Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε Τώρα!

WE WANT THE WORLD AND WE WANT IT NOW!
                                                        Jim Morrison

Οργισμένοι «επαναστάτες» τότε, για πολλούς και ίσως απροσδιόριστους λόγους…πολύ πιο νοήμονες, με πολύ περισσότερη γνώση για μας και τον κόσμο μας και σίγουρα με πιο σαφείς και ξεκάθαρους λόγους σήμερα …

«μιλάμε για μια εντελώς διαφορετική Επανάσταση, για μια Επανάσταση η οποία μεταμορφώνει ριζικά, βαθειά, την ψυχολογική δομή του ανθρώπου…»
Τζ. Κρισναμούρτι

…και την ίδια στιγμή της κοινωνίας μας…αυτής της βάρβαρης και απολίτιστης ακόμα κοινωνίας μας…
Αν θέλουμε αληθινά μια τέτοια ριζική Επανάσταση πρέπει να είμαστε πολύ ξεκάθαροι
«Εμείς είμαστε ο κόσμος και ο κόσμος εμείς…η αλλαγή που θέλουμε έχει αξία και ουσία αν συμβεί παράλληλα τόσο στις δομές της κοινωνίας όσο και τις δικές μας δομές, ως άτομα που διαμορφώνουν τις κοινωνικές σχέσεις»

…ορίζουμε λοιπόν σήμερα τον κόσμο που θέλουμε να ζούμε εμείς και τα παιδιά μας:

Θέλουμε ένα κόσμο ενωμένο και συνεργαζόμενο που μέσα του θα εκπληρώνονται οι ανάγκες και τα όνειρα όλων!
Όλα είναι ΕΝΑ στο σύμπαν, κι εμείς σαν είδος, χωρίς την παραμικρή αμφιβολία, στους ίδιους φυσικούς και συμπαντικούς νόμους υπαγόμαστε…όπως όλα…
Όλα όσα μας έμαθαν για ιδεολογικές και ένα σωρό άλλες διαφορές μεταξύ μας, ήταν ψέματα και χωρίς καμία ουσία. Μας διαμόρφωσαν έτσι για να εξυπηρετούν πάντα τους διεφθαρμένους και ανήθικους σκοπούς τους, για να μας ελέγχουν, να μας χειραγωγούν και να μας κατευθύνουν σε αυτά που εκείνοι πάντα ήθελαν και πάνω απ όλα για να μας έχουν διχασμένους και αντίπαλους.
Πέρα από τις ό,ποιες επιφανειακές ατομικές διαφορές μας, τις ικανότητες και τις προτιμήσεις, η χαρά κι ο πόνος, η αγάπη και ο φόβος, η θλίψη και η μοναξιά, η ανάγκη για τροφή, νερό, περίθαλψη, ασφάλεια και καθαρό αέρα είναι οι ίδιες ακριβώς για όλους τους ανθρώπους πάνω σε αυτή την γη.
Οι μεταξύ μας «διαφορές» είναι όλες κατασκευασμένες και προκύπτουν από τις δικές μας κατανοήσεις, τις λανθάνουσες αξίες μας και το βάρβαρο κοινωνικό μας περιβάλλον.
Θέλουμε λοιπόν σήμερα ένα κόσμο που ενωμένος θα συνεργάζεται για το κοινό καλό και όχι ένα κόσμο κομματιασμένο που ανταγωνίζεται με μόνο στόχο προσωπικά και περιορισμένα συμφέροντα.
Θέλουμε έναν κόσμο με την οπτική του Εμείς και όχι του Εγώ.
Θέλουμε επίσης ένα κόσμο που τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν θα είναι απλές διακηρύξεις επάνω σε λευκά χαρτιά αλλά τρόπος ζωής όλων.

Θέλουμε ένα κόσμο βιώσιμο και σύμφωνο με τις σύγχρονες πραγματικές μας δυνατότητες!

Δεν θέλουμε ένα κόσμο λίγο καλύτερο απ αυτόν που ζούμε, ένα κόσμο με λιγότερη βία, λιγότερη διαφθορά, λιγότερες ανισότητες, λιγότερη φτώχεια, λιγότερη αδικία…
Δεν θέλουμε ένα κόσμο που θα ονειρευόμαστε το αυτονόητο και οι ζωές όλων μας θα σπαταλιούνται ελπίζοντας σ ένα καλύτερο μα ακαθόριστο και αόριστο μέλλον…
Το πέρασμά μας από τη ζωή είναι τόσο σύντομο για να το σπαταλάμε τόσο φτηνά…
Θέλουμε απλά και ξεκάθαρα τον καλύτερο δυνατό κόσμο ΣΗΜΕΡΑ, έναν κόσμο που να σχεδιάζει το μέλλον των επόμενων γενεών ΣΗΜΕΡΑ, με βάση ό,τι καλύτερο διαθέτουμε από γνώσεις, πόρους, επιστήμες και τεχνολογία…
Δεν μπορεί να υπάρχει και δεν αποδεχόμαστε πλέον καμία λογική εξήγηση, στο γεγονός ότι η τεχνολογία και οι επιστήμες μας έχουν καταφέρει ασύλληπτα «θαύματα» στην έρευνα και την εφαρμογή και την ίδια στιγμή οι μισοί κάτοικοι του πλανήτη μας πεινάνε, δεν έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό και ζουν κάτω απόαπίστευτα άθλιες συνθήκες.
Είναι γεγονός απολύτως ασύμβατο και απαράδεκτο!
Οι επιστήμες και οι τεχνολογίες οφείλουν να υπάρχουν για να εξυπηρετούν το κοινό καλό και το υψηλό βιοτικό επίπεδο όλων των ανθρώπων και όχι να είναι, όπως σήμερα, στην υπηρεσία των διεφθαρμένων κυβερνήσεων, των πολεμικών βιομηχανιών και των στρατιωτικών υπηρεσιών. Το 70% των επιστημόνων σήμερα εργάζεται για τους παραπάνω λόγους.

Θέλουμε ένα κόσμο χωρίς πολέμους, βία και εγκληματικότητα!
Τα φαινόμενα αυτά που εξαφάνισαν και εξαφανίζουν άδικα γενιές και γενιές αθώων ανθρώπων καλλιεργούνται και υποστηρίζονται από τα ανόητα και άρρωστα μυαλά μιας μικρής διεθνούς ελίτ που έχει κάνει τη βαρβαρότητα επιχείρηση κερδίζοντας αμέτρητα χρηματικά ποσά μέσα από τις πολεμικές βιομηχανίες και τους κολοσσιαίους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς που τους ανήκουν.
Σπέρνουν αντιπαλότητες και κατασκευασμένες διαφορές στους λαούς (όπως αναφέρθηκε και παραπάνω…) οδηγώντας τους σε αιματηρές και ανόητες συγκρούσεις.
Οι δυό παγκόσμιοι πόλεμοι είναι το καλύτερο παράδειγμα…προς αποφυγήν…
Οι παγκόσμιοι «ειρηνευτικοί» οργανισμοί που δημιουργήθηκαν μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είναι απλές μαριονέτες που υπηρετούν τα συμφέροντα των ισχυρών κρατών.

Θέλουμε ένα κόσμο που δεν θα χρειάζεται άλλο πια να πληρώνουμε χρήματα για να ζούμε!
Θέλουμε ένα κόσμο αφθονίας και πρόσβασης όλων σε όλα, ένα κόσμο χωρίς την ανάγκη της ατομικής ιδιοκτησίας και της συγκέντρωσης «πλούτου».
Είναι ανόητο πια να νομίζουμε ότι μας ανήκει κάτι από τη γη, το φυσικό περιβάλλον, τους πόρους κλπ …
Δεν είμαστε ούτε κυρίαρχοι ούτε ιδιοκτήτες του πλανήτη…είμαστε μέρος του…και μάλιστα το πιο νοήμων είδος του, γεγονός που μας καθιστά σχεδόν απόλυτα υπεύθυνους γι αυτόν.
Η «ανάγκη» της ιδιοκτησίας είναι αποτέλεσμα μιας κοινωνίας άδικης και άνισης, μια κοινωνίας φόβου και στέρησης, τεχνητής κυρίως στέρησης, αγαθών και πόρων.
Οι φυσικοί πόροι της γης πρέπει να αποτελούν κοινή παγκόσμια κληρονομιά όλου του ανθρώπινου είδους και όχι επιχειρήσεων, κυβερνήσεων και κρατών…
Θέλουμε ένα κόσμο χωρίς χρήματα ή οποιοδήποτε άλλο παρόμοιο μέσο πρόσβασης σε όσα έχουμε ανάγκη, γιατί πολύ απλά αυτά που έχουμε ανάγκη υπάρχουν και φτάνουν για όλους μας.
Η γη μας διαθέτει και αναπαράγει όλα όσα χρειαζόμαστε σαν είδος για την ασφαλή επιβίωσή μας.
Από αυτό το δεδομένο και μετά όλα τα άλλα είναι θέματα ηθικής, δίκαιου, τρόπων παραγωγής και διανομής, έχουν δηλαδή να κάνουν με τον τρόπο που διαχειρίζεσαι αυτά που έχεις.
Έχουν να κάνουν με το Οικονομικό μοντέλο που χρησιμοποιείς.
Αν έχεις όσα χρειάζεσαι και θέλεις πραγματικά ένα κόσμο δίκαιο και αυτάρκη, τότε χρειάζεσαι μόνο ένα δίκαιο τρόπο, ένα δίκαιο Οικονομικό μοντέλο να τα κατανείμεις…και το μόνο βέβαιο πια είναι ότι το χρηματοπιστωτικό οικονομικό μοντέλο δεν είναι το καλύτερο και δικαιότερο…γιατί πολύ απλά δεν έχει σχεδιαστεί για να καλύπτει τις ανάγκες όλων των ανθρώπων της γης, γιατί πολύ απλά σχεδιάστηκε σε εποχές πραγματικής στέρησης των αγαθών και πραγματικής έλλειψης τεχνολογικών δυνατοτήτων.
Το χρηματοπιστωτικό Οικονομικό μοντέλο «πάσχει» από τη δομή του και όχι βέβαια από την κακή του διαχείριση.
Το χρηματικό οικονομικό μοντέλο είναι πλέον απόλυτα άχρηστο και αναποτελεσματικό γιατί σήμερα η κοινωνία μας, με τη χρήση των επιστημών και της τεχνολογίας, έχει πια τη δυνατότητα να παράξει αφθονία για όλους. Το χρηματικό μοντέλο συντηρεί πλέον μονάχα τις ανισότητες και τις αδικίες και ευθύνεται σχεδόν απόλυτα για τη βάρβαρη εικόνα του κόσμου μας.
Μέσα σ ένα κοινωνικό περιβάλλον που οι άνθρωποι είναι αναγκασμένοι να ανταγωνίζονται για να έχουν όσα χρειάζονται γεννιούνται λανθασμένες αξίες και απ αυτές τεράστια κοινωνικά προβλήματα.
Οι τεχνητές στερήσεις αγαθών, η υπολογισμένα μικρή διάρκεια ζωής όλων των προϊόντων, η υπερκατανάλωση, η αλόγιστη παραγωγή άχρηστων πραγμάτων, η εξάντληση των φυσικών πόρων, τα σκουπίδια, η διαφθορά, η διαστρωμάτωση, η βία και οι πόλεμοι…είναι όλα απόλυτα συνδεδεμένα με το χρηματοπιστωτικό μοντέλο.
Η Οικονομία του χρήματος, πέρα από όλα τα άλλα, είναι απίστευτα σπάταλη γιατί βασίζεται στην χωρίς όρια κατανάλωση των πάντων.

Το χρήμα ευθύνεται για τη διαφθορά και την ανηθικότητα της κοινωνίας μας.
Η ηθική και το χρήμα είναι έννοιες ασύμβατες.

Το μόνο και αυτονόητο Οικονομικό μοντέλο για τη δίκαιη διαχείριση όλων των πόρων και των αγαθών είναι αυτό που βασίζεται στους υπάρχοντες πόρους, τις δικές μας δυνατότητες και επιλογές και φυσικά τη φέρουσα ικανότητα της γης (Resource Based Economy).

Θέλουμε ένα κόσμο χωρίς πολιτικούς, κόμματα και κάθε λογής σωτήρες!
Οι ελεύθεροι άνθρωποι δεν έχουν ανάγκη να τους εξουσιάζουν άλλοι…
…τόσο ο εξουσιαστής όσο και ο εξουσιαζόμενος είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, μιας άρρωστης και ανήθικης κοινωνικής συμπεριφοράς.
Ο τρόπος διακυβέρνησης των ανθρώπων από τους πολιτικούς δεν έλυσε ουσιαστικά ποτέ τα κοινωνικά προβλήματα και δεν βοήθησε ολόκληρη την ανθρωπότητα να προοδεύσει πραγματικά.
Αντίθετα οδήγησε τις κοινωνίες και τα κράτη σε αιματηρούς πολέμους και μίση.
Πολέμους ακόμα και εμφύλιους όπου η τυφλή πίστη και υπακοή σε ηγέτες και ανόητες ιδέες παραμέρισε κάθε ανθρώπινη αξία.
Ο κόσμος μας μέχρι και σήμερα κυριαρχείται από μια μικρή συγκεκριμένη ελίτ η οποία έχει στην κατοχή της όλους τους φυσικούς πόρους και όλους τους χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς.
Οι κυβερνήσεις και οι πολιτικοί είναι η κατηγορία των ανθρώπων εκείνων που ξεπουλημένοι στα συμφέροντα αυτής της ελίτ συντηρούν το κοινωνικό κατεστημένο και τα προβλήματα.
Οι πολιτικοί είναι τα τσομπανόσκυλα που βάζουν τα πρόβατα στο μαντρί για να γίνουν θυσία στα συμφέροντα και το βωμό των τσομπάνηδων…
Οι πολιτικοί χρησιμοποιούν την έννοια της Δημοκρατίας, αποκλειστικά και μόνο για να παραπλανούν τους πολίτες και να τους κάνουν να πιστεύουν ότι έχουν επιλογές, να πιστεύουν ότι κάποια στιγμή θα καταφέρουν ίσως να ζήσουν αυτή την κατάσταση δικαίου της δημοκρατίας αλλάζοντας κόμματα, κυβερνήσεις, υπουργούς κλπ
Και ενώ οι πολίτες ονειρεύονται τη Δημοκρατία οι πολιτικοί, χρησιμοποιώντας ένα σωρό ανήθικες μεθόδους επικοινωνίας και πάνω απ όλα το φόβο, επιβάλλουν όλα αυτά που θέλουν.
Μέσα σ ένα κοινωνικό περιβάλλον ελεύθερης πρόσβασης, αφθονίας και αυτάρκειας οι άνθρωποι δεν χρειάζονται κανέναν να τους κατευθύνει… μπορούν να είναι αυτοδιαχειριζόμενα και ηθικά πλάσματα που συνεργάζονται μονάχα για το κοινό καλό…οι συγκρούσεις δεν έχουν κανένα πια πραγματικό κίνητρο και νόημα.

