Η πολύπλοκη φύση και η αδυναμία εύρεσης καθολικών απαντήσεων

Ο άνθρωπος θεωρείται "ανώτερο ον": διαθέτει την ικανότητα να σκέφτεται και να οργανώνει το περιβάλλον του, όπως και να συμβιώνει σε μια σχέση, οικογένεια, κοινωνία. Όμως, πέρα από την "ανώτερη" μας φύση, είναι καλό να θυμόμαστε πάντα ότι δεν είμαστε όλη η φύση- δεν είμαστε η ίδια η φύση, αλλά μονάχα ένα κομμάτι αυτής. Και έτσι, πολλά πράγματα δεν μπορούν να καθοριστούν από εμάς ή δεν μπορούν να εξηγηθούν..

Μας διακρίνει μια πολυπλοκότητα. Ο τρόπος που μεγαλώνουμε, ο τρόπος που ερχόμαστε στη ζωή μέσα από το σώμα της μητέρας μας, ο τρόπος που αναπτύσσεται ο εγκέφαλος μας, ο τρόπος που κατά την εφηβεία ξεσπά η αλλαγή στο σώμα μας και άλλα πολλά είναι "πράγματα" που μπορούμε να γνωρίσουμε, να αναγνωρίσουμε, να προβλέψουμε- όμως δεν μπορούμε να τα εξηγήσουμε ή να τα αποδώσουμε σε κάτι, με βάση τουλάχιστον τη λογική μας. Είναι έτσι, γιατί η φύση ή ο Θεός καθόρισαν την μορφή τους.

Η πολυπλοκότητα της φύσης μας, όπως και των φαινομένων της ζωής μας φαίνεται και από την αδυναμία μας να βρούμε την ακριβή αιτία των καταστάσεων που αντιμετωπίζουμε. Δεν υπάρχει σαφής απάντηση στο "γιατί εγώ αντιμετωπίζω αυτό και εσύ εκείνο;". Δεν υπάρχει καν σαφής απάντηση στο "τι έχει οδηγήσει εμένα να αντιμετωπίσω αυτό που αντιμετωπίζω;"- δεν υπάρχει δηλαδή μια σχέση: αιτίου- αποτελέσματος.

Αντίθετα, εμπλέκονται πολλοί παράγοντες, οι οποίοι αλληλοσχετίζονται κάθε φορά με ένα μοναδικό τρόπο, έτσι ώστε να απαιτείται πάντα μια εξατομικευμένη διερεύνηση και εξήγηση. Όμως και πάλι, ενδέχεται να μην καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα. Ότι και να λέμε, τις πιο πολλές φορές υποθέτουμε ότι έχουμε ή βρήκαμε τις απαντήσεις. Και αυτό γιατί οι απαντήσεις οι δικές μου μπορεί να μην καλύπτουν εσένα, παρά μόνο εμένα.. Και την διαδικασία αυτή, που είναι πολύπλοκη, δεν μπορώ να μην την αποδώσω στη γενικότερη πολύπλοκη φύση μας, στη γενικότερη πολύπλοκη ζωή μας.

Με λίγα λόγια, τα ψυχικά φαινόμενα δεν είναι μαθηματικά και παράλληλα, όσο έξυπνοι και εύστοχοι και να είμαστε, δεν έχουμε απαντήσεις σε όλα. Κάποιες εμπειρίες, κάποια γεγονότα μας ξεπερνάνε.

Κάποιες εμπειρίες, κάποια γεγονότα συνδέονται δυναμικά μαζί μας, συσχετίζονται με πολλά κομμάτια του παρελθόντος μας, του παρόντος μας, του μέλλοντος μας, των αναγκών μας, των προσδοκιών μας, των συναισθημάτων μας.

Από την άλλη, κάποιες εμπειρίες, κάποια γεγονότα έρχονται και προστίθενται στις εμπειρίες μας με ένα τυχαίο τρόπο– απλά συμβαίνουν: συμβαίνουν για να μάθουμε, συμβαίνουν για να μας βελτιώσουν, συμβαίνουν για να μας δοκιμάσουν, συμβαίνουν για να μας τυραννήσουν, συμβαίνουν για να σκύψουμε το κεφάλι, συμβαίνουν για να συμβούν;

Αυτές είναι ερωτήσεις που επιδέχονται διαφορετικές απαντήσεις, ανάλογα με την κοσμοθεωρία που έχει ο καθένας μας. Ωστόσο, μπορούμε να φροντίσουμε να έχουμε μια κοσμοθεωρία που να μας κινητοποιεί για δράση και να ενδυναμώνει την ελπίδα μας.

Γενικά, είναι καλό να συμφιλιωθούμε με την αδυναμία μας να ξέρουμε πάντα και 100% γιατί μας συνέβη κάτι. Είναι καλό να συμφιλιωθούμε με την ιδέα ότι κάποια πράγματα μας συμβαίνουν, γιατί απλά μας συμβαίνουν, εστιάζοντας όχι στην αιτία τους αλλά στο τι μπορούμε να κάνουμε με αυτά στο "εδώ και το τώρα".

Είναι ακόμη, σημαντικό να βρούμε μια θεωρία, μια φιλοσοφία στο νόημα και στο σκοπό που έχουν οι διάφορες εμπειρίες της ζωής μας (ειδικά εκείνες που "μας στοιχίζουν"), έτσι ώστε να βοηθήσουμε τον εαυτό μας να συμφιλιωθεί με την πραγματικότητα και να προχωρήσει.

Επιπλέον, είναι καλό να γυρίσουμε πίσω- στη μετριοφροσύνη μας- και να σταματήσουμε να πιστεύουμε ότι "ξέρουμε τα πάντα και έχουμε μαγικές λύσεις", γιατί πολύ απλά κάτι τέτοιο είναι μια οφθαλμαπάτη.

Τέλος, είναι καλό να πιστέψουμε στην δύναμη μας να βρίσκουμε εμείς και μόνο εμείς τις απαντήσεις στα ερωτήματα που μας παρουσιάζονται στη ζωή, ακόμη κι αν δεν φτάνουμε πάντα σε απαντήσεις, ακόμη κι αν φτάνουμε μόνο σε κάποιες ιδέες προς επαλήθευση. Μάλιστα, κάτι τέτοιο είναι το καλύτερο, καθώς μας βοηθάει να μένουμε ανοιχτοί στα ερωτήματα, βρίσκοντας κι άλλες απαντήσεις καθώς ο χρόνος κυλάει, απομακρύνοντας μας από την ένταση της εμπειρίας και συντελώντας στην ωρίμανση μας.

Κάτι τελευταίο: υπάρχουν πάντα άνθρωποι που έχουν οφθαλμαπάτες και συγκεκριμένα την οφθαλμαπάτη του "ειδικού", του "έχοντα όλες τις απαντήσεις". Μην θυμώνεις μαζί τους, αλλά μην ακολουθείς τις απαντήσεις τους- τις διαταγές ή τις συμβουλές τους, αν πρώτα δεν εξετάσεις τον βαθμό συμφωνίας σου μαζί τους.

Έχε πάντα στο νου σου ότι ο μόνος ειδικός στη ζωή σου είσαι εσύ, ως ένα κομμάτι της πολύπλοκης ανθρώπινης και μη φύσης, ως ένα κομμάτι της ζωτικής ενέργειας του σύμπαντος, ως ένα κομμάτι και μια ολότητα του εαυτού σου.

Ο ιδεαλισμός του George Berkeley

Ίσως όλοι να δεχόμαστε ότι οι αισθήσεις μας μάς προσφέρουν μια νοητική εικόνα του κόσμου, αλλά δεν σημαίνει ότι κατανοούμε όλοι τι συνεπάγεται αυτό. Σημαίνει ότι έχουμε έμμεσα μόνο επίγνωση του κόσμου, μέσω εσωτερικών, νοητικών του αναπαραστάσεων. Αν είστε σκεπτικιστής, μπορεί να αναρωτιέστε πως ξέρουμε ότι οι νοητικές μας εικόνες αναπαριστούν πραγματικά όσα υπάρχουν εκεί έξω.

Η εκπληκτική απάντηση του Τζορτζ Μπέρκλεϊ (1685 – 1753 Αγγλο- Ιρλανδός φιλόσοφος, μαθηματικός και επίσκοπος της Αγγλικανικής εκκλησίας) σ αυτό το σκεπτικιστικό προβληματισμό ήταν ο ιδεαλισμός – δηλαδή το ότι αρνήθηκε την ύπαρξη των πάντων, εκτός από τα μυαλά μας και τις ιδέες που υπάρχουν μέσα τους.

Δεν υπάρχει περιθώριο για σκεπτικισμό σχετικά με τον εξωτερικό κόσμο, διότι δεν υπάρχει εξωτερικός κόσμος, δεν υπάρχει ύλη που να στηρίζει την εμπειρία μας. Κατά μια έννοια, εξακολουθούν να υπάρχουν πράγματα. Ομαδοποιούμε τις αισθητικές εμπειρίες μας που συμβαίνουν τακτικά και τους δίνουμε ονόματα. Το «μήλο» είναι το όνομα που έχουμε δώσει σε μια συλλογή συνεχών αισθήσεων του γλυκού, του κόκκινου και του τραγανού.

Αυτό είναι όλο κι όλο το μήλο, σύμφωνα με τον Μπέρκλεϊ. Το να υποθέσουμε ότι υπάρχει κάτι περισσότερο, κάτι εκεί έξω, είναι υπέρβαση των τεκμηρίων της εμπειρίας μας.

Ακόμα χειρότερα, σημαίνει ότι κάνουμε την παράλογη σκέψη ότι η γλυκύτητα μπορεί να υπάρχει άγευτη, ότι το κόκκινο μπορεί να υπάρχει ανείδωτο.

Αν διαφωνείτε, έχετε κατά νου ότι εσείς είστε αυτός που ισχυρίζεται ότι υπάρχει κάτι περισσότερο, κάποιο υλικό υπόστρωμα πέρα από τα τεκμήρια των αισθήσεών μας. Το βάρος της απόδειξης, θα έλεγε ο Μπέρκλεϊ, πέφτει σ' εσάς

Ο έρωτας και η αγάπη, δεν είναι αρρώστια για να περάσει

Ο έρωτας και η αγάπη, δεν είναι αρρώστια για να περάσει. Αλλά είναι πηγή ζωής. Ο έρωτας και η αγάπη υπήρχαν πριν να έρθουμε εμείς στη ζωή. Συνεργάστηκαν για να έρθουμε στην ζωή και το ζητούμενο είναι να είναι μαζί μας σε όλη μας τη ζωή.

Μαγικό δεν είναι; Το δεδομένο να έχει γίνει ζητούμενο;

Να είναι όλα δεδομένα πριν να έρθουμε εμείς. Να είναι ο έρωτας και η αγάπη δεδομένα καθώς χωρίς αυτά δεν θα υπήρχε ζωή και εμείς να τα έχουμε μετατρέψει σε ζητούμενα;

Δύο δεδομένα που είναι ενωμένα. Καθώς μόνο ενωμένα μπορούν να μας δώσουν το απόλυτο. Εμείς όμως δεν τα έχουμε ενωμένα και έτσι δεν ζούμε το απόλυτο, αλλά το άλυτο. Καθώς όλα μας τα προβλήματα καταλήγουν να μοιάζουν άλυτα.

Ο έρωτας και η αγάπη είναι δύο ισχυρές ενέργειες οι οποίες δημιουργούν τις προϋποθέσεις για να υπάρχουν όλα γύρω μας. Δεν έχουν ημερομηνία λήξης, ούτε είναι σαν ασθένεια που θα περάσει. Γιατί όταν αυτά περνούν τότε ενεργοποιείται η ασθένεια μέσα μας. Νοσώ γιατί μία από αυτές τις ισχυρές ενέργειες δεν είναι ενωμένες μέσα μου.

Ο έρωτας και η αγάπη ενωμένα κάνουν το αδύνατο να γίνει δυνατό. Όταν υπάρχουν ενωμένα, ακόμη και να μην υπάρχουν οι προϋποθέσεις, η ένωσή τους δίνει την πρόσβαση για να υπάρξουν οι προϋποθέσεις.

Ο έρωτας και η αγάπη όχι όμως οδηγός εκμετάλλευσης ή σκληρότητας ή εξουσίας, αλλά η μεγαλύτερη πηγή ελευθερίας. Ο έρωτας και η αγάπη είναι Πηγή αστέρευτη, είναι Πηγή Αιώνια, είναι Πηγή Αναγέννησης. Ο έρωτας και η αγάπη, δεν είναι φόβος, δεν είναι φθόνος, δεν είναι ζήλια, δεν είναι θυμός. Γιατί τότε θα είναι εξουσία. Και κάθε τι που το εξουσιάζει ο άνθρωπος, δεν το αγαπά. Γιατί όταν εξουσιάζω θέλω να φυλακίσω, να εγκλωβίσω και τότε αυτό που αγαπώ πεθαίνει.

Το πώς η αγάπη και ο έρωτας είναι Πηγή Αιώνια μας το δείχνει η ανάσα μας. Όταν η ανάσα μας φυλακίζεται μέσα σε φόβο, σε φθόνο, σε ζήλια και σε θυμό, τότε εμείς είμαστε φυλακισμένοι και σκλαβωμένοι. Γιατί δεν έχουμε γνωρίσει αυτή την Πηγή Αιώνιας ελευθερίας.

Αγάπη + Έρωτας = ευαισθησία, χαρά, αισιοδοξία, εσωτερική δημιουργία, εσωτερική γαλήνη.

Αγάπη + έρωτας όχι δεν είναι μέσα στα ζευγάρια, δεν αφορά τις συντροφικές μας σχέσεις. Αλλά αφορά την πιο σημαντική σχέση με τον εαυτό μας. Και γίνονται αυτά τα δύο, μόνιμη αίσθηση δημιουργικής προσφοράς για όλους.

Με έρωτα + αγάπη όταν περιβάλλω τα πάντα το κακό δεν υπάρχει πια. Δεν υπάρχει ανάγκη για εξουσία, δεν υπάρχει ανάγκη για δέσμευση.

Η αγάπη + ο έρωτας ενώνονται και θα ενώνονται για να μας οδηγήσουν να συναντήσουμε την ψυχή μας. Και όταν κάθε τι το κάνω με αυτούς τους εσωτερικούς οδηγούς, όλα θα μυρίζουν άνοιξη.

Ο Πνευματικός Άξονας του Κόσμου

Από τα αρχαία χρόνια οι άνθρωποι πίστευαν ότι ο κόσμος στον οποίο ζούμε δεν ήταν ο μόνος που υπήρχε. Αναγνώριζαν τον κόσμο των πνευμάτων ή Κάτω Κόσμο και τον κόσμο των Θεών ή Πάνω Κόσμο. Αυτό λόγω της ζωής τους στη Γη, η οποία από πάνω είχε τον άπιαστο Ουρανό και από κάτω το νερό, τη γη, τα σπήλαια. Αυτά οδήγησαν στην σκέψη ότι υπήρχαν διάφοροι κόσμοι, όχι μόνο κυριολεκτικά, αλλά και πνευματικά. Συνδετικός κρίκος όλων αυτών ήταν ο Άξονας του Κόσμου.

Ο Άξονας του Κόσμου από τους παλαιούς πολιτισμούς έχει ποίκιλλες μορφές. Ωστόσο η γενική εικόνα είναι μια τομή η οποία διαπερνά όλα τα «σύμπαντα», όλους τους κόσμους και παράλληλα τους ενώνει. Πολλοί πολιτισμοί έδωσαν με διαφορετικά λόγια αυτόν ακριβώς τον σύνδεσμο των κόσμων μέσω του Άξονα.

Στον πνευματικό χώρο, η ένωση γινόταν μέσω ειδικών τελετουργιών που «ανύψωναν» την πνευματικότητα, ώστε η συνείδηση να μπορέσει να ταξιδέψει στους άλλους κόσμους μέσω του άξονα, σε χώρους μεγάλης πνευματικότητας. Αρχικά οι χώροι αυτοί ήταν φυσικοί, όπως ένα πολύ μεγάλο δέντρο, ή ένα πολύ ψηλό βουνό, αργότερα όμως με την ανάπτυξη της τεχνολογίας, οι ιεροί αυτοί χώροι κατασκευάζονταν.

