Πώς η κριτική βραχυκυκλώνει το σύστημά μας

Θα αξιολογούσες ποτέ ένα δέντρο που ανθίζει ή που μεγαλώνει τις ρίζες του; Θα έκρινες ποτέ τον ήλιο για τον τρόπο που λάμπει; Θα απέρριπτες ποτέ ένα ζώο για το μέγεθος ή το βάρος του;

Γιατί κρίνουμε τους ανθρώπους ξεχνώντας ότι τα σώματα είναι αυτά που κάνουν ό,τι κάνουν; Γιατί βλέπουμε άτομα και χαρακτήρες που είναι "κάπως", σύμφωνα με τη μορφή και τις λειτουργίες των σωμάτων; Ενώ όλα γίνονται από σώματα που λειτουργούν αυτόματα, γιατί οι σκέψεις δημιουργούν αντιστοιχίες των λειτουργιών αυτών με φανταστικά πρόσωπα;

Αν και η αυτογνωσία έχει να κάνει με την παρατήρηση και την κατανόηση, αυτό που θα μπορούσαμε να κάνουμε ο ένας για τον άλλο για να αλληλοβοηθιόμαστε σ’ αυτή την πορεία, είναι να μην αξιολογούμε τις λειτουργίες του σώματος και να μην τις αποδίδουμε σε φανταστικούς χαρακτήρες, σε ένα "εσύ" ή σε ένα "ο άλλος", που δήθεν κάνει αυτά που κάνει το σώμα.

Όταν το σώμα μιλάει, δεν μιλάει κάποιος, ένα σώμα μιλάει. Όταν το σώμα δίνει εξετάσεις, το σώμα είναι αυτό που σκέφτεται, που διαβάζει και γράφει. Όταν το σώμα παίζει ένα μουσικό όργανο, το σώμα είναι αυτό που κουνάει τα χέρια του, που ακούει ή κάνει ό,τι άλλο κάνει. Οι προσωπικές αντωνυμίες πρέπει να προσδιορίζουν μόνο το "ποιο σώμα κάνει τι" και όχι να αναφέρονται σε φανταστικούς χαρακτήρες.

Οι σκέψεις που αξιολογούν και κρίνουν -είτε θετικά είτε αρνητικά- τις λειτουργίες των σωμάτων και τις αποδίδουν σε "άτομα" που κρίνονται επίσης ανάλογα με αυτές τις λειτουργίες, είναι η αιτία που εμφανίζονται τα ψυχικά συμπτώματα που σχετίζονται με την εικόνα και την αξία του εαυτού. Όταν οι λειτουργίες του σώματος αποδίδονται σε έναν εαυτό και αυτός ο εαυτός πρέπει να τηρεί μια συγκεκριμένη εικόνα (να είναι καλός, σωστός, αλάνθαστος, ιδιαίτερος, ξεχωριστός, ικανός, αρεστός, αποδεκτός, όπως πρέπει, κ.τ.λ), τότε η εμφάνιση του φόβου, του άγχους και της κατάθλιψης είναι αναπόφευκτη.

Ο μηχανισμός που αποδίδει τις λειτουργίες του σώματος σε έναν εαυτό βραχυκυκλώνει το σύστημά μας, γιατί ενώ το σώμα δεν φέρει εκ φύσεως καμία ταυτότητα, οι σκέψεις τού επιβάλλουν ταυτότητες σύμφωνα με τις λειτουργίες του.

Για να απαλλαγεί το σώμα από τις εντάσεις που του δημιουργούν αυτές οι σκέψεις, πρέπει να διαλυθεί ο παραπάνω μηχανισμός. Και αυτό γίνεται με το να έχουμε επίγνωση για το πού βρίσκεται η προσοχή μας όταν το σώμα κάνει κάτι και να είμαστε σε επαγρύπνηση για να αναγνωρίσουμε τυχόν σκέψεις που αποδίδουν τις λειτουργίες του σώματος σε "κάποιον" που είναι "κάπως". Είναι μια διαδικασία που πρέπει να επαναλάβουμε αρκετές φορές, μέχρι να αλλάξει ο προγραμματισμός του συστήματός μας.

Η δυσκολία έγκειται στην υπέρβαση αυτού του προγραμματισμού, γιατί η ανατροφή, η παιδεία, η κοινωνία και ο πολιτισμός, είναι όλα δομημένα στην παρερμηνεία ότι δεν είναι τα σώματα που κάνουν ό,τι κάνουν, αλλά είναι εαυτοί, άτομα και χαρακτήρες που, δήθεν με ελεύθερη βούληση, λειτουργούν όπως λειτουργούν. Η μόνη διέξοδος από την αυτόματη λειτουργία του σώματος είναι η παρατήρηση και η αναγνώριση των λειτουργιών του. Η παρατήρηση είναι ο παράγοντας εκείνος που "ανοίγει" ξανά το κύκλωμα, ώστε να μη βραχυκυκλώνει και να λειτουργεί χωρίς εντάσεις.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΛΕΞΗΣ "ΔΑΙΜΟΝΑΣ" ΚΑΙ ΠΩΣ ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΑΝ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ

