Οι πρώτοι αριθμοί του Mersenne

Ο Martin Mersenne (Μερσέν) (1588-1648) ήταν ένας Γάλλος καλόγερος που τα ενδιαφέροντά του δεν περιορίζονταν μόνο σε θρησκευτικά θέματα!

Ήταν θεολόγος, φιλόσοφος, μαθηματικός και θεωρητικός της μουσικής.

Λάτρευε τη μουσική και ήταν ο πρώτος που ανέπτυξε μια ολοκληρωμένη θεωρία αρμονίας, έτσι συχνά αναφέρεται και ως ο «πατέρας της ακουστικής».

Ένας τομέας των ενδιαφερόντων του ήταν και τα μαθηματικά. Αλληλογραφούσε πολύ συχνά με το Φερμά (Fermat) και ήταν αυτός που δημοσιοποίησε πολλούς από τους ισχυρισμούς του καθώς και με τους Γαλιλαίο, Πασκάλ και πολλούς ακόμα μεγάλους μαθηματικούς της εποχής του.

Ο Μερσέν έδειξε πολύ μεγάλο ενδιαφέρον για τους πρώτους αριθμούς (πρώτος είναι ένας αριθμός που διαιρείται μόνο από την μονάδα και τον εαυτό του) και έφτιαξε ένα μηχανισμό με τον οποίο προσπαθούσε να τους παράγει.

Η ιδέα του Μερσέν ήταν πάρα πολύ απλή. Προσπαθούσε να φτιάξει πρώτους αριθμούς πολλαπλασιάζοντας το 2 πολλές φορές με τον εαυτό του και αφαιρώντας την μονάδα (2^N–1) για παράδειγμα 2x2x2x2x2 – 1 = 31 που είναι πρώτος αριθμός.

Βέβαια ο μηχανισμός αυτός δεν έδινε πάντα πρώτους αριθμούς, ο αριθμός 2x2x2x2 – 1 = 15 δεν είναι πρώτος αριθμός.

Γρήγορα κατάλαβε πως για να είναι ο 2^N–1 πρώτος αριθμός έπρεπε και το N να είναι πρώτος αριθμός. Ο αριθμός 2^4–1 δεν είναι πρώτος αφού το 4 είναι σύνθετος αριθμός (όχι πρώτος).

Η κατάσταση έγινε ακόμα πιο πολύπλοκη όταν αντιλήφθηκε ότι ακόμα και αν ο εκθέτης N είναι πρώτος αριθμός, ο αριθμός 2^N–1 δεν είναι υποχρεωτικά πρώτος αριθμός. Ο αριθμός 2^11–1=2047=23∗89 είναι σύνθετος παρόλο που το 11 είναι πρώτος αριθμός.

Μέσα από την μελέτη αυτών των αριθμών ο Μερσέν κάνει μία πρόβλεψη:
Ο αριθμός 2^N–1 είναι πρώτος αριθμός για τις τιμές του N 2, 3, 5, 7, 13, 17, 19, 31, 67, 127, 257
Ο αριθμός 2^257–1 είναι τόσο μεγάλος που πάρα πολύ δύσκολα κάποιος θα μπορούσε να αμφισβητήσει την πρόβλεψή του.

Το 1857 ο Γάλλος μαθηματικός Edouard Lucas (1842 – 1891) σε ηλικία 15 ετών άρχισε να ελέγχει τον αριθμό 2^127–1 για να δει αν είναι πρώτος, χρησιμοποιώντας μια μέθοδο που ο ίδιος είχε ανακαλύψει. Το 1876 μετά από 19 χρόνια δοκιμών και μάλιστα με το χέρι, ο Lucas απόδειξε ότι ο αριθμός 2^127–1 που έχει 39 ψηφία, είναι πρώτος. Χρησιμοποιώντας την ίδια μέθοδο, ο Lucas απέδειξε πως ο Mersenne είχε παραλείψει από τον κατάλογο των αριθμών N για τους οποίους ο 2^N–1 είναι πρώτος, τους 61, 89 και 107 ενώ είχε συμπεριλάβει λανθασμένα το 67.

Παρόλη τη σημαντική δουλειά του Lucas στους πρώτους αριθμούς του Mersenne, ο αριθμός 2^257–1 ήταν ακόμα ένα απόρθητο κάστρο, ώσπου το 1930 ένας Αμερικανός μαθηματικός ο Derrick Henry Lehmer σε ηλικία 25 ετών, βελτιώνοντας την μέθοδο του Lucas να ρίξει λίγη σκιά στη λαμπερή φήμη του Mersenne αποδεικνύοντας ότι ο αριθμός 2257–1 δεν είναι πρώτος αριθμός.

Η μέθοδος του Lehmer είναι απλή στην υλοποίηση αλλά καταπληκτική στη σύλληψή της. Ο Lehmer απέδειξε ότι ο αριθμός 2^N–1 με Ν πρώτο αριθμό, είναι πρώτος αριθμός αν διαιρεί έναν άλλο αριθμό που ονομάστηκε αριθμός Lucas – Lehmer και συμβολίζεται με L(N).

Οι αριθμοί Lucas – Lehmer ορίζονται με αναδρομικό τρόπο. Έτσι για να βρούμε τον L(N) υψώνουμε τον προηγούμενό του στο τετράγωνο και αφαιρούμε το 2, δηλαδή: L(N)=L(N–1)^2–2.

Για παράδειγμα για Ν = 3 θέτουμε σημείο εκκίνησης L(3) = 14 και συνεπώς:
$L(4) = 14^2 – 2 = 194, L(5) = 194^2 – 2 = 37634, L(6) = 37634^2 – 2 = 1416317955$,…
Ο αριθμός λοιπόν 2^5–1=31 διαιρεί τον L(5) = 37634 και συνεπώς είναι πρώτος.

Με αυτό τον τρόπο κλείνει ο κύκλος των προβλέψεων του Mersenne και ανοίγει ο δρόμος για την ανακάλυψη και άλλων πρώτων αριθμών του Mersenne που λόγω της μορφής τους φτάνουν σε απίστευτο αριθμό ψηφίων, μόνο που τώρα οι μαθηματικοί εκτός της μεθόδου Lucas – Lehmer ( Lucas – Lehmer primality test ) έχουν συμμάχους τους και τους υπολογιστές. Με την βοήθειά τους σήμερα είναι γνωστοί 48 αριθμοί του Mersenne εκ των οποίων ο τελευταίος είναι ο 2^57885161–1 που έχει 17.425.170 ψηφία!!

Ἠράσθην

Ἠράσθην· τίς δ’ οὐχί· κεκώμακα· τίς δ’ ἀμύητος
κώμων; ἀλλ’ ἐμάνην· ἐκ τίνος; οὐχί θεοῦ;
ἐρρίφθω· πολιή γάρ ἐπείγεται ἀντί μελαίνης
θρίξ ἤδη, συνετῆς ἄγγελος ἡλικίης.
καί παίζειν ὅτε καιρός, ἐπαίξαμεν· ἡνίκα καιρός
οὐκέτι, λωιτέρης φροντίδος ἁψόμεθα.

Αγάπησα – ερωτεύθηκα
– ο πρώτος είμαι τάχα εγώ ή ο τελευταίος;
Στα όργια του Διονύσου εκώμασα
– ουδείς αμύητος νομίζω.

Για μια μικρούλα μου εσάλεψε ο νους
– και ποιος τα φταίει,
αν όχι ο ίδιος ο θεός ο φτερωτός με τα χιλιάδες βέλη;
Ρε, δε βαριέσαι!…
Και τι έγινε δηλαδή;!…
Κάνα έγκλημα;…

Οι άσπρες τρίχες στα μαλλιά με βία διώχνουνε τις μαύρες
τη συνετή ηλικία που ’ρχεται προαναγγέλλοντας,
αλλά και καταργώντας
την ποικιλία των καθημερινών μας διασκεδάσεων.
Όταν και όσο έπρεπε να παίξουμε,
επαίξαμε
– και παίξαμε καλά!

Γι’ αυτό καιρός πια να μαζευτούμε τώρα…
να συνετιστούμε λίγο …
αν και,
εδώ που τα λέμε,
δεν το πολυπιστεύω
να γίνεται!

ΦΙΛΟΔΗΜΟΥ: ΠΑΛΑΤΙΝΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ*, Των εραστών τα μάτια είναι πάντα σα βροχή…
---------------------------------------
*Η ΠΑΛΑΤΙΝΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ είναι το δημοφιλέστερο ποιητικό ανάγνωσμα της αρχαίας ελληνικής γλώσσας, από τον 7ο π.Χ. έως τον 7ο μ.Χ. αιώνα. Το δε συντριπτικώς δημοφιλέστερο τμήμα της είναι το Πέμπτο Βιβλίο, αυτό που περιλαμβάνει ερωτικά επιγράμματα διακρινόμενα για την κομψότητα του λυρικού ύφους και την αγέραστη επικαιρότητά τους.

Ο κόσμος του έρωτα – από την απλή εξομολόγηση ως τη σοφιστευμένη απιστία, από τα συνήθη παράπονα και τα χαριεντίσματα ως τα αφάνταστα καρδιοχτυπήματα και τα βάσανα, από τη συγκρατημένη σεμνότητα ως την απερίφραστη χυδαιότητα – παρουσιάζεται ανάγλυφα και με χαριτωμένη βραχύτητα στα μάτια του αναγνώστη, που όχι μόνο διαπιστώνει ότι στο θέμα αυτό (:στον έρωτα) τίποτα δεν έχει αλλάξει αιώνες τώρα, αλλά και μαντεύει ότι ποτέ δεν πρόκειται τα πράγματα να είναι διαφορετικά. Ως προς αυτό όμως όλοι συμφωνούν και λένε “ευτυχώς”.

Οι σκοποί και τα μέσα είναι ένα αδιαπέραστο δίχτυ

ΤΕΛΕΟΛΟΓΙΑ. Προέρχεται από τη λέξη τέλος, που σημαίνει “σκοπός” ή “επιδίωξη”. Η τελεολογία (ή συνεπειολογία όπως συχνά καλείται) βεβαιώνει ότι καμιά πράξη δεν είναι σωστή ή λανθασμένη από μόνη της, αλλά ότι η ορθότητά της ή όχι εξαρτάται από το καλό ή το κακό των συνεπειών που επιφέρει.

Με άλλα λόγια, αν έχεις καλό αποτέλεσμα, έκανες το “σωστό”. Αν έχεις ένα κακό αποτέλεσμα, έκανες το “λάθος”.

Μια από τις επικρατούσες μορφές της τελεολογίας ονομάζεται “ωφελιμισμός της πράξης”. Αν έπρεπε να το συνοψίσετε σε μια πρόταση, θα έλεγε: “Να ενεργείς με έναν τρόπο τέτοιο ώστε να παράγει το μεγαλύτερο καλό για τον μεγαλύτερο αριθμό”. Από αυτή την άποψη, ο Ρομπέν των Δασών είναι σαφώς δικαιολογημένος να κλέβει από τους πλούσιους για να δίνει στους φτωχούς.

Σε τελική ανάλυση, υπάρχουν πολύ περισσότεροι φτωχοί από ό,τι πλούσιοι! Πολλοί περισσότεροι άνθρωποι θα ωφεληθούν παρά θα πληγούν από την “ανακατανομή” του πλούτου που έκανε ο Ρομπέν. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα θεωρία, αυτό είναι ένα καλό αποτέλεσμα. Κι έτσι ο Ρομπέν πράττει σωστά που κλέβει.

Το κύριο προτέρημα της τελεολογίας είναι η απουσία προκατάληψης. Δεν αποδέχεται αλλά ούτε απορρίπτει καμία πράξη εκ των προτέρων, αλλά περιμένει το αποτέλεσμα της προτού εκφέρει γνώμη.

Όμως, αυτό είναι και μια από τις κύριες αδυναμίες της: Σχεδόν κάθε πράξη, ανεξάρτητα από το πόσο αποτρόπαια είναι, μπορεί να δικαιολογηθεί με μια έκκληση στις συνέπειές της. Για παράδειγμα, ο “ωφελιμισμός της πράξης” μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογηθεί το λιντσάρισμα ανθρώπων τους οποίους υποπτεύονται για εγκλήματα, αντί να τους δώσεις την ευκαιρία μιας δίκαιης δίκης. Στο κάτω κάτω, η συμμορία του λιντσαρίσματος είναι ευτυχισμένη με τη συμπεριφορά της, ακόμη κι αν το θύμα δεν είναι. Αν η ευτυχία είναι καλό πράγμα τότε το λιντσάρισμα είναι ένα παράδειγμα του αξιώματος “το μεγαλύτερο καλό για τον μεγαλύτερο αριθμό” και επομένως δικαιολογημένο “ωφελιμιστικά”.

Η χρησιμοποίηση του “ωφελιμισμού” με αυτό τον τρόπο αποτυγχάνει να λάβει υπόψη της τα τεράστια βάσανα του μικρότερου αριθμού, και έτσι επιτρέπει σε μια πλειοψηφία να αγνοεί τα δικαιώματα της μειοψηφίας. Όταν οι θέσεις μιας ομάδας ανατρέπουν τα δικαιώματα ενός ατόμου, η αδικία ακολουθεί κατά πόδας.

Η τελεολογία έχει κι άλλες αδυναμίες επίσης. Προϋποθέτει ότι εμείς γνωρίζουμε πως να μετρήσουμε το “καλό” ή το “κακό” των αποτελεσμάτων, σαν να ήταν λίγο ή πολύ κρέας ή λαχανικά πάνω σε μια ζυγαριά.

Στην πραγματικότητα κανείς δεν έχει ιδέα πώς να μετρήσει το καλό ή το κακό. Έτσι, αν δεν μπορεί να υπάρξει μία γενική συμφωνία πάνω στο τι είναι καλό ή κακό, δεν μπορεί να υπάρξει και συμφωνία για το αν η πράξη που το παρήγαγε είναι σωστή ή λανθασμένη.

Μπορεί να υπάρξει μόνο μία αυτο–δικαιωνόμενη συναίνεση, της οποίας θα γινόταν κατάχρηση για να υποστηριχθούν ακόμα και πολύ κακές πράξεις.

Ο Ρομπέν λοιπόν πρέπει να είναι πολύ προσεκτικός όταν δικαιολογεί τις πράξεις του με την τελεολογία.

Το να σκέφτεται κανείς για τις συνέπειες των πράξεών του είναι σημαντικό, αλλά οι επιδιώξεις δεν είναι ποτέ ανεξάρτητες από τα μέσα που χρησιμοποιήθηκαν για να τις επιτύχουμε.

Οι σκοποί και τα μέσα είναι ένα αδιαπέραστο δίχτυ

Σε υψηλό 800.000 ετών τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα

Η συγκέντρωση του διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα της Γης έφτασε πέρυσι τα υψηλότερα επίπεδά της «στη σύγχρονη καταγραφή ατμοσφαιρικών μετρήσεων αλλά και σε αρχεία πυρήνων πάγου έως και 800.000 ετών», σύμφωνα με νέα έκθεση που δημοσιεύεται ετησίως με συνεισφορές από περισσότερους από 500 επιστήμονες παγκοσμίως. 

 

Αυτό το γράφημα της NOAA δείχνει τις αλλαγές στη συνολική συγκέντρωση του παγκόσμιου ατμοσφαιρικού διοξειδίου του άνθρακα. 

 

Ενώ η σημαντικότερη άνοδος ήταν αυτή της μέσης παγκόσμιας συγκέντρωσης διοξειδίου του άνθρακα, η οποία έφτασε τα 405 μέρη ανά εκατομμύριο, 2,2 πάνω σε σχέση με το προηγούμενο έτος, οι συγκεντρώσεις άλλων κυρίων αερίων θερμοκηπίου, όπως το μεθάνιο και το οξείδιο του αζώτου, τα οποία προκαλούν την υπερθέρμανση του πλανήτη, σημείωσαν επίσης ρεκόρ.

 

Ο Greg Johnson, ωκεανογράφος της Εθνικής Υπηρεσίας Ωκεανών και Ατμόσφαιρας των ΗΠΑ(NOAA), προειδοποίησε ότι ακόμη και αν η ανθρωπότητα «σταματούσε σήμερα τα αέρια του θερμοκηπίου στις τρέχουσες συγκεντρώσεις τους, η ατμόσφαιρα θα συνέχιζε να θερμαίνεται για τις επόμενες δεκαετίες και ίσως έναν αιώνα».

 

Η έκθεση 332 σελίδων, υπό την αιγίδα της NOAA, που δημοσιεύτηκε ως ειδικό συμπλήρωμα στο Δελτίο της Αμερικανικής Μετεωρολογικής Εταιρείας, αναφέρει επίσης ότι το 2017 ήταν ένα από τα τρία θερμότερα χρόνια, και το θερμότερο έτος χωρίς την εμφάνιση φαινομένου Ελ Νίνιο, από τις αρχές των μετρήσεων στα τέλη του 19ου αιώνα. Τα στοιχεία της NOAA δείχνουν ότι το 2018 πρόκειται να θέσει νέο ρεκόρ θερμοκρασιών.