Ο ΑΞΟΝΑΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΣΤΙΣ ΘΡΗΣΚΕΙΕΣ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΩΝ.
Ο Άξονας του Κόσμου είναι κοινή ιστορία και κοινή πεποίθηση σε όλες τις θρησκείες της Γης. Ας πάρουμε κάποια παραδείγματα των πιο γνωστών Αξόνων.

YGGRASILL
Στην Σκανδιναβική μυθολογία ο Άξονας του Κόσμου έχει την μορφή του Ύγκντρασιλ, του γιγαντιαίου δέντρου το όποιο ένωνε όλους τους κόσμους της σκανδιναβικής μυθολογίας.Στον κορμό του δέντρου υπάρχουν ο Κόσμος των Ανθρώπων (Miðgarðr στα αρχαία σκανδιναβικά, Μιντγκαρντ) που περιβάλλεται από απέραντη θάλασσα, ο Κόσμος των Γιγάντων (Jotunheimr ) από βράχους και πάγους και ο Κόσμος των Νάνων (Niðavellir ή Νινταβέλιρ) που αλλιώς λέγεται και Σκοτεινός Κόσμος (Myrkheimr).

Στα κλαδιά του δέντρου απλώνονται οι κόσμοι των «ανώτερων» ειδών της σκανδιναβικής μυθολογίας, οι θεοί και τα ξωτικά. Έτσι έχουμε, τον Κόσμο των θεών Εσίρ (Asgård),, φιλοπόλεμοι θεοί με αρχηγό τον Όντιν, τον κόσμο των Βανίρ (Vanaheimr), των φιλειρηνικών θεών της γεωργίας και της φύσης, με κύριους τον Φρέιρ, την Φρέγια και τον Νγιορντ και τον Κόσμο των Ξωτικών (Álfheimr).

Στις ρίζες του δέντρου βρίσκονται οι πιο σκοτεινές οντότητες. Το βασίλειο των νεκρών (Helgardh), το βασίλειο του πάγου (Niflheimr) και το βασίλειο της φωτιάς (Múspellsheimr).

ΟΡΟΣ ΦΟΥΤΖΙ
Αυτό το επιβλητικό βουνό έχει μείνει στην παράδοση της Ιαπωνίας ως ένας Άξονας του Κόσμου. Το όρος Φούτζι στην πραγματικότητα είναι ένα ενεργό ηφαίστειο, η δραστηριότητα του οποίου και το μεγάλο του μέγεθος για τα μέτρα της χώρας οδήγησαν στην θεοποίηση του.

Στην θεογονία της Ιαπωνίας η θεά του Φούτζι παντρεύτηκε τον Νινίγκι, εγγονό της θεάς Αματεράσου και πρώτος άρχοντας της Ιαπωνίας. Το Φούτζι ενώ ξεκινά όντας στοιχείο της ιδιαίτερης θρησκείας της Ιαπωνίας, του Σιντοϊσμού, θεωρείται ιερό και στην εισαγόμενη θρησκεία τον Βουδισμό, δίνοντας του παραπάνω κύρος και μυστήριο.

Σταυρός
Στον Χριστιανισμό ο σταυρός είναι ο άξονας του κόσμο όπου η επαφή μας με το έδαφος δίνει τη θέση της στο άυλο, στον ουρανό και την φώτιση. Ο «δανεισμός του σταυρού» προέρχεται από την τομή του κύκλου των εποχών και των ζωδίων και γι’ αυτό το λόγο αρκετοί δέχονται πως ο σταυρός αποτελεί σύβολο πνευματικότητας εν γένει, ασχέτως του εάν πλέον χρησιμοποιείται κυρίως από τον Χριστιανισμό.

Ως σύμβολο, όμως επεριέχει εκείνη την δύναμη, τον σύνδεσμο μεταξύ των εποχών και του χρόνου (των ηλιοστασίων) και των ζωδιακών απόκρυφων ιδιοτήτων. Ας μη ξεχνάμε φυσικά ότι οι αστερισμοί στον ουρανό βοηθούσαν στον προσανατολισμό των ανθρώπων από τα αρχαία χρόνια. Ο «σταυρός», η τομή του ζωδιακού κύκλου, αποτέλεσε την ένωση της γης (των ανθρώπων) με τον ουρανό και τους αστερισμούς, ως σύμβολο παγανιστικό.

Τοτέμ
Το τοτέμ αποτελούσε το πνεύμα φύλακα της κάθε φυλής, σε σαμανικές και ανιμιστικές φυλές, όπως παραδείγματος χάριν στις πιο γνωστές σε μας Ιθαγενείς φυλές της Αμερικής, αλλά και σε πληθώρα φυλών σε Αφρική, Ασία και Ευρώπη.

Τα τοτέμ εθεωρείτο πως ήταν πνεύματα ζώων που προστάτευαν κάθε φυλή, αλλά και αποτελούσαν συνδετικό κρίκο της επίγειας ζωής με τον κόσμο των πνευμάτων. Δεήσεις και προσφορές γινόντουσαν συχνά, ενώ ο σαμάνος-μάγος της φυλής μέσω εκστασιακών πρακτικών ερχόταν σε επαφή με τα πνεύματα και το τοτεμ, το πνεύμα προστάτης δηλαδή καλούντο να τον «προστατεύσει» στο ταξίδι αυτό «στον χώρο και τον χρόνο» μιας και ο σαμάνος εισερχόταν σε έναν άλλο κόσμο που δεν ήταν δικός του. Το τοτεμ έτσι αποτελούσε τον άξονα εκείνο από τον οποίο ο σαμάνος μπορούσε να μεταβεί σε άλλες πραγματικότητες, σε άλλους χωροχρόνους και να αντλήσει πληροφορίες ε φύλακα οδηγό το τοτεμ της φυλής του.

Φωτιά
Το ίδιο με το τοτεμ, ισχύει και για την χρήση της φωτιάς. Η φωτιά από τότε που ανακαλύφθηκε από τον πρώτο ανθρωπίδα, θεοποιήθηκε. Η δύναμη της, καταστροφική μα και προστατευτική μαζί της έδωσε θέση στην ιεροποίηση των στοιχείων της φύσης. Η φωτιά εξαπλωνόταν στον ουρανό, μεταφέροντας την γήινη θέληση. Έτσι θεωρήθηκε ένα μέσο μεταξύ γης και ουρανού.

Όπως η χρήση του τοτεμ, η χρήση της φωτιάς έγινε από φυλές ανιμιστικές ή σαμανικές, αποδίδοντας αυτή την φορά στην Φωτιά το θεϊκό. Κατά τον ίδιο τρόπο ο σαμάνος εισερχόταν σε μία κατάσταση όπου γινόταν ευαίσθητος σε πνευματικά ερεθίσματα για να κατευθυνθεί μέσω της καιόμενης φωτιάς έξω από τον κόσμο του.

O χορός γύρω από την φωτιά από τις φυλές αυτές ήταν συνηθισμένος, μιας και ο χορός έδινε την απαραίτητη «ενέργεια» σε κάποια πρακτική. Ο χορός για αυτό το λόγο, επίσης θεωρήθηκε ιερός, μιας και θέτει τον άνθρωπο πιο κοντά με το άγνωστο, με το «θείο», με την ενέργεια του «Όλου».

IΕΡΟΙ ΤΟΠΟΙ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ ΟΙΚΟΔΟΜΗΜΑΤΑ
Οι εποχές πέρασαν και ο άνθρωπος πια κατέστη ικανός να οικοδομεί και να δημιουργεί οικοδομήματα, τόπους λατρείας. Αυτά τα οικοδομήματα έπρεπε να είναι ψηλά, επιβλητικά ως μέσα του Άξονα, μέσα από τα οποία οι ιερείς θα ήταν σε θέση να συνεχίσουν να έρχονται σε επαφή με τους άλλους κόσμους και με τα πνεύματα.

Έτσι σχεδόν όλοι οι πολιτισμοί, έχουν να δείξουν τέτοιου είδους οικοδομήματα. Μέρη ιερά, όπου πίστευαν ότι ο άνθρωπος μπορεί να έρθει σε επαφή με το θείο και να ζητήσει καθοδήγηση.

Μυστήρια της ανθρωπότητας: Γιατί οι πρόγονοι μας τρυπούσαν τα κρανία τους;

Πριν από χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι προσπάθησαν να γιατρέψουν διάφορες ασθένειες τρυπώντας το κρανίο του εγκεφάλου τους. Η μέθοδος αυτή ονομάζεται τρυπανισμός και χρονολογείται ήδη από τη Νεολιθική εποχή. Παρότι σήμερα γνωρίζουμε αρκετά πράγματα για αυτόν, νέα αρχαιολογικά ευρήματα περιπλέκουν τα δεδομένα, δημιουργώντας μυστήριο γύρω από αυτόν.

 

Τι είναι ο τρυπανισμός;

 

Τρυπανισμός ονομάζεται η χειρουργική τεχνική κατά την οποία διανοίγεται μια οπή σε οστό του κρανίου, με σκοπό την πρόσβαση στον εγκέφαλο. Ο πιο συνηθισμένος τρόπος διάνοιξης του κρανίου ήταν με δράπανο, όμως οι αρχαιότεροι τρυπανισμοί γίνονταν με μαχαίρι από πυρόλιθο. Οι οπές που δημιουργούνται με αυτόν το δράπανο ήταν κυκλικές, ενώ οι οπές που γίνονταν με μαχαίρι ήταν τετράγωνες.

 

Πότε και που εμφανίστηκε;

 

Σύμφωνα με τα αρχαιολογικά ευρήματα, ο τρυπανισμός εμφανίστηκε κατά τη Νεολιθική εποχή. Το αρχαιότερο εύρημα χρονολογείται μεταξύ του 8.000 και 7.600 πΧ και εντοπίστηκε στην Ουκρανία. Ευρήματα έχουν βρεθεί και στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Αφρική, την Αμερική και τη Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας. Εξάλλου ο Ιπποκράτης είχε δώσει σαφείς οδηγίες για την συγκεκριμένη χειρουργική τεχνική στο κείμενό του «Περί των εν τη Κεφαλή Τραυμάτων». Εκεί, ο ίδιος κάνει αναφορά στο «τρύπανον», το εργαλείο που χρησιμοποιούνταν, από το οποίο και πήρε την σημερινή του ονομασία η συγκεκριμένη τεχνική. Ο Ιπποκράτης στη συνέχεια «κληρονόμησε» τον τρυπανισμό στον Γαληνό, και έτσι η τεχνική παρέμεινε «ζωντανή» και κατά τον Μεσαίωνα. Υπάρχουν μάλιστα ενδείξεις ότι λαμβάνει χώρα ακόμα και σήμερα σε ορισμένες περιοχές του κόσμου.

 

Ποια η χρήση του;

 

Οι ειδικοί εκτιμούν πως στόχος ήταν η αντιμετώπιση τραυμάτων, αιματωμάτων ή ψυχιατρικών προβλημάτων. Αρχαιολογικά ευρήματα από την Αφρική και την Πολυνησία δείχνουν ότι η μέθοδος χρησιμοποιούνταν για για την αντιμετώπιση πονοκεφάλων. Σήμερα, σύμφωνα με το BBC, νέα στοιχεία ρίχνουν μάλλον περισσότερο… σκοτάδι παρά φως σε όσα γνωρίζαμε για τον τρυπανισμό, καθώς τα ευρήματα δείχνουν η τεχνική να χρησιμοποιούνταν και σε υγιή άτομα σε μυστηριώδεις τελετουργίες.

 

Τα νέα ευρήματα

 

Όλα ξεκίνησαν το 1997, όταν αρχαιολόγοι εντόπισαν 35 ανθρώπινα οστά σε ανασκαφή στη νότια Ρωσία. Οι ταφές είχαν γίνει ανάμεσα στο 5.000 με 3.000 πΧ και επιφύλασσαν μια έκπληξη: Σε έναν από τους τάφους ήταν θαμμένοι τρεις άνδρες, δύο γυναίκες, μια έφηβη και ένα βρέφος – Όλοι τους, πλην του βρέφους- είχαν τρύπες στην κορφή του κρανίου τους. Μόνο που, όπως διαπίστωσε η ανθρωπολόγος Έλενα Μπατίεβα, αυτές οι τρύπες ήταν ασυνήθιστες.

 

Το μυστήριο

 

Τα τέσσερα κρανία που εντοπίστηκαν στη Ρωσία είχαν υποστεί τρυπανισμό σε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο σημείο, και συγκεκριμένα στο οβελιαίο. Ένα λάθος του τρυπανιστή θα μπορούσε να φέρει ανεπανόρθωτες εγκεφαλικές βλάβες, ακόμα και τον θάνατο. Τα νέα ευρήματα θύμιζαν αρκετά εκείνα που είχαν εντοπιστεί σε μια ανασκαφή στην περιοχή το 1974, όταν ένα από τα κρανία βρέθηκε να είχε τρυπηθεί στο οβελιαίο. Αυτό που μάλιστα διαπιστώθηκε στη συνέχεια ήταν ότι οι άνθρωποι της τελευταίας ανασκαφής ήταν απολύτως υγιείς και οι περισσότεροι πέθαναν λίγες εβδομάδες μετά την επέμβαση. «Περίεργες» τρύπες εντοπίστηκαν και το 2011, κάπου ανάμεσα στη Ρωσία και τη Γεωργία. Γιατί λοιπόν τόσοι υγιείς άνθρωποι να ρίσκαραν να τρυπηθούν στο πιο ευαίσθητο τμήμα του εγκεφάλου τους;

 

Το σενάριο των τελετουργιών

 

Τα τελευταία χρόνια, το μυστήριο γύρω από τον τρυπανισμό μεγαλώνει ολοένα και περισσότερο. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι εκτός από περιπτώσεις ιατρικής φύσης, ο τρυπανισμός χρησιμοποιούνταν για την βελτίωση των νοητικών δεξιοτήτων. Εξάλλου δεν είναι λίγοι εκείνοι οι ιατροί που ακόμα και σήμερα προτείνουν τον τρυπανισμό ως μέθοδο τόνωσης του εγκεφάλου. Ωστόσο, η τεχνική θεωρείται ψευδοεπιστημονική. Ένα άλλο σενάριο είναι ότι -τουλάχιστον κατά την προϊστορική περίοδο- η μέθοδος χρησιμοποιούνταν σε τελετουργίες άγνωστης φύσης. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι μέσω του ανοίγματος των κρανίων, οι προϊστορικοί άνθρωποι προσπαθούσαν να απελευθερώσουν το νου από τα «κακά πνεύματα».

Τα παιδιά μαθαίνουν στο σχολείο καλύτερα τα μαθηματικά... εν κινήσει

Τα παιδιά εμφανίζουν καλύτερες σχολικές επιδόσεις στα μαθηματικά, όταν τα μαθαίνουν εν κινήσει, εμπλέκοντας όλο το σώμα τους στη μαθησιακή διαδικασία, σύμφωνα με μια νέα δανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή Γιάκομπ Βίνεκε, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό νευροεπιστήμης "Frontiers of Human Neuroscience", πειραματίσθηκαν επί έξι εβδομάδες με τρεις ομάδες 165 μαθητών δημοτικού, στους οποίους εφάρμοσαν διάφορες μεθόδους εκμάθησης των μαθηματικών.

Στη μία ομάδα χρησιμοποιήθηκε μία τεχνική που ενέπλεκε όλο το σώμα των μαθητών. Τα θρανία τραβιούνταν στην άκρη και η διδασκαλία γινόταν μόνο στο πάτωμα ή ελεύθερα στο χώρο, με τους μαθητές να προσπαθούν να λύσουν προβλήματα σχηματίζοντας σχήματα (π.χ. τρίγωνα) ή αριθμούς είτε με το δικό τους σώμα, είτε χρησιμοποιώντας ο ένας το σώμα του άλλου, όταν έπρεπε να κάνουν προσθαφαιρέσεις.