«Σ έναν κόσμο πραγματικά ελεύθερο δεν χρειάζεσαι κάποιον να σου λέει ότι είσαι ελεύθερος» Ζακ Φρέσκο

Θέλουμε ένα κόσμο προσανατολισμένο στο να λύνει και όχι να δημιουργεί συνεχώς νέα προβλήματα!
Ένας κόσμος που είναι προσανατολισμένος στις υλικές απολαύσεις και τα υλικά αγαθά, τον ατομισμό, τα προσωπικά συμφέροντα και τον ιδιωτικό πλούτο, είναι ένας κόσμος πάντα ανταγωνιστικός και έτσι ένας κόσμος που δημιουργεί συνεχώς κοινωνικά προβλήματα και διαφορές, είναι ένας κόσμος που δεν έχει μάθει να γεφυρώνει σχέσεις και να λύνει τα προβλήματά του ειρηνικά.
Εμείς θέλουμε ένα κόσμο που να είναι προσανατολισμένος στις τέχνες και τα γράμματα, τις επιστήμες και την έρευνα και πάνω απ όλα στις πραγματικές πανανθρώπινες αξίες και την αλληλεγγύη.
Θέλουμε ένα κόσμο όπου όλοι οι άνθρωποι θα έχουν τη δυνατότητα να εκφράζουν και να εκπληρώνουν τα ταλέντα, τις ικανότητες και τη δημιουργική τους φαντασία, γιατί έτσι μόνο θα είναι χρήσιμοι με το έργο τους και στο υπόλοιπο κοινωνικό σύνολο.
Για να γίνει αυτό απαιτείται σωστή μόρφωση και παιδεία (και όχι εκπαίδευση, τα ζώα εκπαιδεύονται…), χρειάζονται σωστές βάσεις πάνω στις οποίες θα αναπτυχθούν και θα καλλιεργηθούν οι πανανθρώπινες αξίες…
Τα μέχρι σήμερα παιδαγωγικά μοντέλα αλλά και ολόκληρη η κοινωνία, επέβαλλαν στα νέα παιδιά την υπακοή και την προσαρμογή στα ήδη υπάρχοντα πρότυπα, τις παραδόσεις.
Τα παιδιά μας αυτό που έχουν πραγματικά ανάγκη είναι να εξερευνούν τον κόσμο τους ελεύθερα και να μαθαίνουν, η ανθρώπινη περιέργεια και ο πειραματισμός οδήγησαν το είδος μας στα μεγάλα του επιτεύγματα.
Τα παιδιά όλου του κόσμου έχουν ανάγκη από τη φροντίδα μας κι ένα ασφαλές και αυτάρκες περιβάλλον.

Θέλουμε έναν κόσμο αληθινό και όχι ψεύτικο!
Η αλήθεια υπάρχει, το ψέμα κατασκευάζεται κι εμείς όλοι κουραστήκαμε από μια ζωή μέσα στο ψέμα!
Θέλουμε ένα κόσμο που ν ανακαλύπτει την αληθινή αγάπη και όχι ένα κόσμο βυθισμένο στα σκοτάδια του φόβου και της άγνοιας!!!

Θέλουμε τον κόσμο και τον θέλουμε Τώρα!

Όλα στη ζωή, είναι πολύ λίγα

Όλα στη ζωή, εκτός από πολύ λίγα, είναι από δεύτερο, τρίτο ή και τέταρτο χέρι: οι θεοί, η ποίηση, η πολιτική, η μουσική, κι έτσι η ζωή μας είναι άδεια. Καθώς είναι άδεια, προσπαθούμε να τη γεμίσουμε με μουσική, με θεούς, με έρωτα, με διάφορες μορφές φυγής, κι αυτό το ίδιο το γέμισμα είναι και το άδειασμα. Αλλά η ομορφιά δεν μπορεί ν’ αγοραστεί. Είναι τόσο λίγοι εκείνοι που θέλουν ομορφιά, ενώ οι άνθρωποι ικανοποιούνται με πράγματα από δεύτερο χέρι. Η μόνη πραγματική επανάσταση είναι να τα πετάξεις όλα μακριά και μόνον τότε θα υπάρχει η δημιουργικότητα της αλήθειας.

Είναι παράξενο το πόσο επιμένει ο άνθρωπος στη συνέχιση όλων των πραγμάτων: των σχέσεων, της παράδοσης, της θρησκείας, της τέχνης. Δεν υπάρχει ένα σταμάτημα κι ύστερα μια καινούργια αρχή. Αν ο άνθρωπος δεν είχε βιβλία, αρχηγούς, κανέναν ν’ αντιγράψει, κανέναν ν’ ακολουθήσει, να παραδειγματιστεί, αν ήταν τελείως μόνος, ξεγυμνωμένος από κάθε γνώση του, θα ‘πρεπε να ξαναπιάσει τα πράγματα από την αρχή. Εννοείται ότι αυτό το πλήρες ξεγύμνωμα του εαυτού του, θα πρέπει να το κάνει κανείς εντελώς και ολοκληρωτικά αυθόρμητα και με τη θέλησή του, αλλιώς θα τρελαθεί, θα σπρώξει τον εαυτό του σε κάποιο είδος νεύρωσης. Επειδή, καθώς φαίνεται, είναι πολύ λίγοι ικανοί γι’ αυτή την πλήρη μοναχικότητα, ο κόσμος συνεχίζει την ίδια παράδοση -στην τέχνη, στη μουσική, στην πολιτική, στους θεούς- που φέρνει αδιάκοπα δυστυχία.
Αυτό είναι που συμβαίνει στον κόσμο στις μέρες μας. Δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο, υπάρχουν μόνον αντιθέσεις και κόντρα-αντιθέσεις. Στη θρησκεία συνεχίζει το παλιό μοντέλο, φόβος και δόγμα· στην τέχνη η προσπάθεια για να βρεθεί κάτι καινούργιο. Αλλά ο νους δεν είναι καινούργιος, είναι ο ίδιος γερασμένος νους ‑κυριαρχημένος από την παράδοση, το φόβο, τη γνώση και τις εμπειρίες- που προσπαθεί να βρει το καινούργιο. Και είναι ο ίδιος ο νους που πρέπει, ν’ απογυμνώσει μόνος του τον εαυτό του ολοκληρωτικά, για να υπάρξει το καινούργιο. Αυτό είναι πραγματική επανάσταση.

Κρισναμούρτι

Πόσες φορές θα πεθάνεις σήμερα;

Φοβάσαι ότι τα χειρότερα δεν έχουν έρθει;
Φοβάσαι το αύριο;
Φοβάσαι ότι είσαι ανήμπορος να υποστηρίξεις τον εαυτό σου;

Γιατί;

Πώς γίνεται να κυκλοφορούν τόσες πολλές αρνητικές σκέψεις στο μυαλό μας; Ναι, περνάμε δύσκολα, πολύ δύσκολα. Ναι, μας κάνουν πόλεμο, τον χειρότερο ψυχολογικό πόλεμο, το βασανιστήριο της σταγόνας...

Όμως είμαστε ΕΛΛΗΝΕΣ. Γιατί πέφτουμε θύματα της σταγόνας;

Έχουμε αντισταθεί σε ποτάμια, σε θάλασσες, σε ωκεανούς!
Μεγάλες αυτοκρατορίες υποκλίθηκαν στην ανδρεία των Ελλήνων ανά τους αιώνες.
Τόσο λίγοι κατάφερναν τόσο πολλά...

Και τώρα; Θα τους αφήσουμε τόσο εύκολα να νικήσουν;

Ο πόλεμός τους είναι γελοίος, με το βασανιστήριο της σταγόνας δεν πνίγηκε κανείς! Πνίγηκε;Αν σε κάνουν να πιστέψεις ότι πνίγηκες, όμως, τότε έχασες.
Και έχασες εύκολα. Και θα γελάνε μαζί μας για τους επόμενους αιώνες…

ΜΗ το κάνεις αυτό!
ΜΗΝ πεθαίνεις κάθε μέρα!
Σήμερα ζεις. Αύριο θα ζεις και το ξέρεις. Το ξέρεις γιατί έτσι γίνεται από τότε που γεννήθηκες. Κάθε μέρα ξυπνάς ζωντανός. Αύριο θα ζεις.

Δεν φταις εσύ που σε έκαναν να πιστέψεις ότι πεθαίνεις. Μην πέσεις στη δεύτερη παγίδα, δε φταις εσύ. Σε εκπαίδευαν από μικρό. Σε έκαναν να ξεχάσεις τα διδάγματα των αρχαίων ελλήνων. Η Αφροδίτη, κλεισμένη στο μουσείο, σου δίνει τη λύση:

Με την ΠΑΝΤΟΦΛΑ! Ρίξε παντοφλιά στον τραγόμορφο, στην αρνητική σκέψη! Ναι, είναι αστείο, αλλά δεν ντρέπονταν να το διδάξουν γιατί είναι Αλήθεια ό,τι πιάνει!

Όλα είναι στο μυαλό.
Ο Μ. Αλέξανδρος πόσες φορές πέθανε στο μυαλό του; Καμία.
Ο Μ. Αλέξανδρος πόσες φορές πέθανε; Καμία! Τον ξέρουν σε όλο τον κόσμο ακόμη...

Βασανιστήριο της σταγόνας αυτοί;

Σαμπουάν εγώ. Ρίξτε σταγόνες, ρίξτε. Όσο πιο πολλές τόσο καλύτερο το μπανάκι μου...

Είναι τόσο απλό! Χαρείτε και σπάστε τους τα νεύρα!

Χαρείτε που είστε Έλληνες!

Νέες ράτσες ανθρώπων

 
Ένα άρθρο σοκ από το Νational Geographic

Παρτηρείται, λευκότερο δέρμα, ανοιχτόχρωμα μαλλιά και μια ριζική αλλαγή των χαρακτηριστικών.
Νέες ράτσες ανθρώπων δημιουργούνται στην Αμερική, την πιο πολυεθνική χώρα στον κόσμο και οι αλλαγές αυτές σφραγίζουν τον αιώνα μας…. συμφωνα με την Lise Funderburg το Νational Geographic και το σχετικό άρθρο της σε αυτό.

Ο Martin Seller Μάρτιν Σέλλερ, είναι ένας Γερμανός φωτογράφος που ζει στις ΗΠΑ, διάσημος γιατί φωτογραφίζει όλα τα πρόσωπα με τον ίδιο τρόπο, είτε είναι διάσημοι είτε όχι!

Μια σειρά φωτογραφιών του, με τίτλο «Μιγάδες»,
θα μείνει στην ιστορία. Το περιοδικό Νational Geographic βασίστηκε πάνω σε αυτές τις φωτογραφίες
για να αποδείξει ότι οι άνθρωποι στην Αμερική είναι όλο και λιγότερο μαύροι, ή άσπροι ή ισπανογενείς…
Η αρθρογράφος αυτού του συγκλονιστικού ντοκουμέντου αναφέρει ότι «από το 2000, το γραφείο γεννήσεων των ΗΠΑ επιτρέπει στους κατοίκους να αναφέρουν πάνω από μια «ράτσα».
Αυτή η πολυφυλετική επιλογή ώθησε 32% των κατοίκων των ΗΠΑ να δηλώσουν τα νέα τους στοιχεία. Ετσι, στη γλώσσα της χώρας μπαίνουν σιγά σιγά νέοι όροι όπως «Blackanese», «Chicanese», «Korgentinian» ή «Filatino» που περιγράφουν πολλές προσμίξεις φυλετικές στο ίδιο πρόσωπο.
Σύμφωνα με το άρθρο, ένας άνδρας 34 ετών, με καταγωγή από γονείς Εσκιμώο και Εβραίο αυτοαποκαλείται «Juskimo». Ενας άλλος, αφροαμερικανός και Μεξικανός χρησιμοποιεί τον νεολογισμό «Blacksican » δηλαδή μαύρος Μεξικανός.

Το περιοδικό καταλήγει στο συμπέρασμα ότι στις ΗΠΑ επιτελείται τα τελευταία χρόνια μια πραγματικά κατακλυσμιαία αλλαγή φυλών, ενώ ως το 1960 το 99% των Αμερικανών ήταν μαύροι ή λευκοί.

Ο φόβος και η ελπίδα είναι ένα

«Αν και φαίνεται πως διαφέρουν, ο φόβος και η ελπίδα είναι ενωμένα. Όπως ακριβώς η ίδια αλυσίδα ενώνει και τον κατάδικο και το φύλακα, έτσι και αυτά μολονότι είναι ανόμοια, βαδίζουν μαζί: την ελπίδα ακολουθεί ο φόβος.
Και δεν παραξενεύομαι που βαδίζουν έτσι και τα δύο είναι στοιχεία μιας ψυχής μετέωρης, μιας ψυχής ανήσυχης από την προσδοκία του μέλλοντος.
Και των δύο η σπουδαιότερη αιτία είναι το ότι δεν προσαρμοζόμαστε στο παρόν αλλά στέλνουμε τη σκέψη μας στο μακρινό μέλλον»