...ΚΑΙ ΑΜΑΥΡΩΣΑΝ ΤΟ ΕΛΛΑΝΙΟΝ ΓΕΝΟΣ ΟΙ ΣΚΟΤΑΔΙΣΤΕΣ

Ποια η ΑΛΗΘΙΝΗ έννοια της λέξης "δαίμονας;"
Το πρωτότυπο; ή την εικόνα του που δημιούργησαν οι θρησκείες;
Διότι η έννοια και λέξη "δαίμονας" και τα παραπλήσια αυτής υπήρξαν μόνον από την Ελλάνια θεϊκή Ελληνική γλώσσα, και όλα τα υπόλοιπα είναι κακές αντιγραφές ζήλιας και μίσους προς το Ελλάνιον γένος που μίλησε πρώτο για τα πάντα και τίποτα μέχρι σήμερα δεν έχει ειπωθεί που να μην το είπαν πρώτοι οι ΕΛΛΗΝΕΣ

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ "ΔΑΙΜΟΝΑΣ" ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΤΟ ΔΙΑΣΤΡΕΒΛΩΣΑΝ ΠΛΗΡΩΣ ΟΙ ΣΚΟΤΑΔΙΣΤΕΣ ΤΑ ΙΕΡΑΤΕΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΕΙΛΟΥΝ ΤΗΝ ΝΟΗΣΗ ΤΙΣ ΙΔΕΕΣ ΤΟ ΓΝΩΘΙ Σ ΑΥΤΟΝ

Η λέξη «Δαίμων» στην αρχαία Ελλάδα είχε ένα διαφορετικό νόημα. Ήταν μία χθόνια θεότητα και κατά συνέπεια στον αρχαίο ελληνικό εσωτερισμό αποτελούσε την υλοψυχή του Πλάτωνα. Δηλαδή την προβολή της αρχέτυπης Ψυχής η οποία είχε ενσαρκωθεί σε ένα χοϊκό (υλικό, φθαρτό σώμα). Ο Δαίμων του ανθρώπου, σύμφωνα με τους αρχαίους Έλληνες ήταν η ενσαρκωμένη Ψυχή, το δε «δαιμόνιον» (π.χ. δαιμόνιον του Σωκράτη) δεν ήταν τίποτα άλλο παρά αυτό που θεωρούμε εμείς σήμερα «Ανώτερο Εαυτό».

Έτσι λοιπόν η νέα εισαγόμενη θρησκεία στον Ελλαδικό χώρο αντικατέστησε την «παλαιά». Και για να λέμε τα πράγματα με το όνομα τους, η «παλαιά» δεν ήταν θρησκεία. Ήταν ένα φιλοσοφικό σύστημα που οδηγούσε τον ήρωα – άνθρωπο στα μονοπάτια της αναζήτησης και του «γνώθι σε αυτόν». Αυτή η αναζήτηση τον έφερνε σε επαφή με τον αληθινό του εαυτό που στην αρχαία Ελλάδα ονομαζόταν Δαίμων ή Δαιμόνιο.

Η νέα εισαγόμενη θρησκεία και τα παρακλάδια της είχε ακριβώς αυτό τον σκοπό. Να καταστείλει αυτήν την αναζήτηση, να ποιμενοποιήσει περαιτέρω τους ανθρώπους ώστε να μπορέσει να τους καταστήσει μία ελεγχόμενη μάζα. Τα δε παρακλάδια είναι ακόμα πιο παραπλανητικά διότι εξωτερικά εντάσσονται απέναντι στην νέα θρησκεία εντούτοις ο πυρήνας τους είναι πιο δογματικός από αυτήν.

Η σπηλιά που φοβάσαι να μπεις, κρύβει το θησαυρό που ψάχνεις

Αν μετρούσαμε τις ώρες που αναλώνουμε στο να σκεφτόμαστε πράγματα που μπορούν να μας απειλήσουν, θα είχαμε σοκαριστεί. Μέχρι να βρούμε λοιπόν ένα… ρολόι που να μπορεί να χρονομετρά την ενασχόλησή μας με σκέψεις φόβου, καλό είναι να δούμε λίγο μια πιο «αιρετική» άποψη για τον φόβο, σαν αυτήν που μας παραθέτει ο Αμερικανός Καθηγητής, Joseph Cambell. Μήπως μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το φόβο διαφορετικά;

Ο φόβος, ως σύμμαχος.
Είναι μια από τις πανάρχαιες και ίσως, παράδοξες επιταγές της στρατηγικής. Όταν έχουμε κάποιον εχθρό, να προσπαθήσουμε να τον κάνουμε «φίλο». Είναι αυτό που λένε στον αγγλοσαξωνικό κόσμο «Keep your friends close but yourenemies, closer» ( δηλαδή, κράτα τους φίλους κοντά σου και τους εχθρούς ακόμη πιο κοντά). Έτσι λοιπόν, ο φόβος και η αίσθηση αρνητικής κατάληξης που μας αφήνει, μπορεί να είναι ο αντίπαλος, που θα φέρουμε κοντά. Πρέπει να αγκαλιάσεις κάτι, προκειμένου να δεις από τι είναι τελικά, φτιαγμένο. Αν κάνουμε παρέα με το φόβο, θα δούμε πως είναι απλά ένας απαισιόδοξος φίλος. Αν έχεις κάποιον απαισιόδοξο φίλο που παρά αυτό το γεγονός, τον «πας», δεν κόβεις την «Καλημέρα». Απλά, μαθαίνεις που πρέπει να σε επηρεάζει. Μαθαίνουμε λοιπόν οτι ο φόβος, μας λέει πολλά «όχι» και πολλά «δεν γίνεται, δεν πρέπει κτλ». Πολλές φορές, έχει δίκιο. Κάποιες φορές όμως, έχει άδικο. Δε χρειάζεται να τον «διώξεις», αρκεί σε κάποια «δεν» που σου λέει, εσύ να τα δεις σαν πρόκληση.