 

Στην εγχώρια ανάλυσή της, η έκθεση επισημαίνει ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες επηρεάστηκαν από 16 καιρικά και κλιματικά γεγονότα που προκάλεσαν ζημιές άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Από τότε που ξεκίνησαν τα αρχεία ζημιών το 1980, το 2017 βρίσκεται στην πρώτη θέση μαζί με το 2011 για το μεγαλύτερο αριθμό καταστροφών της τάξεως δισεκατομμυρίων δολαρίων. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι πυρκαγιές στις δυτικές ΗΠΑ και οι τυφώνες Χάρβεϊ, Μαρία και Ίρμα. 

Πλανήτες από διαμάντια στο εργαστήριο

Κάπου στον γαλαξία μας, σε άλλα ηλιακά συστήματα, οι επιστήμονες πιστεύουν ότι υπάρχουν πλανήτες πλούσιοι σε άνθρακα με «καρδιά» γεμάτη διαμάντια. Οι πλανήτες αυτοί, στους οποίους ο άνθρακας υπερτερεί του οξυγόνου, πιστεύεται ότι σχηματίζονται γύρω από νάνους αστέρες ή από δυαδικά αστρικά συστήματα τα οποία αποτελούνται από έναν λευκό νάνο και έναν πάλσαρ.

Ο Cancri 55 e, μια υπερ-Γαία που απέχει 41 έτη φωτός από εμάς, πιστεύεται ότι είναι ένας διαμαντένιος πλανήτης. Η νέα μελέτη επιβεβαιώνει ότι κάτι τέτοιο είναι πολύ πιθανό γιατί επιστήμονες έφτιαξαν τέτοιους πλανήτες από τα βασικά συστατικά τους για να δουν αν πράγματι μπορούν να σχηματιστούν και ποια είναι η σύσταση και μορφολογία τους

Ολα αυτά όμως είναι υποθέσεις οι οποίες ισχύουν μόνο στη θεωρία, αφού κανείς δεν έχει «δει» στην πραγματικότητα έναν τέτοιο παράξενο κόσμο ώστε να γνωρίζει πώς ακριβώς μοιάζει και τι κρύβει στο εσωτερικό του. Τώρα, με ένα πρωτότυπο πείραμα, μια ομάδα ερευνητών κατόρθωσε για πρώτη φορά να δώσει μια σαφή εικόνα.

Εξ ων συνετέθησαν

Αντί να κοιτάξουν στον ουρανό, ο Κάουστουμπ Χακίμ από το Πανεπιστήμιο του Αμστερνταμ στην Ολλανδία και οι συνεργάτες του προτίμησαν να κλειστούν στο εργαστήριο. Εκεί, συνδυάζοντας διάφορα χημικά στοιχεία, δημιούργησαν τέτοιους πλανήτες σε «μίνι» εκδοχή ώστε να δουν αν πράγματι αυτοί είναι δυνατόν να σχηματιστούν και ποια ακριβώς είναι η τελική χημική σύσταση και η μορφολογία τους. Τα αποτελέσματα, τα οποία αναρτήθηκαν πρόσφατα στην ηλεκτρονική πλατφόρμα επιστημονικών προδημοσιεύσεων arXiv.org και έχουν υποβληθεί προς δημοσίευση στην επιθεώρηση «Astrobiology», όχι μόνο φαίνονται να επιβεβαιώνουν την ύπαρξη των «διαμαντένιων πλανητών» αλλά μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ως «μπούσουλας» για τον εντοπισμό τους.

Για να δημιουργήσουν τους μικροσκοπικούς τεχνητούς πλανήτες τους οι ερευνητές έφτιαξαν τρεις τύπους μειγμάτων αναμειγνύοντας σε διαφορετικές αναλογίες και σε μορφή σκόνης οκτώ βασικά στοιχεία που υπάρχουν στους πρωτοπλανητικούς δίσκους από τους οποίους σχηματίζονται οι νεαροί πλανήτες – όπως ο σίδηρος, το πυρίτιο και ο άνθρακας.

Εβαλαν τα μείγματα σε κυλινδρικά δοχεία και τα υπέβαλαν σε πιέσεις οι οποίες έφθαναν τα 2 γιγαπασκάλ και θερμοκρασίες οι οποίες άγγιζαν τους 1.550 βαθμούς Κελσίου – συνθήκες παρόμοιες με εκείνες που παρατηρούνται στο κέντρο ενός σώματος με μέγεθος όσο αυτό του Πλούτωνα.

Έδαφος από μαλακό γραφίτη

Οταν σχηματίστηκαν τα τελικά αντικείμενα έκαναν μια εγκάρσια τομή για να εξετάσουν το εσωτερικό τους και είδαν ότι, όπως συμβαίνει στους αληθινούς πλανήτες, όλα τα υλικά που είχαν τοποθετήσει αρχικά σε σκόνη είχαν σχηματίσει δύο ξεχωριστά κύρια στρώματα, ένα πλούσιο σε πυρίτιο και ένα πλούσιο σε σίδηρο. Στα προϊόντα των μειγμάτων που είχαν μεγαλύτερη ποσότητα άνθρακα υπήρχαν τρία κύρια στρώματα: ένας πυρήνας πλούσιος σε σίδηρο, ένας μανδύας πλούσιος σε πυρίτιο και ένα «ανθρακούχο» ανώτερο στρώμα από γραφίτη. Αν αυτό το στρώμα από γραφίτη έχει αρκετά μεγάλο πάχος, μπορεί να συμπιέσει τον άνθρακα που βρίσκεται από κάτω του και να δημιουργήσει ένα στρώμα από διαμάντια.

Καθώς ο γραφίτης είναι μαλακός – σκεφτείτε τη μύτη από ένα μολύβι – οι ερευνητές πιστεύουν ότι η επιφάνεια αυτών των πλανητών θα πρέπει να είναι και αυτή μαλακή και πιο «αφράτη» από ό,τι αυτή των συνηθισμένων βραχωδών πλανητών. Έτσι θεωρούν ότι με οδηγό αυτή την ιδιότητα είναι δυνατόν να ανιχνευθούν πιο εύκολα. Η παρουσία ενός τόσο πυκνού στρώματος διαμαντιών τούς καθιστά ωστόσο, όπως τονίζουν, μάλλον ακατάλληλους για τη ζωή καθώς σε τέτοιες συγκεντρώσεις οι πολύτιμοι για εμάς εδώ στη Γη λίθοι θα πρέπει να εμποδίζουν την επαγωγή της θερμότητας και τη δημιουργία ενός κύκλου νερού σαν αυτόν που διαθέτουμε στον πλανήτη μας.

Ελληνικός Λόγος, Χριστιανισμός, Εγελιανό πνεύμα

Ελληνική Φιλοσοφία, Χριστιανισμός και Εγελιανό Πνεύμα

§1

 Συνομιλούμε για τη σχέση του χριστιανισμού με την αρχαία ελληνική σκέψη, με τον Λόγο, και συναφώς με το πνεύμα του Χέγκελ. Αυτή η σχέση, στο βαθμό που και όπως υπάρχει, επέτρεψε σε ορισμένους χριστιανούς συγγραφείς να μιλάνε για χριστιανική φιλοσοφία και μάλιστα αποκεκαλυμμένη φιλοσοφία. Η εγελιανή διατύπωση για τον χριστιανισμό, ως αποκεκαλυμμένη θρησκεία, δεν ταυτίζεται με την εν λόγω αποκεκαλυμμένη φιλοσοφία. Στον Χέγκελ πρόκειται για ανάδυση, με ποιοτικά χαρακτηριστικά, δηλ. μέσω αυτοδιαμεσολάβησης, του ιστορικού πνεύματος του ανθρώπου με τη μορφή του παραστασιακού Λόγου του χριστιανικού πνεύματος. Αντιμετωπίζει τη χριστιανική θρησκεία ως παράγωγο ιστορικής γένεσης και ως το αποκορύφωμα μιας προγενέστερης εξέλιξης του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού. Κεντρικό σήμα ετούτης της εξέλιξης είναι η συγκροτημένη φιλοσοφική γλώσσα με τις αντίστοιχες έννοιες διαχρονικής ισχύος. Μια τέτοια έννοια, στην οποία έχει επενδύσει ο χριστιανισμός είναι: ο Λόγος. Η χρησιμοποίηση του Λόγου του έδωσε τη δυνατότητα να παρουσιάζεται ως φιλοσοφία.

§2

     Ι. Πώς νοείται ο Λόγος από τον χριστιανισμό; Ως η σταθερή, αμετάβλητη, αιώνια ενανθρώπιση του θεού. Μια ενανθρώπιση, ως η άλλη πτυχή του άυλου δημιουργού και γεννήτορα των πάντων. Η σαρκική και εν ταυτώ θεία του υπόσταση είναι ο Ιησούς. Οι χριστιανοί συγγραφείς, απολογητές του 2ου μ.Χ. αιώνα και συνέχεια, πραγματεύτηκαν το Λόγο υπό τη μονοσήμαντα θεολογική του μορφή, την οποία δικαιολογούσαν ως την αναγκαία ολοκλήρωση του Ελληνικού Λόγου και επομένως ως την υπέρβασή του με το ακόλουθο γενικώς νόημα:

ΙΙ. Με το νόημα μιας θεολογικά μεταφυσικής του μεταστοιχείωσης: υπερύψωση πάνω από τον διαλεκτικό Λόγο θεμελιωδώς του Ηράκλειτου αλλά και των Πλάτωνα, Αριστοτέλη κ.λπ., δηλαδή υπερύψωση και συγχρόνως άρση της περατότητας του ανθρώπου, ως Λόγου έχοντος και κατά Λόγο σκεπτόμενου όντος, σε μια επινοητικής εμβέλειας οντογενετική του [=του Λόγου] υποστασιοπποίηση: εμβληματική καθίδρυση της αιώνιας παρουσίας του θεού ως υπερ-ιστορικής οντότητας, που τα πάντα θωρεί και τα πάντα μπορεί και θέλει να πραγματοποιεί. Είναι η εξ ουρανού κατελθούσα και αποκαλυφθείσα στους θνητούς απειρότητα, μπροστά στην οποία ο θνητός οφείλει, αξίζει, αλλά και υποχρεούται, εάν θέλει να μην εξαφανιστεί μέσα στην κόλαση, να συμπεριφέρεται, χαϊντεγκεριανώς να διαμένει πάνω στη Γη, ως «δούλος» του θεού. «Δούλος», γιατί ως εκ της θνητής του φύσης δεν μπορεί να αποκαθαρθεί, αφ’ εαυτού, από το προπατορικό του αμάρτημα.

§3

     Ι. Λένε λοιπόν, με απόλυτη διάθεση εξω [=υπερ]-Λογικότητας, πως ο Λόγος δεν αποτελεί ιστορικό προϊόν της ανθρώπινης σκέψης, αλλά εμφανίζεται στη ζωή μας ως εξ αποκαλύψεως και ενσαρκώνεται στην ορθότητά του και τελειότητά του από τον Ιησού Χριστό. Ο Ελληνικός Λόγος δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια αποσπασματική στιγμή του εν Χριστώ Λόγου. Υπό ένα τέτοιο πνεύμα επιχείρησαν να τον αξιοποιήσουν τόσο θεωρητικά, ώστε να πείσουν για τον φιλοσοφικό χαρακτήρα του χριστιανισμού, όσο και για την πρακτική του σημασία ως τρόπο ζωής. Ο χριστιανισμός έτσι διεκδικεί μια εσωτερική συνοχή ανάμεσα στον φιλοσοφικό του χαρακτήρα και τον πρακτικό τρόπος ζωής, σύμφωνα με τους χριστιανούς συγγραφείς: ο χριστιανός φιλοσοφεί με τον τρόπο που ζει.

     ΙΙ. Πώς ζει; Ακολουθώντας τις επιταγές του θείου λόγου. Αυτός ο λόγος μας αποκαλύπτεται, σύμφωνα με τον Κλήμη τον Αλεξανδρινό, και μας αποκαλύπτει, δηλαδή μας καθοδηγεί στην καθημερινή μας πράξη, ώστε να γινόμαστε όμοιοι με το θεό και να ανάγουμε σε οδηγητική αρχή της συνολικής μας παιδείας το σχέδιο πρόνοιας του θεού. Το κύριο ωστόσο σε όλες αυτές τις θεωρητικές επιδόσεις των χριστιανών συγγραφέων για να καθιδρύσουν έναν αυτόχθονα θρησκευτικό λόγο είναι τούτο: ρητά ή υπόρρητα εκκινούν από την ουσία του ελληνικού όρου φιλοσοφία και αποζητούν έναν τρόπο ζωής, που δεν αντιβαίνει στο μοναστικό τρόπο ζωής των χριστιανών. Δεν αντιβαίνει από θεολογική άποψη, γιατί σε επίπεδο μορφής ο Έλληνας φιλόσοφος δεν κλεινόταν σε μοναστήρι ή δεν γινόταν αναχωρητής εκτός κόσμου.

§4

     Ι. Ο Έλληνας φιλόσοφος, όπως τον προσδιορίζει, ας πούμε ο Πλάτων, με το σώμα του βρίσκεται μέσα στον κόσμο, αλλά με την ψυχή του και το νου του συγκεντρώνεται στην ενατένιση της Ιδέας του Αγαθού. Στο πλαίσιο ωστόσο της Ερωτικής διαλεκτικής, στον Φαίδρο, υπάρχει ενότητα σώματος και ψυχής ή πνεύματος, στη βάση του Κάλλους, που ενέχει Ιερό χαρακτήρα για την ανθρώπινη ολοκλήρωση. Ο χριστιανός με τον δικό του τρόπο ζωής: καρτερικότητα, στέρηση, αυτοπειθαρχία, μετάνοια, υπακοή στο θείο κ.λπ. ανεξάρτητα αν είναι αποσυρμένος στο μοναστήρι ή την έρημο, ενατενίζει το Θεό. Αμφότερες οι κατηγορίες ανθρώπων, θεολογικές και φιλοσοφικές, συνδέονται με μια συνειδητή επιλογή, που τους υποχρεώνει να μεταμορφώνουν προς έναν ανώτερο σκοπό την προφανή, την εγκόσμια συνθήκη της ζωής τους. Στο βαθμό λοιπόν που ο χριστιανισμός διεκδικεί μια φιλοσοφική του αυταξίωση αντλεί βασικές αξίες και πρακτικές από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία.

     ΙΙ. Τούτο ισχύει, κατά βάση, για το αρχέγονο πνεύμα του χριστιανισμού και όχι τόσο για πολλές σημερινές του πρακτικές, που διέπονται από πολιτικό, θρησκευτικό ή άλλο παρεμφερή ωφελιμισμό. Η αρχαιοελληνική πηγή, στην αληθινή της ανάγνωση, από την οποία πίνει νερό ο φιλοσοφικός χριστιανισμός είναι η πνευματικότητα ή τα πνευματικά ριζώματα της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. Διαφοροποιείται ωστόσο, μέσα από την «επιχείρηση» εξαϋλώσεως της ζωντανής ελληνικής πνευματικότητας· εξαϋλώσεώς της σε ένα παντοδύναμο και απρόσιτο, για τον κοινό θνητό, Επέκεινα. Υπ’ αυτό τον ιστορικά κοινό και στην πορεία διαφοροποιημέννο ορίζοντα γίνεται ακόμα μια φορά σαφές και το Πνεύμα (Geist) κατά Χέγκελ: απηχεί αυτή την κοινή πνευματικότητα στην πιο εύρωστη νεωτερική της έκφραση και οποιαδήποτε μονοσήμαντη κατανόηση του εν λόγω Πνεύματος είτε σε θεολογικά εξαϋλωμένη οντότητα ή σε εργαλειακά και εντελώς ανιστορικά επινοημένη υποβάθμιση σε Νου την/το εξολοθρεύει αναίτια.