Σενέκας, Epist. ad Luc. 1,5,7-8

Ο άνθρωπος είναι ο απόλυτος οικονομικός πόρος

Human resources το λένε οι αγγλοσάξωνες. Ανθρώπινοι πόροι. Κυνισμός μαζί και ακριβολογία. Ο άνθρωπος είναι πόρος. Με την οικονομική έννοια. Μάλιστα είναι ο απόλυτος οικονομικός πόρος. Χωρίς την παρέμβαση του ανθρώπου κανένας φυσικός πόρος δεν μπορεί να έχει ή να αποκτήσει αξία.
Ο άνθρωπος και η ανθρώπινη εργασία είναι ο απαραίτητος όρος και ο καταλύτης που μεταμορφώνει τους φυσικούς πόρους, όπως τα μεταλλεύματα και τα ορυκτά, τα χωράφια και τις σοδειές, την ξυλεία των δασών, το νερό των ποταμών, την πέτρα την ίδια, σε κάτι με αξία. Σε πλούτο. Οι πόλεμοι, μικροί και μεγάλοι, δεν γίνονται μόνο για τους φυσικούς πόρους. Γίνονται βασικά για την κυριαρχία πάνω σε μεγάλους πληθυσμούς ανθρώπων. Ουσιαστικά όλη η παγκόσμια διαμάχη ιστορικά έχει μία και μόνη επιδίωξη. Την κυριαρχία επί ανθρώπων.
Όλα τα άλλα είναι άχρηστα και ασήμαντα χωρίς τους ανθρώπους που μεταβάλλουν την πέτρα ή το ορυκτό σε κάτι χρήσιμο. Σε αξία και πλούτο. Το ίδιο το χρήμα, ιδίως στις νεότερες μεταλλάξεις του σε ένα απλό χαρτονόμισμα χωρίς αντίκρυσμα σε κάτι άλλο, έχει ελάχιστη αξία χωρίς ανθρώπους που να μοχθούν για να δώσουν πραγματική αξία σε φυσικούς πόρους. Για τον λόγο αυτό, στο παγκόσμιο σύστημα, το χρήμα είναι κάτι που έρχεται δεύτερο. Το πρωτεύον είναι η κυριαρχία. Ο έλεγχος. Ο έλεγχος μεγάλων πληθυσμών. Διότι μόνο ο άνθρωπος είναι ο απόλυτος οικονομικός πόρος.
Αυτό που λέμε κράτος, με την σύγχρονη αλλά και την πολύ παλιά του έννοια, δεν είναι παρά ένας μηχανισμός εξουσίας στον οποίο ανήκουν οι άνθρωποι που κατοικούν μια συγκεκριμένη περιοχή. Το κράτος χρειάζεται ανθρώπους να το υπακούν. Υπηκόους. Οι άνθρωποι παράγουν τον πλούτο που το κράτος συλλέγει και διανέμει σύμφωνα με δικά του κριτήρια και λογικές. Μέσα από αυτό το πρίσμα μπορούμε να δούμε το κράτος, από το πρώτο και αρχέγονο μεγάλο γεωργικό κράτος της αρχαιότητας ως το σύγχρονο κράτος, ως ένα αγρόκτημα εκτροφής ανθρώπων. Σαν την “Φάρμα των ζώων” του Τζωρτζ Οργουελ. Τα αγροκτήματα και οι φάρμες έχουν βέβαια ιδιοκτήτες. Το ίδιο και το κράτος. Εχει και αυτό ιδιοκτήτες. Το σύγχρονο κράτος δεν είναι μια κοινωνικοποιημένη ιδιοκτησία φυσικά.
Ιστορικά ο άνθρωπος ως οικονομικός πόρος και η σχέση του με την παραγωγή δεν παρέμεινε βέβαια σταθερή και χωρίς αλλαγές. Ούτε οι μορφές συλλογής του παραγόμενου πλούτου. Αυτό που παρέμεινε ίδιο είναι η διανομή του πλούτου. Τον πλούτο που παράγει ο άνθρωπος ως οικονομικός πόρος βασικά νέμονται οι ιδιοκτήτες του κράτους και οι βοηθοί τους. Οι ιδιοκτήτες του κράτους δεν είναι αναγκαστικά και οι κυβερνήτες του. Συχνά παραχωρούν αυτή την κοπιαστική και δευτερεύουσα εργασία σε πρόθυμους υπαλλήλους τους.
Αρχικά οι περισσότεροι ανθρώπινοι πόροι, οι άνθρωποι, ήταν δούλοι. Πρόσωπα χωρίς καμία ελευθερία. Με ιδιοκτήτη. Ο οποίος είχε σε κάποιες περιπτώσεις δικαίωμα ζωής και θανάτου επάνω στους δούλους του. Οι δούλοι αυτοί, στα μεγάλα κράτη της αρχαιότητας αλλά και στην προχωρημένη αυτοκρατορική εποχή αγοράζονταν και πωλούνταν σε μεγάλες ποσότητες. Στην Μεσόγειο υπήρχαν τεράστιες υπεραγορές δούλων.
Υπήρχε όμως πάντα ένα πρόβλημα. Η απόδοση των δούλων. Οι δούλοι δεν είχαν κάποιο σοβαρό κίνητρο ώστε να εργαστούν αποδοτικά πέρα από ένα όριο. Αλλά και σε κάποιες ιστορικές περιπτώσεις, όπως μετά το τέλος των ρωμαϊκών κατακτήσεων, οι μεγάλοι αριθμοί δούλων που έγιναν διαθέσιμοι, δημιούργησαν και άλλα προβλήματα. Οι δούλοι ήταν τόσοι πολλοί και τόσο φτηνοί που οι ιδιοκτήτες γης τους αγόραζαν σε μεγάλες ποσότητες για την καλλιέργεια στα αγροκτήματά τους, παραμελώντας την ανάπτυξη και των εκσυγχρονισμό των γεωργικών εργαλείων. Δηλαδή η υπερπληθώρα δούλων καθυστέρησε την τεχνολογική ανάπτυξη.
Έτσι πορεύτηκε πάνω κάτω η ανθρωπότητα μέχρι τον μεσαίωνα. Αγροκτήματα εκτροφής ανθρώπων χωρίς καμία ελευθερία και κανένα δικαίωμα.
Μα το σημαντικότερο παρέμενε πάντα η μικρή απόδοση των δούλων. Έπρεπε να βρεθεί ένα κίνητρο ώστε η φάρμα των ανθρώπων να αποδώσει καλύτερα. Το κίνητρο που επιλέχτηκε ήταν να δοθεί στον δούλο περιορισμένη ελευθερία και ιδιοκτησία. Έτσι ο δούλος και η οικογένειά του συνδέθηκε με το χωράφι αναπόσπαστα. Θεωρήθηκε μέρος του κτήματος που ορίστηκε να καλλιεργεί. Πώληση και αγορά του κτήματος περιλάμβανε και τους δούλους που το καλλιεργούσαν. Ο δούλος έγινε δουλοπάροικος. Παρήγαγε από μόνος του και με δικά του τεχνικά και οικονομικά μέσα, χρησιμοποιώντας ένα κτήμα που του “ανήκε” τύποις μόνο. Απόκτησε όμως την υποχρέωση να πληρώνει βαρύ φόρο στον πραγματικό ιδιοκτήτη του κτήματος. Έναν αναλογικό φόρο πάντα. Αλλά τώρα είχε τουλάχιστον κίνητρο να γίνει πιο αποδοτικός. Όσο πιο πολύ παρήγαγε τόσο περισσότερο του έμενε. Θεωρητικά πάντα.
Αυτό το σύστημα διαχείρισης των ανθρώπινων πόρων έμεινε σε ισχύ μέχρι το τέλος του μεσαίωνα και το έμπα στην βιομηχανική εποχή. Οι τελευταίοι δουλοπάροικοι στην ευρωπαϊκή ήπειρο υπήρχαν στην τσαρική Ρωσία και “απελευθερώθηκαν” με την επανάσταση των μπολσεβίκων.
Η μικρή απόδοση των δουλοπάροικων συνέχιζε να παραμένει ένα πολύ σημαντικό ζήτημα. Πέρα από αυτό οι αλλαγές στις συνθήκες παραγωγής από την αγροτική στην βιομηχανική οικονομία, δεν βοηθούσε στο να διατηρηθεί το παλιό σύστημα. Έπρεπε να γίνει μια νέα διαρρύθμιση. Μια διαρρύθμιση που θα συνέχιζε να αποδίδει τουλάχιστον το ίδιο καλά με το παλιό σύστημα. Κρατώντας πάντα τον ανθρώπινο πόρο στην θέση του δούλου με κάποιον τρόπο. Όπως και έγινε. Ο ανθρώπινος πόρος “απελευθερώθηκε”. Απόκτησε την ιδιότητα του πολίτη στο εθνικό κράτος. Το δε κράτος μεταμορφώθηκε και αυτό για να ταιριάζει στις νέες συνθήκες. Από την απολυταρχία πέρασε στον κοινοβουλευτισμό.
Στον ανθρώπινο πόρο δόθηκε η δυνατότητα του να έχει ιδιοκτησία πραγματικά δική του αλλά και αυτόνομη οικονομική δράση και παρουσία μέσα στην οικονομική διαδικασία. Να παράγει και να κερδίζει για τον εαυτό του και μόνο. Ελεύθερος πια από τα παλιά δεσμά. Αυτό ήταν ένα πολύ ισχυρό κίνητρο. Το οποίο κινητοποίησε τον ανθρώπινο πόρο στο να αυξήσει την αποδοτικότητα της παραγωγής του. Σε συνδυασμό με άλλα μέτρα, όπως την ελεύθερη πρόσβαση στην παιδεία και την τεχνολογία, την δυνατότητα σύστασης επιχειρήσεων, ο πλούτος που ο ανθρώπινος πόρος παράγει, είναι για πρώτη φορά τέτοιας μεγάλης έκτασης και υψηλής ποιότητας.
Οι ιδιοκτήτες του κράτους παρέμειναν οι ίδιοι. Όχι μόνοι οι ίδιοι ως οικονομική τάξη αλλά σε πολλές περιπτώσεις είναι οι ίδιες οικογένειες που υπήρξαν ιδιοκτήτες κρατών κατά των μεσαίωνα που συνεχίζουν, με επιγαμίες φυσικά, από την ίδια κοινωνική θέση ισχύος. Υπάρχουν υποψίες, στη σφαίρα της συνωμοσιολογίας βέβαια μέχρι να βρεθούν ιστορικές αποδείξεις, ότι η διαδοχή αυτή των ιδιοκτητών συνεχίζεται βιολογικά από την αρχαιότητα.
Αυτές οι κοσμογονικές αλλαγές της θέσης του ανθρώπινου πόρου στο σύγχρονο εθνικό κράτος καθώς και οι αναγκαίες πολιτειακές αλλαγές, έφεραν και μεγάλες αλλαγές στην συλλογή του παραγόμενου πλούτου εκ μέρους των ιδιοκτητών του κράτους. Η συγκομιδή του παραγόμενου πλούτου έγινε πιο εκλεπτυσμένη και γι’ αυτό πιο δυσδιάκριτη.
Κύριο μέσο έγινε τώρα ο άμεσος φόρος και γενικά ο φόρος. Πολύ αποδοτική συγκομιδή, και από παλιά δοκιμασμένη. Τώρα όμως μπήκε σε εφαρμογή μια πολύ μοντέρνα τεχνολογία συλλογής του παραγόμενου πλούτου. Η χρηματοπιστωτική οικονομία. Βασικά ο μισθός ως αντίτιμο για μια ορισμένη ποσότητα εργασίας. Η εργασία του ανθρώπινου πόρου έγινε και αυτή εμπόρευμα. Και καθώς οι ιδιοκτήτες του κράτους έχουν την ισχύ, καθορίζουν και την τιμή της.
Όμως το υπερόπλο της συλλογής είναι άλλο. Η πίστωση. Οι τράπεζες και τα δάνεια δηλαδή. Οι τράπεζες, ιδιωτικές (όλες οι τράπεζες είναι ιδιωτικές) και κάτω από δήθεν κοινωνικό-κρατικό έλεγχο, είναι η κατάληξη του μεγαλύτερου μέρους του παραγόμενου πλούτου των κοινωνιών, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο. Οι ίδιες οι τράπεζες δεν παράγουν τίποτε. Απλώς ενεργούν ως μεσάζοντες στην αναγκαία για μια χρηματοπιστωτική κοινωνία, ροή του χρήματος. Στην πίστωση. Και φυσικά πίσω από τις τράπεζες βρίσκονται οι παλιοί και οι νέοι ιδιοκτήτες του κράτους.
Αυτοί που από την αρχαιότητα καρπώνονται τον πλούτο που παράγει ο ανθρώπινος πόρος. Συνοψίζοντας, η οικονομική διαδικασία δεν αποκαλύπτει τα μυστικά της με την πρώτη ματιά. Ο ανθρώπινος πόρος είναι ο πιο πολύτιμος οικονομικός πόρος. Η βασική διαμάχη, ιστορικά και παγκόσμια, δεν είναι για την οικονομία και τους φυσικού πόρους έτσι γενικά και αόριστα. Αλλά είναι για την κυριαρχία και τον έλεγχο του μόνου οικονομικού πόρου που έχει αληθινή αξία. Του ανθρώπινου πόρου. Του ανθρώπου. Που συνεχίζει να ζει στο “Αγρόκτημα εκτροφής ανθρώπων”.

Η κυριαρχία επί των ανθρώπων είναι το παντοτινό ζητούμενο.

Ο κουζουλός διάβολος πουλάει πειρασμούς

H ανάγκη για προσαρμογή στα νέα δεδομένα, οδήγησε τον κουζουλό διάβολο ν’αποφασίσει να ξεφορτωθεί αρκετούς πειρασμούς που είχε στ’ απόθεμα του. Έβαλε αγγελία στις εφημερίδες και άρχισαν να έρχονται πελάτες στο εργαστήριό του.


Διατηρούσε πολύ καλό απόθεμα:
1. πέτρες για να σκοντάφτει ο ενάρετος,
2. καθρέπτες για να αυτοθαυμάζεται κάποιος,
3. θεάματα που μειώνουν την σημασία των άλλων.

Ορισμένα αντικείμενα που κρέμονταν στον τοίχο τραβούσαν την προσοχή, στιλέτα με κυρτή λεπίδα που μπορούν να καρφωθούν στην πλάτη του άλλου και μαγνητόφωνα για να καταχωρούνται κουτσομπολιά και ψέματα.
“Μην ανησυχείτε για την τιμή” φώναζε ο διάβολος στους υποψήφιους πελάτες.
“Πάρτε το σπίτι σήμερα και πληρώστε όποτε μπορείτε”
Ένας από τους επισκέπτες παρατήρησε τρία εργαλεία που βρίσκονταν σε μια γωνία, φαινόταν να είναι αρκετά φθαρμένα, και δεν προσέλκυαν την προσοχή. Παρόλα αυτά ήταν πολύ ακριβά. Περίεργος, ζήτησε να μάθει γιατί συνέβαινε αυτό.
“Είναι φθαρμένα επειδή είναι αυτά που χρησιμοποιώ περισσότερο από όλα” απάντησε γελώντας ο διάβολος.
“Αν τραβούσαν την προσοχή, οι άνθρωποι θα γνώριζαν πώς να προστατεύουν τον εαυτό τους”
“Και τα τρία αξίζουν την τιμή που ζητώ από τους πελάτες: Το ένα είναι η πίστη, το άλλο είναι το αίσθημα κατωτερότητας, και το τρίτο είναι η πικρία. Όλοι οι άλλοι πειρασμοί κάποιες φορές αποτυχαίνουν, αλλά αυτοί οι τρεις πετυχαίνουν πάντα”.

Δομή, σχέσεις και ιδιομορφίες

Ένας τρόπος για να προσεγγίσουμε ένα σύνθετο αντικείμενο είναι να το χαρακτηρίσουμε από τις ιδιομορφίες του, χωρίς να αποκλείουμε, ωστόσο, την αυτοαναφορική διάσταση αυτής της προσέγγισης, επειδή οι ιδιομορφίες θεωρούνται ως τέτοιες μόνο σε σχέση με τη γειτνίαση τους (τοπική και παγκόσμια).

Θα μπορούσαμε μάλιστα να πούμε ότι μια εκτός πλαισίου ιδιομορφία εκφυλίζεται ως προς την έννοια.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το σύνθετο αντικείμενο παράγεται από τις ιδιομορφίες και τις σχέσεις τους. Οι τελευταίες συνιστούν εκ των προτέρων μια δομή ανεξάρτητη από την προηγούμενη. Η πολυπλοκότητα του αντικειμένου οφείλεται συνεπώς και στις δύο οντότητες. Με την εφαρμογή αυτού του μοντέλου στη σύγχρονη ανθρωπότητα μπορούμε να παρατηρήσουμε από τη μία πλευρά ότι οι ιδιομορφίες εντοπίζονται ευκολότερα από ό,τι πριν, και από την άλλη πλευρά ότι η δομή τους, που αποτελείται από τις σχέσεις τους, είναι σε ένα πληθωριστικό στάδιο.

Πράγματι, αυτή η δομή, η οποία ήταν, ας πούμε, ανύπαρκτη πριν από μερικούς αιώνες, που προέκυψε μέσα στο χρόνο με ένα ντετερμινιστικό τρόπο ή μάλλον σχετίζεται άμεσα με φυσικές και ανθρώπινες καταστροφές, έτσι ώστε μερικές φορές ονομάζουμε αναγέννηση την εμφάνισή της, η οποία στην συνέχεια εμφανίστηκε στην βιομηχανική εποχή εξαιτίας της τεχνικής και η οποία είχε αναδημιουργηθεί στην συνέχεια υπό την απειλή του πυρηνικού πολέμου, αναπτύσσεται τώρα μέσω του διαδικτύου. Αυτό που είναι το πιο αξιοσημείωτο σε αυτό το φαινόμενο είναι ότι η ανθρωπότητα μπορεί συνειδητά να συμμετέχει στην επεξεργασία αυτής της δομής. Αυτή η νέα δυνατότητα φέρνει την ανθρωπότητα σε ένα οντολογικό προβληματισμό.

Ο τρόπος λειτουργίας των ιδιομορφιών είναι πρώτα από όλα αλγοριθμικός. Εκ πρώτης όψεως φαίνεται ότι θα υπολογίσουμε γρήγορα ό,τι γνωρίζουμε, αλλά η εμπειρία δείχνει ότι μετά από ένα συγκεκριμένο μέγεθος το προβλήματος, είναι καλύτερα να υπολογίζουμε εκ νέου από το να απομνημονεύουμε (π.χ. πρώτοι αριθμοί). Επιπλέον, αυτό είναι ακόμα και για αντικείμενα μικρού μεγέθους, αλλά πάντως περίπλοκα, είναι πιο ενδιαφέρον να ξέρουμε πώς να επαναλαμβάνουμε μια μέθοδο παρά να θυμόμαστε αποτελέσματα.

Ο αλόριθμος περιλαμβάνει λογική πληροφορία που εξαφανίζεται κατά την αποθήκευση αποτελεσμάτων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι ιδιομορφίες θα πρέπει να σκεφτούν για τη νέα χρήση της μνήμης από το σύστημα των σχέσεων. Με άλλα λόγια, η μνήμη είναι ένα κομμάτι ανθρωπιάς στη νοημοσύνη.

Αν θεωρήσουμε τώρα ότι η αρχή της ανακεφαλαίωσης, η οποία ισχύει στο πλαίσιο της βιολογικής εξέλιξης του ανθρώπου, μπορεί να μεταφερθεί στο πλαίσιο της διανοητικής εξέλιξης του ανθρώπου – Άλλωστε, δεν αναπολεί ο άνθρωπος το μονοπάτι της ανθρωπότητας για να ανακαλύψει μια νέα έννοια, μια νέα αφαίρεση;

Αυτή η υπόθεση μάς οδηγεί να σκεφτούμε ότι ο μετασχηματισμός του της τρόπου λειτουργίας των ιδιομορφιών, λαμβάνοντας υπόψη τη δομή των σχέσεών τους, στον παραλληλισμό της, θα αποτελέσει μια νέα κατηγορία στην ιεραρχία της εννοιολογικής πολυπλοκότητας και για τον ίδιο λόγο, θα αυξήσει αποφασιστικά την οντολογική πολυπλοκότητα της οντότητας της Ανθρωπότητας.