Mια έκπληξη.
Πολλές φορές, τα «δεν» είναι αυτά που τελικά μας στερούν το είδος των χαρών που συνεχώς λέμε – κατά τ’ άλλα – ότι λατρεύουμε. Τις απροσδόκητες χαρές, εκείνες που είναι κυριολεκτικά απρόσμενες και μας κάνουν καταχαρούμενους. Κάθε φόβος, είναι ένα δωμάτιο με μια πόρτα που έχει ταμπέλα «απαγορεύεται η είσοδος» και από κάτω ένα «;». Σκεφτείτε λοιπόν τώρα, να ήσασταν παιδιά ή έφηβοι. Σε πόσες τέτοιες πόρτες θα είχατε αγνοήσει το «απαγορεύεται η είσοδος»; Πόσο περισσότερο έλκει το «;» από την απαγόρευση; Βέβαια, η απαγόρευση είναι πολλές φορές σωστή. Μια καλή συμφωνία λοιπόν, θα ήταν να κρατήσουμε τις ταμπέλες απαγόρευσης, σε κάποιες πόρτες, όχι σε όλες. Αν σε κάθε πόρτα, η απόφασή μας ταυτίζεται με την εντολή της απαγόρευσης εισόδου (που ο φόβος έχει τοποθετήσει) τότε δύο είναι τα σίγουρα: Το ένα σίγουρο, είναι πως θα περνοδιαβαίνουμε άσκοπα το διάδρομο μεταξύ των δωματίων…Το άλλο, είναι ότι θα χάσουμε πάμπολλες εκπλήξεις.

Βαθύτερη σχέση με το φόβο.
Δεν είναι λίγοι οι οποίοι ασχολούνται με τον φόβο σε επιστημονικό επίπεδο, και οι οποίοι, μάλλον συνηγορούν με τον Αμερικανό Καθηγητή. Πιστεύουν μάλιστα, οτι πολλές φορές, φοβόμαστε αυτό που θέλουμε πολύ να μας συμβεί, αλλά δεν έχουμε εμπιστοσύνη στον εαυτό μας ότι το αξίζει. Το θεωρούμε, «ακατόρθωτο». Κάθε φόβος, μπορεί να κρύβει ένα τέτοιο «πάθος». Αν τελικά πάρουμε την απόφαση να διαβούμε μια πόρτα που το ένστικτό μας λέει να την ανοίξουμε, τότε το «;» μετατρέπεται σε «!». Τότε μπορεί να περάσουμε τα όρια της έκπληξης που πάντα για λίγο κρατάει, όπως ο ενθουσιασμός. Υπάρχει η πιθανότητα να βρούμε αυτό που θέλαμε πολύ. Όπως αν αναγκάστηκες ποτέ να φύγεις και το έκανες με βαριά καρδιά και καθώς απελπισμένος πήγαινες για κάπου αλλού, αυτός ο προορισμός, σου έδωσε ό,τι επιθυμούσες. Μετά, δικαιολογημένα θα σε ρωτήσουν: «Είδες που φοβόσουν;»…

Τί είναι οι σχέσεις «ριμπάουντ»

Ριμπάουντ στο μπάσκετ είναι η επιτυχημένη ανάκτηση της μπάλας μετά από ένα χαμένο σουτ ή ελεύθερη βολή. Ο όρος, όμως, αυτός δεν υπάρχει μόνο στο παρκέ αλλά και στις σχέσεις.

Ναι, στις σχέσεις. Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Φρεσκοχωρισμένοι, οι οποίοι ακόμα δεν πρόλαβαν να διώξουν την ανάμνηση του πρώην συντρόφου τους, ξεκινούν μια καινούργια σχέση. Ανθρωποι, που δεν έχουν ξεπεράσει τον χωρισμό βρίσκονται σε νέα αγκαλιά, κάνοντας τους γύρω τους και σίγουρα τους πρώην τους να αναρωτιούνται, αν αυτός ο άνθρωπος έχει αισθήματα ή ίχνος αγάπης μέσα του.

Συνήθως μια τέτοια σχέση ξεκινά εντελώς ξαφνικά, μετά τον χωρισμό. Ο νέος άνθρωπος έχει τη «μαγική» ικανότητα να κρατά τις αναμνήσεις του παρελθόντος και τα στενάχωρα συναισθήματα της πρώην σχέσης μακριά. Οσο πιο επώδυνος είναι ο χωρισμός, τόσο περισσότερο ο χωρισμένος «πέφτει με τα μούτρα» στη νέα του «αγάπη». Είναι ένα «κόλπο» για να νιώσει ο χωρισμένος καλύτερα, να «ανέβει» ψυχολογικά και να αποστασιοποιηθεί από αυτά που τον πληγώνουν. Με απλά λόγια είναι μια «φούσκα», μια προσπάθεια να ξεκολλήσει από το παρελθόν.

Σε αυτή τη σχέση, είτε και οι δύο προσπαθούν να ξεπεράσουν τους πρώην τους -το ξεκαθαρίζει ο ένας στον άλλο, οπότε ΟΚ, γνωρίζουν την κατάσταση, είτε ο ένας χρησιμοποιεί τον άλλον, εν αγνοία του δεύτερου.

Η αλήθεια είναι πως αυτού του είδους σχέσεις είναι εξ αρχής καταδικασμένες, μιας και το παρελθόν είναι σχεδόν πάντα ανάμεσα στους δύο ανθρώπους, με τα συναισθήματα του «Αλλου» να μην μπορούν να ελεγχθούν, σε περίπτωση που αγνοεί την κατάσταση. Μπορεί να αρχίζει να νιώθει αισθήματα, που ο φρεσκοχωρισμένος της σχέσης να μην διανοείται, με τα προβλήματα να ξεκινούν, μιας και ο «Αλλος» δίνει, παίρνοντας πίσω ελάχιστα.

