Τον ΝΙΤΣΕ (Διονυσιακός ενθουσιασμός), τον ΣΩΚΡΑΤΗ (Σωκρατικός ορθολογισμός) ή την χρυσή τομή (Διονυσιακό και Απολλώνιο στοιχείο με μέτρο ) του ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ...;
Όταν ο Νίτσε εναντιώθηκε στον Σωκράτη
Ο Φρήντριχ Νίτσε δεν είχε ποτέ πρόβλημα να πάει κόντρα στο ρεύμα, ακόμη και εάν αυτό το ρεύμα λεγόταν Σωκράτης, τον οποίο όσο περισσότερο οι άλλοι τον λάτρευαν τόσο περισσότερο δυσφορούσε.
Στη «Γέννηση της Τραγωδίας» και αργότερα στο Λυκόφως των Ειδώλων, παρουσιάζει τον Σωκράτη σχεδόν σαν σύμπτωμα της παρακμής του ενστίκτου.
Ο Σωκράτης με τη μανία του να αιτιολογεί τα πάντα, να ψάχνει για ορισμούς και να αποδομεί το καθετί με λογικά επιχειρήματα ήταν για τον Νίτσε ένας άνθρωπος που δεν άντεχε το χάος, το παράλογο, την τραγικότητα του βίου. Ένας νους που ζούσε εις βάρος του σώματος, που φοβόταν τη ζωή γιατί δεν μπορούσε να την ελέγξει.
Την ζωή, αν πρόκειται να τη δικαιολογήσουμε με τη λογική, είναι ήδη χαμένη. Αυτό μοιάζει να μας λέει ο Νίτσε πίσω από κάθε επίθεσή του στον Σωκράτη.
Αντίθετα στους Προσωκρατικούς, ιδίως στον Ηράκλειτο, ο Νίτσε βρήκε συγγένεια ψυχής.
Ο Ηράκλειτος δεν προσπάθησε να «σώσει» τον κόσμο μέσω της ηθικής ή της λογικής απλά έβλεπε τον κόσμο όπως είναι, σε διαρκή ροή, αντίφαση και φωτιά.
Ο Ηράκλειτος, ο Θαλής, ο Αναξίμανδρος, ο Παρμενίδης, ο Εμπεδοκλής όλοι τους ήταν για τον Νίτσε ποιητές της σκέψης. Δεν ενδιαφερόταν να ηθικολογήσουν αλλά να περιγράψουν την κοσμική εμπειρία χωρίς να τη φυλακίσουν σε κατηγορίες.
Σ’ αυτούς είδε το τραγικό πνεύμα των Ελλήνων που αργότερα χάθηκε μέσα στους διαλόγους του Πλάτωνα και στις ρητορικές των σωκρατικών.
Ο Νίτσε πίστευε ότι η αρχαία τραγωδία άνθισε υπήρχε ισορροπία ανάμεσα στο Διονυσιακό και το Απολλώνιο στοιχείο, ανάμεσα στο πάθος και την αρμονία, στο χάος και τη μορφή.
Ο Σωκράτης κατέστρεψε αυτή την ισορροπία επιβάλλοντας τη μονοκρατορία του λογικού.
Αυτό που μας καταθέτει τελικά ο Νίτσε δεν είναι να μη σεβόμαστε τον Σωκράτη, αλλά να προσέχουμε τα λάθη των θεωριών που προτάσσουν οι αυθεντίες μέσα στους αιώνες.
Όταν η σκέψη δεν πρέπει να έχει μαντριά και η κριτική απέναντι στις ιδέες είναι μια πραγματική μορφή σοφίας...
Δεν υπάρχουν σχόλια :
Δημοσίευση σχολίου