Τελικά μήπως είναι τα αρσενικά που επιλέγουν;

Εν πρώτοις υπάρχει η τάση τα μεν αρσενικά να εμφανίζουν σεξουαλική ελκυστικότητα, φανταχτερά χρώματα, τα δε θηλυκά να είναι πιο άτονα. Τα άτομα και των δύο φύλων θέλουν να αποφύγουν να κατασπαραχθούν από τους εχθρούς τους, πρέπει λοιπόν να υπάρχει κάποια εξελικτική πίεση και στα δύο φύλα για άτονους χρωματισμούς.

Τα ζωηρά χρώματα προσελκύουν και τους εχθρούς και τους σεξουαλικούς συντρόφους. Με γονιδιακή ορολογία, αυτό σημαίνει ότι τα γονίδια για ζωηρά χρώματα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να καταλήξουν στο στομάχι των εχθρών απ’ όσες τα γονίδια με μουντά χρώματα.

Από την άλλη μεριά, τα γονίδια για άτονα έχουν μικρότερες πιθανότητες να βρεθούν στην επόμενη γενεά συγκριτικά με τα γονίδια για έντονα χρώματα, γιατί τα άχαρα άτομα δύσκολα προσελκύουν σεξουαλικό σύντροφο. Υπάρχουν επομένως δύο αντίθετες πιέσεις επιλογής : των εχθρών, που τείνουν να εξαφανίσουν από τη γονιδιακή δεξαμενή τα γονίδια για άτονα χρώματα. Όμως, όπως και σε πολλές άλλες περιπτώσεις,οι αποδοτικές μηχανές επιβίωσης μπορεί να θεωρηθούν συγκερασμός των δύο αντικρουόμενων επιλεκτικών πιέσεων.

Εδώ μας ενδιαφέρει το ότι ο βέλτιστος συγκερασμός είναι διαφορετικός σε αρσενικά και σε θηλυκά. Φυσικά, αυτό συμβιβάζεται πλήρως με την άποψή μας ότι τα αρσενικά είναι παίκτες υψηλού κινδύνου και μεγάλου κέρδους. Επειδή το αρσενικό παράγει πολλά εκατομμύρια σπερματοζωάρια για κάθε ωάριο που παράγει ένα θηλυκό, τα σπερματοζωάρια θα είναι σαφώς πολυαριθμότερα από τα ωάρια. Συνεπώς, κάθε δεδομένο ωάριο έχει πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να γονιμοποιηθεί απ’ όσες ένα συγκεκριμένο σπερματοζωάριο να γονιμοποιήσει. Τα ωάρια είναι σπανιότερα, άρα το θηλυκό δεν έχει ανάγκη να είναι τόσο ελκυστικό σεξουαλικά όσο το αρσενικό για να εξασφαλίσει τη γονιμοποίηση των αυγών του. Ένα αρσενικό είναι απόλυτα ικανό να γίνει πατέρας όλων των παιδιών που θα γεννηθούν σ’ ένα μεγάλο πληθυσμό θηλυκών. Ακόμη και στην περίπτωση που ένα αρσενικό έχει σύντομη ζωή,επειδή η εντυπωσιακή ουρά του προσελκύει εχθρούς ή μπερδεύεται στους θάμνους, μπορεί να γίνει πατέρας πολλών παιδιών πριν πεθάνει. Ένα μη ελκυστικό άχαρο αρσενικό μπορεί να ζήσει πολύ, ακόμη όσο κι ένα θηλυκό, έχει όμως μικρές πιθανότητες να αποκτήσει πολλά παιδιά και τα γονίδιά του δεν θα περάσουν. Ποιο θα είναι λοιπόν το όφελος ενός αρσενικού αν κερδίσει τον κόσμο όλο και χάσει τα αθάνατα γονίδιά του;

Μια άλλη συνηθισμένη διαφορά είναι ότι τα θηλυκά είναι πιο λεπτολόγα από τα αρσενικά όταν πρόκειται να αποφασίσουν με ποιον θα ζευγαρώσουν. Ενας λόγος της προσεχτικής εξέτασης και από τα δύο φύλλα είναι η ανάγκη να αποφύγουν να ζευγαρώσουν με μέλη άλλου είδους. Οι υβριδισμοί είναι άσχημοι για πολλούς λόγους. Μερικές φορές, όπως στην περίπτωση ανθρώπου που συνευρίσκεται με πρόβατο, η συνουσία δεν οδηγεί στο σχηματισμό εμβρύου, οπότε δεν χάνονται πολλά πράγματα.

Όταν όμως διασταυρώνονται συγγενικότερα είδη, λόγου χάρη άλογα και γάϊδαροι, η ζημιά (τουλάχιστον από τη μεριά του θηλυκού) μπορεί να είναι σημαντική. Είναι πιθανό να σχηματισθεί ένα έμβρυο μουλαριού που γεμίζει την κοιλιά της επί 11 μήνες. Το υβρίδιο απορροφά μεγάλη ποσότητα από την ολική γονική επένδυση όχι μόνο με τη μορφή τροφής, που τη δέχεται διαμέσου του πλακούντα, και αργότερα με τη μορφή γάλακτος, αλλά κυρίως με τη μορφή του χρόνου, τον οποίο θα μπορούσε να τον ξοδέψει για να μεγαλώσει άλλα παιδιά. Κατόπιν, όταν ο ημίονος φτάσει στην εφηβεία, αποδεικνύεται στείρος. Αυτό οφείλεται πιθανώς στο ότι ενώ τα χρωμοσώματα το αλόγου και το γαϊδάρου είναι αρκετά όμοια ώστε να συνεργαστούν και να οικοδομηθούν ένα αρκετά δυνατό σώμα ημιόνου, δεν είναι τόσο όμοια ώστε να λειτουργήσουν σωστά κατά τη μείωση. Ανεξάρτητα από την ακριβή αιτία, από τη σκοπιά των γονιδίων, η σημαντικότατη επένδυση της μητέρας για να μεγαλώσει το μουλαράκι χάνεται πλήρως. Τα θηλυκά γαϊδούρια πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεχτικά ώστε το άτομο με το οποίο θα ζευγαρώσουν να είναι γαϊδούρι και όχι άλογο. Στη γλώσσα των γονιδίων, κάθε γονίδιο γαϊδάρου που λέει : «Σώμα, αν είσαι θηλυκό ζευγάρωσε με οποιοδήποτε ώριμο αρσενικό, είτε γάϊδαρο είτε άλογο», είναι ένα γονίδιο που τελικά θα βρεθεί στο «νεκρό» σώμα ενός ημιόνου. Η επένδυση της μητέρας στο μικρό μουλαράκι της στερεί μεγάλο μέρος της ικανότητάς της να μεγαλώσει γόνιμα γαϊδούρια.

Από την άλλη μεριά, το αρσενικό χάνει λιγότερα αν ζευγαρώσει με θηλυκό άλλου είδους και, μολονότι δεν έχει τίποτε να κερδίσει, θα περιμέναμε τα αρσενικά να ήταν λιγότερο προσεχτικά στην εκλογή των σεξουαλικών συντρόφων τους. Σε όλες τις περιπτώσεις που μελετήθηκε το φαινόμενο, βρέθηκε ότι έτσι συμβαίνει.

Αλλά και στο ίδιο είδος υπάρχουν πολλοί λόγοι για λεπτολογίες. Η αιμομιξία, όπως και ο υβριδισμός, έχει μάλλον βλαπτικά γενετικά επακόλουθα επειδή εμφανίζονται υπολειπόμενα θανατογόνα και ημιθανατογόνα γονίδια. Και πάλι τα θηλυκά χάνουν περισσότερα από τα__ αρσενικά, επειδή η επένδυσή τους σε κάθε παιδί τείνει να είναι μεγαλύτερη. Οπου υπάρχουν ταμπού αιμομιξίας, θα περιμέναμε ότι τα θηλυκά θα ήταν σθεναρότερα προσηλωμένα στα ταμπού απ’ ό, τι τα αρσενικά. Αν δεχτούμε ότι ο μεγαλύτερος ηλικίας σύντροφος μιας αιμομικτικής σχέσης είναι πιθανότερο να έχει την πρωτοβουλία, θα περιμέναμε ότι στα περισσότερα αιμομικτικά ζευγάρια το πιο ηλικιωμένο μέλος θα είναι το αρσενικό και όχι το θηλυκό. Ετσι, η αιμομιξία πατέρα/κόρης έπρεπε να είναι συνηθέστερη από την αιμομιξία μητέρας/γιου. Ενδιάμεση συχνότητα θα εμφάνιζε η αιμομιξία αδελφού/αδελφής. Γενικά, τα αρσενικά θα έτειναν να είναι πιο έκλυτα από τα θηλυκά.

Επειδή το θηλυκό παράγει περιορισμένο αριθμό ωαρίων με σχετικά βραδύ ρυθμό, ελάχιστα κερδίζει από πολλά ζευγαρώματα με διαφορετικά αρσενικά. Από την άλλη μεριά, το αρσενικό που μπορεί να παράγει εκατομμύρια σπερματοζωάρια κάθε μέρα, ζευγαρώνοντας αδιάκριτα με πολλά θηλυκά κερδίζει τα πάντα. Στο θηλυκό, τα πολλά ζευγαρώματα δεν της κοστίζουν πολύ, εκτός από μια μικρή απώλεια χρόνου και ενέργειας, όμως δεν της αποφέρουν μεγάλο κέρδος. Οσον αφορά το αρσενικό, επειδή ουδέποτε πραγματοποιεί πολλά ζευγαρώματα με τόσα διαφορετικά θηλυκά όσα θα ήταν δυνατό, η λέξη πλεόνασμα δεν έχει κανένα νόημα.

Δεν μίλησα συγκεκριμένα για τον άνθρωπο, αλλά αναπόφευκτα, όταν συζητάμε για θέματα που αφορούν την εξέλιξη, όπως αυτά του παρόντος κεφαλαίου, αναμφισβήτητα υπάρχει κάποια αντανάκλαση στο είδος μας και στις εμπειρίες μας. Η ιδέα ότι τα θηλυκά αποφεύγουν το ζευγάρωμα ωσότου το αρσενικό να δώσει κάποια ένδειξη μακρόχρονης πίστης δονεί γνωστές μας χορδές. Αυτό μας κάνει να υποθέσουμε ότι οι γυναίκες εφαρμόζουν τη στρατηγική της οικογενειακής ευδαιμονίας και όχι του «μοναδικού, δυνατού άνδρα».

Οι περισσότερες ανθρώπινες κοινωνίες είναι πραγματικά μονογαμικές. Στη δική μας η επένδυση στα παιδιά και από τους δύο γονείς είναι μεγάλη και όχι καταφανώς ετεροβαρής. Σίγουρα, οι μητέρες εκτελούν αμεσότερο έργο για τα παιδιά τους συγκριτικά με τους πατέρες, αλλά κι αυτοί συχνά εργάζονται σκληρά με πιο έμμεσο τρόπο για να αποκτήσουν τα υλικά αγαθά που προσφέρουν στα παιδιά τους.

Από την άλλη πλευρά, μερικές ανθρώπινες κοινωνίες είναι ελεύθερα πολυγαμικές και μερικές στηρίζονται στο χαρέμι. Αυτή η εκπληκτική ποικιλία υποδηλώνει ότι ο τρόπος ζωής του ανθρώπου καθορίζεται κυρίως από πολιτισμικούς παράγοντες και όχι από τα γονίδια. Είναι όμως πιθανό, οι άνδρες εν γένει να έχουν την τάση προς την πολυγαμία και τα θηλυκά προς την μονογαμία, όπως άλλωστε υπαγορεύουν εξελικτικοί λόγοι. Το ποια από αυτές τις δύο τάσεις θα υπερισχύσει σε μια συγκεκριμένη κοινωνία θα εξαρτηθεί από λεπτομέρειες πολιτισμικού περιεχομένου, ακριβώς όπως στα διάφορα ζωικά είδη εξαρτάται από οικολογικούς παράγοντες.

Ένα από τα χαρακτηριστικά της κοινωνίας μας, που αναμφισβήτητα είναι ανώμαλο, είναι η σεξουαλική διαφήμιση. Όπως είδαμε, όταν τα φύλα διαφέρουν, υπάρχουν ισχυροί εξελικτικοί λόγοι να περιμένουμε το αρσενικό να διαφημίζεται και το θηλυκό να είναι άτονο. Αναμφίβολα, ο σύγχρονος δυτικός άνθρωπος αποτελεί εξαίρεση σ’ αυτό το ζήτημα. Είναι αλήθεια ότι μερικοί άνδρες ντύνονται φανταχτερά και μερικές γυναίκες είναι ατημέλητες, αλλά, κατά μέσο όρο, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι στη σύγχρονη κοινωνία το θηλυκό και όχι το αρσενικό είναι εκείνο που εμφανίζει το ισοδύναμο της ουράς του παγωνιού. Οι γυναίκες βάφουν τα πρόσωπά τους και βάζουν ψεύτικες βλεφαρίδες. Εκτός από τους ηθοποιούς και τους ομοφυλόφιλους, οι άνδρες δεν κάνουν τέτοια πράγματα. Οι γυναίκες φαίνεται να ενδιαφέρονται πολύ για την εξωτερική τους εμφάνιση, και σ’ αυτό ενθαρρύνονται από τα περιοδικά τους και τις εφημερίδες. Τα ανδρικά περιοδικά ασχολούνται λιγότερο με τη σεξουαλική ελκυστικότητα του αρσενικού. Ο άνδρας που δείχνει ασυνήθιστο ενδιαφέρον για τα ενδύματα και την εμφάνισή του τείνει να δημιουργήσει υποψίες τόσο στους ομόφυλούς του όσο και στις γυναίκες. Όταν σε μια συνομιλία περιγράφεται μια γυναίκα, κατά κύριο λόγο αναφέρεται η σεξουαλική ελκυστικότητά της. Αυτό ισχύει είτε ο ομιλητής είναι άνδρας είτε γυναίκα. Όταν περιγράφεται ένας άνδρας, τα επίθετα που χρησιμοποιούνται είναι πολύ πιθανό να μην έχουν καμιά σχέση με το φύλο του.

Μπροστά σ’ αυτά τα γεγονότα, ένας βιολόγος θα ήταν αναγκασμένος να υποπτευθεί ότι παρατηρεί μια κοινωνία στην οποία τα θηλυκά ανταγωνίζονται για τα αρσενικά, και όχι το αντίθετο. Στην περίπτωση των παραδείσιων πουλιών συμπεράναμε ότι τα θηλυκά έχουν άτονα χρώματα επειδή δεν χρειάζεται να ανταγωνιστούν για τα αρσενικά. Τα αρσενικά είναι λαμπερά και επιδεικτικά γιατί τα θηλυκά είναι σε ζήτηση και αυτά θα κάνουν την επιλογή. Τα θηλυκά παραδείσια πουλιά είναι σε ζήτηση επειδή τα αυγά είναι σπανιότερα από τα σπερματοζωάρια. Τι συνέβη στον σύγχρονο δυτικό άνθρωπο ; Το αρσενικό έγινε πραγματικά το αναζητούμενο φύλο, αυτό που επιζητείται. Είναι λοιπόν το φύλλο που θα κάνει την επιλογή; Αν ναι, γιατί ;

 

Richard Dawkins - Το εγωιστικό γονίδιο

Ένας δύσκολος αντίπαλος

Tην παρατηρώ καθώς κάθεται δίπλα μου στην ξαπλώστρα.

Δυο βαθιές τομές ψηλά στο στήθος, επουλωμένες αλλά μεγάλες, σε σημείο που και να θέλει το μάτι σου να πέσει αλλού, σαν να το τραβάνε.