     ΙΙΙ. Ο αρχαίος ελληνικός Νους ‒Αναξαγόρας κ.λπ.‒προσλαμβάνεται ιστορικά και συνάμα δια-νοηματικά από τον Χέγκελ: 1. Ως ο Λόγος (Vernunft), εγκατεστημένος μέσα στα πράγματα και όντας η πιο σθεναρή τους υπαρκτική αλήθεια, σε συνδυασμό με τη Λογικότητα [=διαλεκτική νοήματος και μη-νοήματος] που εκφράζει ο ανθρώπινος Λόγος ως γλώσσα και λέγειν. 2. Στην ιστορική του καταξίωση, ως Πνεύμα, ήτοι ως Στοχασμός: όχι όμως αφηρημένος, αλλά αυτός που δίνει πνοή στα πράγματα, δηλαδή ο ίδιος ο Λόγος, συλλεγμένος ιστορικά: σε Έννοια, Ιδέα, Νόημα· που αποτελεί δηλαδή την εσωτερική, ανθρώπων και πραγμάτων, πνευματική, μη δύουσα ποτέ (Ηράκλειτος) δύναμη αυτοπροσδιορισμού τους. Γι’ αυτό και ο μεγάλος Χέγκελ αποφαίνεται στη Φαινομενολογία του πνεύματος πως η αλήθεια, δηλαδή το πνεύμα, ως αλήθεια, είναι η βακχική παραζάλη, ο περιδινούμενος κύκλος όπου κανένα μέλος δεν μένει αμέθυστο. Το εγελιανό πνεύμα είναι αυτό που «αρπάζει γερά τους κατασκευαστές ψευδών κι τους ψευδομάρτυρες» (Ηράκλειτος απ. 28)· με σημερινούς όρους, όλους αυτούς τους απολιθωμένους δοκησίσοφους, που με τις ψευδείς θεωρητικές κατασκευές υποστασιοποιούν το κράτος ως πολιτική συμμορία απατεώνων, εθνικών μειοδοτών, δολοφόνων, υπηρετών ξένων συμφερόντων.

Ρητορεία και ρητορική: Σχήματα διανοίας

Η συστηματοποίηση των σχημάτων διανοίας παρουσιάζει ιδιαίτερες δυσκολίες. Οι θεωρητικοί της αρχαιότητας περιορίζονται τις περισσότερες φορές στην απλή απαρίθμησή τους.

 

Σε αντίθεση με τα σχήματα λέξεως, όπου δεν μπορεί κανείς να ανατρέψει τη διάταξη των λέξεων ή/και να τις τροποποιήσει χωρίς να καταστρέψει το σχήμα, τα σχήματα διανοίας δεν ταυτίζονται με μια συγκεκριμένη γλωσσική διατύπωση, οπότε ακόμη κι αν οι λέξεις μετακινηθούν ή αντικατασταθούν από άλλες, το σχήμα παραμένει. Η ακμή της λειτουργίας του σχήματος έγκειται στη συγκεκριμένη περίπτωση στη σημασία και το περιεχόμενο της έκφρασης.

 

Στη συνέχεια παρουσιάζονται μόνο ορισμένα από τα σχήματα διανοίας:

 

α. Δέησις (obsecratio)

β. Παρρησία (licentia)

γ. Αποστροφή (apostrophe)

δ. Ρητορική ερώτηση (interrogatio)

ε. Οξύμωρον

στ. Αποσιώπησις (reticentia)

ζ. Αντίθεση (contrarium, oppositio)

η. Πλεονασμός

 

α. Δέησις (obsecratio)

 

O ομιλητής επικαλείται υπερφυσικά στοιχεία και πρόσωπα ζητώντας τη συνδρομή τους ή τη μαρτυρία τους. Βλ. Δημοσθένη, Ὑπὲρ Μεγαλοπολιτῶν 6: Ἀλλὰ νὴ Δία ταῦτα μὲν οὕτω δεῖν ἔχειν φήσομεν («Μα το Δία όμως, θα ισχυριστούμε ότι αυτά έτσι πρέπει να 'ναι»).

 

β. Παρρησία (licentia)

 

Ο ρήτορας τολμά να στραφεί χωρίς ενδοιασμό (ή και με κάποια επιφύλαξη) προς το κοινό και να του ζητήσει να αποδεχτεί μια δυσάρεστη αλήθεια με την ελπίδα ότι αυτή η ειλικρινής στάση τελικά θα του χαρίσει την εύνοια και τη συμπάθεια των ακροατών. Έτσι στο προοίμιο του λόγου του Περὶ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας (1) ο Δημοσθένης κάνει ευθαρσώς λόγο για την αναβλητικότητα των Αθηναίων σε ό,τι αφορά την υλοποίηση των αποφάσεών τους: ἐγὼ δ᾽ οὐδεπώποθ᾽ ἡγησάμην χαλεπὸν τὸ διδάξαι τὰ βέλτισθ᾽ ὑμᾶς (ὡς γὰρ εἰπεῖν ἁπλῶς, ἅπαντες ὑπάρχειν ἐγνωκότες μοι δοκεῖτε), ἀλλὰ τὸ πεῖσαι πράττειν ταῦτα· ἐπειδὰν γάρ τι δόξῃ καὶ ψηφισθῇ, τότ᾽ ἴσον τοῦ πραχθῆναι ἀπέχει ὅσονπερ πρὶν δόξαι.(«Εγώ ποτέ ως τώρα δεν έκρινα δύσκολο να σας εξηγήσω ποιο είναι το καλύτερο -γιατί, για να το πω απλά και καθαρά, όλοι γενικά μου δίνετε την εντύπωση ότι το γνωρίζετε-, αλλά το να σας πείσω να το εφαρμόσετε· γιατί, όταν αποφασίσετε και ψηφίσετε κάτι, τόσο απέχει και τότε από το να γίνει πράξη όσο ακριβώς και πριν το αποφασίσετε»). Μάλιστα κιόλας με τις πρώτες φράσεις του λόγου του ζητά να του δοθεί παρρησία, το δικαίωμα να μιλήσει ανοιχτά και ελεύθερα, όπως το απαιτεί η σοβαρότητα της υπόθεσης.

 

γ. Αποστροφή (apostrophe)

 

Ο ρήτορας σε στιγμή έξαρσης του πάθους του, που ζητά να μεταδώσει στο κοινό του, μπορεί να στραφεί προς τον αντίπαλό του ή προς ένα πρόσωπο που το φαντάζεται σα να 'ταν παρόν, ή ακόμη και προς ένα πράγμα που του δίνει χαρακτηριστικά προσώπου (προς την πατρίδα, τους νόμους, τα τραύματα στο σώμα κ.λπ.) αγνοώντας πρόσκαιρα το πραγματικό ακροατήριό του. Το ακόλουθο παράδειγμα προέρχεται από τον λόγο Περὶ τοῦ στεφάνου του Δημοσθένη (11) - εδώ εμφανίζεται και σχήμα παρονομασίας: κακοήθης δ᾽ ὤν, Αἰσχίνη, τοῦτο παντελῶς εὔηθες ᾠήθης,… («Αλλά καθώς είσαι κακόνους, Αισχίνη, αυτό το εντελώς ανόητο έβαλες στον νου…»).

 

Στα λογοτεχνικά κείμενα χαρακτηρίζεται ως αποστροφή η στροφή του αφηγητή προς τον αναγνώστη, μολονότι αυτός ανήκει στο κανονικό κοινό του κειμένου.

 

δ. Ρητορική ερώτηση (interrogatio)

 

Μια θέση, μια κρίση παρουσιάζεται με τη μορφή ερώτησης, στην οποία, ως εκ τούτου, δεν αναμένεται απάντηση, ακριβώς γιατί η απάντηση θεωρείται αυτονόητη από την πλευρά του ομιλητή. Η διατύπωση εκφράζει ένταση, πάθος, αποβλέπει στην αποθάρρυνση του αντιπάλου και, όταν η ερώτηση απευθύνεται στο κοινό, προκαλεί το ενδιαφέρον και την προσοχή του, ενώ προβάλλει με έμφαση και σαφήνεια το δίκαιο της θέσης του ομιλητή. Βλ. π.χ.: εἰ δὲ τὸν μὲν ὡς φαῦλον οὐκ ἀμυνούμεθα, τῷ δ᾽ ὡς φοβερῷ πάνθ᾽ ὑπείξομεν, πρὸς τίνας, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι, παραταξόμεθα; (Δημοσθένης, Περὶ τῆς Ῥοδίων ἐλευθερίας 24) («Αν όμως τον ένα δεν τον αποκρούομε, γιατί είναι ασήμαντος, ενώ στον άλλο υποχωρούμε παντού, επειδή είναι επίφοβος, σε ποιους, άνδρες Αθηναίοι, θα αντισταθούμε;»).

 

ε. Οξύμωρον

 

Πρόκειται για τη σύνδεση άκρως αντίθετων και αλληλοαποκλειόμενων εννοιών, που εντυπωσιάζει με την παραδοξότητά της από τη μια και με την ευστοχία της από την άλλη: τί οὖν συνηγωνίσατ᾽ αὐτῷ πρὸς τὸ λαβεῖν ὀλίγου δεῖν ὑμᾶς ἑκόντας ἐξαπατωμένους; (Δημοσθένης, Περὶ τοῦ στεφάνου 20) (Τι τον βοήθησε λοιπόν να σας παραπλανήσει σχεδόν με τη θέλησή σας;)· ψυχὰν ἄψυχον (Αριστοφάνης, Βάτραχοι 1334) («ψυχή χωρίς ψυχή»). Στο τελευταίο παράδειγμα το οξύμωρον συνδυάζεται με το σχήμα της παρονομασίας.

 

στ. Αποσιώπησις (reticentia)

 

Μια φράση διακόπτεται και μένει ημιτελής. Η συνέχειά της, η σκέψη (και όχι ακριβώς οι λέξεις που παραλείπονται) θα πρέπει να εννοηθεί από το κοινό/τους παραλήπτες του κειμένου. Η διακοπή της ομαλής ροής του λόγου μπορεί να δηλώνει πάθος, ένταση, ανησυχία ή μπορεί να γίνεται χάριν της μετάβασης σε ένα άλλο θέμα ή της παράλειψης στοιχείων που μπορεί να προκαλέσουν το κοινό αίσθημα αιδούς ή, εν γένει, αρνητικά συναισθήματα στο ακροατήριο. Το ακόλουθο παράδειγμα προέρχεται από τον λόγο Περὶ τοῦ στεφάνου του Δημοσθένη (3): οὐ γάρ ἐστιν ἴσον νῦν ἐμοὶ τῆς παρ᾽ ὑμῶν εὐνοίας διαμαρτεῖν καὶ τούτῳ μὴ ἑλεῖν τὴν γραφήν, ἀλλ᾽ ἐμοὶ μὲν - οὐ βούλομαι δυσχερὲς εἰπεῖν οὐδὲν ἀρχόμενος τοῦ λόγου, οὗτος δ᾽ ἐκ περιουσίας μου κατηγορεῖ. («Γιατί δεν είναι τώρα το ίδιο για μένα να χάσω την εύνοιά σας και γι' αυτόν να μην κερδίσει τη δίκη, αλλά για μένα…· δεν θέλω να πω τίποτε δυσάρεστο στην αρχή του λόγου· αυτός όμως με κατηγορεί από θέση ισχύος».)

 

ζ. Αντίθεση (contrarium, oppositio)

 

Αντιπαρατίθενται όροι (και οι σημασίες τους). Μέσα από την αντίθεση ο ομιλητής προβάλλει εμφατικά και με μεγαλύτερη σαφήνεια τις θέσεις του. Η διατύπωση κερδίζει σε πάθος, ένταση και ζωντάνια προκαλώντας έτσι ανάλογα συναισθήματα στον ακροατή, το ενδιαφέρον και την προσοχή του. Η αντίθεση μπορεί κάποτε να έχει τη μορφή της άρσης-θέσης (προηγείται η αποφατική έννοια, ακολουθεί η καταφατική) ή της συμπλεκτικής αναίρεσης (σχήμα εξ αναιρέσεως συμπλεκτικόν: οὐ μόνον… ἀλλὰ καί… ). Το σχήμα της αντίθεσης συνδυάζεται συχνά με άλλα σχήματα, όπως ο παραλληλισμός, το πάρισον ή το παρόμοιον. Το ακόλουθο παράδειγμα προέρχεται από την απόδειξη του λόγου του Λυσία Ὑπὲρ Μαντιθέου 19· η αντίθεση συνδυάζεται εδώ με το πάρισον(οὔτε φιλεῖν - οὔτε μισεῖν), τον παραλληλισμό (πολλοὶ μὲν γὰρ… αἴτιοι γεγόνασιν, ἕτεροι δὲ… εἰσιν εἰργασμένοι), το ισόκωλον(οὔτε φιλεῖν οὔτε μισεῖν): ὥστε οὐκ ἄξιον ἀπ᾽ ὄψεως, ὦ βουλή, οὔτε φιλεῖν οὔτε μισεῖν οὐδένα, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ἔργων σκοπεῖν· πολλοὶ μὲν γὰρ μικρὸν διαλεγόμενοι καὶ κοσμίως ἀμπεχόμενοι μεγάλων κακῶν αἴτιοι γεγόνασιν, ἕτεροι δὲ τῶν τοιούτων ἀμελοῦντες πολλὰ κἀγαθὰ ὑμᾶς εἰσιν εἰργασμένοι. («Επομένως, δεν πρέπει, κύριοι βουλευτές, ούτε να εκτιμά κανείς ούτε να μισεί κάποιον από την εξωτερική του εικόνα, αλλά να τον εξετάζει με βάση τα έργα του· γιατί πολλοί που μιλούν χαμηλόφωνα και ντύνονται κομψά έχουν προκαλέσει μεγάλα δεινά, ενώ άλλοι που παραμελούν κάτι τέτοια σας έχουν προσφέρει πολλά και σημαντικά καλά».)

 

η. Πλεονασμός

 

Χρησιμοποιούνται επιπλέον λέξεις ή φράσεις για την εμφατική απόδοση ενός νοήματος, μολονότι είναι κατά βάσιν περιττές. Βλ. για παράδειγμα Λυσίας, Ὑπὲρ Μαντιθέου 11: πάντας αὐτοὺς ὄψεσθέ μοι διαφόρους ὄντας, καὶ πλεῖστα τούτους περὶ ἐμοῦ λογοποιοῦντας καὶ ψευδομένους. («…θα δείτε όλους αυτούς να είναι αντίπαλοί μου και να διαδίδουν πάρα πολλές ψευδείς φήμες για μένα και να λένε (πάρα πολλά) ψέματα», μτφρ. Γ. Α. Ράπτης). Το ρήμα λογοποιῶ είναι συνώνυμο με το ρήμα ψεύδομαι· για την ακρίβεια σημαίνει «πλάθω μύθους, διαδίδω ψευδείς φήμες και ανακρίβειες». Βλ. επίσης Ισοκράτη, Περὶ εἰρήνης 143: οἱ μὴ τολμῶντες ἐν ταῖς μάχαις ἀποθνήσκειν ἀτιμότεροι γίγνονται τῶν τὰς τάξεις λειπόντων καὶ τὰς ἀσπίδας ἀποβαλλόντων. («όσοι δεν έχουν το θάρρος να πεθάνουν στη μάχη για τους άρχοντές τους, περιφρονούνται περισσότερο και από ό,τι οι λιποτάκτες και οι ριψάσπιδες»).

ΔΡΑΜΑΤΙΚΗ ΠΟΙΗΣΗ: ΑΙΣΧΥΛΟΣ - Ἱκέτιδες (86-133)

† εἴθ᾽ εἴη Διὸς εὖ παναληθῶς [στρ. δ]
Διὸς ἵμερος· οὐκ εὐθήρατος ἐτύχθη.
παντᾷ τοι φλεγέθει
κἀν σκότῳ μελαίνᾳ ξὺν τύχᾳ
90 μερόπεσσι λαοῖς.

πίπτει δ᾽ ἀσφαλὲς οὐδ᾽ ἐπὶ νώτῳ [ἀντ. δ]
κορυφᾷ Διὸς εἰ κρανθῇ πρᾶγμα τέλειον.
δαυλοὶ γὰρ πραπίδων
δάσκιοί τε τείνουσιν πόροι
κατιδεῖν ἄφραστοι.

95 ἰάπτει δ᾽ ἐλπίδων [στρ. ε ]
ἀφ᾽ ὑψιπύργων πανώλεις
βροτούς, βίαν δ᾽ οὔτιν᾽ ἐξοπλίζει·
100 πᾶν ἄπονον δαιμονίων·
ἥμενος ὃν φρόνημά πως
αὐτόθεν ἐξέπραξεν ἔμ-
πας ἑδράνων ἀφ᾽ ἁγνῶν.

ἰδέσθω δ᾽ εἰς ὕβριν [ἀντ. ε]
105 βρότειον, οἵα νεάζει,
πυθμὴν δι᾽ ἁμὸν γάμον τεθαλὼς
δυσπαραβούλοισι φρεσίν,
καὶ διάνοιαν μαινόλιν
110 κέντρον ἔχων ἄφυκτον, ἄ-
τᾳ δ᾽ ἀπάταν μεταγνούς.

τοιαῦτα πάθεα μέλεα θρεομένα λέγω [στρ. ζ]
λιγέα βαρέα δακρυοπετῆ,
ἰὴ ἰή,
115 ἰηλέμοισιν ἐμπρεπῆ·
ζῶσα γόοις με τιμῶ.
ἱλεῶμαι μὲν Ἀπίαν βοῦνιν, [ἐφυμν. α]
καρβᾶνα δ᾽ αὐδὰν εὖ, γᾶ, κοννεῖς.
120 πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω λακίδι σὺν λινοσινεῖ
Σιδονίᾳ καλύπτρᾳ.