Οχι, δεν είναι καθόλου κουλ να χρησιμοποιείται ένας άνθρωπος, για να νιώθει κάποιος καλύτερα με τον εαυτό του.

Ο χωρισμένος, λοιπόν, αντί να βρεθεί αμέσως σε άλλη αγκαλιά, μπορεί να πάει ένα ταξίδι, να ξεκινήσει μια νέα δραστηριότητα, να βγει να κλάψει τον χαμένο του έρωτα, και να σκεφτεί αν θέλει να μπει στο τρυπάκι μιας ριμπάουντ σχέσης.

Οπως και στο μπάσκετ, το καλύτερο που μπορεί να κάνει κάποιος που είναι κουρασμένος ή δεν είναι ακόμα έτοιμος, είναι να κάτσει στον πάγκο και να γεμίσει ενέργεια και δυνάμεις. 

Υπάλληλοι φαστφουντάδικων αποκαλύπτουν - Μην παραγγέλνετε ποτέ αυτά τα φαγητά!

Όλοι γνωρίζουμε πως καλό είναι να αποφεύγουμε τα fast food εστιατόρια γιατί το φαγητό που προσφέρουν δεν συγκρίνεται με το σπιτικό φαγητό που φτιάχνουμε οι ίδιοι με τα χεράκια μας. Υπάλληλοι γνωστών εστιατορίων fast food μας αποκαλύπτουν τι δεν πρέπει να παραγγέλνουμε ποτέ από τα εστιατόρια που εργάζονται. 

 

Πριν λίγο καιρό ένας ανώνυμος χρήστης ανέβασε μια ερώτηση στο site Reddit με την εξής απορία: «Υπάλληλοι σε fast-food; Τι δεν πρέπει ποτέ να παραγγείλουμε από εσάς;»

 

Υπάλληλοι από διάφορα εστιατόρια της Αμερικής έσπευσαν να απαντήσουν αμέσως με αποτέλεσμα μέσα σε ένα 24ωρο να συγκεντρωθούν πάνω από 16.000 απαντήσεις.

 

Ένας υπάλληλος συμβουλεύει να αποφύγετε οτιδήποτε περιέχει μέσα αβγό καθώς όλα τα τρόφιμα ετοιμάζονται από το πρωί και απλώς στη διάρκεια της μέρας ξαναζεσταίνονται. Τα αβγά, όμως, δεν διατηρούνται εύκολα (και ειδικά κάτω από άσχημες συνθήκες) οπότε καλό θα ήταν να τα αποφεύγετε. Για παράδειγμα, αν θέλετε οπωσδήποτε να φάτε χάμπουργκερ προτιμήστε αυτό που δεν περιέχει αβγό.

 

Το ψητό κοτόπουλο δεν είναι πάντα ψητό Μπορεί εσείς να αγοράζετε ψητό κοτόπουλο από το εστιατόριο της γειτονιάς σας αλλά είστε σίγουροι πως είναι ψητό; Ένας υπάλληλος αποκαλύπτει: «Σε ένα μαγαζάκι κοντά στο μετρό που δούλευα, το ψητό κοτόπουλο στο φούρνο, στην πραγματικότητα ήταν βραστό κοτόπουλο, το οποίο έβαζαν σε φούρνο μικροκυμάτων».

 

Μην παραγγέλνετε τρόφιμα που υπάρχουν μόνο σε ένα πιάτο. Όταν ένα τρόφιμο δεν χρησιμοποιείται πολύ επειδή δεν υπάρχει σε πολλά πιάτα συνήθως δεν είναι πολύ φρέσκο, καθώς μπορεί να μείνει στην αποθήκη πολύ καιρό μέχρι κάποιος να το παραγγείλει. «Από την στιγμή που δεν υπάρχει μεγάλη κατανάλωση σε κάτι, τότε αυτό τις περισσότερες φορές δεν είναι φρέσκο ή ακόμη χειρότερα μπορεί να είναι ημερών ή και εβδομάδων», αποκαλύπτει ένας υπάλληλος fast food.

 

Προτιμήστε να παραγγέλνετε την σπεσιαλιτέ του κάθε μαγαζιού, που σίγουρα έχει τη μεγαλύτερη κατανάλωση και έτσι θα είναι φρέσκια.

 

Μακριά από τηγανητές πατάτες «Αυτό που μας έλεγε το αφεντικό μας για τις πατάτες είναι πως δεν είναι παλιές… μέχρι να πουληθούν», είπε ένας ακόμα υπάλληλος και μας έλουσε κρύος ιδρώτας, καθώς δεν είναι λίγες οι φορές που όλοι μας έχουμε φάει τηγανητές πατάτες σε διάφορα μαγαζιά με fast food.

 

Αποφύγετε πίτες ή σάντουιτς κοτόπουλου Αν δεν γνωρίζετε τον ιδιοκτήτη για να ξέρετε πόσο ποιοτικά μαγειρεμένο είναι το κοτόπουλο που χρησιμοποιεί μην παραγγέλνετε το συγκεκριμένο κρέας. «Το μόνο πράγμα που γνωρίζω καλά είναι πως κάθε σάντουιτς ή πίτα που φτιάχνεται με κοτόπουλο είναι ημερών και φτιαγμένο απ΄ότι έχει απομείνει από αυτό. Το ίδιο ισχύει και για τα μπέργκερ», δήλωσε ακόμα ένας υπάλληλος.