 

Διακριτικός, δεν τη ρωτάω κουβέντα. Τα πέρασα κι εγώ με δυο τρεις τρόπους και δεν μ' άρεσε να ανοίγω τέτοιες συζητήσεις.

Συνεχίζω να την παρατηρώ.

Μια κούκλα με αλαβάστρινο δέρμα και ξανθά μαλλιά. Από εκείνα τα κορίτσια που το πρόσωπό τους κάνει για διαφημίσεις. Ατάραχη για αυτό που φαίνεται στο σώμα της, με ένα μόνιμο χαμόγελο, ομορφιά που δείχνει σαν να μη γνωρίζει ότι την έχει, προσωπικότητα που σε κάνει να τη συμπαθήσεις με την πρώτη ματιά.

Ένα κορίτσι από εκείνα που διαθέτουν πηγαίο χιούμορ, ατάκες κοφτερές, άνθρωπος που μπορείς να κάνεις συζήτηση μαζί του, ακόμα και αν δεν έχεις ένα κοινό σημείο. 

Με τρώει να μάθω όμως. Να μάθω την ιστορία της. Όχι από διάθεση κουτσομπολιού. Από καθαρό ενδιαφέρον και μόνο.

Όχι για να μάθω πώς το πέρασε. Για να μάθω πώς το ξεπέρασε. Πώς μπορεί και είναι τόσο χαμογελαστή.

Μα εκείνη δεν φαίνεται διατεθειμένη να ξεκινήσει οποιαδήποτε τέτοια κουβέντα. Αντίθετα, με μοναδική ικανότητα στρέφει τη συζήτηση σε μένα που την παρατηρώ.

Με ρωτάει για τη δική μου ζωή, για τα προβλήματά μου, το μάλλον θλιμμένο βλέμμα μου, για εκείνο το χαμόγελο που δεν λέει να σκάσει στο πρόσωπό μου.

Και της μιλάω. Της εξηγώ. Της δικαιολογούμαι, ίσως.

Περιγράφω με μοναδική ικανότητα το βουνό των προβλημάτων μου, των σκέψεων μου, τον τρόπο που τα αντιμετωπίζω, που τους αντιστέκομαι, που με καταβάλλουν τις περισσότερες φορές.

Και αρπάζω την ευκαιρία. Τη ρωτάω δείχνοντας με τα μάτια το σημείο της τομής.

-Εσύ; 

-Εγώ; Ναι, αυτό το ξεπέρασα. Τώρα έχει κάνει μετάσταση στα κόκκαλα...Κάποιες φορές θέλω να σταματήσω τα πάντα. Και μετά έρχεται εκείνο το αίσθημα της αυτοσυντήρησης και παλεύω. Παλεύω μέχρι το τέλος.

Χαμογελαστή εκείνη. Στήλη άλατος εγώ.

Νομίζω ότι αυτή ήταν μια σωστή στιγμή στη ζωή μου, για να με χαστουκίσω ξανά με όση δύναμη διαθέτω. Και διαθέτω μπόλικη.

Ήταν μια μοναδική ευκαιρία να με βρίσω, να με φτύσω, να με ταρακουνήσω δυνατά μέχρι να πονέσουν τα δικά μου κόκκαλα.

Ήταν μια στιγμή που σε κλάσματα δευτερολέπτου έβαλε τις προτεραιότητες στη ζωή μου στη σωστή τους σειρά. Αυτές που είχαν ξεφύγει, ξεχνώντας προκλητικά τα πιο σημαντικά.

Χωρίς να γίνει λάθος. Χωρίς να χρειαστεί να το σκεφτώ ιδιαιτέρως. Χωρίς να προηγηθεί ανάλυση, διεργασία και πισωγυρίσματα.

Απλά. Με μια της κουβέντα πήγε τα προβλήματά μου σε έναν πάτο, έτοιμα να λυθούν, να αγνοηθούν ή να παραμείνουν εκεί και να αδιαφορώ.

Ίσιωσα την καμπουριασμένη μου πλάτη. Στύλωσα τα πόδια μου γερά στο έδαφος.

Άδειασα το κεφάλι μου από τα περιττά και τα ανούσια.

Πήρα τον έρωτα, την αγάπη, τη φιλία, την επιβίωση, τη χαρά, την αγανάκτηση, τη λύπη, την αναγκαιότητα, και τους έδωσα σειρά προτεραιότητας.

Πήρα τους ανθρώπους της ζωή μου και τους έδωσα χαρτάκια με αριθμούς. Στην αξία που τους πρέπει,χωρίς υπερβολές.

Γιατί όλα αυτά παλεύονται. Με χέρια, πόδια, νύχια, κλάματα, παλεύονται όλα.

Σε κάποια από αυτά θα νικήσω. Σε κάποια θα χάσω, αλλά θα το κάνω πανηγυρικά, να μοιάζει με νίκη και αυτό.

Σε άλλα θα αδιαφορήσω γιατί έτσι πρέπει να κάνω, και σε άλλα θα πάρω χαρτί περιτυλίγματος και θα τα φυλάξω σαν δώρα που μου δόθηκαν.

Γιατί ακόμη μπορώ.

Δεν έχω να παλέψω με κανέναν άλλον αντίπαλο, εκτός από τον εαυτό μου. 

Χαμογελάω. Το ίδιο κι αυτή.

Σ' ευχαριστώ, θέλω να της πω. Αλλά δεν χρειάζεται. Το ξέρει.

Αισιοδοξία - το ελιξίριο της επιτυχίας και ο κίνδυνος φυγής από την πραγματικότητα

Οι περισσότεροι από εμάς βλέπουμε τον κόσμο ευνοϊκότερο απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα, θεωρούμε τους εαυτούς μας ικανότερους απ’ όσο όντως είμαστε, ενώ έχουμε επίσης την τάση να πιστεύουμε πως μπορούμε να προβλέψουμε το μέλλον. Είτε το αντιλαμβανόμαστε είτε όχι, οι περισσότεροι είμαστε εκ φύσεως αισιόδοξοι.

 

Σε επίπεδο λήψης αποφάσεων, η «προκατάληψη της αισιοδοξίας» ενδέχεται να είναι η πιο σημαντική γνωστική προκατάληψη των ανθρώπων αλλά ενέχει και κινδύνους: μπορεί να καταλήξει τόσο σε ευλογία όσο και σε επικίνδυνη παρεκτροπή, φυγή από την πραγματικότητα.

 

Ο Daniel Kahneman, καθηγητής Ψυχολογίας στο Πρίνστον και κάτοχος του Νομπέλ Οικονομίας για το 2002, που βραβεύτηκε «διότι εισήγαγε στις οικονομικές επιστήμες κεκτημένα της έρευνας στην ψυχολογία, ιδίως αναφορικά με κρίσεις και αποφάσεις σε αβεβαιότητα») ελέγχει τα υπέρ και τα κατά της αισιοδοξίας και μας εφιστά την προσοχή στον κίνδυνο της υπερεκτίμησης του εαυτού μας.

«Μπορώ να τα καταφέρω γιατί ο κόσμος μού ανήκει» ισχυρίζονται διαρκώς οι αισιόδοξοι άνθρωποι και πράγματι συχνά τα καταφέρνουν. Η αισιοδοξία είναι εν μέρει η κινητήρια δύναμη της προόδου. Αλλά τα προβλήματα είναι αναπόφευκτα όταν η αισιοδοξία μεταλλάσσεται σε υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων μας και σε τυφλή πίστη σε αυτές: μεμονωμένα άτομα, ηγέτες πάσης φύσεως, ακόμη και ολόκληρες κοινωνίες ωθούνται στα άκρα και αγγίζουν τα όρια της ψευδαίσθησης και της αυταπάτης, η διάψευση των οποίων καταλήγει να είναι πάντοτε οδυνηρή. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, η τροχοπέδη της απαισιοδοξίας επαναξιολογείται με βάση τα πραγματικά γεγονότα και η επίδρασή της επανεκτιμάται υπό το πρίσμα ενός ρεαλιστικού πραγματισμού.

Εδώ και αιώνες, από τότε που ο γερμανός φιλόσοφος Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς δογμάτισε ότι «ο κόσμος που ζούμε είναι ο καλύτερος δυνατός», εξοργίζοντας μ’ αυτόν τον τρόπο την Καθολική Εκκλησία, η οποία διέκρινε στον ισχυρισμό του μια έμμεση αμφισβήτηση του προπατορικού αμαρτήματος (η θεωρία του Λάιμπνιτς θα διαψευσθεί τραγικά το 1755 με τον Μεγάλο Σεισμό της Λισαβώνας), οι άνθρωποι στοχάζονται και συζητούν για τον ρόλο που διαδραματίζει η αισιοδοξία στη ζωή μας.

Ο ισραηλινός ψυχολόγος – ερευνητής και νομπελίστας Οικονομικών, Daniel Kahneman, αν και απαισιόδοξος εκ φύσεως σύμφωνα με τα λεγόμενά του, εξέτασε σε βάθος το φαινόμενο της αισιοδοξίας για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για το «μαγικό φίλτρο» της ζωής και της Ιστορίας, το οποίο όμως, εκτός από θετικά, μπορεί να οδηγήσει και σε αρνητικά αποτελέσματα. Στο βιβλίο του, με τίτλο «Thinking, fast and slow», ο Kahneman σημειώνει ότι οι αισιόδοξοι άνθρωποι αισθάνονται – και δικαίως ώς έναν βαθμό – ότι ο κόσμος τούς ανήκει.

Προοδεύουν και τα καταφέρνουν στη ζωή καλύτερα από τους απαισιόδοξους, αντιμετωπίζουν και ξεπερνούν ευκολότερα το άγχος, τις όποιες δυσκολίες της καθημερινότητας, ακόμη και ασθένειες. Οι γάμοι τους λειτουργούν καλύτερα και πρότυπό τους είναι ο περιβόητος Γκαστόνε, ο πιθανώς αντιπαθητικός αλλά πάντα αισιόδοξος και γι’ αυτό τυχερός και επιτυχημένος ξάδερφος του απαισιόδοξου, άτυχου και αποτυχημένου Ντόναλντ Ντακ.

 

ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ. Ώς εδώ όλα καλά.

Τα προβλήματα αρχίζουν όταν ο αισιόδοξος άνθρωπος χάνει τον έλεγχο και η υπεραισιοδοξία του μετατρέπεται σε τυφλή εμπιστοσύνη όχι μόνο στις δυνάμεις του αλλά και στη μοίρα γενικότερα, για να καταλήξει στη συνέχεια σε υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων του και τελικά σε απώλεια του ελέγχου. Τα ιστορικά παραδείγματα είναι πολλά και πρόσφατα: ο Μπους ξεκίνησε για το Ιράκ θεωρώντας πως είναι ανίκητος ενώ ηγέτες όπως ο Μουμπάρακ ή ο Καντάφι ήταν κυριολεκτικά πεισμένοι πως η εξουσία θα είναι δική τους για πάντα.

Πώς όμως γεννιέται η αισιοδοξία; Ποιος είναι ο ψυχολογικός μηχανισμός που την ενεργοποιεί; Ο Kahneman εξηγεί πως πρόκειται για μια διττή διαδικασία: εν μέρει χημική διεργασία, εν μέρει συνειδητή επιλογή.

Ο εγκέφαλος των αισιόδοξων ανθρώπων εκτελεί μνημονικές επιλογές, διατηρώντας περισσότερες θετικές αναμνήσεις απ’ ό,τι αρνητικές. Το τοπίο όμως παραμένει θολό: τείνουμε να είμαστε αισιόδοξοι αναφορικά με καταστάσεις που πιστεύουμε ότι μπορούμε να ελέγξουμε, αλλά το σημαντικό είναι να δούμε κατά πόσο είμαστε πράγματι ικανοί να τις ελέγξουμε.

Ερευνητές, μεταξύ των οποίων η Tali Sharot από το Κέντρο Νευροαπεικόνισης του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου (UCL), υποστηρίζουν πως η αισιοδοξία διαδραμάτισε σημαντικότατο ρόλο στη γένεση και ανάπτυξη της ατομικής και στη συνέχεια της κοινωνικής συνείδησης απελευθερώνοντας τον άνθρωπο από τον υπερβολικό φόβο των δυσκολιών της ζωής, των ασθενειών και του θανάτου.

Η Sharot κάνει λόγο για την ύπαρξη μιας λειτουργίας «θεμελιώδους μεροληψίας» στον εγκέφαλο και υπογραμμίζει ότι η αισιοδοξία κάνει καλό στην υγεία των ανθρώπων, τονίζοντας όμως παράλληλα και την αρνητική της πλευρά, που έγκειται στην υποτίμηση των κινδύνων. Η αισιοδοξία, «μαγικό φίλτρο» για την επιτυχία στη ζωή, καταλήγει να είναι ένα μείγμα εμπιστοσύνης και τάσης εξωραϊσμού της πραγματικότητας.

 

Τελευταίο και βασικό ερώτημα: πώς κάποιος καταλήγει να είναι αισιόδοξος και πώς η αισιοδοξία μπορεί να συμβάλλει στη βελτίωση της ζωής μας;

Σημαντικό ρόλο παίζουν οι κοινωνικές καταβολές του καθένα, καθώς και η παιδική ηλικία: μια ευτυχισμένη και ευημερούσα παιδική ηλικία που συνοδεύεται από ανάλογη μόρφωση συνήθως αποτελεί συνθήκη για θετική υπέρβαση. Σε συλλογικό επίπεδο, η αισιοδοξία είναι συνυφασμένη με την ικανότητα των μελών μιας ομάδας (κοινότητας ή ακόμη και κοινωνίας) να αντιληφθούν και εκτιμήσουν κυριολεκτικά και μεταφορικά τις δυνατότητές τους και να πραγματοποιήσουν όσα επιθυμούν και μπορούν.

Θα μπορούσε να γίνει λόγος για μια συλλογική εξάσκηση τόνωσης του ηθικού, όπως ακριβώς οι καλύτερες ποδοσφαιρικές ομάδες του κόσμου βλέπουν και μελετούν διαρκώς τις επιτυχίες τους. Και σ’ αυτήν την περίπτωση όμως, η υπεραισιοδοξία ενδέχεται να αποβεί μοιραία και τα παραδείγματα είναι πολλά: επιχειρηματίες που υποτιμούν τους ανταγωνιστές τους (στην Αμερική, μόλις 35 από τους 100 νέους επιχειρηματίες καταφέρνουν να συνεχίσουν τις δραστηριότητές του ύστερα από πέντε χρόνια), πολιτικοί που υπερεκτιμούν τους εαυτούς τους, έθνη που παρασύρονται σε συλλογικούς παροξυσμούς ισχύος και επιβολής, άτομα που πραγματικά πιστεύουν ότι μπορούν να κατακτήσουν ή να αλλάξουν τον κόσμο. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μικρές δόσεις πραγματιστικού πεσιμισμού αποτελούν το καταλληλότερο αντίδοτο.

Χρόνος και ηλικία!

Ο λόγος που διατηρούμε με τόση αγάπη τις συναισθηματικές αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας είναι πως, για μια φευγαλέα στιγμή μας ξαναδίνουν ένα απεριόριστο μέλλον. Ένας πετεινός λαλεί στο χωριό με τις επικλινείς στέγες, που φαίνεται πέρα μακριά.

Περπατώ σ ένα λιβάδι σκεπασμένο με πάχνη. Ξαφνικά βλέπω το Μευρινιάκ και η καρδιά μου χάνει ένα χτύπο. Αυτή η μέρα που μόλις αρχίζει  απλώνεται μπροστά μου ατέλειωτη μέχρι το μακρινό δειλινό. Το αύριο είναι παρά μια λέξη κενή. Μας χωρίζει η αιωνιότητα.

Κι ύστερα, ξαφνικά , η εικόνα αυτή δεν υπάρχει. Ξαναγύρισα στην εποχή που τα χρόνια περνάνε γρήγορα και συμφωνώ με τα λόγια του Ιονέσκο: «Έχω φτάσει στην ηλικία που η ώρα αξίζει μονάχα λίγα λεπτά και τα τέταρτα δεν έχουν πια καμιάν αξία».