θεοῖς δ᾽ ἐναγέα τέλεα πελομένων καλῶς [ἀντ. ζ]
ἐπίδρομ᾽, ὁπόθι θάνατος ἀπῇ.
125 ἰὼ ἰώ,
ἰὼ δυσάγκριτοι πόνοι.
ποῖ τόδε κῦμ᾽ ἀπάξει;
ἱλεῶμαι μὲν Ἀπίαν βοῦνιν, [ἐφυμν. α]
130 καρβᾶνα δ᾽ αὐδὰν εὖ, γᾶ, κοννεῖς.
πολλάκι δ᾽ ἐμπίτνω λακίδι σὺν λινοσινεῖ
Σιδονίᾳ καλύπτρᾳ.

***
Στο Δία ας έχω όλα τα θάρρη μου,
κι αν είναι ανεξιχνίαστο το θέλημά του,
μ᾽ άξαφν᾽ αστράφτει και φεγγοβολά
και μες τα σκότη, με τη μαύρη συμφορά
90 για τους εφήμερους ανθρώπους εδώ κάτου.

Ολόρθο πέφτει κι όχι ανάτριχα
ό,τι στα τέλεια της βουλής του θα ωριμάσει·
γιατί πυκνοί του θείου του νου
οι δρόμοι και βαθύσκιωτοι τραβούν,
που μάτι δεν μπορεί να ξεσκεπάσει.

Αυτός κι από τις ψηλοπύργωτες
ελπίδες κάτω τους γκρεμίζει
στου ολέθρου τους ανθρώπους το βυθό,
χωρίς με βία το χέρι του να οπλίζει·
100 κόπο δε δίνει στη θεότη τίποτα,
πάνω στον ουρανό της θρονιασμένη
κι απ᾽ τους αγίους ψηλά τους θρόνους της
όμως η πάσα της βουλή τελειωμένη.

Μ᾽ ας στρέψει μάτι στην ανθρώπινη
αποκοτιά, να δει πώς ξανανιώνει
και, σαν κορμός, μ᾽ αγύριστη κακογνωμιά
για τους δικούς μου γάμους ξεφουντώνει,
και την κεντά η μανία του λογισμού
μ᾽ αφεύγατη βουκέντρα ζευγολάτη
110 για να πλερώσει με ξολοθρεμό
νου τη θεοβλάβεια και την απάτη.

Τέτοια πικρά δύρομαι πάθη θλιβερά
στο δάκρυ μου πνιγμένη, αλί!
με βαριοστεναγμούς,
αλί μου, αλί!
που πρέπουνε σε θρήνους νεκρικούς,
και μόνη μου μοιρολογούμαι ζωντανή.
Μα εσύ, βουνίσια Απία γη,
λεήσου με, αν τη ξενική
φωνή μου, ω γη, καταλαβαίνεις·
νά, που το χέρι επανωτά
120 με λινοξέσκλιδη φθορά
στους πέπλους τους Σιδώνιους κατεβαίνει.

Στους θεούς τρέχουνε σωρός οι προσφορές,
οι άνθρωποι όταν δυστυχούν
και στέκει ο θάνατος κοντά·
κ᾽ εμένα, αλιά και τρισαλιά!
στις αξεδιάλυτες τις συμφορές
και πού το κύμα θα με σύρει αυτό και πού;
Μα εσύ, βουνίσια Απία γη,
λεήσου με, αν τη ξενική
130 φωνή μου, ω γη, καταλαβαίνεις·
νά, που το χέρι επανωτά
με λινοξέσκλιδη φθορά
στους πέπλους τους Σιδώνιους κατεβαίνει.

Ο Θουκυδίδης… πάντα ἀναλύει πολιτικές πράξεις καί καταστάσεις

Ο Θουκυδίδης… πάντα ἀναλύει πολιτικές πράξεις καί καταστάσεις. Ἡ ἱστορία του εἶναι μεταμφιεσμένο ἐγχειρίδιο πολιτικῆς θεωρίας. Ἡ θεωρία τῆς ήγεμονίας: ποιά ἡ δικαιολογία της, ποιός ὁ καλύτερος τρόπος νά τήν ἀποκτήσης καί νά τή διατηρήσης: γιατί συνεπάγεται ἐξάπλωση καί τί κινδύνους φέρνει ἡ έξάπλωση: ποιά θέση ἔχει μέσα στό κράτος ἡ ἐπιείκεια καί ἡ μεγαλοψυχία: γιατί εἶναι ἀσφαλέστερο νά ἀφήνη ἐλεύθερους τούς ὑπηκόους: τί ὁδηγεῖ στήν ἀνταρσία· πότε ἡ στάση εἶναι δικαιολογημένη.

Ἡ θεωρία γιά τήν πόλη: τό πρόβλημα τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀτόμου ἀπέναντι τῆς πολιτείας: γιατί εἶναι καλύτερο νά ἀνήκη κανείς σέ μιά πόλη παρά νά μένη ἐγωϊστικά ἀπομονωμένος. Ἡ θεωρία τῆς πολιτικής γενικά: τά ἀποτελέσματα τοῦ πολέμου στήν ἰδιοσυγκρασία ἑνός λαοῦ: ὁ κίνδυνος τῆς πολιτικῆς σταθερότητας, τῶν εὔγλωττων ὁμιλητῶν, τῆς μόρφωσης, τοῦ κριτικοῦ πνεύματος: ἡ λειτουργία τοῦ νοῦ σέ μια πόλη, — οἱ ἔξυπνοι ἤ οἱ βλάκες εἶναι οἱ καλύτεροι πολίτες; — ἡ θέση πού ἔχουν στήν πολιτική τά θρησκευτικά ἐλατήρια καί οἱ ἀπόψεις «περί τιμῆς»: τό πρόβλημα τῆς δικαιοσύνης ἀπέναντι στή σκοπιμότητα κατά τήν ἄσκηση τῆς πολιτικῆς· σ’ αὐτό ὁ Θουκυδίδης, ὕστερα ἀπό πολλή σκέψη, καταλήγει μέ σαφήνεια στο ὁριστικό συμπέρασμα ὅτι τό ἔσχατο κριτήριο σέ τοῦτα τά πράγματα εἶναι ἡ σκοπιμότητα καί ὄχι ἡ δικαιοσύνη: ἐνῶ ὅπως ὁ Burke θά ἤθελε νά ὑποστηρίξη ὅτι «ἡ Μεγαλοψυχία εἶναι συχνά ἡ καλύτερη πολιτική». Τέλος ἡ θεωρία τῆς ἀνθρώπινης φύσης: τά ἀποτελέσματα γιά τούς ἀνθρώπους ἀπό ξαφνικές καταστροφές καί ξαφνικές ἐπιτυχίες: ἡ ψυχολογία τοῦ ἐγκλήματος (πολύ δουλεμένη καί διεισδυτική μελέτη): τά ὅρια τῆς ἀποτελεσματικότητας τῆς ποινῆς: ἡ ἐπίδραση στό χαρακτήρα ἀπό τήν ἐκδίκηση καί ἀπό τήν ἐλπίδα.

Ὅλα αὐτά τά θέματα καί ἀκόμη περισσότερα τά πραγματεύεται ὁ Θουκυδίδης, ἤ ρίχνει τό βλέμμα του σ’ αὐτά. Συχνά οἱ σκέψεις του εἰσάγονται ὠμά, μέ τόν τρόπο τῶν ἔξυπνων νέων πού ξαφνικά ἀνακάλυψαν τήν ψυχολογία, και ἔμαθαν ὅτι ἡ ἀνθρώπινη ἐνέργεια κρύβει ἕνα δίχτυ ἀπό προθέσεις καί σκοπούς·…

Η Λήμνος μέσα από τον Μύθο

Η Λήμνος [1], ένα νησί με εξαιρετικές φυσικές ομορφιές, μοναδικούς βιότοπους, και με πλούσια ιστορική και μυθολογική κληρονομία. Σήμερα δεν θα αναφερθούμε στις μοναδικές αυτές ομορφιές του τόπου μας, αλλά στο πλούσιο και μοναδικό μυθολογικό του παρελθόν , το οποίο μπορεί να προσφέρει μία πολύτιμη προστιθέμενη αξία στο Τουριστικό προϊόν του τόπου μας. Προϋπόθεση για να γίνει κάτι τέτοιο, είναι εμείς οι ίδιοι να γνωρίζουμε τη πολιτισμική μας κληρονομία, έτσι ώστε να μπορέσουμε να την αναδείξουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Πριν ξεκινήσουμε το μυθολογικό μας ταξίδι, επιτρέψτε μου να αναφέρω επιγραμματικά, κάποιες από τις μοναδικότητες της Λήμνου.

• Εδώ λοιπόν, στη Λήμνο, η μοναδική στεριά στον πλανήτη για τους αρχαίους Έλληνες, η οποία υπήρξε μόνιμη κατοικία Ολύμπιου Θεού. Και αυτός δεν είναι άλλος από τον Θεό Ήφαιστο, ο μόνος που δεν κατοικούσε στον Όλυμπο, αλλά ανάμεσα στους θνητούς Λημνιούς. Και αν νομίζετε, πως ήταν ο μόνος, κάνετε λάθος, στην Λήμνο κατοικούσε ένας ακόμα Θεός, ο Θεός Ύπνος !

• Εδώ η διάσημη «Λημνία γη», το μοναδικό φαρμακευτικό προϊόν της Λήμνιας γης! Εδώ αφήνουν τον Φιλοκτήτη οι Έλληνες στον δρόμο τους προς την Τροία οι Έλληνες, ώστε να γιατρευτούν οι πληγές του με την μοναδική φαρμακευτική Λημνία γη!

• Εδώ τελούνται τα Καβείρια μυστήρια, εδώ έρχεται το ιερό φως μία φορά τον χρόνο από την Δήλο, όταν όλα τα φώτα του νησιού σβήνουν για εννέα ημέρες! Εδώ υπήρχε εξομολογητής ιερέας «Κόης», ο οποίος εξομολογούσε τους υποψηφίους προς μύηση...!

• Εδώ το πρώτο και αρχαιότερο βουλευτήριο στον κόσμο, στην Πολιόχνη!

Εδώ σύμφωνα με τον Ρωμαίο ιστορικό Πλίνιο (23–79 μ.Χ.), υπάρχει κοντά στην Ηφαίστεια και κάτω από το Καστροβούνι υπόγειος Λαβύρινθος. Κάτω από τον λόφο Καστροβούνι σύμφωνα με μαρτυρίες περιηγητών του 19ου αιώνα, υπάρχουν όντως ανεξερεύνητοι χώροι και διάδρομοι με αγάλματα.

• Εδώ γεννιέται το για πρώτη φορά το Πένταθλο!

• Εδώ η μοναδική πρωτεύουσα νησιού η οποία «κοιτάει» προς την Ελλάδα!

• Εδώ η μεγαλύτερη έκταση ερήμου στην Ευρώπη, οι αμμοθίνες!

• Εδώ ένας από τους ελάχιστους μοναδικούς ασκεπής ναούς στον κόσμο, η Παναγιά η Κακαβιώτισα.

• Από εδώ, το 1912 ο Ελληνικός στόλος απελευθέρωσε το Αιγαίο!

Ας τα πάρουμε όμως με την σειρά. Η Λήμνος ήταν γνωστή από τους Προϊστορικούς [2] ήδη χρόνους, για αυτό ίσως ο Όμηρος την αναφέρει αργότερα ως καλοχτισμένη πολιτεία, («ἐυκτίμενον πτολίεθρον»), αλλά και πιο αγαπημένη απ' όλες τις στεριές («Λήμνος γαιάων πολύ φιλτάτη απασέων»). Τους πρώτους κατοίκους του νησιού, ο Όμηρος τους αποκαλεί Σίντιες, οι οποίοι σύμφωνα με το μύθο είχαν έρθει από την Ανατολή. Ήταν εξαιρετικοί μεταλλουργοί, και οι πρώτοι που κατασκεύασαν χάλκινα όπλα με μέταλλα από τη Μικρά Ασία. Τιμώντας το μεταλλουργό θεό, οι αρχαίοι Έλληνες ονόμασαν Ηφαιστία την πόλη που ίδρυσαν στο νησί.

Το νησί γνώρισε περίοδο ακμής κατά την Πρώιμη και τη Μέση Εποχή του Χαλκού (2500 - 1650 π.Χ.) , όταν και αναπτύχθηκαν σημαντικά οικιστικά κέντρα, όπως η Πολιόχνη, η Μύρινα, την Ηφαιστία και το Κουκονήσι. Κατά τον 5ου αι. εγκαταστάθηκαν στη Λήμνο Aθηναίοι κληρούχοι, που συμβίωσαν ειρηνικά με τους γηγενείς. Έκτοτε από το νησί πέρασαν πολλοί και διαφορετικοί κατακτητές.

Το μυθολογικό υπόβαθρο του νησιού είναι εξαιρετικά πλούσιο, και ο πλούτος του αυτός, συνδέεται κατά κύριο λόγο με τον Θεό της φωτιάς και της μεταλλουργίας, Ήφαιστο. Πριν όμως συνεχίσουμε είναι απαραίτητο να γίνει μία σύντομη διευκρίνιση σχετικά με την σπουδαιότητα αλλά και την ιδιαιτερότητα της μυθολογίας. Για τους πρόγονους μας η μυθολογία, δεν ήταν ότι είναι για εμάς σήμερα τα παραμύθια, μυθοπλαστικές δηλαδή αφηγήσεις που στερούνται αλήθειας. Ο μύθος στην αρχαιότητα ποιούσε μεν ήθος, κυρίως όμως αφορούσε την αλληγορική και συγκεκαλυμμένη αφήγηση του παρελθόντος.

Σύμφωνα λοιπόν με την επικρατέστερη μυθολογική παράδοση, ο θεός τη φωτιάς και της μεταλλουργίας, ο Ήφαιστος, ήταν υιός του Θεού Διός και της Θεάς Ήρας. Όταν κάποια στιγμή ο πατέρας του Δίας, κρέμασε την ζηλόφθονη σύζυγο του Ήρα για να την τιμωρήσει, ο Ήφαιστος προσπάθησε να την λύσει από τα θεϊκά δεσμά, και τότε ο Δίας έξαλλος τον πέταξε εξοργισμένος από τον Όλυμπο.

Ο Ήφαιστος στριφογύριζε στον αιθέρα για εννέα ημέρες, έως ότου κατέληξε στον λόφο Μόσυχλο του νησιού μας. Λόγω της πτώσης του έσπασε το πόδι του, για αυτό και - αν και Θεός- , κούτσαινε. Οι κάτοικοι του νησιού αποδείχθηκαν πολύ φιλόξενοι στον Θεϊκό επισκέπτη τους, για αυτό και ο Ήφαιστος όχι μόνο τους δίδαξε την τέχνη της μεταλλουργίας, αλλά τους χάρισε και την μοναδική φαρμακευτική Λημνία γη, την οποία και ο ίδιος έβαζε στο πονεμένο πόδι του.

Πολλά και θαυμαστά ακόμα και ανάμεσα στους θεούς του Ολύμπου ήταν τα τεχνουργήματα του Ήφαιστου (γνωστά και ως ἡφαιστότευκτα). Παραδείγματος χάριν, έργο του Ήφαιστου ήταν το πρώτο ρομπότ, ο Τάλως – ο γιγάντιος χάλκινος φύλακας τον οποίο είχε δωρίσει ο Δίας στην ερωμένη του Ευρώπη, μετά την εγκατάσταση της στην Κρήτη. Ο Τάλως είχε αναλάβει το έργο της προστασίας του νησιού, περιπολώντας τρεις φορές ημερησίως και απωθούσε τους πειρατές, πετώντας βράχους ή αγκαλιάζοντας τα πλοία με πύρινη λαβή. Και πολλές άλλες τεχνολογικά προηγμένες κατασκευές, άγνωστες στους περισσοτέρους Έλληνες.   

Σύμφωνα με την Λημνιακή παράδοση ο Ήφαιστος είχε ως βοηθούς του στις μεταλλουργικές του εργασίες τον τοπικό ήρωα Κηδαλίωνα, αλλά και τους Καβείρους, με πανάρχαια λατρεία στο νησί, τους οποίους οι ντόπιοι αποκαλούσαν και Καρκίνους, υποδηλώνοντας έτσι την ιδιότητά τους ως μεταλλουργών, μέσα από την παρομοίωση των δαγκάνων των καβουριών (καρκίνων) με τις λαβίδες του μεταλλοτεχνίτη.

Για αυτό τον λόγο εδώ στην Λήμνο (αλλά και στη Σαμοθράκη, την Βοιωτία όπως και αλλού) τελούνται τα αρχέγονα Καβείρια μυστήρια, εξίσου σημαντικά με τα μεταγενέστερα Ελευσίνια. Και πιθανολογώ πως τα Καβείρια είναι αρχαιότερα των Ελευσινίων, διότι η φωτιά είναι η πρώτη μορφή πολιτισμού του ανθρώπου, το πρώτο στοιχείο που διαφοροποιεί τον άνθρωπο από το υπόλοιπο ζωικό βασίλειο.