Η δεύτερη ομάδα έκανε καθιστικό μάθημα, αλλά εφάρμοσε τουβλάκια «λέγκο» για να λύσει αριθμητικά ή γεωμετρικά προβλήματα, ενώ η τρίτη ομάδα των μαθητών έκανε το συμβατικό μάθημα σε θρανία, χρησιμοποιώντας μολύβι, χαρτί, χάρακες κλπ.

Διαπιστώθηκε ότι, έπειτα από έξι εβδομάδες, τις καλύτερες επιδόσεις στα διαγωνίσματα είχαν οι μαθητές της πρώτης ομάδας, που είχαν μάθει με σωματικό τρόπο. Η απόδοσή τους στα μαθηματικά εμφάνιζε βελτίωση περίπου 8% σε σχέση με την αρχή της έρευνας και ήταν διπλάσια σε σχέση με τη δεύτερη ομάδα με τα τουβλάκια. Η τρίτη και πιο συμβατική ομάδα εμφάνιζε την μικρότερη βελτίωση.

«Τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερο, εάν κινούνται και χρησιμοποιούν όλο το σώμα τους για να μάθουν», τόνισε ο Βίνεκε.

Σύνδεσμος για την πρωτότυπη επιστημονική εργασία: http://journal.frontiersin.org/article/10.3389/fnhum.2016.00645/full

Τί μπορεί να προκαλέσει άγχος σε ένα παιδί

Το άγχος, δυστυχώς, δεν είναι χαρακτηριστικό μόνο των ενηλίκων. Μπορεί κάλλιστα να κατακλύσει και τις παιδικές ψυχές και καμιά φορά να προέρχεται από αιτίες που δύσκολα θα φανταζόταν κανείς. Για να βοηθήσετε το μικρό σας να αποβάλλει την ένταση, αυτό που έχετε να κάνετε είναι να μειώσετε την επιρροή των παραγόντων που την προκαλούν.

Αγχωμένοι γονείς

Ακόμα και όταν νομίζετε ότι κρύβετε καλά το άγχος ή την έντασή σας, εκείνα χτυπούν υπόγεια όχι μόνο εσάς αλλά και το μικρό σας. Επομένως το πρώτο βήμα είναι να εντάξετε στην καθημερινότητά σας τεχνικές χαλάρωσης (βαθιές αναπνοές, διαλογισμό, γιόγκα) και το δεύτερο να μην κρύβετε τα συναισθήματά σας από το παιδί σας γιατί πάντα πιάνει στον αέρα ότι κάτι δεν πάει καλά και αυτό έχει αντίκτυπο στην δική του ψυχολογία. Αν είστε κουρασμένοι, αγχωμένοι ή είχατε μια άσχημη ημέρα, εξηγήστε τα συναισθήματά σας στο μικρό σας για να καταλάβει ότι δεν φταίει εκείνο για τη διάθεσή σας.

Πρωινό χάος

Μια χαοτική πρωινή ρουτίνα, όπου τρέχετε διαρκώς για να προλάβετε και φωνάζετε στο παιδί σας να βιαστεί ή ανυπαρξία πρωινής ρουτίνας, μπορεί να εκτοξεύσει το άγχος του παιδιού σας στα ύψη. Φροντίστε να έχετε κοιμηθεί καλά το προηγούμενο βράδυ γιατί όσο πιο κουρασμένοι τόσο πιο ανυπόμονοι γίνεστε. Φτιάξτε επίσης ένα πρόγραμμα για το πρωινό, με πέντε περίπου απλά βήματα και κρεμάστε στο δωμάτιο του μικρού σας ώστε να γνωρίζει τι έχει να κάνει. Οι προσταγές τύπου «βιάσου» δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα μιας και θα χρειαστεί να του εξηγήσετε με πιο συγκεκριμένο τρόπο σε πόση ώρα πρέπει να είναι έτοιμο (π.χ. μέχρι το τέλος ενός τραγουδιού που γνωρίζει).

Μικρές αποτυχίες

Αν δεν τα καταφέρει κάπου, είναι πιθανόν να κατακλυστεί από άγχος. Η «αποτυχία» μπορεί να αφορά σε κάποιο άθλημα ή δραστηριότητα που ακολουθεί ή ακόμα και στο ότι δεν το κάλεσαν στο πάρτυ του σχολείου. Μην προσπαθήσετε να υποβιβάσετε τα συναισθήματά του. Αντιθέτως κάντε του ερωτήσεις για το πόσο πραγματικά ήθελε τα παραπάνω. Όταν είναι πιο ήρεμο, αναλάβετε δράση. Καλέστε το παιδί που οργάνωσε το πάρτι για παιχνίδι στο σπίτι σας και μιλήστε με τον προπονητή του για το πώς να βελτιώσει τις επιδόσεις του.

Πίεση από συνομηλίκους

Η πίεση από τους συνομηλίκους και η ενδοσχολική βία ευθύνονται για υψηλά επίπεδα άγχους από μέρους του παιδιού που τις υπόκειται. Προσπαθήστε να μάθετε τι συμβαίνει. Ένας τρόπος είναι να το ρωτάτε κάθε βράδυ ποια είναι η καλύτερη και ποια η χειρότερη εμπειρία της ημέρας. Αν σας αποκαλύψει ότι κάποιος το κορόιδεψε ή ήταν κακός μαζί του, πάρτε το στα σοβαρά. Αν εμπιστεύεστε τα συναισθήματά του, θα μάθει και εκείνο να τα εμπιστεύεται.

Υπερφορτωμένο πρόγραμμα

Από το σχολείο στο μάθημα κιθάρας και από εκεί στο κολυμβητήριο; Μήπως θα πρέπει να χαλαρώσετε λίγο το καθημερινό του πρόγραμμα; Είναι σημαντικό να έχει χρόνο και για παιχνίδι, το οποίο είναι σημαντικό για να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του αλλά και ελεύθερο χρόνο για να συζητάτε, να τρώτε παρέα και γενικά να βρίσκεστε οικογενειακά.

Μετακόμιση και αλλαγή σχολείου

Κάθε αλλαγή μπορεί να προκαλέσει άγχος στο μικρό σας, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για μια μετακόμιση σε ένα καινούργιο σπίτι και σε ένα νέο σχολικό περιβάλλον. Φροντίστε να το προετοιμάσετε για την επερχόμενη αλλαγή εστιάζοντας στα καινούργια πράγματα που θα γνωρίσει και όχι σε όσα θα αφήσει πίσω του. Παρουσιάστε τα θετικά και αφήστε το να εμπλακεί στην μετακόμιση. Βρείτε τρόπους επίσης για να διατηρήσει επικοινωνία με τους παλιούς του φίλους.

Καβγάς

Η σχέση με το σύντροφό σας είναι κομβική για την ψυχολογία του παιδιού σας. Είναι φυσικό ότι ένας καβγάς, οι φωνές, οι άσχημοι χαρακτηρισμοί, του δημιουργούν ένταση και άσχημα συναισθήματα. Σε περίπτωση που συμβεί κάτι από τα παραπάνω, φροντίστε να του εξηγήσετε ότι είχατε μια διαφωνία με τον σύντροφό σας αλλά ότι τώρα είστε εντάξει.

Νέο μέλος στην οικογένεια

Ένα νέο αδερφάκι ή ένας θετός γονιός ενδέχεται να προκαλέσουν άγχος σε ένα παιδί καθώς βλέπει την καθημερινότητά του να αλλάζει. Προετοιμάστε το για την έλευση του νέου μέλους και ταυτόχρονα δείξτε του ότι συνεχίζει να είναι ένα σημαντικό πρόσωπο στη ζωή σας, περνώντας χρόνο οι δύο σας. Έτσι θα νιώσει ότι ελέγχει την κατάσταση και ότι οι αλλαγές δεν θα επηρεάσουν τη μεταξύ σας σχέση.

Ένας ρομποτικός... ζωολογικός κήπος!

Ένας ρομποτικός... ζωολογικός κήπος!

 

ArcaBoard: Η σανίδα που αιωρείται πάνω από οποιαδήποτε επιφάνεια

Η εταιρεία ArcaSpace θέλοντας να συμμετάσχει στην φετινή μόδα των hoverboards έχει κατασκευάσει το ArcaBoard, μία σανίδα που αιωρείται πάνω από οποιαδήποτε επιφάνεια.

Τα hoverboards έκαναν την εμφάνισή τους μέσα στο 2015. Σε αυτό το έτος είδαμε τα Segways (που δεν αιωρούνται πραγματικά), καθώς και το μηχάνημα της Lexus που έκανε μεν τρομερή εμφάνιση αλλά θα πρέπει να βρίσκεται πάνω σε μία ειδική μαγνητική επιφάνεια για να λειτουργήσει.

Σε αντίθεση όλων αυτών, έρχεται το ArcaBoard που μπορεί να αιωρηθεί και να οδηγηθεί πάνω από οποιαδήποτε επιφάνεια. Σύμφωνα με την κατασκευάστρια εταιρεία, την ArcaSpace, το μηχάνημά της μπορεί να ίπταται πάνω από τη γη, το νερό, το χιόνι ή τον πάγο, αν και όπως φαίνεται στο σχετικό βίντεο το δοκιμάσανε μόνο πάω από στερεό έδαφος.

Πρόκειται για μία συσκευή που καταφέρνει να πετάει από την ώση 36 ηλεκτρικών ανεμιστήρων, που συνολικά αποδίδουν 195 κιλά ώση ή 272 ίππους. Υπάρχει ενσωματωμένη επίσης κάποια τεχνολογία αυτο-εξισορρόπησης (πιθανόν κάποια γυροσκόπια) για να σας κρατάει σταθερά και μπορεί να πετάξει για έξι λεπτά.

Είναι εύκολο να αντιληφθούμε ότι πρόκειται για ένα προϊόν το οποίο δεν φαίνεται να είναι πολύ χρήσιμο, αλλά το ArcaBoard είναι το πιο κοντινό σε ένα hoverboard, έτσι όπως το φανταζόμαστε από την ταινία “επιστροφή στο μέλλον”.

Αν παρόλα αυτά θέλετε να έχετε στα χέρια σας αυτό το πρώιμο hoverboard, η ArcaSpace μπορεί να σας το διαθέσει στην φιλική τιμή των $19.900 μόνο. Προς το παρόν, δεν μπορείτε να κάνετε ολοκλήρωση της παραγγελίας σας μέσα από τη ιστοσελίδα της ArcaSpace, αλλά, αν καταφέρετε και το πάρετε και ανεβάσετε βιντεάκια με τα κατορθώματά σας, να είστε σίγουροι ότι θα κάνετε τρελά views.

Δείτε παρακάτω το σχετικό βίντεο:

 

Εκπληκτικά πλάνα: Πώς κινείται η Γη;

Η Γη, το μοναδικό ουράνιο σώμα που φιλοξενεί ζωή σε αυτό τον γαλαξία για τους εξωγήινους αναγνώστες μας, πραγματοποιεί ακούραστα τέσσερις κινήσεις:

 

Περιστρέφεται γύρω από τον εαυτό της, περιφέρεται γύρω από τον ήλιο, ακολουθεί την περιστροφή του ηλιακού συστήματος και τέλος την περιστροφή του Γαλαξία.

 

Πώς όμως κινείται; To κανάλι Vsauce στο YouTube περιγράφει με τον πιο διασκεδαστικό τρόπο τον τρόπο με τον οποίο κινείται ο πλανήτης μας.

 

 

Το τηλεσκόπιο Hubble ανακαλύπτει γαλαξίες που δεν περιμέναμε να υπάρχουν

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble αποκάλυψε ένα αινιγματικό τόξο φωτός, πίσω από ένα εξαιρετικά μεγάλο σμήνος γαλαξιών σε απόσταση 10 δισεκατομμυρίων ετών φωτός από τη Γη. Το σμήνος αυτό είχε ανακαλυφθεί νωρίτερα από το διαστημικό τηλεσκόπιο Spitzer και δημιουργήθηκε όταν το Σύμπαν ήταν ακόμη περίπου στο ένα τέταρτο της σημερινής του ηλικίας. Το μεγάλο τόξο είναι η παραμορφωμένη εικόνα ενός γαλαξία που βρίσκεται πίσω από το σμήνος, και το φως που εξέπεμψε άλλαξε πορεία από τη βαρυτική επίδραση της συστάδας των γαλαξιών η οποία παρεμβάλλεται.

Το πρόβλημα με τη συγκεκριμένη παρατήρηση αυτής της γαλάζιας αψίδας φωτός πίσω από ένα τεράστιο σμήνος γαλαξιών, 10 δισ. έτη φωτός μακριά μας, είναι πως κανονικά, δεν θα έπρεπε να υπάρχει.

Το γεγονός ότι το φως αλλάζει πορεία καθώς περνά γύρω από βαριά σώματα όπως άστρα, ή και γαλαξίες ολόκληρους είναι γνωστό ως το φαινόμενο του βαρυτικού φακού, κι επιτρέπει στους επιστήμονες να δουν τι συμβαίνει πίσω από τέτοια ουράνια σώματα, κάτι που αλλιώς θα ήταν αδύνατο. Το φαινόμενο περιγράφεται στη γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν, και μάλιστα ήταν αυτό που έδωσε την πρώτη επιβεβαίωση ότι η θεωρία του είναι σωστή, όταν το 1919 ο Βρετανός αστρονόμος Έντιγκτον, κατά τη διάρκεια μιας έκλειψης Ηλίου, έδειξε ότι ο Ήλιος πράγματι καμπύλωνε το φως των αστέρων που βρίσκονταν πίσω του.

Το πρόβλημα με τη συγκεκριμένη παρατήρηση αυτής της αψίδας φωτός, είναι πως κανονικά, δεν θα έπρεπε να υπάρχει. Όσο πιο μακριά κοιτάμε, τόσο και πιο βαθιά στο παρελθόν του Σύμπαντος βλέπουμε και σύμφωνα με τη στατιστική ανάλυση, σε τόσο πρώιμες εποχές δεν περιμέναμε να υπήρχαν γαλαξίες φωτεινοί αρκετά ώστε να τους δούμε, ακόμα και υπό την επίδραση του βαρυτικού φακού.

Τα σμήνη γαλαξιών είναι συγκεντρώσεις εκατοντάδων ή και χιλιάδων γαλαξιών που έλκονται από τη μεταξύ τους βαρύτητα. Καθώς είναι τα πιο βαριά αντικείμενα που γνωρίζουμε στο Σύμπαν, οι επιστήμονες τα χρησιμοποιούν συχνά για να μελετήσουν την περιοχή που βρίσκεται πίσω τους. Αν και αυτό λειτουργεί σε σμήνη τα οποία βρίσκονται πιο κοντά στη Γη, οι αστρονόμοι πίστευαν πως σμήνη τόσο μακριά όπως αυτό, δεν θα είχαν αρκετή μάζα ώστε να καμπυλώσουν το φως κάποιου γαλαξία τόσο μακρινού. Έτσι, πρόκειται για το πιο βαρύ σμήνος που έχει ανακαλυφθεί σε τέτοια απόσταση, 5 με 10 φορές μεγαλύτερο από τα υπόλοιπα, και υπολογίζουν πως «ζυγίζει» όσο 500 τρισεκατομμύρια δικοί μας Ήλιοι.

Στην ίδια φωτογραφία λοιπόν παρατηρήθηκε ένας αρχαίος γαλαξίας ηλικίας έως και 13 δισεκατομμυρίων χρόνων, πιο φωτεινός και πιο μεγάλος από ότι αναμενόταν αλλά και ένα σμήνος, πιο βαρύ από όλα τα σμήνη που είχαν παρατηρηθεί ποτέ στην ίδια απόσταση. Το γεγονός πως υπάρχουν τέτοια σμήνη κάνει τους επιστήμονες να θέλουν να επαναλάβουν τις παρατηρήσεις τους αλλά και να ανακαλύψουν νέα παραδείγματα. Ήταν τέτοια η έκπληξή τους, που όπως χαρακτηριστικά λέει ένας από τους συγγραφείς της έρευνας, ο Anthony Gonzalez του πανεπιστημίου της Florida: «δεν έχω πειστεί για καμιά από τις δύο εξηγήσεις. Βρήκαμε μόνο ένα παράδειγμα. Πρέπει να μελετήσουμε πολλά ακόμη τέτοια αντικείμενα».