Ο Ιονέσκο πιστεύει κι εκείνος πως ο καλύτερος τρόπος για να συλλάβεις ξανά την αίσθηση της διάρκειας του χρόνου που είχες στην παιδική ηλικία, είναι να ταξιδεύεις.

Κάθε μέρα από τότε, προσπαθώ να αγκυροβολήσω σε  κάτι στερεό. Απεγνωσμένα προσπαθώ για άλλη μια φορά να ανακαλύψω ένα ακέραιο, αλώβητο κόσμο, που δεν τον εξουσιάζει ο χρόνος. Και πραγματικά, δυο μέρες ταξιδιού και η γνωριμία μιας καινούριας πόλης καταφέρνουν να επιβραδύνουν την ασταμάτητη ροή των γεγονότων. Δύο μέρες σ ένα καινούριο μέρος αξίζουν τριάντα σε οικείο περιβάλλον – τριάντα μέρες που τις έχει φθείρει, μικρύνει και καταστρέψει η συνήθεια. Η συνήθεια δίνει στο χρόνο ένα λούστρο- και γλιστράς επάνω του όπως σ' ένα καλογυαλισμένο παρκέ. Ένας κόσμος νέος, ένας κόσμος πάντα νέος, ένας αιώνιος κόσμος – αυτός είναι ο παράδεισος. Αλλά η σημερινή ταχύτητα δεν είναι μόνο διαβολική, είναι η ίδια η κόλαση, η επιτάχυνση της πτώσης. Υπήρχε το παρόν, υπήρχε και ο χρόνος. Τώρα δεν υπάρχει πια ούτε παρόν ούτε χρόνος. Η γεωμετρική πρόοδος της πτώσης μας έριξε μέσα στο κενό.

 

Σιμόν Ντε Μποβουάρ

Υστερόγραφο στην ασημαντότητα...

Απ ' όλα τα χαρακτηριστικά του σύγχρονου κόσμου - κρίσεις, αντιφάσεις, αντιθέσεις, τομές -, εκείνο που με εντυπωσιάζει περισσότερο είναι η ασημαντότητα.

Ας πάρουμε τη διαμάχη ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά. Στις ημέρες μας έχει χάσει το νόημα της. ' Οχι επειδή δεν υπάρχει υλικό, για να τροφοδοτηθεί μια πολιτική διαμάχη, και μάλιστα μια πολύ σοβαρή διαμάχη. Αλλά επειδή τόσο η Δεξιά όσο και η Αριστερά, λίγο έως πολύ, λένε τα ίδια πράγματα.

Στη Γαλλία το 1983 οι Σοσιαλιστές ακολούθησαν κάποια πολιτική. Μετά, ήρθε η Δεξιά με τον Μπαλλαντύρ και ακολούθησε την ίδια πολιτική. Μετά, ξανάρθαν οι Σοσιαλιστές με τον Μπερεγκοβουά και συνέχισαν την ίδια πολιτική. Μετά, ξανά η Δεξιά με τον Μπαλλαντύρ και ξανά η ίδια πολιτική. Μετά, ο Σιράκ κέρδισε τις εκλογές λέγοντας « εγώ θα κάνω κάτι άλλο » και, τελικά, έκανε κι αυτός τα ίδια.

Οι πολιτικοί είναι ανίσχυροι. Αυτό είναι βέβαιο. Το μόνο που μπορούν να κάνουν είναι να « πηγαίνουν με το ρεύμα », δηλαδή να εφαρμόζουν μια υπερ - φιλελεύθερη πολιτική, η οποία είναι της μόδας. Κατά τη γνώμη μου, δεν πρόκειται για πολιτικούς αλλά για μικροπολιτικούς που επιδίδονται σε ψηφοθηρία με οποιοδήποτε μέσον, με το marketing, κλπ. Ουσιαστικά, αυτοί οι άνθρωποι δεν έχουν κανένα πρόγραμμα. Στόχος τους είναι : είτε η παραμονή τους στην εξουσία, είτε η επιστροφή τους σ ' αυτήν. Και για να τον πετύχουν, είναι ικανοί για όλα. Ο Μπιλ Κλίντον, για παράδειγμα, στήριξε την προεκλογική του εκστρατεία αποκλειστικά και μόνον στις μετρήσεις · το επιτελείο του, σε κάθε περίπτωση, θεωρούσε ότι η επικρατούσα γνώμη μιας μέτρησης ταυτίζεται με την κοινή γνώμη...

Οπωσδήποτε, υπάρχει ενδογενής σχέση ανάμεσα στη μηδαμινή πολιτική αυτού του είδους - ουσιαστικά, πρόκειται για το μη γίγνεσθαι της πολιτικής - και στην ασημαντότητα που χαρακτηρίζει τους άλλους τομείς ' την ασημαντότητα στις τέχνες, στη φιλοσοφία, στη λογοτεχνία. Είναι το πνεύμα του καιρού μας. Όλα συνεργούν προς αυτήν την κατεύθυνση, προς τα ίδια αποτελέσματα. Όλα οδηγούν στην ασημαντότητα.

Περίεργο επάγγελμα η πολιτική, ακόμη κι αυτή εδώ η μηδαμινή πολιτική. Γιατί ; Διότι προϋποθέτει δύο ικανότητες που δεν συνδυάζονται μεταξύ τους.

Η πρώτη ικανότητα είναι η κατάκτηση της εξουσίας ( μπορεί να έχει κανείς τις καλύτερες ιδέες, αλλά αυτό δεν χρησιμεύει, εάν δεν έχει κατακτήσει την εξουσία ). Η δεύτερη είναι, μετά την κατάκτηση της εξουσίας, να την αξιοποιήσει κανείς, δηλαδή να κυβερνήσει.

Τίποτα όμως δεν εγγυάται ότι κάποιος που είναι ικανός να κυβερνήσει, είναι επίσης ικανός να ανέβει στην εξουσία. Στο παρελθόν, στις απόλυτες μοναρχίες, η άνοδος στην εξουσία προϋπέθετε να κολακεύει κανείς τον βασιλιά ή να είναι ευνοούμενος της Μαντάμ Πομπαντούρ. Σήμερα, στις ψευδο - δημοκρατίες μας, η άνοδος στην εξουσία προϋποθέτει να κολακεύει κανείς την κοινή γνώμη ή να έχει τηλεοπτική φωτογένεια.

Χρησιμοποίησα τον όρο « ψευδο - δημοκρατία », διότι ανέκαθεν πίστευα και πιστεύω ότι η λεγόμενη « αντιπροσωπευτική δημοκρατία » δεν είναι αληθινή δημοκρατία. Οι αντιπρόσωποι της ελάχιστα αντιπροσωπεύουν τους εκλογείς. Κατά κύριο λόγο, αντιπροσωπεύουν τον εαυτό τους, ιδιαίτερα συμφέροντα, λόμπυ, κ. λπ.

Όταν λέμε ότι κάποιος με αντιπροσωπεύει για τέσσερα χρόνια, χωρίς να έχω τη δυνατότητα ανάκλησης του, αυτό σημαίνει ότι απεκδύομαι της κυριαρχίας μου. ( Ο Ζαν - Ζακ Ρουσσώ το έχει πολύ καλά διατυπώσει : « οι Άγγλοι νομίζουν ότι είναι ελεύθεροι, επειδή εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους κάθε πέντε χρόνια, πλην όμως είναι ελεύθεροι μόνον μία ημέρα κάθε πέντε χρόνια - την ημέρα των εκλογών ».) Το πρόβλημα δεν είναι μήπως στις εκλογές γίνει νοθεία και αλλοιωθούν τα αποτελέσματα. Αλλού έγκειται το πρόβλημα. Οι εκλογές είναι υπονομευμένες, διότι οι επιλογές των ψηφοφόρων έχουν καθοριστεί εκ των προτέρων.

Θα σας θυμήσω μια φράση του Αριστοτέλη : « Ποιος είναι πολίτης ; Πολίτης είναι ο ικανός να κυβερνήσει και να κυβερνηθεί ».

Στη Γαλλία, υπάρχουν τριάντα εκατομμύρια πολίτες. Γιατί δεν είναι ικανοί να κυβερνήσουν ; Διότι όλη η πολιτική ζωή στοχεύει ακριβώς στο να μη μαθαίνουν οι πολίτες πώς να κυβερνούν και, τελικά, να εμπιστεύονται στους ειδικούς το έργο της διακυβέρνησης.

Υπάρχει δηλαδή μια αντι - πολιτική εκπαίδευση. Ενώ οι άνθρωποι έπρεπε να αναλαμβάνουν όλων των ειδών τις πολιτικές ευθύνες και να παίρνουν ανάλογες πρωτοβουλίες, τελικά, εθίζονται στο να ακολουθούν και να ψηφίζουν τις πολιτικές επιλογές που άλλοι τους παρουσιάζουν έτοιμες.

Στις νεωτερικές κοινωνίες - ας πούμε από την εποχή της Αμερικανικής και της Γαλλικής Επανάστασης έως περίπου τον Β ' Παγκόσμιο Πόλεμο - υπήρχαν φλέγουσες κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις. Αυτούς τους δύο αιώνες τους σημάδεψαν σημαντικοί αγώνες. Τότε, οι άνθρωποι έκαναν διαδηλώσεις. Όμως δεν διαδήλωναν απλώς για μια σιδηροδρομική γραμμή ( χωρίς αυτό να είναι περιφρονητέο ), αλλά για μεγάλα πολιτικά ιδεώδη. Τότε, οι άνθρωποι έκαναν απεργίες. Όμως δεν απεργούσαν απλώς για τα μικρά συντεχνιακά συμφέροντα τους, αλλά για μεγάλα ζητήματα που αφορούσαν όλους τους μισθωτούς.

Σήμερα, παρατηρείται σαφής υποχώρηση της πολιτικής δραστηριότητας. Όσο οι άνθρωποι εγκαταλείπουν την πολιτική δραστηριότητα και αποσύρονται στην ιδιωτική τους σφαίρα, τόσο οι γραφειοκράτες και οι μικροπολιτικοί προελαύνουν. Και οι τελευταίοι έχουν για δικαιολογία ότι « ο κόσμος δεν κάνει τίποτα... γι ' αυτόν τον λόγο αναλαμβάνουμε εμείς πρωτοβουλίες...». Με τη σειρά του ο κόσμος λέει ότι « δεν αξίζει τον κόπο να ανακατευόμαστε... φθάνουν τόσοι που ασχολούνται, στο κάτω - κάτω τι μπορούμε να κάνουμε εμείς ;...». Και έτσι δημιουργείται φαύλος κύκλος.

Η υποχώρηση της πολιτικής δραστηριότητας συνδέεται και με την κατάρρευση των μεγάλοι πολιτικών ιδεολογιών, είτε επαναστατικών είτε ρεφορμιστικών, οι οποίες ήθελαν πραγματικά να αλλάξουν την κοινωνία. Για χίλιους δυο λόγους, αυτές οι ιδεολογίες έχασαν το κύρος τους - έπαψαν να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των καιρών, στις προσδοκίες των ανθρώπων, στην κατάσταση της κοινωνίας, στην ιστορική εμπειρία.

Η κατάρρευση του κομμουνισμού και η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης είναι ένα κεφαλαιώδες γεγονός.

Κατονομάστε μου όμως έστω έναν πολιτικό - για να μην πω πολιτικάντη - της Αριστεράς, ο οποίος πράγματι να συλλογίστηκε τι συνέβη και γιατί. Ποιος πολιτικός της Αριστεράς αποκόμισε κάποια διδάγματα από τα γεγονότα αυτά ;

Κι όμως η πορεία του κομμουνισμού - η πορεία προς τη θηριωδία, τον ολοκληρωτισμό, τα Γκουλάγκ έως την κατάρρευση - απαιτεί οπωσδήποτε πολύ βαθύ στοχασμό και συναγωγή συμπερασμάτων. Στοχασμό, για το τι ένα κίνημα - που θέλει να αλλάξει την κοινωνία - μπορεί ή δεν μπορεί, πρέπει ή δεν πρέπει, οφείλει ή δεν οφείλει να κάνει. Στην προκειμένη περίπτωση οι κύριοι της Αριστεράς παίρνουν ένα ολοστρόγγυλο μηδέν.

Πώς δημιουργείται, λοιπόν, ο καλός πολίτης ; Ποιες ιδιότητες πρέπει να διαθέτει ; Πρέπει να έχει γενικές ή ειδικές γνώσεις ; Και τελικά, ποιοι πολίτες πρέπει να κυβερνούν ; Αυτό το δίλημμα έχει τεθεί από τον Πλάτωνα. Ο Πλάτων έλεγε ότι οι φιλόσοφοι - αυτοί που έχουν γενική θεώρηση των πραγμάτων και είναι πάνω από τους ειδικούς - πρέπει να βασιλεύουν, δηλαδή να κυβερνούν. Η εναλλακτική λύση στις θέσεις του Πλάτωνος είναι η αθηναϊκή δημοκρατία.

Ας πάμε στην Αθήνα του 5 ου και 4 ου π. Χ. αιώνα. Για τους Αθηναίους εκείνης της εποχής κάθε πολίτης, ανεξαιρέτως κάθε πολίτης, είναι ικανός να κυβερνήσει ( θυμίζω ξανά τη διατύπωση του Αριστοτέλη : « πολίτης είναι ο ικανός να κυβερνήσει και να κυβερνηθεί »). Και πώς γίνεται αυτό ; Με κλήρωση ! Ρίχνουν κλήρο ! Γιατί ; Διότι πιστεύουν έμπρακτα ότι η πολιτική δεν είναι υπόθεση των ειδικών. Διότι πιστεύουν ότι δεν υπάρχει πολιτική επιστήμη. Υπάρχει μόνον γνώμη -» δόξα » στα αρχαία ελληνικά - περί της πολιτικής. Και θέλω να υπογραμμίσω ότι η ιδέα πως η πολιτική δεν αποτελεί υπόθεση των ειδικών και πως όλες οι γνώμες έχουν ίσην αξία, είναι η μόνη λογική δικαιολόγηση της αρχής της πλειοψηφίας.

Στην αρχαία Αθήνα, λοιπόν, τις πολιτικές αποφάσεις τις παίρνει ο λαός και όχι οι ειδικοί. Υπάρχουν όμως και εξειδικευμένες δραστηριότητες. Οι Αθηναίοι ασφαλώς δεν ήταν τρελοί να νομίζουν ότι τα ξέρουν όλα... Τι έκαναν, τότε, οι πολίτες της αρχαίας Αθήνας σε σχέση με αυτό το θέμα ; Πώς το αντιμετώπισαν ; Έκαναν κάτι πάρα πολύ ενδιαφέρον. Δημιούργησαν τις εκλογές. Σωστά ή λάθος, πάντως τις δημιούργησαν. Και αυτό είναι γεγονός ιστορικά τεκμηριωμένο.

Για τις εξειδικευμένες δραστηριότητες και μόνον γι ' αυτές - για την κατασκευή ναυπηγείων, για την ανέγερση ναών, για τη διεξαγωγή του. πολέμου - χρειάζονται οι ειδικοί ! Και αυτούς, τους ειδικούς, οι Αθηναίοι πολίτες τους εκλέγουν ! Να ποιο είναι το νόημα των εκλογών. Διότι εκλογές σημαίνει εκλογή των καλυτέρων.

Αλλά πώς μπορεί να επιτευχθεί κάτι τέτοιο ; Πώς επιτυγχάνεται η εκλογή των καλυτέρων ; Εδώ υπεισέρχεται ο όρος « εκπαίδευση του λαού ». Ο λαός καλείται να επιλέξει, να εκλέξει. Οι Αθηναίοι, λοιπόν, εκλέγουν κάποιον για πρώτη φορά. Έστω ότι κάνουν λάθος. Έστω, ότι διαπιστώνουν, για παράδειγμα, πως ο Περικλής είναι ένας θλιβερός στρατηγός. Τι κάνουν σε μιαν τέτοια περίπτωση ; Απλούστατα, δεν τον ξαναεκλέγουν ή τον ανακαλούν.