Ένα άλλο στοιχείο το οποίο συνηγορεί προς αυτό είναι, πως σύμφωνα με τις ελάχιστες και αντικρουόμενες πληροφορίες που έχουν διασωθεί, οι Καβειριακές μυσταγωγικές τελετουργίες είχαν να κάνουν με την γέννηση του ανθρώπου, ενώ των Ελευσίνιων κυρίως με την μετά θάνατο μοίρα της ψυχής του.

Η λατρεία των Καβείρων σχετιζόταν με τον Ήφαιστο, το πυρ, από όπου προέρχεται και το όνομα τους (από με τα ρήματα κάω, κύω ή κάπτω). Οι Κάβειροι ήταν αρχέγονες χθόνιες θεότητες, τους αποκαλούσαν μεγάλους «θεούς», σχετίζονταν με τη φωτιά, τη κατεργασία των μετάλλων, την ευφορία της γης και της αμπελουργίας, αλλά την προστασία των ναυτικών. Είναι απροσδιόριστος τόσο ο αριθμός τους ( οποίος ποικίλοι, από δύο, τρείς, τέσσερις ή επτά) , όσο και τα ονόματα τους. Είναι όμως σίγουρο πως έχουν προ Ελληνική προέλευση (πελασγική), και εκτός πως εκτός από τον Ήφαιστο, συνδέονται στενά και με την «Θεά Γη , την «Μεγάλη Μητέρα», την Πότνια θέα των όφεων.

Οι Μυθαγωγικές και Μυσταγωγικές νυχτερινές τελετουργίες, γίνονταν γύρω από μία ιερή εστία φωτιάς, τελετουργίες στις οποίες συμπεριλαμβάνονταν η εξομολόγηση. Η σπουδαιότητα των τελετών αυτών αποδεικνύεται από το γεγονός πως στα Καβείρια μυστήρια είχαν μυηθεί πολλοί ήρωες, ο Ορφέας , ο Ηρακλής, οι Διόσκουροι Κάστωρ και Πολυδεύκης, ο Αγαμέμνων, ο Οδυσσέας, ενώ ως γνωστό ο Βασιλιάς Φίλιππος ήταν μυημένος στα μυστήρια της Σαμοθράκης, όπου και γνώρισε την Ολυμπιάδα την μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, η οποία ήταν ιέρεια των Καβείρων!
      
Σύμφωνα με τον Φιλόστρατο κάθε χρόνο και σε ορισμένο χρόνο στην Λήμνο κατά την διάρκεια των εορτών των τελετών, έσβηναν όλα τα Φώτα στο νησί επί εννέα ημέρες, μέχρι να έρθει με πλοίο από την Δήλο το νέο πυρ. Γι' αυτό τον λόγο και η λαμπάδα ήταν ένα από τα σύμβολα των Καβείρων.

Δυστυχώς η σπουδαιότητα του Ηφαίστου σε σχέση με τους υπολοίπους αρχαίους Θεούς είναι υποτιμημένη. Πόσοι γνωρίζουν αλήθεια πως η Πανδώρα ήταν δικό του δημιούργημα; Πόσοι γνωρίζουν πως σύμφωνα με μία άλλη εκδοχή , αυτός μαζί με την θεά Αθηνά και τον Προμηθέα, βοήθησε να δημιουργηθεί ο πρώτος άνθρωπος από πηλό και φωτιά, κατ' εικόνα των θεών, εμφυσώντας του το Θεϊκό πυρ;

Υπήρχε επίσης η παράδοση πως ο Ήφαιστος και Αθηνά έμαθαν τις τέχνες από τους Κύκλωπες και αυτοί με τη σειρά τους τις δίδαξαν στους ανθρώπους, ώστε να πάψουν να ζουν στα σπήλαια σε συνθήκες που περισσότερο θύμιζαν ζωώδη κατάσταση. Έτσι, ο Ήφαιστος δίδαξε τις τέχνες τις σχετικές με τα μέταλλα και ό,τι είχε να κάνει με τις τέχνες της φωτιάς. Σε αυτή την τελευταία περίπτωση, ο Ήφαιστος προσομοιάζεται με τον Προμηθέα με τον οποίο ενίοτε συγχέεται. Κοινή πάντως φαίνεται να είναι η λατρεία του Ήφαιστου και της Αθηνάς στην Αθήνα, από τις συντεχνίες, εξού και το επίθετο της Αθηνάς ως Ηφαιστίας.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να αναφέρω κάτι ακόμα για τους μύθους. Ο μύθος χρησιμοποίησε ως εργαλεία του τα σύμβολα και τις εικόνες. Τα σύμβολα είναι για τους μύθους, ότι τα εργαλεία για τα χέρια, μεγιστοποιούν τις δυνατότητες του νου. Οι αρχαίοι Έλληνες λοιπόν, απεικόνιζαν τον Ήφαιστο να φορά μπλε σκούφο, και να κρατάει την λαβίδα του σιδηρουργού.

Σύμφωνα λοιπόν με τον Πρόκλο, οι πρόγονοι μας απεικόνιζαν τον Ήφαιστο να φοράει γαλάζιο καπέλο θέλοντας να συμβολίσουν κατ΄ αυτόν τον τρόπο, την περιστροφή του ουρανίου θόλου, που δημιουργείται από το πρωταρχικό και ξεκάθαρο πυρ (κοσμική ενέργεια). Ο Ήφαιστος λοιπόν ως κοσμική ενέργεια συμβόλιζε για τους αρχαίους Έλληνες την πρωταρχική δύναμη η οποία δημιούργησε και οργάνωσε την ύλη στο ορατό σύμπαν (Big Bang). Ένα σύμπαν το οποίο προέκυψε από την πρωταρχική κοσμική φωτιά, για αυτό το λόγο και οι αρχαίοι μυθοπλάστες τον παρουσίασαν να είναι ο κατασκευαστής των κατοικιών και θρόνων των Θεών στον Όλυμπο

O Πορφύριος, μας δίνει πληροφορίες και το συμβόλιζε και η λαβίδα που κρατούσε. Ο ακατέργαστος σίδηρος, που μορφοποιεί με την Λαβίδα του ο Ήφαιστος στο Εργαστήριο του, συμβολίζει την ψυχή του ανθρώπου, η οποία πρέπει να σφυρηλατηθεί στο πυρ της γνώσεως και της αρετής, ώστε να εξαγνιστεί από τα πάθη και τα ένστικτα, μέσω «του πυρός», αναδεικνύοντας την Θεϊκή δηλαδή ουσία της.

Δικό του δώρο στους κατοίκους του νησιού, ήταν η περίφημη θεραπευτική Λημνία γη. Το θεραπευτικό αυτό χώμα εξορυσσόταν μία φορά τον χρόνο στο όρος Μόσχυλο, εκεί όπου είχε πέσει ο Ήφαιστος. Το σημείο εξορύξεως βρίσκεται σήμερα κοντά στο εξωκλήσι της μεταμόρφωσης του Σωτήρος στον Κότσινα.

Στη αρχαιότητα ο θαυματουργός μοναδικός αυτός πηλός χρησιμοποιούνταν ως παυσίπονο, αντίδοτο για δηλητήρια, αντισηπτικό σε μολύνσεις, και σε συνδυασμό με άλλες ουσίες, ως φάρμακο στις αναιμίες, στην κύηση, σε πληγές που επουλώνονταν δύσκολα, αιμορραγίες, έλκη, νεφρά κ.λ.π. Ανακατεμένη με ξύδι βοηθούσε σε περιπτώσεις εμετών και αιμοπτύσεων. Ο Γαληνός αναφέρει πως η «Λήμνια γη» μπορούσε να θεραπεύσει την πανώλη και όλες τις επιδημίες.

Για αυτό τον λόγο κατά την εκστρατεία της Τροίας, όταν ένα δηλητηριώδες φίδι δάγκωσε τον Φιλοκτήτη τον διάσημο τοξοβόλο των Ελλήνων, οι Έλληνες τον άφησαν στην Λήμνο για να τον θεραπεύσουν με τη «Λημνία γη», οι ιερείς του Ηφαίστου. Ο Φιλοκτήτης έμεινε στην Λήμνο δέκα χρόνια και επιβίωσε σκοτώνοντας πουλιά με τα βέλη του Ηρακλή. Χωρίς όμως τον Φιλοκτήτη δεν θα έπεφτε η Τροία, και έτσι μετά την γιατρειά του, οι Έλληνες, ήρθαν και τον πήραν από την Λήμνο για την Τροία. Η σπηλιά του Φιλοκτήτη είναι αυτή που βρίσκεται στην βραχώδη ακτή, κάτω από το Ιερό των Καβείρων.

Σύμφωνα με τον Διοσκουρίδη (1ος αι. πχ.), γινόταν ειδική τελετουργία από τους ιερείς του Ηφαίστου, κάθε έτος την 6η Μάιου με θυσία τράγου ή αιγών, που ήταν τα ιερά ζώα του νησιού, και αναμείγνυαν το αίμα των ιερειών με το χώμα. Αφού το έπλαθαν σε μικρό σχήμα, η ιέρεια του Ηφαίστου, το σφράγιζε με μια σφραγίδα που αρχικά απεικόνιζε μια αίγα και στην συνεχεία την Θεά Άρτεμη.

Έπαιρναν τον πηλό, τον έπλεναν, του έδιναν σχήμα δίσκου και τον σφράγιζαν με ειδική σφραγίδα. Τον άφηναν στον Ήλιο να αποξηρανθεί, και στη συνέχεια ο πηλός διαμορφώνονταν σε πλάκες και σφραγίζονταν με ειδική σφραγίδα πριν διανεμηθεί ή πουληθεί. Αρχικά η εξόρυξη γινόταν προς τιμήν της θεάς Άρτεμης, ενώ κατά τα Χριστιανικά χρόνια, γινόταν προς τιμήν του Ιησού, και ως ημέρα εξόρυξης ορίστηκε η 6η Αυγούστου, λαμβάνοντας το όνομα «Αγιόχωμα».

Τόσο στη Βυζαντινή εποχή όσο και στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, το εμπόριο της «Λήμνιας γης» ελέγχονταν αυστηρά. Το παρασκεύασμα το έστελναν αποκλειστικά και μόνο στον μεγάλο Σουλτάνο . Ήταν τόσο σημαντική η Λήμνια Γη επί Τουρκοκρατίας , ώστε η πύλη έστελνε ως δώρο ένα μικρό πήλινο δοχείο με «Λημνία γη», αποκλειστικά και μόνο σε βασιλείς και ηγεμόνες της εποχής. Όποιος ντόπιος συλλαμβανόταν να κατέχει παρανόμως μικροποσότητες Λημνίας γης, τιμωρούνταν με την θανατική ποινή. 

Τον Αύγουστο του 1916 υπήρξε η τελευταία γνωστή αναφορά εξόρυξης από τοπική Λημνιακή εφημερίδα η οποία αναφέρει πως:

«Προ Προ της Ανατολής του ηλίου επί του λόφου εφ' ου εμνημονεύετο ότι εξήγετο η Λημνία γη, έσπευσαν οι κάτοικοι Ρεπανιδίου και μετά τον αγιασμόν ήρξαντο της ανασκαφής προς εύρεσιν της Λημνίας γης (αγιόχωμα). Μόλις ευρέθη αύτη έκυπτον πάντες ως εις προσκύνημα να λάβωσιν εκ του ιερού τούτου χώματος του κατ' αρχαίαν παράδοσιν χρησιμεύοντος ως φαρμάκου κατά πάντων των δηλητηριωδών εντόμων Το χώμα τούτο εξαγόμενον μόνον κατά την ημέραν της Μεταμορφώσεως χρησιμοποιείται υπό των κατοίκων ως φάρμακον κατά του παροξυσμού, πινόμενον αφού τεθή εντός ύδατος ηγιασμένου.»

Σήμερα δυστυχώς η Λημνία γη παραμένει παντελώς αναξιοποίητη τουριστικά, ενώ δεν υπάρχει ούτε καν κάποια αρχαιολογική πινακίδα σήμανσης για τον χώρο εξορύξεως.  

Ας επιστρέψουμε όμως στον Ήφαιστο. Ο Ήφαιστος αν και άσχημος και κουτσός, γεγονός εξαιρετικά παράδοξο για Θεό (αλλά και συμβολικό) με την βοήθεια (και την ανάγκη της μητέρας του Ήρας [3] την οποία έλυσε από δεσμά ), έλαβε ως σύζυγο του την θεά της ομορφιάς Αφροδίτη. Η Αφροδίτη όμως ποθούσε τον ωραίο και αθλητικό Άρη, θεό του πολέμου, παρά τον άσχημο και χωλό Ήφαιστο, για αυτό και σύναψε εξωσυζυγική σχέση. Όταν το πληροφορήθηκε ο Ήφαιστος, κατασκεύασε ένα είδος διχτύου και το έστησε πάνω από το κρεβάτι του. Έτσι, μόλις ο Άρης πήγε να σμίξει παράνομα με την Αφροδίτη, παγιδεύτηκε.

Οι Λημνιές γυναίκες εξοργισμένες με την απιστία της θεάς Αφροδίτης στον αγαπημένο τους Θεό, παραμέλησαν τα ιερά τους καθήκοντα προς την θέα της Ομορφιάς. Εξοργισμένη τότε αυτή, αποφάσισε να τις τιμωρήσει. Τις ράντισε με μία άσχημη σωματική οσμή, έτσι ώστε να μην τις πλησιάζουν οι άντρες τους. Και έτσι έγινε, οι άντρες τους, τις απέφευγαν και έφεραν γυναίκες από τη Θράκη.

Οι Λημνιές τότε αποφάσισαν να τους εκδικηθούν. Οργάνωσαν μια γιορτή πάνω στο όρος Πέτασο και αφού εκείνοι μέθυσαν από το πολύ κρασί, τους πέταξαν στη θάλασσα. Λόγω της πράξης αυτής το σημείο εκείνο ονομάστηκε «Ανδρωφόνιο» (σημερινό Ανδρώνι). Βασίλισσα τότε της πόλης ήταν η Μύρινα κόρη του βασιλιά της Ιωλκού Κρηθέα [4], πόλη που πήρε το όνομα της, ενώ σύζυγος της ήταν ο Θόας. Κόρη τους ήταν η Υψιπύλη, η οποία έσωσε τον πατέρα της, όταν οι γυναίκες σκότωσαν όλους τους άντρες του νησιού, φυγαδεύοντας τον κρυφά σε ένα πιθάρι το οποίο πέταξε στην θάλασσα, ώστε να μπορεί να επιπλέει. 

Στο νησί όλοι οι άντρες είχαν πλέον φονευθεί. Η Αφροδίτη μετανοιωμένη φρόντισε ύστερα από μια σφοδρή θαλασσοταραχή να αναζητήσουν καταφύγιο στη Λήμνο οι Αργοναύτες. Όταν όντως ο Ιάσωνας βρέθηκε στην Λήμνο με τους πενήντα Αργοναύτες, τιμήθηκε από τη βασίλισσα Υψιπύλη η οποία διοργάνωσε και αγώνες προς τιμήν τους, καθώς οι Αργοναύτες έμειναν για δύο χρόνια στο νησί. Η τιμωρία της Αφροδίτης είχε παρέλθει και οι Λημνίες σύναψαν ερωτικές σχέσεις με τους Αργοναύτες.

Οι αγώνες που έγιναν ήταν σημαντικοί, καθώς η Αργώ είχε ως πλήρωμα ξακουστούς ήρωες της εποχής εκείνης. Στο αγώνισμα του δίσκου νίκησε ο Τελαμώνας πατέρας του Ομηρικού ήρωα Αίαντα, στο ακόντιο ο Λυγκέας, στον δρόμο ο Ζήτης, και στο άλμα ο Κάλαϊς. Ο Πηλέας, όμως πατέρας του Ομηρικού ήρωα Αχιλλέα, νίκησε στην πάλη και βγήκε δεύτερος σε όλα τα άλλα αγωνίσματα. Ο Ιάσονας θέλοντας να τιμήσει ξεχωριστά τον Πηλέα, σκέφτηκε να συνδυάσει τα πέντε αγωνίσματα σε ένα, υπολογίζοντας πως όλοι είχαν από μία νίκη, αλλά ο Πηλέας εκτός από τη νίκη του στη πάλη, ήταν και δεύτερος σε όλα τα άλλα αγωνίσματα. Τον βράβευσε λοιπόν με ξεχωριστό έπαθλο, αναγνωρίζοντάς τον ως τον πιο ικανό άνδρα από όλους τους άλλους που είχε μαζί του. Από τότε ξεκίνησαν οι αγώνες του πεντάθλου [5].