Μορφές ζωής επιβιώνουν στο διάστημα

Μια νέα έρευνα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό βοήθησε να ενισχυθούν οι θεωρίες ότι η ζωή προήλθε από το διάστημα, ενώ μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία καλύτερων αντηλιακών κρεμών.

Το 2015 οι επιστήμονες έστειλαν ένα πακέτο στο μέγεθος μιας βαλίτσας πάνω στον Διαστημικό Σταθμό, γεμάτο με οργανικές ενώσεις και ζωντανούς οργανισμούς για να εξετάσουν την αντίδραση τους στο διάστημα. Μερικές από αυτές τις μορφές ζωής επέζησαν στο ταξίδι μια χαρά.

Λειχήνες που εκτέθηκαν σε συνθήκες του διαστήματος για το Διεθνή Διαστημικό Σταθμό για 18 μήνες. Μερικές δε λειχήνες επέζησαν σε αυτή τη δοκιμασία και συνέχισαν να αναπτύσσονται στο εργαστήριο

Όταν οι αστροναύτες πηγαίνουν σε ένα διαστημικό περίπατο, δαπανώνται πολλές ώρες στην προετοιμασία για να βάλουν τα κατάλληλα σκάφανδρα ώστε να επιβιώσουν στις αντίξοες συνθήκες του διαστήματος. Αλλά δεν έγινε καμία προσπάθεια να προστατευτούν τα βακτήρια, οι σπόροι, οι λειχήνες και τα φύκια που βρίσκονται στο εξωτερικό μέρος του διαστημικού σταθμού μέσα σε δίσκους.

«Διερευνούμε τα όρια της ζωής», δήλωσε ο René Demets του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος, η οποία επέβλεψε το πρότζεκτ, το οποίο ονομάστηκε πείραμα Expose-Ε.

Η ατμόσφαιρα ως γνωστόν προστατεύει τη ζωή πάνω στη Γη από τις βλαβερές υπεριώδεις ακτίνες ενώ σταθεροποιεί και τις θερμοκρασίες. Σε αντίθεση, τα δείγματα που εκτέθηκαν στο διάστημα δέχθηκαν χωρίς καμιά προστασία τις ακτίνες του ήλιου. Αν και υπάρχει μια στοιχειώδης μόνωση από το Διαστημικό Σταθμό, οι θερμοκρασίες αλλάζουν από μείον 12 έως συν 40 βαθμούς Κελσίου, πάνω από 200 φορές την ημέρα καθώς αυτός βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τη Γη.

Τα δείγματα επέστρεψαν στη Γη το 2016 και τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύονται σε ειδική έκδοση του περιοδικού Astrobiology.

Οι λειχήνες τελικά αποδείχθηκαν σκληρά καρύδια: όταν ήρθαν πίσω στη Γη ορισμένα από τα είδη που βρέθηκαν στο διάστημα συνεχίζουν να αναπτύσσονται κανονικά. Κατά τη διάρκεια της δύσκολης κατάστασης, αυτές “είχαν βρεθεί σε μια λανθάνουσα κατάσταση περιμένοντας να έρθουν καλύτερες συνθήκες," εξήγησε ο René.

Οι λειχήνες μάλιστα έχουν προσελκύσει το ενδιαφέρον διαφόρων εταιριών καλλυντικών. Μπορούν να επιβιώσουν κάτω από την πλήρη ένταση του Ήλιου επί 18 μήνες, γι αυτό μπορεί να οδηγήσουν σε νέα υλικά για αντηλιακά νέας γενιάς.

Οι ζωντανοί οργανισμοί που επιβιώνουν στο ανοιχτό διάστημα υποστηρίζουν την ιδέα της «πανσπερμίας» – ότι η ζωή εξαπλώθηκε από τον έναν πλανήτη στον άλλο, ή ακόμα και μεταξύ των ηλιακών συστημάτων.

Φαίνεται πιθανό ότι οι οργανισμοί θα μπορούσαν να αποικίσουν πλανήτες με τη βοήθεια των αστεροειδών. Ο ESA θα εξετάσει σχολαστικά αυτήν την θεωρία κάνοντας μελλοντικές αποστολές στο διαστημικό σταθμό με διαφορετικά δείγματα μορφών ζωής.

Χρήση φωτός για την μετατροπή διοξειδίου του άνθρακα σε καύσιμο

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Ντιουκ στις ΗΠΑ ανακάλυψαν έναν καταλύτη που βοηθά στην αντίδραση μετατροπής του διοξειδίου του άνθρακα σε μεθάνιο, ένα δομικό στοιχείο για πολλά καύσιμα. Οι Αμερικανοί ερευνητές μετέτρεψαν το διοξείδιο του άνθρακα σε μεθάνιο, με τη βοήθεια νανοσωματιδίων ροδίου, τα οποία αξιοποιούν την ενέργεια του υπεριώδους φωτός για να καταλύσουν την αντίδραση μετατροπής.

Οι επιστήμονες ελπίζουν τώρα να βρουν έναν τρόπο να χρησιμοποιήσουν το φυσικό φως του ήλιου στην αντίδραση, κάτι που θα ανοίξει τους ορίζοντες για τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

Το ρόδιο είναι ένα από τα πιο σπάνια στοιχεία της Γης, αλλά σύμφωνα με τους ερευνητές διαδραματίζει βασικό ρόλο στην καθημερινή μας ζωή, με την επιτάχυνση των αντιδράσεων σε βιομηχανικές διεργασίες όπως την παραγωγή απορρυπαντικών ή φαρμάκων. Το ρόδιο βοηθά επίσης στη διάσπαση τοξικών ρύπων σε καταλυτικούς μετατροπείς των αυτοκινήτων.

Οι ερευνητές αρχικά προσπάθησαν να θερμάνουν τα νανοσωματίδια στους 300 βαθμούς Κελσίου, αλλά η αντίδραση εκτός από μεθάνιο παρήγαγε επίσης μια ίση ποσότητα του δηλητηριώδους μονοξειδίου του άνθρακα.

Ωστόσο, όταν χρησιμοποιήθηκε ένας υπεριώδης λαμπτήρας LED υψηλής ισχύος, η αντίδραση παρήγαγε σχεδόν εξ ολοκλήρου μεθάνιο.

«Το γεγονός ότι μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το φως για να επηρεάσουμε μια συγκεκριμένη πορεία αντίδρασης είναι πολύ συναρπαστικό. Αυτή η ανακάλυψη θα προωθήσει πραγματικά την κατανόηση της κατάλυσης», δήλωσε ο Τζιε Λιου, καθηγητής Χημείας στο Ντιουκ και συνεπικεφαλής της μελέτης.

Οι επιστήμονες ελπίζουν τώρα να βρουν έναν τρόπο να χρησιμοποιήσουν το φυσικό φως του ήλιου στην αντίδραση, κάτι που θα ανοίξει τους ορίζοντες για τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας.

Ελευθερία Έκφρασης στη Σύγχρονη Εποχή

Πολιτική ορθότητα και αισθητικοποίηση

Ιστορικά έχει αποδειχθεί ότι η εξωτερίκευση της ελεύθερης σκέψης είναι για όλες τις απολυταρχίες, από τις πιο παλιές μέχρι και τις πιο σύγχρονες, ιδιαίτερα επικίνδυνη. Μια ενδιαφέρουσα θεωρία ή μια αξιόλογη δήλωση σε βαθμό που μπορεί να πει την ωμή αλήθεια, να αφυπνίσει και να εμπνεύσει, φοβίζει περισσότερο από μια διαδήλωση ή μια ανταρσία. Πράγματι ο διαχρονικός αυτός φόβος έχει πολύ βαθιές ιστορικές ρίζες.

Χαρακτηριστικό δείγμα αποτελεί ένα κινέζικο διάταγμα του 213 π.κ.ε. του αυτοκράτορα CH’ IN, στο οποίο προστάζονται τα εξής: «…όλες οι ιστορικές γραφές εκτός από εκείνες του CH’ IN να καούν, όσοι συζητούν την ιστορία να εκτελούνται … όσοι υψώνουν τη φωνή τους εναντίον αυτής της κυβέρνησης στο όνομα της αρχαιότητας να αποκεφαλίζονται μαζί με τις οικογένειές τους. Μόνο βιβλία που αφορούν σε ιατρικά, θρησκευτικά, αγροτικά και αρδευτικά θέματα επιτρέπονται…»[1].

Πολύ πριν αναπτυχθούν οι θεωρίες της αποδόμησης της ιστορίας, ο αυτοκράτορας επιχειρεί να σβήσει την ανάμνηση και την παράδοση. Απαγορεύοντας την ελευθερία της μνήμης η οποία είναι «πολιτικά επικίνδυνη», προσπαθεί να εξουσιάσει το παρελθόν ώστε να εξασφαλίσει το μέλλον του[2]. Έτσι οι καλοί και φιλήσυχοι υπήκοοί του διατηρούσαν την δυνατότητα, εκτός της υπακοής στον CH’ IN, να θεραπευθούν, να προσευχηθούν και να καλλιεργήσουν τη γη αρδεύοντάς την. Όσο κι αν αυτό σήμερα ακούγεται υπερβολικό, το παραπάνω Διάταγμα «επανεκδόθηκε» στη συνέχεια σε πολλές γλώσσες και σε πολλές χώρες.

Στον αντίποδα αυτού του διατάγματος διατυπώνεται σχεδόν δυο αιώνες νωρίτερα μια πολύ διαφορετική πολιτική φιλοσοφία. «…Στην πραγματικότητα είμαστε οι μόνοι -διακηρύσσει ο Περικλής- που θεωρούμε εκείνους που δεν τοποθετούνται πολιτικά όχι ως φιλήσυχους, αλλά ως άχρηστους πολίτες. Και μετέχουμε όλοι προσωπικά στην κυβέρνηση της πόλεως με τις προτάσεις μας. Γιατί ο διάλογος δεν είναι στα μάτια μας εμπόδιο για την πολιτική πράξη. Εμπόδιο θα ήταν ακριβώς το αντίθετο. Να προχωρούμε στην πράξη πριν φωτισθούμε με το διάλογο…»[3].

Είναι αυτονόητο ότι οι θεσμικές διαφορές ανάμεσα στις δύο παραπάνω οπτικές είναι τεράστιες. Σήμερα ακόμη και η θεωρία που αρνείται την ελεύθερη σκέψη και διακίνηση των ιδεών θα πρέπει και αυτή να αφεθεί ελεύθερη[4].

Τα παραπάνω στις σύγχρονες φιλελεύθερες κοινωνίες που ζούμε είναι λίγο πολύ γνωστά και σε γενικές γραμμές ισχύουν τόσο σε επίπεδο κοινωνίας, όσο και σε επίπεδο πολιτικής επιστήμης (ακαδημαϊκό) και πρακτικής πολιτικής (κοινοβουλευτικό). Άλλωστε οι δυο τελευταίες (πολιτική επιστήμη και πρακτική πολιτική) συχνά έχουν κοινές καταγωγές, αλληλοσυμπληρώνονται και ακόμη πιο συχνά (κυρίως σε επίπεδο πολιτικής επικοινωνίας) χρησιμοποιούν η μια τα πορίσματα της άλλης.

Ανοίγοντας μια μικρή παρένθεση, είναι προφανές ότι σήμερα οι πολίτες αδιαφορούν σχεδόν πλήρως για την άμεση συμμετοχή στην διακυβέρνησή τους, αλλά και για την οργανωμένη σε πολιτικό σώμα έκφρασή τους. Όμως σε γενικές γραμμές (όσο και εάν μπορεί ο δυτικός τρόπος άσκησης της εξουσίας να γίνεται κάπως πιο αυταρχικός κατά καιρούς) είναι ελεύθεροι εάν θελήσουν να οργανωθούν και να επιδιώξουν, τόσο την έκφρασή τους όσο και τη συμμετοχή τους.

Ανεξάρτητα από την απάθεια, και σε συνάρτηση με όσα έχουν αναφερθεί προηγουμένως σε σχέση με την ελευθερία έκφρασης, στη σύγχρονη εποχή έχει προκύψει το εξής παράδοξο: ενώ στις δυτικές κοινωνίες υπάρχει μια θεσμικά κατοχυρωμένη και σχεδόν απόλυτη ελευθερία έκφρασης ιδεών και θεωριών, στο όνομα της λεγόμενης πολιτικής ορθότητας, παρουσιάζεται μια όλο και μεγαλύτερη δυσκολία να εκφραστούν ανοιχτά και ελεύθερα όλες οι απόψεις υπό τον φόβο της δριμείας κριτικής από τους άγρυπνους θεματοφύλακες του πολιτικά ορθού.

Το φαινόμενο αυτό είναι ιδιαίτερα έντονο στους ακαδημαϊκούς χώρους, στα κυριότερα ΜΜΕ, στη σάτιρα και γενικότερα στην τέχνη. Φαίνεται πως εκτός από κάποιες θεωρίες και ιδέες ακόμη και κάποιες λέξεις και/ή εκφράσεις «απαγορεύονται» και σταδιακά «εξαφανίζονται» κυρίως μέσω της αυτολογοκρισίας. Για παράδειγμα η λέξη «σακάτης» όταν χρησιμοποιήθηκε για γνωστό Γερμανό υπουργό οικονομικών από γνωστό στην Ελλάδα σατιρικό ηθοποιό, επέφερε σφοδρή αντίδραση, σε σημείο που ο ηθοποιός αναγκάστηκε να ζητήσει δημόσια συγγνώμη.

Η λέξη αυτή που δεν είναι ελληνική αλλά τουρκικής προέλευσης (sakat) έχει στα ελληνικά το νόημα (λαϊκότροπο) του ανάπηρου και ασφαλώς είναι σε όλους μας γνωστή. Όταν αυτή χρησιμοποιήθηκε δημόσια, πολλοί υπέρμαχοι της άκαμπτης και ακλόνητης πολιτικής ορθότητας υποστήριξαν πως το ζήτημα τελικά δεν είναι εάν η λέξη λέει μια αλήθεια που όλοι μπορούμε να καταλάβουμε και να συμφωνήσουμε μαζί της, αλλά είναι αισθητικής φύσης. Η λέξη είναι «αντιαισθητικά» φορτισμένη, επομένως πρέπει να επιλέξουμε μια πολιτικώς ορθή και αισθητικώς αποδεκτή έκφραση για την ίδια ακριβώς αλήθεια.

Φυσικά όλες οι λέξεις είναι κατά κάποιο τρόπο φορτισμένες, όμως σε αυτό το σημείο -όσοι τουλάχιστον γνωρίζουν τη σημασία της- δεν θα έπρεπε να ξεχνούν ότι στην παραπάνω περίπτωση μιλάμε για σάτιρα. Εάν τελικά η κοινωνία επιθυμεί να απωλέσει κάποιες λέξεις και εκφράσεις από την ζώσα πραγματικότητα της γλώσσας, ασφαλώς κανείς δεν μπορεί να της το απαγορεύσει ούτε και να το εμποδίσει, αν και έχει το δικαίωμα να προσπαθήσει. Και είναι επίσης άλλο ζήτημα εάν αυτό θα το αποφασίσει η ίδια η κοινωνία στους δικούς της χρόνους και με τους δικούς της τρόπους ή θα της επιβληθεί. Όταν όμως για παράδειγμα φτάνουμε στο σημείο να αποκαλούμε τους παραπάνω ανθρώπους, ως άτομα με ειδικές ικανότητες, πράγμα που φυσικά δεν αληθεύει, το θέμα λαμβάνει άλλες διαστάσεις. Υπό αυτή την έννοια η αλήθεια, για αισθητικούς λόγους, σχετικοποιείται και παραλλάσσεται.