 

Ρωτήστε πριν παραγγείλετε. Στις μεγάλες αλυσίδες με fast food μπορείτε εύκολα να ρωτήσετε τους υπαλλήλους να σας προτείνουν ένα πιάτο που οι ίδιοι θεωρούν το καλύτερο του μαγαζιού και το πιο φρέσκο. «Από την στιγμή που δεν μας ρωτάνε, εμείς κάνουμε τη δουλειά μας και τους το δίνουμε», αποκάλυψε ένας υπάλληλος από πασίγνωστη αλυσίδα, δείχνοντάς μας με αυτή τη δήλωση πως είναι προτιμότερο να ρωτάτε τους υπαλλήλους πριν καταναλώσετε το οτιδήποτε.

Η ασθενής πυρηνική δύναμη είναι λιγότερο ασθενής

Η δύναμη που διέπει ορισμένες από τις αντιδράσεις που αναγκάζουν τον ήλιο μας να λάμπει δεν είναι και τόσο ασθενής, όπως θεωρούσαν έως τώρα οι επιστήμονες. Κατά συνέπεια, η εκτίμηση μας για το πόσο ενεργητικός είναι ο ήλιος στην πραγματικότητα μόλις αυξήθηκε κατά ένα μικροσκοπικό ποσό.

Η απόδειξη την ασθενή πυρηνική δύναμη προέρχεται από την διάσπαση των μιονίων, που κατ’ ουσίαν είναι τα βαρύτερα ξαδέλφια του ηλεκτρονίου, ένα από τα δομικά στοιχεία των ατόμων.

Ακριβώς όπως οι βιολόγοι μερικές φορές μελετούν τους πιο μικρούς και πιο εφήμερους οργανισμούς, όπως οι δροσόφυλλες μύγες, που ζουν μόλις μια ημέρα, για να μάθουν ορισμένα πράγματα για τις ασθένειες στον άνθρωπο, έτσι και οι φυσικοί συχνά μελετούν τις ιδιότητες των σωματιδίων που ζουν ένα απειροελάχιστο κλάσμα του δευτερολέπτου μόνο, για να μάθουν για ολόκληρο το σύμπαν.

Το μιόνιο ζει περίπου 2 εκατομμυριοστά του δευτερολέπτου μόνο, ένας χρόνος πολύ μακριά από την σφαίρα της ανθρώπινης αντίληψης, αλλά αρκετά ώστε οι επιστήμονες να κάνουν λεπτομερείς μετρήσεις. Η κατάσταση της ψηφιακής τεχνολογίας είναι τόσο προχωρημένη, που ακόμα και μετρήσεις πολύ μικρότερες από αυτή, ακόμη και κάτω από το ένα τρισεκατομμυριοστά του δευτερολέπτου, μπορεί να γίνουν εύκολα.

Η παρατήρηση της διάσπασης του μιονίου δεν γίνεται όπως κάνουμε στο ραδιενεργό ουράνιο μέσω ενός μετρητή Geiger. Κι αυτό γιατί τα μιόνια έχει πολύ μικρή διάρκεια ζωής. Στο Ινστιτούτο Paul Scherrer στην Ελβετία, χρησιμοποιήθηκε μια ειδική δέσμη πρωτονίων για τη δημιουργία μιονίων εν μέσω συγκρούσεων με έναν στόχο από γραφίτη.

Στο πείραμα η διάσπαση πάνω από 2 τρισεκατομμυρίων μιονίων πρόσφερε στους φυσικούς μια ακόμα καλύτερη τιμή για τη μέση διάρκεια ζωής των μιονίων. Έτσι, αυτή υπολογίστηκε σε 2.1969803 μικροδευτερόλεπτα.

"Είναι ο πιο ακριβής προσδιορισμός της διάρκειας ζωής σε οποιαδήποτε κατάσταση στον υποατομικό κόσμο”, είπε ο David Hertzog, ένας από τους επικεφαλής του πειράματος και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον στο Σιάτλ.

Αυτή η διάρκεια, που έχει όμως μια αβεβαιότητα ένα μέρος ανά εκατομμύριο, είναι τόσο ακριβής ώστε να μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για τον προσδιορισμό ξανά της εσωτερικής ισχύος της ασθενούς πυρηνικής δύναμης, η οποία ενεργεί σε μια στενή περιοχή μέσα στον πυρήνα των ατόμων.

Οι επιστήμονες γνωρίζουν τέσσερις φυσικές δυνάμεις. Την βαρύτητα, την αμοιβαία έλξη μεταξύ δύο σωμάτων που αναγκάζει τη Γη να στρέφεται γύρω από τον ήλιο, ενώ μας κρατά πάνω στη Γη. Η ηλεκτρομαγνητική δύναμη που είναι υπεύθυνη για τον σχηματισμό των ατόμων, για την συγκόλληση των ατόμων σε μόρια, για την κίνηση των ηλεκτρονίων μέσα από τα καλώδια, για τον σχηματισμό της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και για τα φωτεινά κύματα. Η ισχυρή πυρηνική δύναμη συγκρατεί τους πυρήνες ενώ είναι υπεύθυνη για ορισμένα είδη της ραδιενέργειας.