Όμως, προκειμένου να έχει ουσία η γνώμη - η « δόξα »- των πολιτών για τα κοινά, θα πρέπει να έχει καλλιεργηθεί. Αλλά με ποιον τρόπο καλλιεργούν τη « δόξα » τους τη σχετική με τη διακυβέρνηση οι Αθηναίοι πολίτες ; Μα βέβαια κυβερνώντας ! Ως εκ τούτου, η αθηναϊκή δημοκρατία - και αυτό είναι το σημαντικό αποτελεί μια υπόθεση εκπαίδευσης και αγωγής των πολιτών. ( Αυτή η καίριας σημασίας διάσταση, καθώς όλοι γνωρίζουμε, λείπει εντελώς σήμερα.)

Πρόσφατα, ένα γαλλικό περιοδικό δημοσίευσε τα αποτελέσματα μιας έρευνας, σύμφωνα με την οποία το 60% των βουλευτών στη Γαλλία ομολογούν ότι δεν έχουν ιδέα από οικονομία ! Πρόκειται για τους βουλευτές, που αποφασίζουν να αυξηθούν ή να μειωθούν οι φόροι, που αποφασίζουν συνεχώς, ενώ δεν έχουν ιδέα από οικονομία... Τελικά, οι βουλευτές, όπως και οι υπουργοί, είναι υπόδουλοι των τεχνικών συμβούλων τους. Συμβουλεύονται τους δικούς τους ειδικούς, πλην όμως έχουν και οι ίδιοι προκαταλήψεις ή προτιμήσεις.

Εάν παρακολουθήσετε από κοντά τη λειτουργία μιας κυβέρνησης ή ενός μεγάλου γραφειοκρατικού μηχανισμού, θα διαπιστώσετε ότι οι κυβερνώντες και οι υπεύθυνοι εμπιστεύονται τους ειδικούς. Ωστόσο, επιλέγουν πάντα εκείνους τους ειδικούς που συμμερίζονται τις δικές τους απόψεις. Πάντα βρίσκεται ένας οικονομολόγος που θα πει « ναι, κύριε υπουργέ, όπως το λέτε πρέπει να γίνει ». Πάντα βρίσκεται ένας ειδικός για θέματα στρατιωτικά που θα πει « ναι, χρειάζεται πυρηνικός εξοπλισμός » ή « όχι, δεν χρειάζεται πυρηνικός εξοπλισμός » και ούτω καθεξής... Πρόκειται για ένα εντελώς ανόητο παιχνίδι, πλην όμως έτσι κυβερνόμαστε σήμερα.

Επανέρχομαι στο δίλημμα : « ο πολίτης πρέπει να έχει γενικές ή ειδικές γνώσεις ;». Η δική μου απάντηση : πρώτον, οι ειδικοί στην υπηρεσία των πολιτών και όχι στην υπηρεσία κάποιων πολιτικών δεύτερον, οι πολίτες κυβερνώντας μαθαίνουν να κυβερνούν... Αλλά, για να είναι σε θέση οι άνθρωποι να ασχοληθούν με τα κοινά, θα πρέπει να έχουν λάβει την ανάλογη παιδεία. Όμως, η σύγχρονη παιδεία δεν έχει απολύτως καμία σχέση με αυτό το αίτημα. Στο σχολείο, ουσιαστικά, παίρνουμε εξειδικευμένες γνώσεις. 

Το σχολείο θα έπρεπε να είναι ιδιαιτέρως στραμμένο στα κοινά. Στο σχολείο θα έπρεπε να αναλύεται σε βάθος κάθε τι που αφορά τους οικονομικούς, τους κοινωνικούς και τους πολιτικούς μηχανισμούς. Θα έπρεπε να υπάρχουν μαθήματα πραγματικής ανατομίας της σύγχρονης κοινωνίας. Αλλά τι λέω τώρα... Εδώ τα σχολεία είναι ανίκανα να διδάξουν ακόμη και Ιστορία.

Τα παιδιά βαριούνται στο μάθημα της Ιστορίας, ένα μάθημα που θα έπρεπε να είναι συναρπαστικό. Πολλά πράγματα πρέπει να αλλάξουν, εάν θέλουμε να μιλήσουμε για αληθινή εκπαιδευτική δραστηριότητα στο πολιτικό πεδίο. Κάτι τέτοιο, προϋποθέτει αλλαγή των θεσμών. Προϋποθέτει νέους θεσμούς που να επιτρέπουν - και όχι να αποτρέπουν, όπως οι σήμερον ισχύοντες - την ενεργό συμμετοχή των πολιτών στα κοινά.

  ΚΟΡΝΗΛΙΟΣ ΚΑΣΤΟΡΙΑΔΗΣ - ΥΣΤΕΡΟΓΡΑΦΟ ΣΤΗΝ ΑΣΗΜΑΝΤΟΤΗΤΑ

Ποιο είναι το αντίθετο της αγάπης

Οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν πως είναι το μίσος. Όμως δεν είναι το μίσος αλλά η είναι η “αδιαφορία”. Γιατί απλά ο άνθρωπος που φαίνεται να μισεί στην πραγματικότητα, ομολογεί έναν “κρυφό” θαυμασμό. Ο φθόνος δουλεύει στην ίδια κατεύθυνση. Εκεί όπου σημαδεύει η οργή του φθονερού υπάρχει ένα επίτευγμα.
Στην αδιαφορία όμως δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Για το άτομο που αδιαφορεί για εσένα είναι σαν να μην υπάρχεις, δεν του προκαλείς κανένα συναίσθημα, θετικό ή αρνητικό. Τίποτα καμία προσοχή καμία αντίδραση, ΤΙΠΟΤΑ=ΑΔΙΑΦΟΡΙΑ
Ο φθόνος, το μίσος στους ανθρώπους αποκαλύπτει πόσο δυστυχισμένοι νιώθουν με το να έχουν διαρκώς την προσοχή τους στο τι κάνουν ή στο τι δεν κάνουν οι άλλοι και ειδικά εσύ. Αυτό δεν σημαίνει ότι δε χρειάζεται να παίρνουμε προφυλάξεις απέναντι στο άτομο που νιώθει φθόνο για εμάς, ο οποίος, τυφλωμένος από το αρνητικό πάθος που τον παρασέρνει, μπορεί να μας δημιουργήσει -και δημιουργεί- σοβαρά προβλήματα. Δεδομένου ότι με το να μιλάμε για το πρόβλημα δεν επιλύεται τίποτα, ποτέ δε θα παραδεχτεί τη συναισθηματική αυτή δυσλειτουργία, το πλέον φρόνιμο είναι να αποφύγουμε, να κάνουμε τον φθονερό κοινωνό των σχεδίων μας, γιατί η υποσυνείδητη τάση του και το συναίσθημα του Φθόνου και του Μίσους, είναι να μας ανακόψει.
Δεν υπάρχει λόγος να ανακοινώνουμε τα όνειρα, τις σκέψεις και τα σχέδια μας. Ο λόγος είναι πώς θα προσπαθήσει να επισημάνει ελαττώματα για να μας αποθαρρύνει και να μην το φέρουμε εις πέρας.
Για τον ίδιο λόγο, συμφέρει να κρύβουμε τα επιτεύγματά μας στο μέτρο του δυνατού. Έτσι, και κάνουμε τους φθονερούς να υποφέρουν λιγότερο και γλιτώνουμε το αρνητικό συναισθηματικό φορτίο που έρχεται σ’ εμάς. Απλά τους αποφεύγουμε κι αν είναι δυνατόν τους εξαφανίζουμε εντελώς από την ζωή μας.

Σκέψεις του Μπέρτραντ Ράσελ

Μπέρτραντ Άρθουρ Γουίλιαμ Ράσελ
1. Μην αισθάνεσαι απολύτως σίγουρος για τίποτα.
2. Μη νομίζεις ότι αξίζει να προχωρήσεις στην απόκρυψη αποδεικτικών στοιχείων, γιατί τα στοιχεία σίγουρα θα έρθουν στο φως.
3. Ποτέ μην προσπαθείς να αποθαρρύνεις τη σκέψη, γιατί είναι σίγουρο ότι θα επιτύχεις.
4. Όταν σου εναντιωθούν, ακόμα και αν είναι η ίδια η οικογένειά σου, προσπάθησε να το ξεπεράσεις με επιχειρήματα και όχι με αυθεντία, γιατί μια νίκη που βασίστηκε στην αυθεντία δεν είναι πραγματική, είναι απατηλή.
5. Μην έχεις κανένα σεβασμό για την αυθεντία (δικαιοδοσία/εξουσία/αρχή) των άλλων, γιατί πάντα υπάρχουν αντίθετες αυθεντίες που μπορούν να βρεθούν.
6. Μη χρησιμοποιείς εξουσία για να καταπιέζεις απόψεις που νομίζεις επιβλαβείς, γιατί αν το κάνεις, οι απόψεις θα καταπιέσουν εσένα.
7. Μη φοβάσαι να είσαι εκκεντρικός στην άποψή σου, γιατί κάθε «άποψη» που είναι τώρα αποδεκτή ήταν κάποτε εκκεντρική.
8. Βρες περισσότερη ευχαρίστηση στην ευφυή διαφωνία από την παθητική συμφωνία, γιατί, αν εκτιμάς την ευφυΐα όπως θα έπρεπε, η πρώτη συνεπάγεται βαθύτερη συμφωνία από τη δεύτερη.
9. Να είσαι σχολαστικά φιλαλήθης, ακόμα και αν η αλήθεια είναι άβολη, γιατί είναι πιο άβολο όταν προσπαθείς να την κρύψεις.
10. Μην αισθάνεσαι ζήλεια για την ευτυχία αυτών που ζουν σε παραδείσους ανόητων, γιατί μόνο ένας ανόητος θα νόμιζε ότι αυτό είναι ευτυχία.

Ο Μπέρτραντ Άρθουρ Γουίλιαμ Ράσελ (18 Μαΐου 1872 – 2 Φεβρουαρίου 1970) ήταν Βρετανός φιλόσοφος, μαθηματικός και ειρηνιστής. Έκανε κριτική στα πυρηνικά και στην εισβολή των ΗΠΑ στο Βιετνάμ. Το 1950 κέρδισε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Απεχθανόταν κάθε είδους φανατισμό και η δήλωσή του είναι χαρακτηριστική: «Δεν θα πέθαινα ποτέ για τις ιδέες μου, γιατί μπορεί να έκανα λάθος».

Μη ποιήσεις εις σε αυτόν είδωλο...

«Όταν η ζωή του ανθρώπου πάνω στην γη είναι χαμερπής φόβος συνθλιμμένος από το βάρος της θρησκείας, που το πρόσωπο της σε όλους τους Ουράνιους τόπους κρέμεται, ακτινοβολώντας μίσος για την ανθρωπότητα, πρώτος ένας Έλληνας τόλμησε να της αντιταχθεί, ενάντια σε εκείνη, πολεμούσε κάθε μέρα. Εκείνον ούτε ο θόρυβος των Θεών, ούτε οι κεραυνοί, ούτε ο βρυχηθμός του θυμωμένου ουρανού υπέταξαν, αλλά περισσότερο παρακινούσαν το ευγενές του πνεύμα, που επιθυμούσε τέλος να σπάσει την πύλη της χυδαίας φυλακής, της μοίρας του ανθρώπου..».

Συνεπώς όσοι πιστεύουν ότι οι αρχαίοι Έλληνες που ανέπτυξαν την επιστήμη και την φιλοσοφία υπήρξαν ειδωλολάτρες, πλανώνται ή δεν έχουν γνωρίσει πραγματικά την αρχαία Ελληνική φιλοσοφία. Οι Χριστιανοί βέβαια κατηγόρησαν τους ΜΗ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ως ειδωλολάτρες. Σταδιακά βέβαια και στον Χριστιανισμό απεικονίστηκαν «καλλιτεχνικά» οι Άγιοι, και λατρεύτηκαν δίπλα στο Ιησού. Είναι σημαντικό επίσης να σημειωθεί πως τα πρωτοχριστιανικά χρόνια απαγορευόταν η απεικόνιση του Ιησού σε εικόνα. Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς υπογράμμιζε πως η δεύτερη εντολή απαγορεύει τις αναπαράσταση του Χριστού ως ειδωλολατρία, ενώ και ο Αστέριος Αμάσειας την απόρριπτε, θεωρώντας πως κάθε αναπαράσταση υποκρύπτει ένα αισθησιακό στοιχείο.

Στα νομίσματα έως το 726 μ.χ υπήρχε μόνο ο σταυρός και όχι η εικόνα του Χριστού, ενώ η μόνη εντολή που ο Θεός αναφέρει τιμωρία για την παράβασή της είναι η δεύτερη, από τις δέκα βασικές που έδωσε στον Μωυσή.

«..Μη ποιήσεις εις σε αυτόν είδωλο, μηδέ ομοίωμα τινός, όσα είναι εν τω ουρανό άνω ή όσα εν τη γη κάτω... μη προσκύνησης αυτά μηδέ λατρεύσεις αυτά, διότι εγώ Κύριος ο Θεός σου είμαι Θεός ζηλότυπος, ανταποδίδων τας αμαρτίας...» Έξοδος 20/κ'4-5.
 
Στον αντίποδα ο «ειδωλολάτρης» Ηράκλειτος είχε πει σχετικά με αυτούς που λατρεύουν τα είδωλα, πως αυτοί που το πράττουν δεν διαφέρουν σε τίποτα από αυτούς που λατρεύουν τα ντουβάρια.. Ο Πορφύριος δε, διευκρινίζει ακόμη περισσότερο τα πράγματα:

«ΟΣΟΙ ΑΠΟΔΙΔΟΥΝ ΤΟΝ ΠΡΕΠΟΝΤΑ ΣΕΒΑΣΜΟ ΣΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ, ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΟΤΙ Ο ΘΕΟΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΣΤΟ ΞΥΛΟ Η ΣΤΟ ΛΙΘΟ Η ΣΤΟ ΧΑΛΚΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΖΕΤΑΙ ΤΟ ΟΜΟΙΩΜΑ ΤΟΥΣ, ΟΥΤΕ ΘΕΩΡΟΥΝ ΟΤΙ ΑΝ ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΘΕΙ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΑΓΑΛΜΑΤΟΣ ΜΕΙΩΝΕΤΑΙ Η ΔΥΝΑΜΗ ΤΟΥ ΘΕΟΥ. ΤΑ ΟΜΟΙΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΙ ΝΑΟΙ ΙΔΡΥΘΗΚΑΝ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΡΟΓΟΝΟΥΣ ΜΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΑΡΚΗ ΥΠΕΝΘΥΜΙΣΗ ΤΗΣ ΥΠΑΡΞΕΩΣ ΤΩΝ ΘΕΩΝ, ΓΙΑ ΝΑ ΠΑΡΕΧΟΥΝ ΤΗΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΦΟΙΤΟΥΝ ΕΚΕΙ ΝΑ ΑΝΑΓΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΜΕ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΚΑΘΑΡΟ ΒΙΟ ΚΑΙ ΣΕ ΟΣΟΥΣ ΠΡΟΣΕΡΧΟΝΤΑΙ ΕΚΕΙ, ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΠΕΥΘΥΝΘΟΥΝ ΣΤΟΝ ΘΕΟ ΜΕ ΠΡΟΣΕΥΧΕΣ ΚΑΙ ΙΚΕΣΙΕΣ, ΖΗΤΩΝΤΑΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΝ Ο, ΤΙ ΕΧΕΙ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΑΝΑΓΚΗ. ΚΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ, ΕΑΝ ΚΑΝΕΙΣ ΦΤΙΑΞΕΙ ΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΕΝΟΣ ΦΙΛΟΥ, ΔΕΝ ΠΙΣΤΕΥΕΙ ΒΕΒΑΙΩΣ ΟΤΙ Ο ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΟΥΤΕ ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΕΧΟΥΝ ΕΓΚΛΕΙΣΘΕΙ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΖΩΓΡΑΦΙΑ, ΑΛΛΑ ΘΕΩΡΕΙ ΟΤΙ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΕΙΚΟΝΑΣ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΗΝ ΤΙΜΗ ΠΟΥ ΑΠΟΔΙΔΕΙ ΣΤΟΝ ΦΙΛΟ ΤΟΥ. ΟΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΔΕ ΤΙΣ ΘΥΣΙΕΣ ΠΟΥ ΠΡΟΣΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ, ΑΥΤΕΣ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟΤΕΛΟΥΝ ΔΕΙΓΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΘΕΣΕΩΣ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΘΕΟΥΣ, ΠΑΡΑ ΑΠΟΝΟΜΗ ΤΙΜΗΣ ΣΕ ΑΥΤΟΥΣ. ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ ΕΥΛΟΓΟ ΤΑ ΑΓΑΛΜΑΤΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΕΧΟΥΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΣΧΗΜΑΤΑ, ΕΠΕΙΔΗ Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΘΕΩΡΕΙΤΑΙ ΟΤΙ ΥΠΕΡΕΧΕΙ ΣΕ ΚΑΛΛΟΣ ΟΛΑ ΤΑ ΖΩΑ ΚΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΙΚΟΝΑ ΤΟΥ ΘΕΟΥ».