Αυτή η ανάγκη ορθότητας στην έκφραση αποδίδεται συχνά σε μια «πολιτική προστασίας» των συναισθημάτων κάποιων ομάδων ανθρώπων. Στο σημείο αυτό θα έπρεπε να σκεφτούμε ότι αυτοί οι άνθρωποι ασφαλώς και γνωρίζουν την αλήθεια για την κατάστασή τους, αλλά και τα προβλήματα που συνδέονται με αυτή. Επομένως η κατανόηση των προβλημάτων τους από τους άλλους, είναι περισσότερο σημαντική για τους ίδιους, από τον τρόπο με τον οποίο οι άλλοι αναφέρονται σε αυτούς. Σε κάθε περίπτωση το ιδανικό είναι ασφαλώς επιθυμητό, όμως είναι μάλλον λιγότερο σημαντική η επιλογή του στυλ προσφώνησης για έναν τυφλό, από το γεγονός ότι συχνά αυτός συγκρούεται με κάθε λογής εμπόδια τα οποία αφήνουν πολίτες στο προκαθορισμένο διάβα του. Πολίτες που συχνά, στα λόγια, είναι ιδιαίτερα ένθερμοι οπαδοί της πολιτικής ορθότητας.

Επιδίωξη αυτού του σύντομου κειμένου ωστόσο δεν είναι φυσικά μια συστηματική ανάλυση της σχέσης της πολιτικής και του πολιτικού λόγου με την αισθητική. Αναμφισβήτητα αυτή είναι τεράστιας σημασίας και έχει εξεταστεί διεξοδικά από σπουδαίους ερευνητές. Πράγματι μεγάλοι στοχαστές όπως ο Βάλτερ Μπένγιαμιν και η Χάνα Άρεντ έχουν μελετήσει τα φαινόμενα της αισθητικοποίησης της πολιτικής η οποία έχει συσχετιστεί πειστικά με τον φασισμό αλλά και της πολιτικοποίησης της τέχνης (ή αλλιώς στράτευσης) που αντίστοιχα έχει συσχετιστεί με την προώθηση της ιδεολογίας σε ποικίλα αυταρχικά κομμουνιστικά καθεστώτα[5].

Αυτό που επιχειρείται εδώ είναι η ανάδειξη της θέσης, έστω και με απλουστευτικό τρόπο, ότι ένα από τα μείζονος σημασίας ζητήματα σήμερα διεθνώς αλλά και στην Ελλάδα -που αφορούν στο δημόσιο λόγο- είναι η αισθητικοποίησή του σε βαθμό που τελικά σχετικοποιείται η ίδια η αλήθεια και παραλλάσσεται, που ακόμη και η απολιτικοποίηση γίνεται οργανική στην υπηρεσία του πολιτικά ορθού. Φυσικά η αισθητικοποίηση του λόγου και η πολιτική ορθότητα δεν ταυτίζονται, αλλά σε μεγάλο βαθμό κινούνται παράλληλα. Αυτό που παρουσιάζει ενδιαφέρον είναι ότι η παραπάνω δυναμική του πάση θυσία ορθού «φαίνεσθαι» του λόγου καθιστά πιο αποτελεσματικές επικοινωνιακά τις ακραίες -κάποιες φορές στα όρια του μισανθρωπισμού- πλην όμως κατανοητές από όλους, λαϊκές και επί συγκεκριμένων θεμάτων, λογικές φωνές.

Αναφέρθηκε παραπάνω ότι ακόμη και η θεωρία που αρνείται την ελεύθερη σκέψη και διακίνηση των ιδεών θα πρέπει και αυτή να αφεθεί ελεύθερη. Η θέση είναι πως θα πρέπει να αφεθεί ελεύθερη ώστε να …εκτεθεί[6]. Η ισαξία των απόψεων είναι θεμελιώδης και κάθε απόπειρα να εμποδιστεί μια θεωρία μπορεί να οδηγήσει στην μυθοποίησή της και τότε είναι που ενδέχεται να γίνει «αποδοτική». Γιατί αυξάνονται κατά πολύ οι πιθανότητες να οπλιστεί με την κυκλοφοριακή δύναμη της γνώμης που καταδιώκεται.

Αυτή η δυναμική της καταδίωξης μπορεί να συμβάλλει στο να σχηματιστεί, σε ένα τμήμα τουλάχιστον της κοινής γνώμης, μια «αίσθηση» συνωμοσίας. Εάν θεωρηθεί ότι περιορίζεται η ελευθερία έκφρασης της θεωρίας που αρνείται την ελευθερία έκφρασης, τότε η ίδια η ελευθερία έκφρασης αυτοαναιρείται και αυτός που προωθεί την «ανελεύθερη» θεωρία του, μπορεί τελικά να ευνοηθεί. Αυτό δεν σημαίνει πως υποχωρεί η προσήλωση μας στην υπεράσπιση της ελευθερίας. Ο Ραούλ Βανεγκέμ[7] πολύ εύγλωττα εξηγεί την διαφορά μεταξύ ελευθερίας και της υπεράσπισής της:

Μολονότι δεχόμαστε στο όνομα της ελευθερίας της έκφρασης να εκστομίζονται αθλιότητες, σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει πως δεν πρέπει να καταπολεμούνται. Ανεκτικότητα σε όλες τις ιδέες, όσο απεχθείς, όσο γελοίες, όσο παράδοξες κι αν είναι! Αδιαλλαξία σε κάθε απάνθρωπη πράξη, είτε κράτους, είτε εθνικής ομάδας, είτε ατόμου.

Εδώ επομένως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε ποιος είναι αυτός που κερδίζει όταν το αυτονόητο και το λογικό σχετικοποιείται σε τέτοιο βαθμό που στο όνομα της πολιτικής ορθότητας οι λογικές φωνές του μέτρου και των αξιών, σιωπούν φοβούμενες τις αντιδράσεις των πολιτικών «ορθοστατών» που με αξιοσημείωτη ετοιμότητα τις ταυτίζουν με πραγματικά υψηλού (ιδεολογικού και αισθητικού) φορτίου λέξεις όπως «δημαγωγός» ή «λαϊκιστής» ή και βαρύτερες, ενώ άλλες ακραίες φωνές μίσους και καιροσκοπισμού, αδιαφορώντας πλήρως για το αισθητικό και εύηχο τμήμα του λόγου τους, αντηχούν με όλο και περισσότερη ισχύ;

Σε συνδυασμό με τις κραυγές των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τον ξύλινο και άμορφο λόγο των ΜΜΕ και των πολιτικών της «τηλεδημοκρατίας» που συχνά δεν είναι κατανοητός και δείχνει να αδιαφορεί πλήρως, τόσο για τα πρακτικά προβλήματα των ανθρώπων, όσο και για το ποιος είναι τελικά ο αποδέκτης, προκύπτει ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα. Ειδικά όταν υπάρχουν πολλά μέσα ενημέρωσης και άνθρωποι της πολιτικής, της διανόησης και της τέχνης που εμμέσως πλην σαφώς κηρύττουν ότι σήμερα για να θεωρείται κανείς αξιοπρεπής, πρέπει και να αποδεχτεί ακόμη και τα δεινοπαθήματά του με «χάρη» και με «στυλ».

Όμως δεν είναι μόνο η ωραιοποίηση της γλώσσας που προσπαθεί να αποκρύψει (πολύ συχνά το καταφέρνει) και να «καμουφλάρει» τις άσχημες και οδυνηρές καταστάσεις. Αυτή η τάση περιορισμού της έκφρασης και της αυτολογοκρισίας, οδηγεί τελικά στο να ασκείται βέτο στις δύσκολες πλην όμως σημαντικές πολιτικές συζητήσεις, όπως για παράδειγμα αυτή πάνω στο προσφυγικό ζήτημα. Και ασκείται βέτο σε σημείο όπου αυτομάτως κάθε κουβέντα (ή αυτός που την ανοίγει) που αφορά σε κανόνες, όρια και νόρμες, να θεωρείται ως «αυταρχική» ή «ρατσιστική» ή να ταυτίζεται με χώρους μίσους και απανθρωπιάς. Στο σύγχρονο μεταμοντέρνο περιβάλλον της χιπστερικής αισθητικής και του αντιαυταρχικού ελιτισμού, το αμιγώς πολιτικό και δημοκρατικό πρόταγμα μένει ξανά πίσω σε αναμονή.

Έτσι και στην Ελλάδα η πολιτική ορθότητα σταδιακά χάνει όλο και περισσότερο το μέτρο και γίνεται (ακολουθώντας χώρες πρωτεργάτες όπως ο Καναδάς και η Βρετανία) μια σκληρή ιδεολογία και ένα ισχυρό δόγμα, που όπως κάθε δόγμα είναι βαθιά αντιδημοκρατικό.

Καταλήγοντας καλούμαστε να θυμηθούμε ότι η Αθηναϊκή δημοκρατία επινοήθηκε από τους αρχαίους Έλληνες και η υγιέστερη μορφή αυτής, αναπτύχθηκε εξαιτίας του θεάτρου που ασφαλώς περιλάμβανε την κοινωνική σάτιρα της θεατρικής κωμωδίας με όλους τους συνεπακόλουθους εμπαιγμούς και τα γλωσσικά «παιχνίδια» της. Το αρχαίο ελληνικό θέατρο αποτέλεσε μοναδικό γεγονός σε πανανθρώπινο επίπεδο και λειτούργησε ως δυναμικός πυλώνας αυτού του ατελούς αλλά θαυμάσιου πολιτεύματος.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι εάν η λαϊκότητα των κατοίκων της Αττικής και η έλλειψη ή απουσία πολιτικής ορθότητας, αποτελούσε εμπόδιο και πρόβλημα για την επινόηση της δημοκρατίας, οι αρχαίοι Έλληνες θα είχαν παραμείνει στην τυραννία. Το γεγονός ότι αυτό δεν συνέβη και ότι η αισθητική έφτασε σε αξιοσημείωτα επίπεδα ώστε να χαρακτηριστεί κλασική, ειδικά σήμερα που το πολιτικό περιεχόμενο, το μέτρο, οι αξίες και τα νοήματα μοιάζουν να ξεγλιστρούν από τα χέρια μας, θα πρέπει να μας απασχολήσει σοβαρά, καθώς στο τέλος κινδυνεύουμε να μιλάμε χωρίς να λέμε τίποτα.

----------------
Παραπομπές:
[1] Liu Wu-Chi: A Short History of Confucian Philosophy. Penguin, 1955
[2] Η άποψη ότι το παρελθόν, αντί να γίνεται σεβαστό, πρέπει να αφανίζεται προσιδιάζει στο μεγατεχνικό Σύστημα Ισχύος (Λιούις Μάμφορντ – Ο Μύθος της Μηχανής)
[3] Θουκυδίδου Ιστοριών, Β, XL, 2 les belles lettres, 1962.
[4] Το άρθρο 16,1 του Συντάγματος ορίζει ότι: «H τέχνη και η επιστήμη, η έρευνα και η διδασκαλία είναι ελεύθερες η ανάπτυξη και η προαγωγή τους αποτελεί υποχρέωση του Κράτους. H ακαδημαϊκή ελευθερία και η ελευθερία της διδασκαλίας δεν απαλλάσσουν από το καθήκον της υπακοής στο Σύνταγμα».
[5] Αισθητική – Ακαδημία Επιστημών ΕΣΣΔ – εκδόσεις Φιλοσοφική Σκέψη.
[6] Α.-Ι.Δ. Μεταξάς, Πολιτική Επιστήμη Ι- Σύγχρονοι κλάδοι και περιεχόμενο, Εκδ. Σάκκουλα, 1979.
[7] Ραούλ Βανεγκέμ – Γράμμα στα παιδιά μου και στα παιδιά του κόσμου που έρχεται.

Φωτογραφία: Πορτραίτο αγοριού με σκίτσο – Giovanni Francesco Caroto (1480-1555). Όταν ο Βρετανός παιδίατρος Harry Angelman, επισκέφθηκε το Μουσείο του Castelvecchio στην Ιταλία, βρέθηκε μπροστά στον πίνακα του Giovanni Francesco Caroto με το πορτραίτο του παιδιού όπου και εντόπισε αρκετές ομοιότητες με κάποια παιδιά που γελούσαν πολύ και παρουσίαζαν σπασμωδικές κινήσεις στα άκρα και στον κορμό τους. Έτσι αποφάσισε να περιγράψει στην ιατρική βιβλιογραφία τις μελέτες του πάνω σε τρία παιδιά με τον τίτλο «Παιδιά Κουκλοθέατρου» (κυριολεκτικά «παιδιά μαριονέτα»), που δημοσιεύθηκε το 1965. Μετά από χρόνια έρευνας ανακαλύφθηκε ότι στον κόσμο υπήρχαν αρκετοί ασθενείς, που πάσχουν από αυτό που αργότερα έγινε γνωστό ως σύνδρομο Angelman.

Η μοναξιά και οι δύο όψεις της

Η μοναξιά είναι κοινή εμπειρία όλων των ανθρώπων. Διάφορες έρευνες δείχνουν ότι το ένα τέταρτο των ενήλικων βιώνουν επώδυνα αισθήματα μοναξιάς τουλάχιστον κάθε λίγες εβδομάδες, ενώ τα ποσοστά είναι υψηλότερα για τους εφήβους και τους νέους. Περισσότερο όμως φαίνεται να υποφέρουν από μοναξιά οι ηλικιωμένες γυναίκες.

 H κοινωνική απομόνωση παρουσιάζει αύξηση όσο μια χώρα υιοθετεί τον «δυτικό» τρόπο ζωής και ανάπτυξης. Η εσωτερική μετανάστευση και η μετοίκηση μεγάλου αριθμού ανθρώπων από την περιφέρεια στις πόλεις, έχει σαν αποτέλεσμα την σημαντική μείωση στον αριθμό και τη διάρκεια των επαφών και σχέσεων με συνανθρώπους μας. Είναι επίσης γνωστό και τεκμηριωμένο ερευνητικά ότι οι άνθρωποι δεν εμπιστεύονται ανθρώπους με τους οποίους δεν έχουν επαφή. Με αυτό τον τρόπο αυτοσυντηρείται ο φαύλος κύκλος της απομόνωσης και της δυσπιστίας, η οποία επιφέρει μεγαλύτερη απομόνωση.

 

Επιπλέον, σημαντικό ρόλο στην τάση για μεγαλύτερη μοναξιά έχει διαδραματίσει και η βαρύτητα που αποδίδει ο πολιτισμός μας στην αυτάρκεια και ο συνεπακόλουθος φόβος της εξάρτησης.

 

Μελέτες  καταγράφουν ποικιλία παραγόντων κινδύνου για την αύξηση της μοναξιάς, όπως διαζύγιο ή χηρεία, θάνατος τέκνων, κατοίκηση κατά ένα άτομο, επιδείνωση σωματικής υγείας και ψυχοπιεστικά γεγονότα ζωής.

 

Η αποξένωση και η μοναξιά προκαλούν προβλήματα υγείας τόσο στην ψυχική όσο και στη σωματική. Έτσι, η μοναξιά:

• •Έχει σχετιστεί με μεταβολές στη λειτουργία του ανοσολογικού συστήματος.
• •Έχει σχετιστεί με μεταβολές του ενδοκρινολογικού συστήματος.
• •Έχει σχετιστεί με την μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης. Τα απομονωμένα άτομα έχουν περισσότερες πιθανότητες -περίπου διπλάσιες- να πεθάνουν νωρίτερα απ’ ότι οι κοινωνικότεροι συνομήλικοί τους!!
• •Αυξάνει τα επίπεδα άγχους.
• •Αυξάνει την αρτηριακή πίεση.
• •Μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη και μειωμένη αυτοεκτίμηση και αντιστρόφως.
• •Αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ.
• •Συσχετίζεται με έλλειψη ξεκούρασης και ύπνου.
• •Μειώνει τη δύναμη της επιμονής και της θέλησης (τα παρατάνε πιο εύκολα), επηρεάζοντας έτσι τον τρόπο ζωής.
• •Οδηγεί τους ανθρώπους στο να γυμνάζονται λιγότερο.
• •Βοηθά στην κατανάλωση τροφίμων “παρηγοριάς”, που περιέχουν περισσότερα λιπαρά και σάκχαρα, αλλά και περισσότερα αλκοολούχα ποτά.
• •Είναι αποτέλεσμα σοβαρών ψυχικών διαταραχών.