Η ασθενής πυρηνική δύναμη, η τέταρτη και η τελευταία δύναμη που ανακαλύφθηκε από τους φυσικούς τον εικοστό αιώνα, βοηθά να μετατραπούν τα πρωτόνια σε νετρόνια μέσα στον ήλιο, ένα αναγκαίο βήμα για τη μετατροπή των πρωτονίων σε βαρύτερα στοιχεία, όπως το ήλιο. Είναι επίσης υπεύθυνη για την αποδέσμευση της ενέργειας στην ακτινοβολία που φθάνει στη Γη. Η ασθενής δύναμη έδρασε, επίσης, πριν από πολλά δισεκατομμύρια χρόνια και μέσα στις σουπερνόβα εκρήξεις για να φτιαχτούν στοιχεία όπως το οξυγόνο και ο άνθρακας, στοιχεία απαραίτητα για τη ζωή στη Γη.

Η ισχύς της ασθενούς δύναμης βρίσκεται μέσα σε ένα σπουδαίο μέγεθος της πυρηνικής φυσικής, την σταθερά Fermi, Ο Hertzog λέει πως η νέα τιμή για την σταθερά Fermi είναι περίπου 0,00075 τοις εκατό μεγαλύτερη από την προηγούμενη τιμή. Έτσι, η ασθενής δύναμη είναι λίγο ισχυρότερη από ό, τι νομίζαμε.

«Ήταν μια δύσκολη αλλά ωραία μέτρηση η οποία διενεργήθηκε από μια πολύ έμπειρη και ταλαντούχο ομάδα ερευνητών", δήλωσε ο William Marciano από το Εργαστήριο Brookhaven στο Long Island.

Ο Marciano επισημαίνει επίσης ότι τα μιόνια, επειδή είναι βραχύβια χρησιμοποιούνται για πολλές πρακτικές εφαρμογές. Για παράδειγμα μιόνια χρησιμοποιήθηκαν για τη μελέτη στις πυραμίδες στην Αίγυπτο. Τα μιόνια μπορούν να δημιουργηθούν και στην ατμόσφαιρα από την εισερχόμενη κοσμική ακτινοβολία, τα μυστηριώδη ρεύματα από σωματίδια που μας έρχονται από το βαθύ διάστημα. Επειδή αυτά τα μιόνια μπορούν να διεισδύουν σε μεγάλες ποσότητες υλικού χωρίς διακοπή, ακόμα και κατά τη διάρκεια της απειροελάχιστης ζωής τους, είχαν χρησιμοποιηθεί ως ένα είδος “ιατρικού σαρωτή" για να ψάξουν για κρυμμένες κοιλότητες μέσα στις Αιγυπτιακές πυραμίδες, με την βοήθεια ανιχνευτών.

Ο Marciano αναφέρει ότι τα μιόνια θα μπορούσαν επίσης να είναι χρήσιμα και στην ιατρική απεικόνιση, καθώς και για τη σάρωση εμπορευματοκιβωτίων για κρυμμένα πυρηνικά υλικά.

Τέλος οι φυσικοί βρίσκουν σημαντικό ότι η αβεβαιότητα της ζωής των μιονίων έχει μειωθεί κατά ένα συντελεστή δέκα. Γιατί αυτό μας βοηθάει ακόμα και στην αστρονομία. Για παράδειγμα μας δείχνει ότι ο ήλιος όντως καίει πιό λαμπρά και ότι η διάσπαση των πυρήνων μέσα στον Ήλιο μας γίνεται κάπως πιο γρήγορα.

Τα νέα αποτελέσματα για τα μιόνια προβλέπεται να δημοσιευθούν στο περιοδικό Physical Review Letters.

Επανακτώντας τον «χαμένο» χρόνο

Αν ο χρόνος είναι απλώς «μια επίμονη ψευδαίσθηση», μια μαθηματική συντεταγμένη που αυξάνεται ή μειώνεται από το άπειρο παρελθόν στο άπειρο μέλλον (και αντιστρόφως!), τότε γιατί το ορατό μας Σύμπαν δεν είναι στατικό αλλά διαρκώς αλλάζει και εξελίσσεται; Πώς εξηγείται ότι ο χρόνος στην κοσμολογία, στη βιολογία και στην ανθρώπινη ιστορία φαίνεται να ρέει αποκλειστικά από το παρελθόν προς το μέλλον; Πράγματι, σε όλα τα πολύπλοκα συστήματα, των ανθρώπινων κοινωνιών συμπεριλαμβανομένων, βρίσκουμε καταγεγραμμένο στη δομή και την ιστορία τους μόνο το παρελθόν και το παρόν αλλά ποτέ το μέλλον τους. Αν όμως ο χρόνος «ρέει» προς μία και μόνο κατεύθυνση ενδέχεται κάποτε να τελειώσει;

 

Στις 6 Απριλίου του 1922, στην περίφημη Φιλοσοφική Εταιρεία στο Παρίσι, συναντήθηκαν δύο μεγάλοι στοχαστές, ο φυσικός Αλμπερτ Αϊνστάιν με τον φιλόσοφο Ανρί Μπερξόν, για να ανταλλάξουν απόψεις γύρω από το αίνιγμα του χρόνου. Στο επίμονο ερώτημα του Μπερξόν αν ο χρόνος που περιγράφει η θεωρία της σχετικότητας, και συνεπώς η σύγχρονη φυσική, έχει να κάνει με τον χρόνο όπως τον βιώνουν καθημερινά οι άνθρωποι, έλαβε από τον Αϊνστάιν την ακόλουθη απάντηση: «Το ερώτημα τίθεται ως εξής: ο χρόνος του φιλοσόφου είναι ο ίδιος με τον χρόνο του φυσικού;». Και προς μεγάλη απογοήτευση του Μπερξόν, ο δημιουργός της θεωρίας της σχετικότητας θα απαντήσει απερίφραστα: «Μόνο η επιστήμη λέει την αλήθεια και κανένα υποκειμενικό βίωμα δεν μπορεί να διασώσει ό,τι αρνείται η επιστήμη»!