Πριν κλείσω θα ήθελα να αναφερθώ στο Κουκονήσι στο ν’σούδ’ (>νησούδι, δηλαδή νησάκι), όπως αποκαλείται στην Λημνία ντοπιολαλιά, το οποίο βρίσκεται πολύ κοντά στο χωρίο μας, και υποθέτω πως πολλοί λίγοι γνωρίζουν την ιστορική και αρχαιολογική ιστορία του.Το Κουκονήσι βρίσκεται στα δεξιά του κεντρικού δρόμου λίγο πριν την είσοδο του Μούδρου. Σε παλαιότερες ξένες χαρτογραφήσεις της Λήμνου η νησίδα σημειώνεται με το όνομα Ispatho, Ispatha, δηλαδή η Σπάθα.

Σύμφωνα λοιπόν με τον θρύλο, στο νησί κατοικούσαν στα πολύ παλαιά χρόνια, οι Κούκονες, οι οποίοι ήταν πελώριοι και άγριοι. Ζούσαν απομονωμένοι στο νησάκι χωρίς να έχουν σχέσεις με τους υπόλοιπους κατοίκους της Λήμνου. Τους έτρεμαν όλοι γιατί δεν ήταν συνηθισμένοι άνθρωποι, ήταν παράξενοι πελώριοι και άγριοι. Πέρασαν όμως τα χρόνια, κι αυτοί δεν είχαν πάρε δώσε με κανέναν στη Λήμνο. Κλειστήκαν μια μέρα στα σπίτια τους και δε ξαναβγήκαν. Σιγά σιγά πέθαναν όλοι.

Ο θρύλος έχει ενδιαφέρον, αν συνδυαστεί με τους Κίκονες, λαό της Θράκης, τους οποίους αναφέρει ο Όμηρος (Ιλιάδα Β 846, Οδύσσεια ι 39) ως συμμάχους των Τρώων και ο Ηρόδοτος ως τους πρώτους αμπελουργούς της Θράκης. Γενάρχης τους θεωρείτο ο Κίκων, γιος του Απόλλωνα και της Ροδόπης. Δεδομένου ότι Θρακικά φύλα είχαν εγκατασταθεί στο νησί, ίσως στο τοπωνύμιο και στο θρύλο επιβιώνει η ανάμνηση της παρουσίας του αρχαίου αυτού θρακικού φύλου στη Λήμνο.

Όσον αφορά τις ετυμολογίες του ονόματος του νησιού, τρείς είναι οι πιθανές ετυμολογικές εκδοχές. Η πρώτη είναι η προφανής, προέρχεται δηλαδή από το γνωστό πτηνό. Η δεύτερη αφορά , τη λέξη κούκ(κ)ος στη μεταφορική χρήση της στο Λημνιακό αγροτικό ιδίωμα, που σημαίνει τους λιθοσωρούς που στήνονται στα αγροτεμάχια ως οροθέσια. Έτσι, Κουκονήσι θα σήμαινε η νησίδα με τους πολλούς λιθοσωρούς, τους κούκους.

Η Τρίτη, αφορά μία ντόπια παρετυμολογία σύμφωνα με την οποία το όνομα του ίσως προέρχεται από το χαρέμι ενός Μπέη του γειτονικού Μούδρου, ο οποίος είχε εγκαταστήσει στο Κουκονήσι τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, τις κοκόνες του, τις γυναίκες δηλαδή του χαρεμιού του (κοκόνα> Κοκονήσι> Κουκονήσι).

Οι ανασκαφές, στο Κουκονήσι ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 1992, από τον Λημνιό αρχαιολόγο Χρήστο Μπουλώτη, και αποκάλυψαν ένα σπουδαίο προϊστορικό κέντρο, εξίσου σημαντικό της Πολιόχνης. Ο προϊστορικός οικισμός στο Κουκονήσι αποτελούσε θαλάσσιο σταυροδρόμι και ασφαλές αγκυροβόλιο [6], ευρισκόμενο απέναντι από την αρχαία Τροία. 

Με την παρακμή της Πολιόχνης και, ενδεχομένως, της Μύρινας αρχίζει να ακμάζει το Κουκονήσι. Προβάλλει ως το σημαντικότερο Λημνιακό κέντρο της περιόδου αυτής και αναπτύσσεται συγκεντρώνοντας πληθυσμό -τεχνίτες, εμπόρους κλπ- από τις δυο άλλες πόλεις του νησιού. Προς το τέλος της περιόδου, γύρω στα 1600-1500 π.Χ., αποτελεί το σημαντικότερο χώρο μόνιμης εγκατάστασης των Μυκηναίων στη Λήμνο οι οποίοι δημιουργούν εμπορικούς σταθμούς σε διάφορα σημεία της Λήμνου (Ηφαιστία, Πολιόχνη), αλλά φαίνεται πως επιλέγουν το ασφαλέστερο Κουκονήσι για μόνιμη εγκατάσταση.

Η Λήμνος είναι ένα ευλογημένο νησί, με έφορο έδαφος, εξαιρετικές φυσικές ομορφιές και παραλίες, μοναδικούς βιότοπους, μοναδική ιστορία και μυθολογία, και σπουδαία γεωστρατηγική θέση. Για να προβληθούν όλα αυτά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα του νησιού θα πρέπει, τόσο οι τοπικοί άρχοντες, όσο και οι κάτοικοι της, να γνωρίσουν την ιστορία τους, ώστε να διεκδικήσουν από την κεντρική εξουσία, ότι τους αναλογεί, και να αξιοποιηθεί τουριστικά το νησί.

Στην αξιοποίηση αυτή, θα πρέπει να δοθεί έμφαση τόσο στο Φυσικό περιβάλλον, όσο και στην μοναδική πολιτισμική κληρονομία του νησιού η οποία δεν έχει αναδειχθεί όσο θα έπρεπε.

Δράττομαι λοιπόν της ευκαιρίας και καλώ τις τοπικές αρχές να μελετήσουν την πιθανότητα τοποθέτησης αγάλματος του Ήφαιστου στην Λήμνο. Είναι άξιο απορίας να υπάρχουν αγάλματα του Ήφαιστου σε πόλη των Η.Π.Α (Αλαμπάμα), και στη Τσεχία (Μπλάνσκο), και να μην υπάρχει στο αγαπημένο του νησί.!

Κλείνοντας θα ήθελα να υπενθυμίσω πως η Λήμνος μπορεί να ήταν η κατοικία και του Θεού ύπνου, στην αρχαιότητα σήμερα όμως οφείλουμε όλοι να αφυπνιστούμε αναδεικνύοντας τον καλύτερο μας εαυτό, ώστε η Λήμνος να γίνει το νησί το ονείρων, για όσο το δυνατό περισσότερους επισκέπτες. 
-----------------------
1. Η Λήμνος είναι το όγδοο μεγαλύτερο νησί, και το πιο επίπεδο νησί του Αιγαίου.Από την αρχαιότητα ήταν ο σιτοβολώνας της αρχαίας Αθήνας και αργότερα έγινε ο προμηθευτής σιταριού της αυτοκρατορικής αυλής του Βυζαντίου.Για το όνομα της Λήμνου, δύο ερμηνείες. Σύμφωνα με την πρώτη , το όνομα της προέρχεται από το ρήμα «λείβω» που σημαίνει «λιμνώδης», αυτή δηλαδή που έχει πολλά ύδατα (λίμνη, λημνιώνας σήμερα), και η δεύτερη από το «λήιον πεδίον», δηλαδή την πολύ πλούσια πεδιάδα.

2. Η πρώτη, ανθρώπινη παρουσία στη Λήμνο, σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, μαρτυρείται με μια εγκατάσταση τροφοσυλλεκτών, ψαράδων και κυνηγών της παλαιολιθικής εποχής (περίπου 12000 π.Χ.), που εντοπίσθηκε στη θέση Ουριακός της παραλίας Λουρί (στην ανατολική εξωτερική ακτή του κόλπου του Μούδρου).

3. Σύμφωνα με τον Όμηρο ο Ήφαιστος ήταν γιός του Δία και της ήρας. Σύμφωνα με άλλες πηγές όμως η Ήρα, ανταγωνιζόμενη τον σύζυγό της για την παρθενογένεση της Αθηνάς, συνέλαβε τον Ήφαιστο μόνη της. Βλέποντάς τον όμως κουτσό και παραμορφωμένο τον έριξε από τις κορυφές του Ολύμπου, την κατοικία που μοιραζόταν με τον Δία, αμέσως μετά τη γέννησή του, επειδή ντρεπόταν για την άσχημη εμφάνισή του. Ο θεός σώθηκε από την Ωκεανίδα Ευρυνόμη και τη μητέρα του Αχιλλέα, τη Νηρηίδα Θέτιδα, που τον φρόντισαν για εννιά χρόνια. Έφτιαξε το πρώτο του σιδηρουργείο στον βυθό του Αιγαίου, όπου έμαθε να κατεργάζεται τα μέταλλα, τον χρυσό, το ασήμι, το σίδερα και σφυρηλάτησε εκπληκτικά αντικείμενα για τις δύο θεές Η Ήρα, ζηλεύοντας τα κοσμήματα της Θέτιδας, ρωτούσε επίμονα τη Νηρηίδα για την προέλευσή τους. Όταν αποκαλύφθηκε η αλήθεια, η Ήρα πήρε τον Ήφαιστο στον Όλυμπο, όπου του διέθεσε ένα σιδηρουργείο με είκοσι φυσερά και την Αφροδίτη ως σύζυγο. Τότε Ήφαιστος μηχανεύτηκε τέχνασμα για να γυρίσει στον Όλυμπο. Έστειλε στην Ήρα ως δώρο έναν εκθαμβωτικό χρυσό θρόνο, απόδειξη ότι συγχωρούσε στη μητέρα την απόρριψη που έδειξε προς το όχι όμορφο παιδί και τη ρίψη από τον Όλυμπο. Εκείνη δέχτηκε, και μάλιστα με χαρά το δώρο, αλλά μόλις κάθισε σε αυτόν παγιδεύτηκε από αόρατα δεσμά,

4. Η ίδρυσή της Μύρινας ανάγεται στο 12ο ή 13ο αιώνα π.Χ., εποχή που στη Λήμνο κυριαρχούσαν οι Μινύες και πιθανότατα τότε χτίστηκε και το πρώτο κάστρο.

5. Γράφει σχετικά ο Λημνιός Φιλόσοφος Φλάβιος Φιλόστρατος στο έργο του «Γυμναστικός»: «Ο Τελαμώνας επικρατούσε στη δισκοβολία, ο Λυγκέας στον ακοντισμό και οι γιοι του Βορέα (Ζήτης και Κάλαϊς) στο δρόμο και στο άλμα. Ο Πηλέας ήταν δεύτερος σε όλα αυτά, αλλά τους νικούσε όλους στην πάλη. Λένε λοιπόν, πως κατά την τέλεση των αγώνων στη Λήμνο, ο Ιάσονας, προς χάρη του Πηλέα, αθλοθέτησε ένα επιπλέον έπαθλο για το νικητή του συνδυασμού των πέντε [αγωνισμάτων]. Έτσι, ο Πηλέας κατέκτησε τη νίκη.»

6. Τη γεωγραφική εμπλοκή της Λήμνου στο ευρύ δίκτυο διακίνησης μετάλλων, που ήταν το μεγάλο ζητούμενο της εποχής, υποδηλώνει και η στάθμευση των Αργοναυτών κατά το πολυθρύλητο ταξίδι τους προς την Κολχίδα για την απόκτηση του χρυσόμαλλου δέρατος, την αναζήτηση δηλαδή χρυσού στις εσχατιές του Εύξεινου Πόντου.

Η μεγαλύτερη ενέργεια είναι η αγάπη

Ξεκινήσαμε σ’ ένα ταξίδι αναζήτησης, ο καθένας αγκαλιάζοντας τα δικά του ιδανικά. Συντροφιά μας πάντα η τόλμη, το κουράγιο και η αυτοπεποίθηση. Διανύσαμε δρόμους, κάναμε φίλους, γνωρίσαμε ανθρώπους, αγαπήσαμε. Μα ο σκοπός μας ήταν πάντοτε η αγάπη. Αυτή που αγαλλιάζει την ψυχή μας, που αναβλύζει τα πνευμόνια μας με χιλιάδες αρώματα. Την βρήκαμε, την χάσαμε, την ξαναβρήκαμε, την ξαναχάσαμε. Μα η ψυχή μας δεν το βάζει κάτω, γιατί στην ουσία αυτή ήταν, είναι και θα είναι η τροφή της. Αγάπη και ξερό ψωμί. Αυτός είναι ο πλούτος κι ας ψάχνουν κάποιοι να ανακαλύψουν πώς μετέτρεπαν οι αλχημιστές το μέταλλο σε χρυσό. Ποτέ δεν το έκαναν αυτό οι αλχημιστές. Αυτό που μετέτρεπαν ήταν τα αρνητικά συναισθήματα σε θετικά. Μετέτρεπαν την κακία και το μίσος σε αγάπη, κατανόηση, ευγένεια, συμπόνοια. Αυτό είναι το ταξίδι της ζωής μας στην ουσία. Να ανακαλύψεις ότι καλό σου έχει δοθεί (γιατί σου έχει δοθεί) και να απορρίψεις ότι σου κάνει κακό. Δεν είναι δύσκολο, ξέρεις, απλά χρειάζεται δουλειά με τον εαυτό σου, αυτοσυγκέντρωση και αυτογνωσία.

Στην ουσία προβλήματα δεν υπάρχουν, όλα το μυαλό τα δημιουργεί, γιατί δουλεύει ασταμάτητα. Για σκέψου κάποιο θέμα, κάποιο πρόβλημα που είχες πέρυσι ή και παλιότερα, ίσως δεν θυμάσαι κιόλας. Υπήρχε, απλά τώρα δεν το θυμάσαι. Που πήγε; Εξαφανίστηκε, χάθηκε; Απλά το προσπέρασε ο χρόνος. Έχει πάψει να υφίσταται και πλέον δεν σ’ απασχολεί. Γιατί κατ’ ουσίαν δεν ήταν πρόβλημα, ήταν γέννημα μυαλού και σκέψης. Κι αν τώρα κάτι σου φαντάζει πρόβλημα μεγάλο, βγες και πήγαινε ψηλά στον λόφο και κοίταξέ το πάλι. Είδες τι μικρό που φαντάζει από εκεί ψηλά; Ούτε καν φαίνεται. Όπως αν κοιτάξεις το πρόσωπό σου στον καθρέφτη από απόσταση αναπνοής και δεν δεις τίποτα, αλλά αν πας 3 μέτρα μακριά, θα δεις ένα τόσο δα μικρό είδωλο.

Γι’ αυτό πρέπει να φροντίζουμε την ψυχούλα μας και να μην την βαραίνουμε με ασήμαντα και ανούσια θεματάκια, με άγχη ή με αρνητικά συναισθήματα. Και ποια είναι αυτά; Είναι διαφορετικά για τον καθένα. Π.χ. με είπε ο άλλος ηλίθια. Ε... και; Είσαι; Γιατί αν το πιστέψεις θα είσαι κιόλας. Άστον να ‘χει κάτι να λέει, ίσως δεν έχει με τι να ασχοληθεί. Το θέμα είναι τι πιστεύεις εσύ κι όχι τι πιστεύει ο άλλος για σένα.

Κι αν η αγάπη αγκαλιάσει την ψυχή σου, θα δεις ότι κανένα αρνητικό συναίσθημα δεν θα γεννηθεί. Δεν θα αισθανθείς ούτε μίσος, ούτε κακία, ούτε μιζέρια ξανά ποτέ. Γιατί όλα αυτά σου κλέβουν ενέργεια και σου δημιουργούν προβλήματα. Ενώ η αγάπη και όλα τα επακόλουθά της αποθηκεύει ενέργεια και δημιουργεί ευφορία. Η αγάπη είναι ενέργεια από μόνη της.

Ανθρώπινη Σεξουαλικότητα

Η ανθρώπινη σεξουαλικότητα δεν εμπίπτει σε εξ ορισμού αναφορές από εγκυκλοπαίδειες ούτε θα υπάρξει ποτέ μια μόνο τυποποιημένη απάντηση στη ερώτηση τι πραγματικά είναι. Διαμέσου των χρόνων, αρκετοί φιλόσοφοι, βιολόγοι, γιατροί, ψυχολόγοι, και ακαδημαϊκοί σ' ολόκληρο τον κόσμο έχουν καταπιαστεί μ' αυτό το θέμα το οποίο είναι σαν ένα ρολόι χεριού.

 

Βλέπεις τους δείκτες, τους αριθμούς, ακούς τον χαρακτηριστικό ήχο των γραναζιών, βλέπεις το αποτέλεσμα. Μπορείς να προσπαθήσεις να φέρεις στο μυαλό σου την εικόνα πολλών μικρών τροχαλιών να γυρίζουν δεξιά και αριστερά, κι όσο προσπαθείς να το καταλάβεις τόσο σε μαγεύει η απλότητα, η ομορφιά και συνάμα η πολυπλοκότητα του.

