωση και ευχάριστες δραστηριότητες ώστε να μην τελειώσουν τα καύσιμα σας.

Βραδινή εργασία: Σε αυτήν την περίπτωση υπάρχει μια σημαντική καταπόνηση του μυαλού και του σώματος. Ιδιαίτερα εάν η εργασία συνοδεύεται από αρκετό στρες, οι επιπτώσεις μεταφράζονται ως θλίψη το επόμενο πρωί. Το να εργάζεστε βράδυ είναι σαν να πηγαίνετε αντίθετα από αυτό που έχει ως φυσική ανάγκη ο οργανισμός, εξαναγκάζοντας το νοητικό σύστημα σε υπερλειτουργία, προκαλώντας ανισορροπίες στο νευρικό σύστημα, τον ύπνο και ως εκ τούτου τη διάθεση.

Υπαρξιακά ερωτήματα

Τέλος, στον άνθρωπο προκύπτουν συχνά αγωνίες, άγχη και σκέψεις υπαρξιακής απόχρωσης θα λέγαμε. Όταν νιώθουμε ότι έχουμε χάσει τον αληθινό εαυτό μας, όταν αισθανόμαστε μια τρομερή αβεβαιότητα για το μέλλον, όταν νιώθουμε ότι έχουμε κουραστεί και βαρεθεί με όλους και τα πάντα έχοντας την ανάγκη για λίγη μοναχικότητα ή όταν νιώθουμε ανικανοποίητοι από τη ζωή, σημαίνει ότι διανύουμε μια περίοδο που χρειαζόμαστε μάλλον ανασυγκρότηση του εαυτού μας.

Να βρούμε αυτό που θέλουμε. Ίσως έχουμε χάσει την αυθεντικότητα μας, τη ζωτικότητά μας, την όρεξη για ζωή και δεν αισθανόμαστε ζωντανοί. Όλοι οι άνθρωποι θέλουν να αισθάνονται ζωντανοί, συνδεδεμένοι δηλαδή με τις αληθινές ανάγκες και επιθυμίες.

Το να ξυπνάει κάποιος θλιμμένος και χωρίς ενθουσιασμό μπορεί να υποδηλώνει την εσωτερική αβεβαιότητα και σύγχυση που βιώνει το άτομο. Τις περισσότερες φορές καταλαβαίνουμε και μόνοι μας ότι χρειάζεται να σκάψουμε τις θαμμένες γωνίες της ταυτότητάς μας, της επιθυμίας μας, του ποιοι είμαστε και τι θέλουμε ώστε να αναδιοργανωθούμε και να κερδίσουμε πάλι τα χαμογελαστά και αισιόδοξα πρωινά.
 
Πώς μπορώ να βοηθήσω τον εαυτό μου με την πρωινή θλίψη;

Εάν τα θλιμμένα πρωινά γίνουν έντονο και συχνό φαινόμενο για εσάς ή εάν αισθάνεστε ανησυχία, απώλεια ενδιαφέροντος και απόγνωση, θα ήταν καλό να ζητήσετε τη βοήθεια ενός ειδικού ψυχικής υγείας.

Πολλές φορές η πρωινή θλίψη φεύγει από τη ζωή μας όταν γνωρίζουμε τι μας επηρεάζει και το διαχειριζόμαστε αλλάζοντας συνήθειες ή επιλογές. Άλλες φορές όμως βρισκόμαστε σε αδιέξοδο νιώθουμε ότι δεν μπορούμε μόνοι μας να το αντιμετωπίσουμε και επομένως το επόμενο βήμα είναι να το θεραπεύσουμε με έναν επαγγελματία.

Όσο νωρίτερα τόσο το καλύτερο για εσάς.