Τα άτομα αυτά ζουν απομονωμένα, χωρίς να διατηρούν κοινωνικές σχέσεις. Η μοναξιά τους οφείλεται στην πρωτογενή τους νόσο (λ.χ. σχιζοφρένεια, κατάθλιψη), στη δυσκολία τους να δημιουργήσουν και /ή διατηρήσουν φιλίες, στην έλλειψη ευκαιριών κοινωνικής διαντίδρασης καθώς και στο στίγμα της ψυχικής νόσου, το οποίο δημιουργεί φραγμούς στην κοινωνική τους αποδοχή. (Η θεραπευτική επιτυχία αν και συχνά βελτιώνει την ικανότητα διασύνδεσης με άλλα άτομα, δεν είναι ταυτόσημη με την λύση του προβλήματος. Επίσης δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι μόνο τα άτομα που πάσχουν από κάποιο νόσημα -σωματικό ή ψυχικό- υποφέρουν από μοναξιά).

 

Είναι γεγονός ότι η κοινωνία μας, έτσι όπως έχει εξελιχθεί, δεν διατηρεί την κοινωνική δικτύωση άλλων εποχών. Η διάλυση των παραδοσιακών οικογενειακών δεσμών συνδέεται με τα φαινόμενα της κοινωνικής περιθωριοποίησης.

 

Οι κοινωνικές γέφυρες δομούνται όταν υπάρχουν δυο θεμελιώδη συστατικά: την τακτική επαφή και το κοινό καθήκον που μοιράζονται τα μέλη της σχέσης. Όταν οι άνθρωποι συνεργάζονται στην επιτέλεση κάποιου κοινού στόχου, η σχέση τους βαθαίνει και ο δεσμός τους γίνεται στενότερος, τόσο που ο στόχος τελικά γίνεται ένα μέρος της σχέσης και όχι η ίδια η σχέση. Το τελευταίο συνδέεται με την νοσταλγία και την αναπόληση, που πολλοί διατηρούν για τη ζωή σε μικρότερες κοινωνίες. Σε εκείνα τα πλαίσια, πέρα από την ευκολότερη συναναστροφή, οι άνθρωποι είχαν σημασία ο ένας στην καθημερινή ζωή του αλλού, υπήρχε μια αλληλεξάρτηση σκοπών και στόχων.

 

Μοναξιά και μοναχικότητα

Η μοναξιά είναι ένα συναίσθημα διπλής όψεως. Εκτείνεται σε πολλά πλαίσια της ζωής και λαμβάνει διαστάσεις προβλήματος μόνο όταν δεν μπορούμε να ανακουφιστούμε απ’ αυτήν. Υπάρχει τεράστια διαφορά ανάμεσα στη μοναξιά και τη μοναχικότητα. Πολύ συχνά η μοναχικότητα αποτελεί επιλογή των δημιουργικών και πρωτοπόρων ανθρώπων.

 

Η υγιής μοναξιά είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα όλων των ανθρώπων που θέλουν να δημιουργήσουν. Οι επιστήμονες ερευνητές απομονώνονται στα εργαστήριά τους, οι καλλιτέχνες ωριμάζουν μέσα στην σιωπή και την ησυχία, οι άνθρωποι των γραμμάτων εμπνέονται όταν είναι μόνοι τους.

 

Όλοι μας χρειαζόμαστε ώρες δημιουργικής μοναξιάς για συγκεντρωθούμε και να πραγματοποιήσουμε αυτά που πρέπει, αλλά κυρίως να τα βρούμε με τον εαυτόν μας. Να αποδεχτούμε τον εαυτόν μας όπως είναι με ειλικρίνεια, να αφήσουμε τις ψυχικές μας πληγές να ιαθούν και όπου είναι δυνατό να βελτιώσουμε τις αδυναμίες μας και να ωριμάσουμε ψυχικά.

Η μοναξιά είναι για το πνεύμα ότι η νηστεία για το σώμα: Θανάσιμη όταν κρατήσει πολύ, αλλά αναγκαία. Marquis de Vauvenargues (1715-1747), Γάλλος γνωμικογράφος

Ένας μοναχικός άνθρωπος επιλέγει, επειδή έτσι νιώθει καλύτερα, να ζει μόνος ή με λίγους ανθρώπους γύρω του, να μη συμμετέχει σε πολλές κοινωνικές δραστηριότητες, να παραμένει στο περιθώριο. Περνάει καλά με τον εαυτό του ή με τις λίγες σχέσεις που έχει και δεν αισθάνεται να του λείπει τίποτε.

 

Ένας άνθρωπος μόνος όμως, υποφέρει γιατί ζει μία ελλειμματική κατάσταση. Tου λείπουν η αφοσίωση, η αγάπη και η ζεστασιά, αλλά κυρίως του λείπει το πολύτιμο συναίσθημα ότι υπάρχει κάποιος στον κόσμο για τον οποίο είναι σημαντικός. Tα χρειάζεται όλα αυτά, αλλά δεν ξέρει πώς να τα πάρει από αυτούς που έχει δίπλα του, αισθάνεται μόνος και ανάμεσα στους άλλους και στην πιο χαρούμενη παρέα. Τη μοναξιά την έχει καταρχήν μέσα του και τον εμποδίζει να νιώσει κοντά σε κάποιον άλλον.

Οι τοίχοι που χτίζουμε γύρω μας για να κρατήσουν τη λύπη μακριά, κρατούν απ’ έξω και τη χαρά. Jim Rohn, γ. 1930, Αμερικανός συγγραφέας αυτοβοήθειας

Οι άνθρωποι είναι κατεξοχήν «κοινωνικά ζώα». Το συναίσθημα της μοναξιάς δημιουργείται, «χτίζεται» σιγά-σιγά από την παιδική ηλικία. H βασικότερη προϋπόθεση για να μπορεί ένας άνθρωπος μεγαλώνοντας να δημιουργήσει σχέσεις, που θα τον κάνουν να νιώθει συντροφικότητα είναι η αφοσίωση, η χωρίς προϋποθέσεις αγάπη, η αναγνώριση και η αποδοχή που δέχεται από τους γονείς. Πάνω σ’ αυτό το αίσθημα εμπιστοσύνης χτίζεται η εικόνα που έχει κάποιος για τον εαυτό του και η αυτοεκτίμηση. Η έλλειψη αυτοεκτίμησης δημιουργεί μία διπλή δυσκολία: δυσκολεύεται κανείς να νιώσει καλά όταν είναι μόνος του, αλλά δυσκολεύεται επίσης να αποκτήσει φίλους και να νιώσει καλά μαζί τους.

 

Η μοναξιά είναι η απουσία του άλλου. Η μοναχικότητα είναι η παρουσία του εαυτού. Η μοναχικότητα είναι πολύ θετική, είναι αληθινή ελευθερία. Είναι μια παρουσία που ξεχειλίζει.

Είσαι τόσο γεμάτος από παρουσία, που μπορείς να γεμίσεις ολόκληρο το σύμπαν με την παρουσία σου και δεν υπάρχει η ανάγκη του άλλου. Απόσπασμα από το βιβλίο του Όσσο «Από τη μοναξιά στη μοναχικότητα».

Για να περάσετε από την κακή στην καλή όψη της Μοναξιάς:

• •Μην παραμελείτε τις άλλες σας ανάγκες επειδή η ανάγκη για κάποια σχέση ή φιλία δεν έχει ικανοποιηθεί. Φροντίστε τον εαυτό σας: Ακολουθείστε συνήθειες καλής διατροφής, άσκησης και επαρκούς ύπνου. Δώστε ενέργεια στη δουλειά σας, ασχοληθείτε με τα χόμπι σας ή, αν δεν έχετε, δημιουργείστε κάποια.
• •Επωφεληθείτε από τις μοναχικές στιγμές σας προκειμένου να γνωρίσετε τον εαυτό σας. Δείτε αυτόν τον χρόνο σαν ευκαιρία για αυτονομία και φροντίδα των συναισθημάτων σας.
• •Αξιοποιήστε τις ώρες μοναξιάς βρίσκοντας πράγματα να κάνετε που σας δίνουν ευχαρίστηση. Μην υπομένετε απλώς την ύπαρξή σας ρίχνοντάς την σε έναν καναπέ μπροστά στην τηλεόραση.
• •Έχετε στο χώρο σας βιβλία, μουσική, ατομικά παιχνίδια, ή σταυρόλεξα, προκειμένου να περάσετε καλά τις ώρες που είστε μόνοι.
• •Να είστε ανοικτοί σε νέα πράγματα και δραστηριότητες. Μην προκαταλαμβάνετε τα συναισθήματα και τις σκέψεις σας προτού δοκιμάσετε κάτι.
• •Μην περιμένετε τα συναισθήματά σας να σάς ενεργοποιήσουν. Ξεκινήστε και τα ευχάριστα συναισθήματα θα έρθουν.
• •Ενώ ασχολείστε με τις καθημερινές σας δραστηριότητες βρείτε τρόπους για να έρθετε σε επαφή με άλλους ανθρώπους.
• •Η ύπαρξη κάποιου έμπιστου φίλου, περιγράφεται ως προστατευτικός παράγοντας.
• •Μάθετε να ακούτε τους άλλους, μην τους εξαντλείτε με τα προβλήματα σας.
• •Επωφεληθείτε από εκδηλώσεις, σεμινάρια, δραστηριότητες που οργανώνουν ο δήμος ή η κοινότητα της περιοχής σας, σύλλογοι ή οργανώσεις.
• •Προσφέρετε εθελοντική εργασία σε ανθρώπους που χρειάζονται βοήθεια, θα βοηθηθείτε και εσείς αφού θα νιώσετε χρήσιμοι και θα ανέβει η αυτοεκτίμηση σας.
• •Μην είστε βιαστικοί στην ανάπτυξη σχέσεων ή φιλιών. Μια καλή σχέση χρειάζεται χρόνο και προοδευτικό μοίρασμα συναισθημάτων για να ανθίσει.
• •Δώστε αξία σε όλες τις φιλίες ή γνωριμίες σας και τα μοναδικά χαρακτηριστικά τους από το να μένετε καθηλωμένοι στη άποψη ότι μόνο μια ρομαντική σχέση θα σας ανακουφίσει από τη μοναξιά.
• •Αναλάβετε την φροντίδα κατοικίδιου ζώου. Τα κατοικίδια ζώα προσφέρουν στους ανθρώπους, με ανιδιοτελές ενδιαφέρον, αγάπη. Μπορούν να εξυπηρετήσουν ως καταλύτες στην κοινωνική συναναστροφή. Μελέτες έδειξαν ότι οι άνθρωποι που βγάζουν βόλτα τον σκύλο τους έχουν πολύ πιο θετικές συναντήσεις από ότι αυτοί που περπατούν μόνοι τους. Ένα κατοικίδιο μπορεί να σπάσει τον πάγο και να είναι θέμα συζήτησης.
• •Μια καλημέρα, ένα χαμόγελο στους γείτονες σας κάποια στιγμή θα αποδώσει για να δημιουργηθούν συνθήκες γνωριμίας.

Ακατάλληλα δι’ Ανηλίκους (λόγω της ημέρας) του αγίου Πούτσου να μην το ξεχνάμε!

Γνωμικά, αφορισμοί, παροιμίες κ.ά. με «τολμηρό» περιεχόμενο

Παρακαλούμε αν είστε κάτω των 18 ετών, μην συνεχίσετε (σοβαρολογούμε!)

Επιτέλους, τώρα θα σταματήσω τα τσιμπούκια. Marilyn Monroe, 1926-1962, Αμερικανίδα ηθοποιός Όταν υπέγραψε το πρώτο κινηματογραφικό της συμβόλαιο…

Όλα αυτά είναι μαλακίες. Παρόλα αυτά, χύνω. Xaviera Hollander, γ. 1943, Αμερικανίδα Πόρνη

Καλύτερα να έχεις τη φήμη πούστη παρά μαλάκα. Μανώλης Δουκίδης, Συγγραφέας Μεταφορικά, βεβαίως (νομίζω)

Η φιλοσοφία του σκύλου: αν δεν μπορείς να το γαμήσεις ή να το φας, τότε κατούρα το. John Jenkins

Ο πρόεδρος Κλίντον λέει ψέματα. Ένας άντρας μπορεί να ξεχάσει πού πάρκαρε ή που είναι το σπίτι του αλλά ποτέ δεν ξεχνάει μια πίπα όσο κακή κι αν ήταν. Barbara Bush, γ. 1925, Αμερικανίδα, προεδρική σύζυγος

Από την καθημερινή εξάντληση, τρία χρόνια κοιμόμουνα επάνω στο πέος. Γαβριέλλα, Ιστορική ιερόδουλη της Αθήνας Aπό τα απομνημονεύματά της

Η αντίδρασή μου στις τσόντες είναι η εξής: μετά τα πρώτα δέκα λεπτά, θέλω να πάω σπίτι μου να πηδηχτώ. Μετά τα πρώτα 20 λεπτά, δεν θέλω να ξαναπηδηχτώ ποτέ στη ζωή μου. Erica Jong, γ. 1942, Αμερικανίδα συγραφέας

Μια φωνή μέσα μου έλεγε: "ηρέμησε, δεν είσαι ο πρώτος γιατρός που κοιμάται με έναν ασθενή του!" και μια άλλη απαντούσε: "μα είσαι κτηνίατρος!" Dick Wilson, Αμερικανός κωμικός

Το να πέφτεις στο κρεβάτι με ομόφυλό σου δεν είναι κακό. Πρέπει να είμαστε ανοιχτοί στο σεξ, αλλά θα πρέπει να βάζουμε το όριό μας στις κατσίκες. Elton John, Βρετανός τραγουδιστής

Ξέρεις ποιο είναι το χειρότερο πράγμα στο στοματικό σεξ; Η θέα. Maureen Lipman, Βρετανίδα ηθοποιός

Έχω δοκιμάσει διάφορες εκδοχές του σεξ. Στην παραδοσιακή παθαίνω κλειστοφοβία και στις άλλες είτε πιάνεται ο λαιμός μου είτε πιάνεται το σαγόνι μου. Tallulah Bankhead, 1902-1968, Αμερικανίδα ηθοποιός

Είπε μέσα της: Να πηδηχτώ μαζί του, ναι. Προς Θεού όμως, όχι οικειότητες. Karl Kraus, 1874-1936, Αυστριακός συγγραφέας

Ένα άπιστο πέος βρίσκει το ταίρι του σε ένα άπιστο αιδοίο. Παροιμία των αρχαίων Σουμερίων.