 

Κατά τον διάσημο ψυχολόγο Abraham Maslow, η σεξουαλική ανάγκη βρίσκεται στις πρωταρχικές ανάγκες του ανθρώπου, είναι δηλαδή ισότιμη της πείνας και της δίψας και όλων των υπόλοιπων βιολογικών αναγκών που μπορούν να προσφέρουν στον άνθρωπο την επιβίωση.

 

Όπως αναφέρει στη θεωρία του ο Maslow, το πεινασμένο άτομο, και γενικά το άτομο που δεν έχει ικανοποιήσει τις πρωταρχικές του ανάγκες, δεν μπορεί να ανέλθει σε ανώτερα επίπεδα ψυχολογικών και υπαρξιακών αναγκών, όπως είναι η αγάπη, η συντροφικότητα, η φιλία, η επαγγελματική και κοινωνική επιτυχία, η έφεση στις τέχνες, το ρομαντισμό, το διαλογισμό και την αυτοπραγμάτωση.

 

Με βάση την πιο πάνω θεωρία μπορούμε να συμπεράνουμε ότι το σεξουαλικά στερημένο άτομο δεν μπορεί πραγματικά να αγαπήσει γιατί η στέρηση, του στερεί τη διαύγεια του πνεύματος και την καθαρή αντίληψη που χρειάζεται για να αναπτύξει δευτερογενείς ψυχολογικές ανάγκες απαραίτητες για μια υγιή σχέση όπως είναι η αγάπη και η συντροφικότητα.

 

Κατά τον πατέρα της ψυχαναλυτικής θεωρίας Sigmund Freud, η σεξουαλική ανάγκη είναι ενέργεια που ενεργοποιείται από πολύ νωρίς στην ηλικία και επιτρέπει στους ανθρώπους να ελκύονται μεταξύ τους. Η ενέργεια αυτή που δεν εκτονώνεται, μεταβάλλεται σε απωθημένη ενέργεια και καταφέρνει να βρει διεξόδους μέσα από εξειδικευμένες μορφές ερωτικής έκφρασης, όπως είναι τα ερωτικά λόγια, η ποίηση, τα ερωτικά τραγούδια, ο ερωτικός χορός, και γενικά οι τέχνες, η ονειροπόληση και τα όνειρα.

 

Κατά την ίδια θεωρία, σεξουαλική ηδονή που δεν ικανοποιείται μετατοπίζεται στη ηδονή που επιφέρει το κυνήγι και το μάζεμα του χρήματος από τους άντρες, και η κατανάλωση γλυκών και άλλων λιχουδιών από τις γυναίκες. Γενικά το σεξουαλικά στερημένο άτομο μπορεί να καταντήσει ένα είδος άπληστου, κτητικού και υπερκαταναλωτικού ατόμου, που εξυπηρετεί το σύγχρονο καπιταλιστικά σύστημα.

 

Πότε εμφανίζεται η σεξουαλικότητα

Η σεξουαλική ανάγκη εμφανίζεται από την παιδική ηλικία μέσα από λανθάνουσες σεξουαλικές εκφράσεις, όπως είναι η τριβή και η επίδειξη των γεννητικών οργάνων, και ολοκληρώνεται ως βιοψυχική ανάγκη με την είσοδο του παιδιού στην εφηβεία. Έχει παρατηρηθεί ότι οι σεξουαλικές ανάγκες είναι ίσες μεταξύ αντρών και γυναικών.

 

Πρόσφατες όμως εξελίξεις στη επιστήμη της Ψυχολογίας αναφέρουν ότι η γυναίκα μπορεί να διεγείρεται πιο εύκολα από τον άντρα και ότι διαθέτει περισσότερες σεξουαλικές ικανότητες όπως είναι οι πολλαπλοί οργασμοί, κάτι που δεν μπορεί να πετύχει ένας άνδρας. Αυτό όμως που παρατηρείται είναι ότι στους άντρες επιτρέπεται να εκφράζουν τις σεξουαλικές τους ανάγκες ενώ οι γυναίκες που τις εκφράζουν μπορεί να θεωρηθούν ανήθικες, λάγνες και αμαρτωλές.

 

Η σεξουαλικότητα που περιβάλει τον άνθρωπο είναι όλο το ψυχικό, πνευματικό και φυσικό φάσμα που αγκαλιάζει τη ζωή όταν οι άνθρωποι εκφράζονται ερωτικά. Το σεξ μπορεί να είναι η τελική φάση της σεξουαλικότητας, της γενικότερης δηλαδή ερωτικής εμπειρίας των ανθρώπων η οποία μπορεί να εκφράζεται στη ζωή μέσα από αναρίθμητους τρόπους και ποικίλες μεθόδους.

 

Η σεξουαλικότητα είναι το ψυχικό, πνευματικό και φυσικό μέσο που βοηθά δυο ανθρώπους να αγαπηθούν, να επικοινωνήσουν ερωτικά, να γνωριστούν σωματικά και να μιλήσουν με τη γλώσσα του σώματος, των αισθήσεων και των αισθημάτων. Εάν το σεξ αναφέρεται κυρίως στη σωματική επαφή και φυσική ευχαρίστηση που πραγματώνεται μέσα σε λίγη ώρα, η σεξουαλικότητα είναι η ατέρμονη ψυχική επαφή και η πνευματική ευχαρίστηση που αναδύεται μέσα από τη συνεχή ερωτική επικοινωνία δυο ανθρώπων.

 

Το σεξ δεν θα ήταν ποτέ ευχάριστη εμπειρία χωρίς τη σεξουαλικότητα, το πρελούδιο δηλαδή του σεξουαλικού ερωτισμού, μέσα στο οποίο οι ερωτευμένοι ανταλλάζουν ματιές, αφιερώνουν τραγούδια, γράφουν στίχους, στέλνουν λουλούδια, μοιράζονται τη μπανιέρα, πηγαίνουν σινεμά, τρων το βράδυ με κεριά, φιλιούνται στον καναπέ ή στο παγκάκι του πάρκου, προκαλούν και προσκαλούν σεξουαλικά το ταίρι τους, περπατούν αγκαλιασμένοι στη βροχή, μιλούν για τον έρωτα, παίζουν, συζητούν για το σεξ.

 

Για να υπάρξει αυτό το αποτέλεσμα θα πρέπει πρώτα να υπάρξει η έλξη προς τον ερωτικό σύντροφο. Η σεξουαλική αυτή έλξη είναι πολλές φορές ανεξήγητη. Μια δύναμη που μας κάνει να νιώθουμε ότι κάποιο πρόσωπο μας αρέσει και μας ενδιαφέρει. Θέλουμε να κάνουμε έρωτα μαζί του, ή έστω απλά νιώθουμε την ανάγκη να το αγγίξουμε, να το φιλήσουμε και να το κάνουμε να νιώσει όμορφα.

 

Βιολογική και ψυχολογική έλξη

Έχοντας αναφερθεί πιο πάνω στη σεξουαλική έλξη των ανθρώπων δεν θα μπορούσα να μην αναφερθώ στο συνδυασμό της βιολογικής και ψυχολογικής έλξης ενός ατόμου που δεν είναι άλλο από τον έρωτα τον οποίο ζουν οι άνθρωποι που νιώθουν και είναι πραγματικά ερωτευμένοι. Στην εφηβεία ο έρωτας είναι δυνατό αίσθημα και έντονη ανάγκη που πηγάζει κυρίως μέσα από τη βιολογική ανάγκη του σεξ. Ενώ για τις μεγαλύτερες ηλικίες ο έρωτας συνήθως είναι το κράμα και το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων που έχουν σχέση με τις ανάγκες, φιλίας, φροντίδας, συμπαράστασης, επικοινωνίας και σεξουαλικότητας.

 

Ο έρωτας είναι η μοναδική δύναμη η οποία μπορεί να κρατήσει στη ζωή μια στενή αισθηματική σχέση ή ένα γάμο. Η απουσία του έρωτα στη σχέση ενός ζευγαριού, αποτελεί ένα από τους πρωταρχικούς παράγοντες που επιφέρουν την καταστροφή ή τη διάλυση της σχέσης. Πολλοί και ποικίλοι λόγοι στην καθημερινή ζωή του ανθρώπου μπορεί να οδηγούν στη φθορά του έρωτα. Είναι γι' αυτό το λόγο που εκατομμύρια ζευγάρια κάθε χρόνο, σ' όλο τον κόσμο, αναγκάζονται να χωρίσουν, άλλοι πικραμένοι με τον έρωτα που είχαν και έχει πλέον σβήσει, άλλοι με την ελπίδα να βρουν έναν καινούργιο έρωτα, και κάποιοι άλλοι συνδυάζοντας αυτούς και πολλούς άλλους λόγους.

 

Ο έρωτας όμως κινδυνεύει, γιατί ο άνθρωπος στη σημερινή υλιστική κοινωνία θέτει πολλές φορές πάνω από τον έρωτα το χρήμα, τη δύναμη, την καριέρα και την καταναλωτική επίδειξη, και καταπιάνεται σε συμπεριφορές που παραμελούν κατά κύριο λόγο τη διατήρηση της ερωτικής φλόγας. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου ο σύγχρονος άνθρωπος μέσα από τις επαγγελματικές, οικονομικές και κοινωνικές υποχρεώσεις, ξεχνά ότι έχει σύντροφο ή αν θυμάται είναι τόσο εξαντλημένος που δεν έχει τη διάθεση ή την ενέργεια να ασχοληθεί.

 

Ο έρωτας είναι συναίσθημα, και σαν συναίσθημα είναι αυθόρμητο. Πηγάζει μέσα από τα ενδόμυχα του ατόμου, πέραν του ελέγχου της λογικής, γι' αυτό και καμία λογική σκέψη δεν μπορεί εύκολα να αλλοιώσει τη δύναμη του, ιδιαίτερα στην περίοδο της εφηβείας. Για το λόγο αυτό, πολλά ζευγάρια που χάνουν τον έρωτα από τη σχέση τους είναι δύσκολο να τον ενεργοποιήσουν ξανά. Ο έρωτας εύκολα σβήνει στην ψυχή κάποιου ανθρώπου όταν νιώσει την αδιαφορία, την αποξένωση, την υποτίμηση, την προσβολή, την απάτη, ή την ταπείνωση από τον άνθρωπο που είναι ερωτευμένος μαζί του. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο έρωτας ευδοκιμεί μόνο μέσα σε συνθήκες εκτίμησης, σεβασμού, φροντίδας, ρομαντισμού και αγάπης.

 

Κατά τη διάρκεια της εφηβείας ο έφηβος έχει ταυτόχρονα πολλαπλά συναισθήματα, χαράς, ενεργητικότητας, ενθουσιασμού, προσδοκίας, ανασφάλειας, παρορμητικότητας, μοναχικότητας, υπερευαισθησίας και τόσα άλλα που συντελούν μια μοναδική περίοδο στο αναπτυξιακό του στάδιο. Μέχρι τότε, ως παιδί λειτουργούσε σ ένα επίπεδο σκέψης το οποίο καθοδηγούταν από πραγματικές πληροφορίες, ο τρόπος με τον οποίο σκεπτόταν για τον κόσμο ήταν εγωκεντρικός, καθώς ήταν βασισμένος μόνο σε ότι ήξερε ή ότι είχε δει μέχρι εκείνη τη χρονική στιγμή.

 

Τώρα υπάρχει μια τελείως διαφορετική τροπή στο τρόπο λειτουργίας της σκέψης του που του δίνει τη δυνατότητα να σκεφτεί τι είναι δυνατόν να γίνει και πως μπορεί να αποφασίσει για τους δικούς του προβληματισμούς. Πιο ώριμος τώρα μπορεί να δει τη λογική πλευρά των σχέσεων και να κατανοεί τους γύρω του ανθρώπους. Υπάρχει πλέον μια ηλικιακή κρίση ταυτότητας που τα νέα δεδομένα γύρω από ζητήματα σεξουαλικότητας, η εκτενής ενημέρωση γύρω από το σεξ, η πίεση που ασκείτε από συμμαθητές και φίλους τόσο για ναρκωτικά όσο και για το αλκοόλ, όλα αυτά περιτριγυρίζουν τον δρόμο προς την ασφαλή του μετάβαση από την εφηβεία στην ενηλικίωση.

 

Εφηβεία και ερωτική διέγερση

Είναι φυσιολογικό ένα άτομο, αγόρι ή κορίτσι, από τη στιγμή που εισέρχεται στην εφηβεία να νιώθει ερωτική διέγερση και την ανάγκη για σεξουαλική επαφή. Επειδή όμως στην εφηβική ηλικία η σεξουαλική επαφή δεν μπορεί να εκπληρωθεί άμεσα και συστηματικά, αναπόφευκτα και παρορμητικά καταλήγει στην αυτοϊκανοποίηση. Από τη στιγμή που οι ορμονικές διεργασίες μέσα στο σώμα του έφηβου έχουν ωριμάσει, αυτές από μόνες τους οδηγούν στη σεξουαλική διεργασία η οποία εκτονώνεται μέσα από την αυτοϊκανοποίηση. Η αυτοϊκανοποίηση είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα όλων των εφήβων σε όλο τον κόσμο. Εμφανίζεται περίπου στην ηλικία των 12–14 χρόνων και διαρκεί μέχρι την ενηλικίωση.

 

Παλαιότερα ο αυνανισμός θεωρείτο πως ήταν μια ανθυγιεινή πράξη και οδηγούσε το νέο στην εξάντληση και την ασθένεια. Καμία όμως επιστημονική έρευνα δεν απέδειξε κάτι τέτοιο. Η μόνη περίπτωση όπου ο αυνανισμός μπορεί να επηρεάσει τη ψυχολογική κατάσταση του ατόμου είναι όταν νιώθει τύψεις και ενοχές γι' αυτό που κάνει, διότι δέχεται συνεχώς τις παρατηρήσεις και τις απειλές των γονιών, των μεγαλυτέρων ή ακόμα και των φίλων του, ότι αυτό που κάνει είναι ανήθικο.

 

Νέες οι οποίες μεγαλώνουν μέσα σε υπερηθικές και υπεραυστηρές οικογένειες, έχουν πολλές πιθανότητες να αναπτύξουν ψυχολογικά προβλήματα λόγω τύψεων από την αυτοϊκανοποίηση. Η αυτοϊκανοποίηση κυριαρχεί στην περίοδο της εφηβείας κι ενόσω το νέο άτομο δεν έχει μια μόνιμη σεξουαλική σχέση. Ο αυνανισμός μειώνεται σημαντικά από τη στιγμή που το άτομο ενηλικιώνεται και αποκτά μια μόνιμη σχέση. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου το ενήλικο άτομο, άντρας ή γυναίκα, σε περιπτώσεις όπου απουσιάζει η σεξουαλική σχέση να οδηγείται ξανά, ή για πρώτη φορά στην αυτοϊκανοποίηση.

 

Υπάρχουν έφηβες που στη φάση να προχωρήσουν σε σεξουαλικές σχέσεις αντιμετωπίζουν το πρόβλημα της παρθενίας. Πολλές κοπέλες, και στη δική μας κοινωνία, αντιμετωπίζουν έντονη οικογενειακή και κοινωνική πίεση και προτροπές όπως διατηρηθούν πριν το γάμο τους αγνές και αμέτοχες σε οποιαδήποτε σεξουαλική επαφή που να οδηγήσει στη ρήξη του παρθενικού υμένα.

 

Αυτό προκαλεί στη έφηβη έντονο άγχος και αιτία νευρικότητας. Ο φόβος του πόνου της πρώτης επαφής, που υπερβάλλεται πολλές φορές από καλοπροαίρετους, χειροτερεύει ακόμη περισσότερο τα πράγματα, Αυτός ο φόβος και το άγχος μπορούν να μεταφερθούν στη πρώτη σεξουαλική προσπάθεια, με αποτέλεσμα την αποτυχία, ή την μη ικανοποιητική διέγερση και ικανοποίηση. Ο άντρας που ζητά δείγμα παρθενίας από τη γυναίκα του, είναι συνήθως τύπος συντηρητικός και αυταρχικός. Δεν εκτιμά ή δεν σέβεται επαρκώς τη γυναίκα, τη θεωρεί κατώτερο όν, και γενικά υποτιμά το γυναικείο φύλο.

 

Στις Ευρωπαϊκές κοινωνίες, όπου η σεξουαλική ζωή δεν απαγορεύεται στα νεαρά άτομα, έχει παρατηρηθεί ότι οι νέοι κάτω των 16 χρόνων συνήθως περιορίζονται στο φιλί και στα χάδια από τη μέση και πάνω ενώ σπάνια προχωρούν στη συνουσία. Έχει επίσης παρατηρηθεί ότι ενώ τα αγόρια επιμένουν και πιέζουν τα κορίτσια για ολοκληρωμένη επαφή, εντούτοις τα κορίτσια ελέγχουν την κατάσταση και προσπαθούν να συγκρατήσουν το φίλο τους. Πολλά νέα άτομα στην Ευρώπη, ακόμη και σήμερα βιώνουν την πρώτη σεξουαλική τους επαφή μετά τα 18 τους χρόνια.