 

Σε αυτήν την ατελέσφορη προσπάθεια διάλογου ενός μεγάλου φυσικού με έναν μεγάλο φιλόσοφο αποτυπώνεται η θεμελιώδης διαφωνία σχετικά με τη φύση του χρόνου και την επίδρασή του στο Σύμπαν. Ο χρόνος όπως περιγράφεται από τους βασικούς νόμους της δυναμικής του Νεύτωνα, αλλά και από τη θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν, είναι γραμμικός, συμμετρικός και ομοιότροπος ως προς το παρελθόν και το μέλλον. Με άλλα λόγια, ο χρόνος που εμείς οι άνθρωποι βιώνουμε καθημερινά δεν έχει κανένα απολύτως νόημα για τη φυσική, και συνεπώς δεν υπάρχει!

 

Ως μία παράμετρος στη μαθηματική περιγραφή της κίνησης των υλικών σωμάτων, ο χρόνος, είτε παίρνει θετικές είτε αρνητικές τιμές (η χρονική αντιστροφή από το t στο -t), δεν επηρεάζει σε τίποτα τις βασικές εξισώσεις που περιγράφουν τη συμπεριφορά και τις μεταβολές των υλικών αντικειμένων. Η μετα-φυσική εικασία της συμμετρικότητας του χρόνου, το ότι δηλαδή ο χρόνος μπορεί να ρέει ελεύθερα από το παρελθόν προς το μέλλον ή και αντίστροφα χωρίς αυτό να επηρεάζει ουσιαστικά τα παρατηρούμενα φαινόμενα, αποτελεί βασική παραδοχή τόσο της νευτώνειας δυναμικής όσο και της σχετικιστικής ή της κβαντικής φυσικής.

 

Η απώλεια του χρόνου

Προσβλέποντας στην «αντικειμενική» περιγραφή των φυσικών φαινομένων η κλασική φυσική όφειλε να υποβαθμίσει τον χρόνο σε απλή γεωμετρική παράμετρο, μετρήσιμη με κάποιο λίγο πολύ ακριβή τρόπο (ρολόγια) και κοινή για όλους τους παρατηρητές που βρίσκονται στο ίδιο σύστημα αναφοράς. Συνεπώς η «χρονικότητα» και η «ιστορικότητα» των φαινομένων που διαπιστώνουν οι παρατηρητές στην καθημερινή τους ζωή έπρεπε να θυσιαστεί στον βωμό της «αντικειμενικής» γνώσης.

 

Ετσι, ο ανθρώπινος χρόνος κατέληξε να θεωρείται ως μια υποκειμενική αυταπάτη: μια ιδιαίτερα «επίμονη ψευδαίσθηση», όπως υποστήριζε ο Αϊνστάιν. Ακόμη και για τον πατέρα του σχετικιστικού χώρου και του ελαστικού χρόνου, η ανθρώπινη «αίσθηση» του χρόνου αποτελούσε τροχοπέδη για τη βαθύτερη, πληρέστερη και εν τέλει αχρονική περιγραφή της φύσης.

 

Αναμφίβολα, το όνειρο της αχρονικής περιγραφής της φύσης θα αποδειχτεί ιδιαίτερα γόνιμο για την ανάπτυξη της λεγόμενης «κλασικής» επιστήμης. Ωστόσο, κατά τα μέσα του δέκατου ένατου αιώνα, θα αρχίσει να καταρρέει με την ταυτόχρονη εισβολή του χρόνου τόσο στις θερμοδυναμικές θεωρίες της φυσικής όσο και στις εξελικτικές θεωρίες της βιολογίας (και πιο πρόσφατα με την ανακάλυψη της χρονικότητας στην κοσμολογία και την αστροφυσική). Η αχρονική, υποτίθεται, επιστήμη θα ανακαλύψει προς μεγάλη της έκπληξη ότι όλες οι χημικές αντιδράσεις, όλα τα βιολογικά φαινόμενα, αλλά και όλα τα κοσμολογικά συμβάντα είναι χρονικά μη αναστρέψιμα.

 

Αυτή η εγγενής και ουσιαστική ασυμμετρία ανάμεσα στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον επιβεβαιώνεται σήμερα σε όλα τα πολύπλοκα φυσικά συστήματα: από τη βιολογική ανάπτυξη και την εξέλιξη των ζωντανών οργανισμών μέχρι τη διαμόρφωση και την εξέλιξη των ουράνιων σωμάτων! Μάλιστα, η πανταχού παρούσα «μη αναστρεψιμότητα» (irreversibility), δηλαδή ο σαφής χρονικός προσανατολισμός των περισσότερων φυσικών διαδικασιών, θα αποδειχτεί ότι αποτελεί τον κανόνα, ενώ η χρονική αναστρεψιμότητα την εξαίρεση. Τίποτα δεν απεικονίζει καλύτερα τη μονοσήμαντη, ανομοιόμορφη και μη αναστρέψιμη ροή του χρόνου, δηλαδή τη χρονική ασυμμετρία και τη μη ισοδυναμία παρελθόντος και μέλλοντος, από την έννοια του «βέλους του χρόνου».