Ποτέ μην εμπιστεύεσαι κάποιον, εκτός αν έχεις την ψωλή του στην τσέπη σου. Λύντον Τζόνσον, 1908-1973, Αμερικανός Πρόεδρος [1963-1968]

Μην καταργείτε την υπογεγραμμένη ιδίως κάτω από το ωμέγα είναι κρίμα να εκλείψει η πιο μικρή ασέλγεια του αλφαβήτου μας Ντίνος Χριστιανόπουλος, γ. 1931, Έλληνας ποιητής

Η επιτυχία είναι σαν να είσαι έγκυος: Όλοι σε συγχαίρουν, αλλά κανένας δεν ξέρει πραγματικά πόσες φορές χρειάστηκε να σε πηδήξουν. Ανώνυμος

Πρέπει να έχετε προετοιμάσει από πριν τις αντιδράσεις σας στις αντιξοότητες της ζωής. Παράδειγμα, τι θα κάνατε αν κάποιος άγνωστος σας έπιανε στη μέση του δρόμου ξαφνικά τον κώλο; Μανώλης Δουκίδης, Συγγραφέας

Ποτέ δεν πήδηξα δεκάρι, αλλά μια βραδιά πήδηξα πέντε δυάρια. George Carlin, 1936-2008, Αμερικανός κωμικός

Μου θυμίζει κάτι που συνήθιζε να λέει ο παππούς μου:«πάω επάνω να πηδήξω τη γιαγιά σου». Ήταν ένας τίμιος άντρας και δεν θα έλεγε ποτέ ψέματα σε ένα τετράχρονο παιδάκι. George Carlin, 1936-2008, Αμερικανός κωμικός

Όταν τους κρατάς από τ’ αρχίδια, οι καρδιές και τα μυαλά τους θα ακολουθήσουν. Charles Colson, Επιτελής του Ρίτσαρντ Νίξον

Προτού γαμήσω τη γκόμενα πάνω στο καπό του αυτοκινήτου μου, πάντα βάζω μπροστά τη μηχανή για λίγα λεπτά για να το ζεστάνω. Έτσι είμαι εγώ, νοιάζομαι. Brad Osberg

Νομίζω πως όλοι οι άντρες, σε κάποιες στιγμές της ζωής τους, έχουν αμφιβολίες για τον ανδρισμό τους. Ειδικά τις στιγμές που αγγίζουν το πέος ενός άλλου άντρα. Jim Rosenberg, Αμερικανός blogger

Το σεξ έχει ενδιαφέρον, αλλά δεν είναι το παν. Εννοώ ότι δεν είναι τόσο σημαντικό όσο το χέσιμο. Ο άνθρωπος μπορεί να ζήσει 70 χρόνια χωρίς να γαμήσει ούτε ένα κώλο, αλλά μπορεί να πεθάνει σε μια βδομάδα χωρίς μια σύσπαση των εντέρων. Charles Bukowski, 1920-1994, Αμερικανός συγγραφέας

Μην την ψάχνεις αλλού, μία είναι η λύση: τα λεφτά, το φαΐ και το γαμήσι. Νίκος Καρβέλας

Έρχεσαι πάντα μαζί με το μουνί σου... Ηλίας Πετρόπουλος, 1928-2003, Έλληνας λαογράφος και συγγραφέας

Σκατά εδώ, σκατά εκεί, σκατά κι ο κόσμος όλος κι απ’ τα πολλά πια τα σκατά μου πιάστηκε κι ο κώλος. Έρχεται ο ένας ο σκατάς, θαρρούμε πως σωθήκαμε, σαν φύγει όμως βλέπουμε πως αποσκατωθήκαμε. Γεώργιος Σουρής, 1853-1919, Έλληνας σατιρικός ποιητής

Προσπάθησα να βάλω συνθηματικό στο hotmail τη λέξη «πέος». Μου απάντησε ότι δεν ήταν αρκετά μεγάλο. Ανώνυμος

Αν γίνω καλά θα τονε χαλάσω εγώ αυτόν που με βάρεσε. Εάν ψοφήσω, κλάστε μου το μπούντζον. Γεώργιος Καραϊσκάκης, 1782-1827, Ήρωας του ‘21

Για να σταματήσετε να τον παίρνετε από πίσω, πάρτε του μια πίπα. Διαφημιστικό σλόγκαν της πίπας Herb, αρχές δεκαετίας του `70

Μαστίγωσέ με, δείρε με, χύσε σ’ όλο μου το κορμί, πες ότι μ’ αγαπάς. Μετά άντε γαμήσου, σήκω και φύγε από ‘δώ. Ανώνυμο -------------------

Γαμοτράγουδα

Και του γέρου τα αρχίδια, σαν νερόβραστα κρεμμύδια, και του νιου τα αρχιδάκια, σαν τα μοσχοκαρυδάκια. από Δημοτικό τραγούδι ("Πέρασα από ένα γεφύρι")

Όλα σου ταδωσε ο Θεός μουνί βυζιά και κώλο και μένα τον κακόμοιρο τριακόσια δράμια ψώλο. από Δημώδες Γαμοτράγουδο

Το μουνί τό λένε Γιώτα καί τόν πούτσο Παναγιώτα! όποιον Θέλεις πάνε ρώτα τό κεφάλι μπαίνει πρώτα! από Δημώδες Γαμοτράγουδο

Πάει ο πούτσος στο παζάρι, δεν ηξεύρει τι να πάρει. βρίσκει του μουνιού τον πάτο και τον κάνει άνω-κάτω. από Δημώδες Γαμοτράγουδο

Άσεμνες Θυμόσοφες Ρήσεις

Όταν ένας άντρας πάει με μια πουτάνα, δεν την πληρώνει για το πήδημα, την πληρώνει για να φύγει. Η μεγαλύτερη κατάρα: γέρος, άσχημος, φτωχός και πούστης. Καλή κι η μαλακία, αλλά με το γαμήσι γνωρίζεις και κόσμο. Μόνο έναν καλό άνθρωπο γνώρισα στον κόσμο, τον πατέρα μου, κι εκείνος γάμησε τη μάνα μου. Άλλο Τουμπαμάρος κι άλλο το μουνί της Μάρως. Αν ακουμπήσει ξένο αρχίδι στο κωλομέρι της γυναίκας, δεν την ξαναμαζεύεις. Γυναίκα που κρατά σφιχτά τα μπούτια της κλεισμένα πάει να πει πως ψάχνεται για πούτσο απεγνωσμένα Γυναίκα με μικρά βυζιά που μοιάζει με αγόρι αν τη γυρίσεις μπρούμυτα σφυρίζει σα βαπόρι. Γυναίκα με κλειστό γιακά και με βυζιά μεγάλα Το προτιμά το μπρούμυτα καλύτερα από τα’ άλλα Το μερακλιδικο μουνί βουνά ξεθεμελιώνει, στερεύει λίμνες κα γιαλούς και ποταμούς θολώνει. Όσες σταφίδες λιάζονται τον Αύγουστο στ’ αλώνια, τόσα βυζιά χαϊδεύονται τα βράδυα στα σαλόνια. Το μουνί δεν είναι αρνί να το κλείσεις στο παχνί. Το μουνί θέλει παιχνίδια με τον πούτσο και τ’ αρχίδια. Απ' τη ζωή στο θάνατο είν' ένα μονοπάτι και από τον κώλο στο μουνί, δυο δάχτυλα και κάτι. Η φτώχεια θέλει καλοπέραση κι η πουτανιά φτιασίδι, το ψάρι θέλει υπομονή και το μουνί κυνήγι.

Πονηρά Αινίγματα

Τη σαλιάζω, την κορδώνω και στην τρύπα της τη χώνω ( βελόνα και κλωστή ) Γύρω γύρω χορταράκι και στη μέση πηγαδάκι (το αιδοίο ) Τεντωμένη τη βάζεις, ζαρωμένη τη βγάζεις (η κάλτσα ) Απ' τον κώλο την κρατάω και στο στόμα τη φιλάω (το κύπελλο, η κούπα ) Το στρογγυλό μου στο σκιστό σου (κουμπί και κουμπότρυπα ) Ο γαμπρός το βάζει κι η νύφη φωνάζει (κλειδί και κλειδαριά ) Τρέμει, τρέμει, στου κοριτσιού την τρύπα μπαίνει (το σκουλαρίκι ) Σουβλωτό, μπιμπικωτό, σε θηλυκού τρύπα μπαίνει (το σκουλαρίκι ) Βάζω το χέρι στο βρακί, πιάνω το πράμα το μακρύ και το βάζω σε μια τρύπα που 'χει από πάνω τρίχα (τσιγάρο, χείλια και μουστάκι) Εγώ γι' αυτό σ' αγόρασα κι έδωσα τον παρά μου, για να σε βάζω ανάσκελα, να κάνω τη δουλειά μου (η σκάφη ) Τα γόνατα μ’ στα γόνατα σ’, τα χέρια μ’ στα βυζιά σ’ και το μνί σ’ στου κούτελου μ’. (το άρμεγμα της κατσίκας ) Έχω ένα πραματάκι, μία πιθαμή και κάτι. Σου το δείχνω και τρομάζεις, σου το βάζω και φωνάζεις, σου το βγάζω κι έχει χύσει, κι όμως έχει ωφελήσει. Τι είναι; (η ένεση )

Βωμολοχικές & Αθυρόστομες παροιμίες

Περί Αιδοίων Του μουνιού σου το γλωσσίδι μου ‘ριξε κλωτσιά στ’ αρχίδι Το μουνί και το πριόνι, όποιος δεν τα ξέρει ιδρώνει. Το μουνί και το χταπόδι με το χτύπημα απλώνει. Παρακαλετό μουνί, ξινό γαμήσι. Ψηλό μουνί, καμαρωτό γαμήσι. Ξανθό μουνί, τρελό γαμήσι. Το μουνί σέρνει καράβι. Μουνί καλλιγραφία. Ο στρατός και το μουνί θέλουνε υπομονή. Αν δεις καράβι στο βουνό, μουνί το ‘χει τραβήξει. Εδώ ο κόσμος χάνεται και το μουνί χτενίζεται. Πολλά μουνιά τριγύρω μας, στον πούτσο μας κανένα. Δόξα να 'χεις τρυγητή μου που 'δα τρίχα στο μουνί μου. Έλα μουνί στον τόπο σου και ρέστα μη γυρεύεις. Τ’ αρχίδια του Καράμπελα και το μουνί της Χάιδως. Το συχνομπουκουνάτο κάνει το μουνί δροσάτο. Ανάθεμά το το μουνί τόσα κακά που σέρνει. Όσα βγάλαμε στα ξένα, στο μουνί και στην ταβέρνα. Καλογριά στο μοναστήρι, το μουνί της εργαστήρι. Θες μουνί, το θες και στο πιάτο. Άλλος το ‘χει και το κατουρεί κι άλλος δεν το ‘χει και το λαχταρεί. Δουλειά δεν είχε το μουνί και μάθαινε τσαγκάρης. Πέη Αν ήταν το βιολί ψωλή, θα το παίζανε πολλοί. Της στραβιάς της ψωλής οι τρίχες της φταίνε. Εκεί που βγάζεις το ψωμί σου, μη βάζεις το καυλί σου. Άσπρα μαλλιά στην κεφαλή, κακά μαντάτα στην ψωλή. Τις μεγάλες Αποκριές στέκονται οι ψωλές ορθές. Άσπρα γένια, πούτσα σιδερένια. Μαλλί βαμβάκι, ψωλή φαρμάκι. Ψωμί, τυρί δεν είχαμε, χοντρή ψωλή γυρεύαμε. Είχαμε ψωλές σακκιά, μας ήρθαν κι απ’ τα χωριά. Δεν μας φτάνει η χολή μας, γκαυλώνει και η ψωλή μας. Το μαχαίρι είν’ για τους εχθρούς κι η ψωλή για τους δικούς. Η ψωλή δεν είναι βρύση, άφησέ την να γεμίσει να φχαριστηθεί γαμήσι. Όρχεις Θα μας κλάσεις τ’ αρχίδια. Πούτσες μπλε κι αρχίδια καπαμά. Τ’ αρχίδια του Καράμπελα και το μουνί της Χάιδως. Έπιασε τον παπά απ’ τ’ αρχίδια. Τσολιάς [ή κεχαγιάς] στ’ αρχίδια μου. Θύμωσε ο Αγάς κι έκοψε τ’ αρχίδια του. Ο τεμπέλης ο μπακάλης τ’ αρχίδια του ζυγίζει. Βρήκε ο γύφτος λάδι, αλείφει και τα αρχίδια του. Γούμενος καθούμενος, τ’ αρχίδια του έλυε κι έδενε. Όποιος διαβάζει με τ’ αρχίδια γαμάει με τα μάτια. Πίσω έχει η αχλάδα την ουρά και το γουρούν’ τ’ αρχίδια. Περί συνουσίας Θα γυρίσει ο τροχός, θα γαμήσει κι ο φτωχός. Γάτος γαμάει, γάτος σκούζει. Το γαμήσανε και ψόφησε. Γέρου χάιδεμα και νιου γαμήσι. Μαμ και νάνι, πούτσο και σεργιάνι. Όποιος βρέσκει και γαμεί, αστοχιά του αν παντρευτεί. Είδε η αλεπού τρίχα στο μουνί τς, περπατεί και διαλαλεί. Γαμεί η χελώνα το λαγό, όταν ο αετός είναι από πάνω. Γαμιέσαι, κόρη μ’, χαίρεσαι, στη γέννα θα τα πούμε. Γάμα με να σε γαμώ να περνούμε τον καιρό. Το χωριό καιγότανε και η Μαριώ γαμιότανε. Άλλος ψυχομαχά κι άλλος γκαυλομαχά. Άλλοι ψυχομαχάνε και άλλοι ψωλοβαράνε. Βάλαμε χέρι στο βυζί, δέξου μουνί μαντάτα. Εγώ με τον παρά μου, γαμώ και την κυρά μου. Στην ξαδέρφη και στην θειά μπαίνει πάντα πιο βαθιά.. Ο χορός και το γαμήσι είναι της γυναικός η φύση. Μάθαν πως γαμιόμαστε, πλακώσανε κι οι γύφτοι. Αλάργα από στραβού ραβδί κι από κουτσού γαμήσι Τύφλα να `χει το γαμήσι, σαν πετύχει η μαλακία. Όποιος νύχτα περπατεί, ή κλέφτης είναι ή γαμεί. Όποιος τον Αύγουστο γαμεί, κακό χειμώνα βγάζει. Στο φαΐ και στο γαμήσι ο Θεός δεν κάμει κρίση. Παρά φύσιν Το ντέφι κι’ η Αποκριά είναι του πούστη η χαρά. Πάρε κώλο-δώσε κώλο, γνώρισες τον κόσμο όλο. Με σάλιο και υπομονή, ο κώλος γινεται μουνί. Εδώ γαμούν αρσενικούς και συ γυρεύεις νύφη. Ό,τι φάμε, ό,τι πιούμε κι ό,τι αρπάξει ο κώλος μας. Μήτε στο διάβολο κερί, μήτε στον Τούρκο κώλο. Άμα σε γαμήσει κανένας, να ‘ναι και μάστορας. Αν σε γαμήσει ο κατής, πού θα πας για να κριθείς; Είδες παπά στον ύπνο σου; Κώλο γυρεύει. Το μουστάκι είναι η κουρτίνα του πούστη. Πούστηδες και παλικάρια γίναμε μαλλιά κουβάρια. Όσα ξέρει ένας κώλος, δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος. Για να γίνεις ηγούμενος, πρέπει να σε γαμήσει ο προηγούμενος. Πρωκτολογικά Τον κώλο βάζει o μάγειρας, σκατά θα μαγειρέψει. Του κώλου τα εννιάμερα, του πούτσου τα σαράντα. Κι ο ωραιότερος κώλος, πορδές κλάνει. Κώλος και βρακί. Μαγκιά, κλανιά και κώλος φινιστρίνι. Χήρας κώλο γάμησε, πουτάνας μην ζηλέψεις. Χήρας κώλος που πονάει, άλλα πράματα ζητάει. Κώλος που ‘μαθε να κλάνει, εύκολα δεν ξεμαθαίνει. Αλάτισε τον κώλο σου και ρώτα τι βρωμάει. Tα μεταξωτά βρακιά θέλουν κι επιδέξιους κώλους. Βαστάτε ποδαράκια μου να μη σας χέσει ο κώλος μου. Πήγα να πω τον πόνο μου και μου ‘πιασαν τον κώλο μου. Της θείας σου ο πάτος γαρύφαλλα γεμάτος. Έκανε κι η μύγα κώλο κι έχεσε τον κόσμο όλο. Ζούπα-ζούπα τον κώλο σου, σκατά θα βγάλει. Μικρόν κώλο δεν έδειρες, μέγαν μη φοβερίζεις. Από της μυλωνούς τον κώλο ορθογραφία γυρεύεις. Βρακί δεν έχει ο κώλος μας, γαρίφαλο στ’ αυτί μας. Ο κώλος μας ξεβράκωτος κι η σκούφια μας με φιόρα. Άσπρο κώλο που ‘χει η νύφη, να ‘χαμε και μεις οι γύφτοι. Κώλο μυρίζεσαι; Σκατά λιγουρεύεσαι. Κώλοι υπάρχουν, λεφτά δεν υπάρχουν. Άλλος κώλος φαίνεται κι άλλος μαγειρεύεται. Φοβέρισε τον κώλο σου, μην κλάσει στο παζάρι. Η κουρούνα όπου κι αν πάει, τον κώλο της μαζί της τον κουβαλάει. Άγιος και κώλος μαρτυρούν, μα ο άγιος αγιάζει κι ο κώλος ζοχαδιάζει. Όποιος πηδάει πολλά παλούκια, στο τέλος κάποιο θα χωθεί στον κώλο του. Κοπρολαγνικά Μπήκαν τα σκατά στο πιάτο κι ήρθανε τα πάνω κάτω. Αμ’ πότε σε ξεβράκωσα και δεν ήσουνα χεσμένος; Στον πόρδο μη θαρρεύεσαι και χέσεις το βρακί σου. Όποιος σε κλάσει χέσε τον, μη βγει καλύτερός σου. Το ‘να του χέρι στα σκατά και τ’ άλλο στο καθίκι. Αν δε σε κλάσει ο μάστορης δε γίνεσαι τεχνίτης. Καράβι που αργεί, σκατά είναι φορτωμένο. Όταν κλάσει ο νοικοκύρης, θε να χέσει ο μουσαφίρης. Χέσε μες στη θάλασσα να μαζευτούν τα ψάρια. Ο καθένας το σκατό του, μηλοκύδωνο το έχει. Κατά τα σκατά και το φτυάρι. Χέσε μέσα Πολυχρόνη που δε γίναμε Ευζώνοι. Χέσε ψηλά κι αγνάντευε. Χεστήκαμε κι η βάρκα γέρνει. Χέστηκε η φοράδα στ’ αλώνι. Γλυκά τρως, πικρά κλάνεις. Χέστηκε ο Πολύδωρος που ‘ναι στα πόδια γρήγορος. Είπε ο χέστης του κλανιάρη, βάρδα απ’ εδώ ρε ξεκωλιάρη. Πόρνες Θέλει η πουτάνα να κρυφτεί, μα η χαρά δεν την αφήνει. Όποιος σε πόρνη εμπιστευτεί, στον κώλο του ρεπάνι. Πουτάνας κόρη έπαρε, πουτάνας γιο μην πάρεις. Η πουτάνα το ξεφτίλισμα για πανηγύρι το ‘χει. Η πουτάνα απ’ τη χαρά της, διαλαλεί την πουτανιά της. Η πουτάνα κάνει τόσα κι έχει και μεγάλη γλώσσα. Κράζει η πουτάνα την παρθένα. Ούτε εκκλησιά χωρίς καμπάνα, ούτε χωριό χωρίς πουτάνα. Την πουτάνα και στο μπουκάλι να την κλείσεις, με τον φελλό θα το κάνει. Όμοιος τον όμοιο γύρευε, πουτάνα την πουτάνα, κι ο κερατάς τον κερατά να περπατούν αντάμα. Διάφορα Της γυναίκας ο καημός, λούσα, πούτσα και χορός. Γαμεί γαϊδούρα στην ανηφόρα. Όλοι γαμούν και λειτουργούν κι εγώ αν σημάνω βλάφτει; Σηκωθήκανε τ’ αγγούρια να γαμήσουν το μανάβη. Η μάνα του του δίν’ βυζί, και η γυναίκα του μουνί. Μωρή πουτάνα θάλασσα που σε γαμάν τα ψάρια. Το πολύ το τάκα-τάκα κάνει το παιδί μαλάκα. Του φτωχού η κοιλία όταν γομούτε, η ψωλίατ’ σκούτε. (ποντιακή)