 

Στην πρώτη σεξουαλική της επαφή, συνήθως η κοπέλα αποτυγχάνει στο να ικανοποιηθεί λόγω άγχους και φόβου ότι θα πονέσει ή και τύψεων για την πράξη που κάνει, εάν προέρχεται από πολύ ηθική οικογένεια. Εάν δεν υπάρχουν αυτά τα αρνητικά στοιχεία, τότε και τα δυο νέα άτομα μπορούν να βιώσουν μια ευχάριστη εμπειρία. Ένας άλλος λόγος της μη σεξουαλικής ικανοποίησης της νέας στις πρώτες της σεξουαλικές εμπειρίες είναι και η απειρία και βιασύνη των νέων, που έχει ως αποτέλεσμα να μην μπορούν να βοηθήσουν την φίλη τους να ηρεμήσει και να χαλαρώσει.

 

Πολλές νέες αναφέρουν ότι πριν τις ολοκληρωμένες σεξουαλικές σχέσεις μπορούσαν να νιώσουν ηδονή και ικανοποίηση έστω και ότι χρησιμοποιούσαν μόνο χάδι και φιλί, γιατί τα αγόρια ήταν πιο τρυφερά. Όταν όμως προχώρησαν στις σεξουαλικές σχέσεις τα αγόρια προτιμούσαν να προχωρήσουν γρήγορα στη συνουσία και την εκσπερμάτωση, χωρίς να έχει διεγερθεί ικανοποιητικά η κοπέλα.

 

Φυσική έλξη

Στη φυσική έλξη σοβαρό ρόλο παίζει η εμφάνιση των δυο ανθρώπων με την έννοια ότι άσχετα από την εμφάνιση τους και οι δύο νιώθουν να ελκύονται σωματικά προτού γνωριστούν ψυχικά ή πνευματικά. Θα μπορούσαμε ακόμη να πούμε ότι δυο άνθρωποι ελκύονται σωματικά γιατί εμφανισιακά νιώθουν να αρέσει ο ένας στον άλλο άσχετα εάν η εμφάνιση τους δεν εκπληρώνει τα κοινωνικά στερεότυπα.

 

Στις συντροφικές σχέσεις απαραίτητη προϋπόθεση είναι η φυσική έλξη μεταξύ δυο ανθρώπων. Η απουσία τη φυσικής έλξης σε παντρεμένα ζευγάρια οδηγεί συνήθως στη σεξουαλική αδιαφορία και τη σεξουαλική ανορεξία. Αυτό συνήθως οφείλεται στην αδιαφορία του ατόμου όσον αφορά τη σωματική του εμφάνιση και μπορεί να οδηγήσει ένα άτομο στην απώθηση παρά στην έλξη.

 

Η σεξουαλική έλξη από μόνη της δεν είναι αρκετή για να κρατήσει μια σχέση γιατί απαιτούνται πολλά άλλα συστατικά που πλάθουν τη συντροφική αγάπη, όπως η πνευματική και ψυχολογική επικοινωνία, η φιλία, ο σεβασμός, η υπευθυνότητα, η συνέπεια, ο συμβιβασμός, η ανοχή, η προσφορά, η συμπαράσταση, η εμπιστοσύνη κλπ.

 

Ένα ερωτευμένο ζευγάρι, για παράδειγμα, διαπιστώνει μετά από ένα χρονικό διάστημα συμβίωσης ότι το μόνο κοινό ενδιαφέρον που υπάρχει στη σχέση τους είναι η σεξουαλική έλξη ενώ για όλα τα υπόλοιπα διαφωνούν και συγκρούονται. Είναι γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι ιδιαίτερα μετά το γάμο τους δε δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην περιποίηση του σώματος τους και έτσι υπάρχουν πιθανότητες να δημιουργηθεί απώθηση αντί έλξη μεταξύ του ζευγαριού. Αυτό είναι επικίνδυνο γιατί μπορεί σιγά-σιγά να οδηγήσει στη σεξουαλική αποχή η οποία με τη σειρά της θα οδηγήσει το γάμο και τη σχέση σε αδιέξοδα.

 

Η φυσική έλξη μπορεί να έχει άμεση σχέση με την ομορφιά, μπορεί να μην έχει όμως και καθόλου, γιατί υπάρχουν διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους στο τι είναι γι΄ αυτούς ωραίο, και γενικά τι είναι αυτό που τους ελκύει σε κάποιο άτομο. Υπάρχουν περιπτώσεις για παράδειγμα, όπου κάποια άτομα ελκύονται από κοινωνικά χαρακτηρισμένα άσχημα στην εμφάνιση άτομα. Αυτό είναι δείγμα του γεγονότος ότι η ομορφιά είναι έννοια υποκειμενική όσο αφορά τη σεξουαλική έλξη μεταξύ των ανθρώπων.

 

Σεξουαλική επαφή σ' ένα παντρεμένο ζευγάρι

Η σεξουαλική στέρηση στην περίοδο της εφηβείας οδηγά πολλά νέα άτομα στο γάμο ώστε να μπορούν με τρόπο κοινωνικά και ηθικά αποδεκτό να έχουν ολοκληρωμένες σεξουαλικές σχέσεις. Σοβαρό ρόλο στη φάση αυτή παίζουν οι γονείς οι οποίοι πιέζουν ιδιαίτερα τις κόρες στον αρραβώνα για να μπορούν να ελέγχουν τη σεξουαλική συμπεριφορά τους.

 

Το γεγονός αυτό, βέβαια δεν εγγυάται την επιτυχία μιας σχέσης. Πολλές φορές, σύντομα μετά τον αρραβώνα ή το γάμο, μετά τη σεξουαλική εκτόνωση και το σεξουαλικό κορεσμό πολλά ζευγάρια αρχίζουν να αντιλαμβάνονται τις διαφορές χαρακτήρος και τις προσωπικές τους διαφωνίες. Αυτά τα προβλήματα συνήθως επιλύονται, κυρίως όπου τα άτομα είναι υπεύθυνα και έχουν μάθει στη επικοινωνία, στο διάλογο και κυρίως στη αμοιβαία υποχωρητικότητα, άλλες φορές όμως οδηγούν στη διάλυση του αρραβώνα ή του γάμου.

 

Στη σύγχρονη εποχή, το σεξ είναι πιο πολύ θέμα έκφρασης και επικοινωνίας μεταξύ του ζευγαριού και όχι θέμα τεκνογονίας. Η πίεση για τεκνοποίηση είναι σήμερα πιο πολύ οικογενειακή, και κοινωνική και όχι αυθόρμητη και ενστικτώδης. Το μέγεθος της οικογένειας προγραμματίζεται και υπολογίζεται μέσα από κριτήρια λογικά, κοινωνικά, οικονομικά και άλλες ψυχοκοινωνικές παραμέτρους.

 

Πολλές φορές, η αναβολή στη απόκτηση παιδιού, μπορεί να επιφέρει αργότερα προβλήματα στην τεκνοποίηση. Από τη στιγμή που ένα ζευγάρι υποψιαστεί, ή διαπιστώσει ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα στην επίτευξη αυτής της βιολογικής ανάγκης και κοινωνικού στόχου, αρχίζει να αναπτύσσεται στο ζευγάρι έντονο άγχος το οποίο μπορεί να δυσχεράνει ακόμη περισσότερο το πρόβλημα.

 

Υπάρχει η γενική άποψη ότι η συχνή σεξουαλική επαφή σ' ένα παντρεμένο ζευγάρι είναι δείγμα μιας πετυχημένης σχέσης. Η επιστημονική έρευνα δεν τεκμηριώνει αυτή την άποψη. Έχουν εντοπισθεί ζευγάρια τα οποία ενώ βιώνουν έναν αποτυχημένο γάμο ή μια αποτυχημένη σχέση, εντούτοις η σεξουαλική ζωή είναι η μόνη τους διέξοδος και εκτόνωση, και ο μόνος λόγος που διατηρούνται μαζί. Αυτές οι σχέσεις στην πλειοψηφία τους είναι καταδικασμένες γιατί το σεξ, παρόλη τη δυναμική του, δεν μπορεί από μόνο του να αναπτύξει ή να διατηρήσει μια σχέση ή ένα γάμο.

 

Η επιστημονική έρευνα αναφέρει πως τα παντρεμένα ζευγάρια και τα άτομα που συζούν, νιώθουν πως το σεξ στη σχέση τους είναι σημαντικά συνδεδεμένο με τον τρόπο που οι ίδιοι νιώθουν την ίδια τη σχέση τους γενικότερα. Πιο συγκεκριμένα, η σεξουαλική ικανοποίηση και οι σχετικοί παράγοντες όπως η σεξουαλική τρυφερότητα έχουν συνδεθεί με πολλούς δείκτες που μετρούν την ποιότητα της σχέσης, όπως η αγάπη, η αφοσίωση, ακόμη και η προβλεψιμότητα για το μέλλον της ίδιας της σχέσης στον χρόνο. Επίσης έχει αναφερθεί ότι η ποιότητα ενός γάμου, η οποία όπως προαναφέραμε επηρεάζεται σημαντικά από τη σεξουαλική ικανοποίηση που λαμβάνουν και τα δυο άτομα, είναι ο καλύτερος δείκτης ευτυχίας και επιτυχίας.

 

Έχει επίσης ερευνηθεί και αποδειχθεί πως οι άντρες και οι γυναίκες διαφέρουν τόσο στην δίψα για τη συχνότητα της σεξουαλικής πράξης όσο και στην σεξουαλική ικανοποίηση. Οι άντρες και οι γυναίκες εκφράζουν την σεξουαλικότητα τους με διαφορετικούς τρόπους. Οι σεξουαλικές προτιμήσεις και τα ενδιαφέροντα τους δεν είναι επίσης τα ίδια.

 

Σε ότι αφορά της ετεροφυλικές σχέσεις (άντρα με γυναίκα), οι περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι οι γυναίκες είναι πιο ικανοποιημένες από τη σεξουαλική τους ζωή παρά οι άντρες, και αυτό εξηγείτε αν λάβουμε υπόψη την αυξημένη επιθυμία των αντρών για περισσότερη συχνότητα και διάρκεια της σεξουαλικής πράξης.

 

Οι γυναίκες αναφέρουν ότι είναι ικανοποιημένες με το ποσοστό της σεξουαλικής πράξης στο γάμο τους αλλά ο μέσος όρος των αντρών επιθυμεί αύξηση της σεξουαλικής δραστηριότητας, καθ' όλα τα στάδια της σχέσης. Οι έρευνες, αναφέρουν επίσης, πως οι γυναίκες είναι αυτές που έχουν περισσότερες απαιτήσεις σε ότι αφορά τη ποιότητα του σεξ, παρά οι άντρες, και γι αυτό βαθμολογούν το σεξ στο γάμο τους πιο κάτω απ' ότι οι άντρες.

 

Οι ομοφυλόφιλοι (άντρες και γυναίκες) δείχνουν τόσο να αποκλίνουν όσο και να συγκλίνουν σε κάποιους τομείς με τους ετερόφυλους σε ότι αφορά τις σεξουαλικές τους σχέσεις. Όντως, λόγο του γεγονότος ότι οι ομοφυλοφιλικές σχέσεις αποτελούνται από άτομα του ίδιου φύλου, η σεξουαλικές τους συμπεριφορές και επιθυμίες βρίσκονται στον υπερθετικό βαθμό.

 

Παρά ταύτα οι ομοφυλόφιλοι άντρες, σε αντίθεση με τους ετερόφυλους, έχουν επτά φορές περισσότερες πιθανότητες να έχουν περισσότερους από ένα ερωτικούς συντρόφους παράλληλα, όπως επίσης και περισσότερες πιθανότητες να δημιουργήσουν ανοικτού τύπου σχέσεις με τους κατ' εξοχήν συντρόφους τους.

 

Όπως και οι άντρες, οι λεσβίες δίνουν την απαραίτητη σημασία στο ρόλο του σεξ μέσα στη σχέση, αλλά σε αντίθεση με τους άντρες, οι σεξουαλικές τους δραστηριότητες δεν έχουν σαν επίκεντρο τα γενετικά όργανα. Παρόλο που υπάρχει από πλευράς επιστημόνων μια συνεχιζόμενη έρευνα σε ότι αφορά τη σύγκριση των ετερόφυλων και λεσβίων γυναικών σε ότι αφορά τη συχνότητα και την ποιότητα των σεξουαλικών δραστηριοτήτων τους, η γενική και αποδεκτή εικόνα σε σχέση με τη κολπική ικανοποίηση, είναι πως σε αντίθεση με τις ετερόφυλες που επικεντρώνονται στο εσωτερικό του κόλπου, οι ομοφυλόφιλες γυναίκες δίνουν έμφαση περιμετρικά της περιοχής. Επίσης, σημαντική είναι η διαπίστωση πως η σεξουαλική δραστηριότητα της λεσβίας έχει σαν έμμεσο στόχο την ενδυνάμωση του συναισθήματος της αγάπης προς και από την ερωτική σύντροφο.

 

Τελειώνοντας, θα ήθελα πολύ απλά να αναφέρω πως ένα θέμα σαν την ανθρώπινη σεξουαλικότητα δεν μπορεί να εξαντληθεί στα στενά πλαίσια του υπάρχοντος χρόνου. Οι αναφορές που έγιναν πιο πάνω αποτελούν ένα μέρος και μια περίληψη από τις χιλιάδες των ερευνών και μελετών που γίνονται σ' ολόκληρο το κόσμο και έχουν σαν στόχο την εμβάθυνση των γνώσεων μας σ ένα θέμα τόσο περίπλοκο και όμορφο, με δυναμικές που συναρπάζουν όλους τους ανθρώπους.

Η απάντηση στην αχαριστία: Ζήστε με ακεραιότητα, μην απαρνηθείτε τον εαυτό σας

Όπως είπε ο Τολστόι, Μια μεγάλη καρδιά, καμία αγνωμοσύνη δε μπορεί να την κλείσει, καμιά αδιαφορία δε μπορεί να την κουράσει. Ωστόσο, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλές φορές μπορεί να αισθανθούμε ότι είμαστε μόνοι μας. Παρόλα αυτά πρέπει να γνωρίζουμε ότι το να ενεργεί κανείς με τιμιότητα έχει ένα τίμημα, και αν αυτό μπορεί να είναι ακόμη και η απογοήτευση, θα πρέπει να είμαστε έτοιμοι να το δεχτούμε. Είναι πάντα προτιμότερο να είσαι ο πραγματικός εαυτός σου παρά να νιώθεις ότι πηγαίνεις ενάντια στα «πιστεύω» σου.

 

Ωστόσο, για να καταφέρουμε να επιβιώσουμε σε αυτόν τον πολύπλοκο κόσμο και στις καθημερινές σχέσεις μας, είναι απαραίτητο να δημιουργήσουμε μια σειρά από συναισθηματικές και γνωστικές «άγκυρες», τις οποίες οφείλουμε να διατηρήσουμε για να αποφύγουμε τις περαιτέρω καταστροφικές συνέπειες.

 

Επειδή η καλοσύνη δεν είναι συνώνυμη της αφέλειας, αλλά του θάρρους να παραμείνουμε πιστοί στην καρδιά και τις αξίες μας:

• Δεν πρέπει να είμαστε διαρκώς εφησυχασμένοι. Δεν υπάρχει μεγαλύτερη πηγή πόνου από το να προσπαθεί κανείς να ευχαριστήσει ολόκληρο τον κόσμο.

• Προσπαθείστε να μην πηγαίνετε ενάντια στις δικές σας ανάγκες για να δράσετε βάσει «αυτού που πιστεύετε ότι οι άλλοι αναμένουν από εσάς». Η ζωή δεν είναι τόσο περίπλοκη.

• Δεν είναι χρήσιμο να παθαίνουμε εμμονή ότι πρέπει να ανταμοιβόμαστε για όσα κάνουμε. Η καλοσύνη δεν απαιτεί αποδείξεις, αρκεί να είναι σύντονη με τις αξίες μας.

• Να θυμάστε ότι η συνεχής προσφορά δεν ενισχύει την αυτοεκτίμηση. Μερικές φορές είμαστε υποχρεωμένοι να θάψουμε τις ψευδαισθήσεις μας. Μην διστάσετε να απομακρύνετε τον εαυτό σας από καταστάσεις που δύναται να σας βλάψουν. Θα κερδίσετε δύναμη και προσωπική ισορροπία.

• Τέλος, είναι σημαντικό να αντιληφθείτε ότι κάποιος που αγνοεί τις καθημερινές μικρές πράξεις αγάπης θα αδιαφορεί και για όλες τις υπόλοιπες, καθώς η πραγματική αγάπη δεν χρειάζεται σπουδαίες πράξεις για να αναγνωριστεί.