Υπάρχει σαφή διάφορα λοιπόν μεταξύ της δεισιδαιμονίας και της ορθής πίστης ή λατρείας, κάτι που ισχύει έως και σήμερα. Βεβαίως υπάρχουν οι σκοπιμότητες, είναι γνωστό εξάλλου πως η ιστορία γράφεται από τους νικητές….

Διαταραχές εικόνας σώματος στην εφηβεία

Η υγιεινή διατροφή και το φυσιολογικό σωματικό βάρος έχουν αναγνωριστεί πλέον ως καθοριστικοί παράγοντες για τη διατήρηση καλής υγείας.

Πλήθος πληροφοριών για το πώς να αποκτήσουμε υγιεινές διατροφικές συνήθειες, αλλά και το πώς να χάσουμε τα περιττά κιλά παρέχονται από την τηλεόραση, τα περιοδικά και το διαδίκτυο.

Παράλληλα, προβάλλονται πρότυπα με εξαιρετικά μειωμένο σωματικό βάρος. Τα ενήλικα άτομα είναι πιθανώς σε θέση να διαχειριστούν την πίεση για την απόκτηση του τέλειου αδύνατου σώματος και να προφυλάξουν τον εαυτό τους από επικίνδυνες για την υγεία τους δίαιτες.
Τα παιδιά και οι έφηβοι όμως, λόγω των προβαλλόμενων προτύπων αλλά και υπό την πίεση των συνομηλίκων τους, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να υποβάλουν τον εαυτό τους σε εξαντλητικές δίαιτες και να υιοθετήσουν διαταραγμένες διατροφικές συνήθειες.

Η συνεχής προβολή του εξαιρετικά αδύνατου σώματος, αλλά και το πείραγμα από τους συνομηλίκους, μπορούν να δημιουργήσουν στο παιδί αισθήματα ανασφάλειας για το σώμα του. Η θέση του γονέα στην περίπτωση που το παιδί εκφράσει κάποια ανησυχία σχετικά με το βάρος του είναι πολύ σημαντική, ώστε να το προστατεύσει από την εμφάνιση διατροφικών διαταραχών.
Μεγάλο ποσοστό κοριτσιών στην εφηβεία δηλώνουν ότι η εικόνα σώματός τους δεν τις ικανοποιεί, ενώ ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό εφήβων ακολουθούν κάποια δίαιτα αδυνατίσματος. Η συχνότητα εμφάνισης διατροφικών διαταραχών αυξάνει με ταχείς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, ενώ η ηλικία εμφάνισής τους ολοένα και μειώνεται.
Δυστυχώς, το να διαβεβαιώσετε το παιδί σας ότι το βάρος του είναι φυσιολογικό δεν επαρκεί πάντα για να του μειώσει την ανασφάλεια και άρα και την πιθανότητα να εμφανίσει κάποια διατροφική διαταραχή, όπως ψυχογενή ανορεξία ή βουλιμία.

Μπορείτε να προστατεύσετε το παιδί σας ακολουθώντας τα παρακάτω:

Γίνετε εσείς το πρότυπο υγιούς εικόνας σώματος. Είναι πολύ σημαντικό να μην χρησιμοποιείτε αρνητικούς χαρακτηρισμούς για το δικό σας σωματικό βάρος ή άλλων ατόμων, αλλά να αποδέχεστε τον εαυτό σας και την εικόνα σας και να έχετε αυτοεκτίμηση. Διδάξτε στο παιδί σας ότι η εξωτερική εμφάνιση δεν είναι το κριτήριο για την αποδοχή των ανθρώπων.

Γίνετε εσείς πρότυπο για το παιδί σας. Προσπαθήστε να διατηρείτε υγιεινές διατροφικές συνήθειες και να έχετε μία υγιή στάση απέναντι στο φαγητό, χωρίς υπερβολικές στερήσεις και περιορισμούς. Μην αποκλείετε τρόφιμα από τη διατροφή του παιδιού σας, και μη τα χαρακτηρίζετε ως καλά ή κακά και παχυντικά. Σκοπός είναι να μην εντυπωθεί στο παιδί ο συνεχής και υπερβολικός έλεγχος της διατροφικής του πρόσληψης.

Είναι σημαντικό να είσαστε ενήμεροι από τον ιατρό σας σχετικά με το που κυμαίνεται το βάρος του παιδιού σας σε σύγκριση με τα φυσιολογικά επίπεδα, αλλά και να απευθυνθείτε σε αυτόν εάν παρατηρήσετε κάποια ιδιαίτερη συμπεριφορά του παιδιού σε σχέση με την τροφή, για περαιτέρω καθοδήγηση.

Το Κοινωνικό Jet Lag είναι η διαφορά ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό μας ρολόι. Πόσο πολύ μπορεί να βλάψει την υγεία μας;

“6 ώρες ύπνος για έναν άντρα, 7 ώρες για μία γυναίκα και 8 ώρες για έναν ηλίθιο” συνήθιζε να λέει ο Μέγας Ναπολέων. Φυσικά, ο Αϊνστάιν διαφωνούσε κάθετα μαζί του, αφού επέμενε ότι ένας 10ωρος ύπνος ήταν η απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορέσει κανείς να αποδώσει τα μέγιστα! Η άποψη όμως του Ναπολέοντα φαίνεται να έχει επικρατήσει, αφού όλη μας η ζωή βασίζεται στο μοντέλο του πολύ πρωινού ξυπνήματος (σχολείο, εργασία).
Έτσι, οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν καταντήσει να ζουν δύο ζωές.

Αυτή της εργασιακής εβδομάδας, όπου ξυπνούν νωρίς για να αντεπεξέλθουν στις κοινωνικές τους υποχρεώσεις

Αυτή του Σαββατοκύριακου, κατά την οποία ξενυχτάνε και ξυπνούν αργά.

Όλο αυτό όμως, δημιουργεί το φαινόμενο του “Κοινωνικού Jet Lag” (κούραση λόγω διαφοράς ώρας),το οποίο ουσιαστικά είναι η διαμάχη ανάμεσα σε αυτό που θέλει το βιολογικό μας ρολόι και αυτό που θέλει το κοινωνικό μας ρολόι.
Ο πρώτος που το ανακάλυψε ήταν ο καθηγητής Till Roenneberg, του Πανεπιστημίου του Μονάχου, ο οποίος χρησιμοποίησε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για να το περιγράψει. “Είναι σαν να ταξιδεύουμε κάθε Παρασκευή βράδυ από το Παρίσι για Νέα Υόρκη και τη Δευτέρα το πρωί να ξαναγυρίζουμε.”
Το σώμα μας όμως έχει τις δικές του προσωπικές ρυθμίσεις, το δικό του “κιρκάδιο ρυθμό”. Ο ρυθμός αυτόςσε γενικές γραμμές έχει 3 “χρονότυπους”: πρωινός, ενδιάμεσος και βραδινός, ανάλογα με την ώρα που ξυπνάει κανείς. Αν αναγκαζόμαστε να ξυπνάμε νωρίτερα από την ώρα που λέει το βιολογικό μας ρολόι, τότε υποφέρουμε από κοινωνικό jet lag. Και αυτό μπορεί να έχει βλαβερές συνέπειες στην υγεία μας, ειδικά αν το βιολογικό μας ρολόι θέλει να ξυπνάμε αργά.
Έρευνες έδειξαν ότι παχύσαρκοι άνθρωποι με βραδινό “χρονότυπο”, τρώνε μεγαλύτερα γεύματα,εμφανίζουν υπνική άπνοια, έχουν υψηλότερα επίπεδα ορμονών του στρες και χαμηλότερα επίπεδα καλή χοληστερίνης. Ο “χρονότυπός” τους ίσως να ήταν και ο λόγος που έφτασαν στην παχυσαρκία. Οι έρευνες έδειξαν ότι μόλις μία ώρα κοινωνική jet lag, μία ώρα διαφορά ανάμεσα στο βιολογικό και το κοινωνικό μας ρολόι δηλαδή, αυξάνει τις πιθανότητες παχυσαρκίας κατά 33%. Με το κοινωνικό jet lagαναγκαζόμαστε να τρώμε σε ώρες που το σώμα μας είτε δεν θέλει, είτε δεν είναι έτοιμο να επεξεργαστεί την τροφή σωστά. Αυτό οδηγεί σε διατροφικές διαταραχές και κακή διαχείριση των θερμίδων που μετατρέπονται σε λίπος.
Επίσης, το κοινωνικό jet lag μπορεί να επηρεάσει και τον εγκέφαλό μας. Έρευνες έδειξαν, ότι οι βραδινοί τύποι εμφανίζουν μεγαλύτερη τάση για κατάθλιψη από τους πρωινούς. Γερμανοί επιστήμονες που εξέτασαν τους εγκεφάλους νέων ανδρών, ανακάλυψαν ότι η λευκή ουσία του εγκεφάλου (η ουσία που μεταφέρει τα μηνύματα ανάμεσα στους νευρώνες) ήταν λιγότερο συνεκτική στους βραδινούς τύπους, καθιστώντας τον εγκέφαλο τους λιγότερο αποδοτικό.
Το συμπέρασμα είναι ότι το να ζούμε ενάντια στους ρυθμούς του βιολογικού μας ρολογιού, είναι καθοριστικό για την υγεία μας και την ποιότητα της ζωής μας.

Πιστεύετε στις θεωρίες συνωμοσίας;

Μια απαραίτητη παράμετρος για τη διατήρηση της αυτοεκτίμησης είναι η αίσθηση του ελέγχου, η ουτοπία ότι μπορούμε να καθορίζουμε τα γεγονότα που συμβαίνουν ή τουλάχιστον να τα εντάσσουμε σε ένα ερμηνευτικό πλαίσιο, σε μια φιλοσοφία ή κοσμοθεωρία.
Η ανάγκη αυτή είναι τόσο μεγάλη, που τις περισσότερες φορές κατηγοριοποιούμε ερεθίσματα, ώστε να τα εξηγούμε συλλήβδην, αποδίδοντάς τους γενικές ιδιότητες, που ναι μεν αποκρύπτουν τη λεπτομέρεια, αλλά ομαδοποιημένα καθώς είναι, παρέχουν ευκολότερη αποκρυπτογράφηση του περιβάλλοντος, των αντιδράσεων, των συμπεριφορών.
Μερικές φορές αυτή η διαδικασία αποτελεί την απαρχή των προκαταλήψεων, των στερεοτύπων, ακόμα και του ρατσισμού.

Ζούμε, λοιπόν, επιδιώκοντας να διατηρήσουμε τις σταθερές τις ζωής μας, να αποφύγουμε τα παράδοξα, αναπάντεχα γεγονότα, να καταφύγουμε στην αυθεντία, στο μεταφυσικό, στην πίστη, όπως ακριβώς και οι πρόγονοί μας.

Οι θεωρίες συνωμοσίας, οι τόσο διαδεδομένες ανά τους αιώνες, έχουν απήχηση σε λαούς και άτομα με ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά:

Η αντίληψη του ελέγχου αποδίδεται σε εξωτερικά, πέρα από τον εαυτό γεγονότα, στο θεϊκό, στην αστρολογία, στη μοίρα. Ειδικά σε περιόδους κρίσεως η πεποίθηση αυτή επιτείνεται. Η αιτιολογία, όσο απίστευτη κι αν φαντάζει, είναι καλύτερη από την ανεξέλεγκτη τυχαιότητα.

Τα άτομα που ενστερνίζονται ανάλογες θεωρήσεις έχουν την τάση να τις πιστεύουν, ακόμα κι αν η μία με την άλλη αυτοαναιρούνται.

Οι θεωρίες συνωμοσίας δεν χρειάζονται λογικά επιχειρήματα, αντιστέκονται στην απόδειξη και πολύ χειρότερα, αντιστρέφουν την επιχειρηματολογία προς δικό τους όφελος.

Αυτοί που θα δεχθούν μία θεωρία συνωμοσίας ως αληθινή τείνουν να πιστεύουν και τις υπόλοιπες, που της μοιάζουν

Οι λάτρεις τους τις παρουσιάζουν ως μυστικό, που η κατοχή του τους καθιστά μύστες μιας ξεχωριστής αλήθειας.

Διαδίδονται με την ταχύτητα και επιμονή αστικών και μη μύθων.
Κάθε νέα ένδειξη ή γεγονός εντάσσεται στην διαλεκτική υπέρ της θεωρίας
Επιρρεπείς στην αποδοχή παρόμοιων εφευρημάτων είναι όσοι εύκολα κλίνουν υπέρ ακραίων πολιτικών τοποθετήσεων.

Οι κάτοχοι συνωμοτικών μυστικών σταδιακά αγνοούν κάθε ενάντια απόδειξη και αυξάνουν τον αριθμό όσων εμπλέκονται σε αυτές.

Η ευφυΐα δε συσχετίζεται με την υιοθέτηση των θεωριών ούτε κάποια κοινωνική ομάδα είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αυτές.

Όσο πιο συγκεντρωτική είναι η εξουσία και όσο η πληροφορία φιλτράρεται προς τους πολίτες από μία ελίτ δημοσιογράφων, πολιτικών, παραγόντων, τόσο τα στοιχεία που φτάνουν στο κοινό είναι ασαφή, ελλειμματικά αμφισβητήσιμα, θολά και ευαίσθητα σε πολλαπλές ερμηνείες.

Η έλλειψη συμμετοχικότητας ενός λαού στα πολιτικά δρώμενα είναι κριτήριο της έκτασης, που θα λάβουν οι θεωρίες συνωμοσίας.

Η πίστη πως η ιστορία καθορίζεται από συνωμοτικές δυνάμεις, οι οποίες κινούν τα νήματα διαχρονικά, βασίζεται στην προαιώνια αντίληψη της μάχης του καλού με το κακό.

Οι συνωμοτικές θεωρίες ενισχύονται από τα ΜΜΕ με έμμεσο ή άμεσο τρόπο.
Σε ορισμένες περιπτώσεις ταυτίζονται με παρανοειδείς καταστάσεις, συλλογικές ή ατομικές και με τη μαγική σκέψη με τη διαφορά ότι συγκεκριμένα πολιτικά γεγονότα πυροδοτούν τέτοιες ερμηνείες και όχι όλα χωρίς διάκριση.
Επομένως, η προγενέστερη ιδεολογία μπορεί να αποτελεί κριτήριο για την προδιάθεση σε ορισμένου τύπου θεωρίες.

Τέλος, οι θεωρίες συνωμοσίας σπάνια διακυβεύουν ένα πολιτικό σύστημα, αλλά αντίθετα το ευνοούν, επειδή οι δαιμόνιες δυνάμεις, στις οποίες αποδίδονται οι αιτίες της κρίσης, είναι πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο και επομένως δύσκολα αλλάζουν με επαναστατική-ανατρεπτική δράση.