Συμπληρωματικά tips πρόληψης και θεραπείας πρωινής θλίψης:
  • Επαρκής ύπνος
  • Καλύτερος προγραμματισμός υποχρεώσεων
  • Υγιεινή διατροφή και αποφυγή αλκοόλ (ιδιαίτερα το βράδυ)
  • Τεχνικές χαλάρωσης
  • Σωματική άσκηση
  • Φροντίζουμε τη γενικότερη υγεία μας, ιδιαίτερα εάν έχουμε κάποιο θέμα υγείας
  • Ελέγχουμε με το γιατρό μας εάν τα φάρμακα ή τα συμπληρώματα που παίρνουμε δημιουργούν καταθλιπτική διάθεση
  • Ξεκούραση και ενασχόληση με πράγματα που μας ευχαριστούν
  • Συνεχίζουμε να κρατάμε επαφή με τον ψυχολόγο μας όσο αυτό μας βοηθάει και προάγει την αποκατάσταση των ενοχλητικών συμπτωμάτων
  • Αποφεύγουμε πισωγυρίσματα σε ανεπιθύμητες καταστάσεις και τοξικούς ανθρώπους
  • Σκεφτόμαστε ότι κάθε δυσκολία υπόσχεται να μας κάνει καλύτερους
Η πρωινή θλίψη δεν είναι επικίνδυνη ούτε παντοτινή. Κρύβει όλα τα χαμόγελα και την ευτυχία που θα ξανανιώσουμε.

Η θλίψη είναι αναπόσπαστο κομμάτι μας, όπως ο εγκέφαλος για τη λειτουργία του σώματος. Πρέπει, λοιπόν, να μας εμπνέει και εμείς να την αγκαλιάζουμε σαν να χορεύουμε Blues το πρωί.

Να θυμάστε ότι χαμογελάμε αληθινά, όταν ξέρουμε και γιατί αληθινά θλιβόμαστε.

Δεν σου αρέσει αυτό όπου βρίσκεσαι; Άλλαξέ το! Κάνε για μία φορά αυτό που θέλεις και μάθε από τις συνέπειες

Οι διχοτομίες: καλό, κακό, σωστό, λάθος – σκέτες ανοησίες-, φυσικό, αφύσικο – δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα, μόνο διαβαθμίσεις και δυνατότητες και δημιουργικότητα.

Έχω φίλη μου μία τυφλή κοπέλα που είναι πολύ πιο φυσιολογική από μένα.

Βλέπει – σίγουρα καλύτερα.

Λέει, «για εμένα είναι φυσιολογικό να είμαι τυφλή, όσο και για εσένα να βλέπεις».

Τι είναι φυσιολογικό; Τι είναι σωστό; Τι είναι λάθος;

Ελευθερία σημαίνει να επιλέγεις και να προτιμάς κάποιες λύσεις, φτάνει να δέχεσαι την ευθύνη της ελευθερίας σου.

Και όταν δοκιμάσεις τις λύσεις σου και δεν τις βρίσκεις του γούστου σου, μην τα βάζεις με μένα.

Βάλ’ τα με τις επιλογές σου και δοκίμασε κάποια άλλη εναλλακτική λύση.

Εσύ αποφασίζεις, παίρνεις τα πινέλα σου, διαλέγεις τα χρώματά σου, ζωγραφίζεις τον παράδεισό σου και μετά ζεις σε αυτόν.

Ζωγράφισε την κόλαση, αν το προτιμάς, μα μην κατηγορείς εμένα γι’ αυτό.

Μόνο εσύ μπορείς να έχεις την ευθύνη για τη μη βίωση της ζωής σου.

Ξέχνα αυτό που ήταν. Μπες μέσα σ’ αυτό που είναι! Θα το φροντίσει αυτό η στιγμή.

Η ζωή δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο, αποτελεί μέρος της ευρύτερης εμπειρίας και συνεχώς επηρεάζει και επηρεάζεται από την κάθε νέα στιγμή.

Δεν σου αρέσει αυτό όπου βρίσκεσαι; Άλλαξέ το! Γίνε κάποιος άλλος.

Κάνε για μία φορά αυτό που θέλεις και μάθε από τις συνέπειες.