 

Η Λατρεία του Φαλλού

Στην Ιαπωνία, την Ινδία, την Αφρική, ο φαλλός λατρεύεται σαν σύμβολο γονιμότητας και δημιουργίας. Για τον χριστιανισμό, το ετεροφυλόφιλο (εννοείται) σεξ και τα γεννητικά όργανα είναι αναγκαίο κακό (πολύ κακό, όμως). Αν ο χριστιανισμός ήταν άνθρωπος, με το μίσος του πέους και του σεξ που τον διακατέχει, θα ήταν περίπτωση που θα έχρηζε επείγουσας ψυχιατρικής διερεύνησης.

Ακόμα κι η υποψία ότι ο πάναγνος Ιησούς μπορεί να είχε σεξουαλικές επαφές ή ακόμα φρικτότερα να τεκνοποίησε, προκαλεί κύματα ανατριχίλας στους πιστούς Χριστιανούς. Σε τελευταία ανάλυση ο ίδιος γεννήθηκε χωρίς τη μεσολάβηση πέους από παρθένα μητέρα (πριν και μετά). Ο Θεός δεν έχει καμία απολύτως σχέση με «αυτά τα πράγματα». Στην πυρά οι ανήθικοι διεστραμμένοι που τολμούν να σπιλώνουν το άγιο όνομά Του με τέτοια αμαρτήματα.

Για την κρατούσα θρησκεία στη Δύση, το ετεροφυλόφιλο (εννοείται) σεξ και τα γεννητικά όργανα είναι σχεδόν ένα λάθος της Φύσης, που απλά το ανέχεται ως ένα αναγκαίο κακό (πολύ κακό, όμως), εντελώς ξεκομμένο από το σώμα της λατρείας της. Όμως τα πράγματα δεν ήταν έτσι στην Ευρώπη πριν από την εμφάνιση αυτής της παράξενης χριστιανικής θρησκείας και είναι σαφώς διαφορετικά σε άλλες θρησκείες και άλλους τόπους. Από καταβολής θρησκειών, και σύμφωνα με αρχαιολογικά ευρήματα τουλάχιστον από το 8.000 π.Χ., το πέος / φαλλός, αντιπροσωπεύει τη γονιμότητα της Φύσης, το μέσον με το οποίο ο Δημιουργός δίνει ζωή στο Σύμπαν. Γι' αυτό και είναι αντικείμενο λατρείας.

Για ν' αρχίσουμε από τα δικά μας, στην αρχαία Ελλάδα, αρχικά ο Παν και αργότερα ο Πρίαπος ήταν θεοί της γονιμότητας και παριστάνονταν πάντα σε στύση. Το ορθωμένο πέος έφερνε ευκαρπία και προστάτευε την πόλη και τους ανθρώπους από σκοτεινές και μαγικές δυνάμεις. Οι δρόμοι της Δήλου είναι ακόμη στολισμένοι με τεράστιους, μαρμάρινους φαλλούς. Στην ελληνιστική πόλη Απάμεια της Συρίας, πέη είναι σκαλισμένα στα ψηλότερα σημεία των κιόνων. Στις γωνίες και τις διασταυρώσεις της αρχαίας Αθήνας υπήρχαν Ερμές, μαρμάρινες στήλες με την κεφαλή του Ερμή στην κορυφή και ανάγλυφα γεννητικά όργανα σε στύση λίγο πιο χαμηλά. Οι περαστικοί τα άγγιζαν για καλή τύχη. Η κεφαλαιώδης σημασία αυτών των γεννητικών οργάνων στην προστασία της πόλης φαίνεται από το τρομερό σκάνδαλο που ξέσπασε όταν (μάλλον) ο Αλκιβιάδης και οι φίλοι του μετά από ένα μεθύσι ακρωτηρίασαν μερικές Ερμές.

Στην Αίγυπτο ο φαλλός ήταν το σύμβολο της γονιμότητας και της αναπαραγωγής και θεός-προστάτης της ήταν ο Χεμ. Ο θεός Όσιρης, ο Δημιουργός, αναπαριστάται σε ανάγλυφα ναών σε στύση. Κατά τον Πτολεμαίο ο φαλλός ήταν αντικείμενο λατρείας από τους Ασσύριους και τους Πέρσες, ενώ κατά τον Άγιο Ιερώνυμο, στη Συρία ο τοπικός θεός-ήλιος, ο Μπάαλ, αναπαριστάνονταν με ένα πέος στο στόμα.

Αλλά ούτε οι συντηρητικοί Εβραίοι απέφυγαν τη λατρεία του. Ο προφήτης Ιεζεκιήλ αναφέρει ότι οι γυναίκες της Ιερουσαλήμ κατά παράβαση των θείων εντολών, κατασκεύαζαν φαλλούς από χρυσό ή ασήμι (ιε, 17). Η κεφαλαιώδης και μεταφυσική σημασία που έδιναν οι Εβραίοι στο πέος φαίνεται από δύο περιστατικά που αναφέρονται στη Γένεση: για να βεβαιωθεί για την ειλικρίνεια του αρχιυπηρέτη του, ο Αβραάμ του ζήτησε να ορκιστεί ακουμπώντας το χέρι του στο πιο σεβαστό σημείο του σώματός του, στα γεννητικά όργανα (του Αβραάμ!) (Γεν. κδ, 2), περίπου όπως σήμερα ορκιζόμαστε στο Ευαγγέλιο. Ακριβώς το ίδιο ζητάει ο ετοιμοθάνατος Ιακώβ να κάνει ο γιος του Ιωσήφ, να ορκιστεί αγγίζοντας τα γεννητικά όργανα του πατέρα του, ότι δεν θα τον θάψει στην Αίγυπτο (Γεν. μζ, 29).

Στην αυτοκρατορική Ρώμη ο φαλλός έφερνε καλή τύχη και απομάκρυνε τους κινδύνους, γι' αυτό οι δεισιδαίμονες Ρωμαίοι φορούσαν φυλαχτά σε σχήμα φαλλού. Στην Πομπηία μάλιστα βρέθηκαν δαχτυλίδια στολισμένα με ανάγλυφους φαλλούς. Τον Απρίλιο, όταν οι γονιμοποιές δυνάμεις της Φύσης άρχιζαν να γίνονται ορατές, τελείτο στη Ρώμη μια γιορτή προς τιμή της Αφροδίτης (Venus) όπου ένας μεγάλος φαλλός μεταφέρονταν πάνω σε άμαξα από μια πομπή γυναικών στο ναό της Αφροδίτης έξω από την πόλη, στην Κολλινία Πύλη. Στη Νότιο Ιταλία σώζονται μέχρι σήμερα φαλλικά σύμβολα γονιμότητας στους φράχτες ανάμεσα στα χωράφια. Είναι σωροί από πέτρες ή κίονες που στην κορυφή τους έχουν έναν φαλλό, συχνά συνοδευόμενο από ένα ανθρώπινο κεφάλι.

Όμως οι Ρωμαίοι και οι Έλληνες δεν είχαν αποκλειστικότητα στη λατρεία του πέους. Παρότι αρχικά ξεκίνησε από τη Μικρά Ασία, η φαλλική λατρεία της Κυβέλης και του Άττη, διάσημη για τις οργιαστικές τελετές της, διαδόθηκε γρήγορα σε όλη τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Στην ετήσια γιορτή της «Ημέρας του Αίματος» τα πλήθη σε έκσταση αυτοτραυματίζονταν με μαχαίρια. Μερικοί έφταναν στο σημείο να αυτοευνουχιστούν, απαραίτητη προϋπόθεση για την είσοδό τους στο ιερατείο της θεάς.

Οι αρχαίοι Γερμανοί και οι Σκανδιναβοί λάτρευαν τον θεό Φρίκκο, ανάλογο του Πριάπου, με τη μορφή του φαλλού, ενώ στην Ισπανία λατρεύονταν ο θεός Χορτάνης, αναπαριστώμενος επίσης με το ίδιο σύμβολο. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι προκολομβιανοί Μεξικάνοι λάτρευαν τον θεό της αναπαραγωγής, τον Τριαζολτέντι, ενώ ο κατακτητής Κορτέζ αναφέρει λατρεία και ύπαρξη τελετουργικών φαλλών στους ναούς. Παρόμοια λατρεία συνάντησε ο Κουκ στα εξερευνητικά του ταξίδια στις φυλές της Πολυνησίας στον Ειρηνικό Ωκεανό τον 18ο αιώνα, ενώ στα νησιά Μαριάνες μέχρι τον ερχομό των αμερικανών ιεραπόστολων, στις μεγάλες γιορτές γίνονταν λιτανείες με φαλλούς.

Στην Ινδία η εικόνα του φαλλού προστατεύει εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια τα σπίτια από κεραυνούς και από κακοτυχίες, αφού ο φαλλός (λινγκάμ) είναι το σύμβολο του θεού Σίβα, του Θεού της Δημιουργίας του Σύμπαντος. Στους ναούς φαλλοί διαφόρων μεγεθών, που παριστάνονται αφαιρετικά σαν όρθιοι κύλινδροι με στρογγυλεμένο τέλος, είναι το κέντρο της λατρείας και οι πιστοί αφήνουν καθημερινά προσφορές μπροστά τους.

Στην Ιαπωνία η γηγενής θρησκεία, το Σίντο, έχει ενσωματώσει τη λατρεία του φαλλού, και κάθε χρόνο σε πολλούς ναούς γίνονται τελετές και λιτανείες όπου τεράστιοι φαλλοί περιφέρονται μέσα στις πόλεις, ακολουθούμενοι από χιλιάδες πιστούς.

Τέλος στη Δυτική Αφρική (Τόγκο, Μπενίν), επιβιώνει ακόμη η λατρεία του φαλλού, παρότι όχι τόσο έντονη όσο στο παρελθόν, εξαιτίας των άοκνων προσπαθειών των ιεραποστόλων. Στους δρόμους συναντά κανείς συχνά να κρέμονται από τοίχους και κολώνες ξύλινοι φαλλοί, ενώ μικροσκοπικά έως γιγαντιαία πήλινα αγαλματάκια του θεού της γονιμότητας, του Λέγκμπα, σε πλήρη στύση, αλείβονται με φοινικέλαιο και δέχονται τις προσευχές των γυναικών που θέλουν να τεκνοποιήσουν.

Μετά από όλα αυτά, ο Χριστιανισμός, με το μίσος του πέους και του σεξ που τον διακατέχει, φαντάζει σαν μια περίπτωση που χρήζει επείγουσας ψυχιατρικής διερεύνησης.


Σύγχρονη Ελλάδα

Για όσους νομίζουν ότι στη σύγχρονη Ελλάδα έχουν χαθεί τελείως οι διονυσιακές τελετές της αρχαιότητας, δεν θα τον παραπέμψουμε μόνο στον Βιζυηνό, ο οποίος στα τέλη του 19 ου αιώνα περιέγραφε τις τελετές γονιμότητας και πομπές με φαλλούς και τύμπανα στην πατρίδα του την Ανατολική Θράκη (σήμερα τουρκική). Θα τους στείλουμε και την Καθαρή Δευτέρα στον Τύρναβο της Θεσσαλίας (20 χμ από τη Λάρισα), να παρακολουθήσουν το «Μπουρανί», την πιο γνήσια αναβίωση της διονυσιακής λατρείας του φαλλού στον ελλαδικό χώρο.

Τουλάχιστον από το 1898, πομπές με ξύλινους και πήλινους φαλλούς και φαλλοφόρους καρναβαλιστές διασχίζουν την πόλη, με πειράγματα και ποιήματα με ξεκάθαρες αναφορές στα γεννητικά όργανα:

«Κάτω στις αλυγαριές, φέραν δυο σακιά ψωλές,
το ακούσαν οι κοπέλες, τρέχουνε ξελιγωμένες,
το μαθαίνουνε οι χήρες, τρέχουνε οι κακομοίρες,
τρέχει και μια παπαδιά, δεν επρόφτασε καμιά,
πιαν' αδειάζει τα τσουβάλια, βρίσκει μια με δυο κεφάλια.
-Τούτ' είναι καλή για μένα, που 'ν' τα σπλάχνα μ' αναμμένα,
σαν την ένιωθε στα σκέλια, λιγωνότανε στα γέλια».

Από τον ντόπιο κατασκευαστή πήλινων ομοιωμάτων φαλλού σε φυσικό (και υπερφυσικό) μέγεθος οι γυναίκες του ζητάνε:

«Μάστορά μου στη ζωή σου, κάνε μια σαν τη δική σου,
να 'χει μπούκα, να 'χει αφάλι, σαν του γαϊδουριού κεφάλι».

Ο περίεργος τσελεμεντές του Γιαχβέ!