 

Τα βέλη του χρόνου

Πολύ συνοπτικά, το βέλος του χρόνου θα κάνει την είσοδό του στη σύγχρονη επιστημονική σκέψη με δύο εκδοχές: μία αισιόδοξη και μία απαισιόδοξη. Η αισιόδοξη εκδοχή είναι αυτή της εξέλιξης και σταδιακής πολυπλοκοποίησης της ζωής πάνω στη Γη, όπως περιγράφεται από τη θεωρία της φυσικής επιλογής του Δαρβίνου. Ενώ η πεσιμιστική ή απαισιόδοξη εκδοχή του βέλους του χρόνου προκύπτει από την ανάπτυξη της θερμοδυναμικής των κλειστών συστημάτων.

 

Από τα δύο βασικά αξιώματα της θερμοδυναμικής προκύπτει ότι, αν η συνολική ενέργεια ενός κλειστού συστήματος είναι σταθερή (πρώτο αξίωμα), τότε αυτό το σύστημα τείνει να περνά από τις λιγότερο πιθανές καταστάσεις τάξης και οργάνωσης σε ολοένα πιο πιθανές καταστάσεις αποδιοργάνωσης και αταξίας (μεγιστοποίηση της εντροπίας). Σύμφωνα λοιπόν με το δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα, η συνολική εντροπία του συστήματος, με το πέρασμα του χρόνου, μπορεί μόνο να αυξάνεται. Αν μάλιστα θεωρηθεί ότι ολόκληρο το Σύμπαν είναι ένα κλειστό σύστημα, τότε η σταδιακή ενεργειακή υποβάθμισή του θα οδηγήσει αναπόφευκτα στη μεγιστοποίηση της εντροπίας του, δηλαδή στον θερμικό θάνατό του!

 

Η αχίλλειος πτέρνα αυτής της πεσιμιστικής εκδοχής του βέλους του χρόνου ήταν ότι αρχικά μελετούσε μόνο κλειστά και αδρανή συστήματα. Ομως τέτοια ιδανικά συστήματα που δεν ανταλλάσσουν ύλη και ενέργεια με το περιβάλλον τους δεν υπάρχουν βέβαια στη φύση. Και το γεγονός αυτό αποδείχτηκε περίτρανα με την ανάπτυξη της θερμοδυναμικής των ανοιχτών συστημάτων. Μακριά από τη θερμοδυναμική ισορροπία τα ανοιχτά συστήματα τείνουν, αντίθετα, να αυτοοργανώνονται και να δημιουργούν πολύπλοκες δομές.

 

Καταστροφέας ή δημιουργός;

Ο χρόνος, για αυτά τα ανοιχτά και πολύπλοκα συστήματα, όπως π.χ. οι ζωντανοί οργανισμοί, οι ανθρώπινες κοινωνίες, αλλά και τα σμήνη γαλαξιών, δεν είναι απλώς μια γεωμετρική μεταβλητή αλλά ο αποφασιστικός παράγοντας που τελικά καθορίζει την εξέλιξή τους. Όπως υποστηρίζει ο βραβευμένος με Νόμπελ για τη μελέτη τέτοιων πολύπλοκων δομών Ιλυα Πριγκοζίν, στο εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο του «Το τέλος της βεβαιότητας» (εκδ. Κάτοπτρο): «Δεν είμαστε εμείς οι άνθρωποι οι γεννήτορες του βέλους του χρόνου. Αντίθετα, είμαστε τα παιδιά του».

 

Όπως είδαμε στο προηγούμενο άρθρο μας, ήδη από την αρχαιότητα ο χρόνος σχετίζεται στενά με την κίνηση και μετρά τη μεταβολή των υλικών σωμάτων. Ο Αριστοτέλης πρώτος ορίζει σαφώς τον χρόνο ως τον «αριθμό» που μετρά τη διάρκεια της κίνησης από ένα πρότερο σ’ ένα ύστερο. Ποιος όμως καθορίζει τι είναι «πρότερο» και τι «ύστερο»;

 

Δεδομένου δε ότι ο λόγος της επιστήμης συγκροτείται, εξ ορισμού και αποκλειστικά, πάνω στη μελέτη επαναλαμβανόμενων και εμπειρικά επιβεβαιωμένων φαινομένων, πώς λοιπόν νομιμοποιείται όταν μελετά φαινόμενα «μοναδικά», όπως η αρχή και το τέλος του χρόνου; Και πώς μπορεί να περιγράφει ή και να κατανοεί φαινόμενα ανεπανάληπτα στον χρόνο;

 

Τέτοια ακραία και μοναδικά κοσμογονικά συμβάντα οι ειδικοί τα αποκαλούν «ανωμαλίες» ή «μοναδικότητες» επειδή όλες οι γνωστές εξισώσεις που τα περιγράφουν καταρρέουν και δεν μπορούν πλέον να εφαρμοστούν για την περιγραφή τους. Τυπικά παραδείγματα είναι τόσο η Μεγάλη Έκρηξη (Big Bang), από την οποία υποτίθεται ότι προέκυψαν τα πάντα, όσο και η Μεγάλη Σύνθλιψη (Big Crunch), που εικάζεται ότι είναι ένα από τα πιο πιθανά σενάρια για το τέλος του χώρου και του χρόνου. Εξάλλου, όπως θα δούμε στο επόμενο άρθρο μας για τις χρονομηχανές και τα ταξίδια στον χρόνο, η επιστημονική αυστηρότητα τείνει να υποχωρεί ντροπαλά παραχωρώντας τη θέση της στην «αυθάδη» επιστημονική φαντασία όποτε αντιμετωπίζει τέτοια «ανώμαλα» φαινόμενα.

Ερευνητές σχεδιάζουν να τρυπήσουν τους πάγους της Ευρώπης προς αναζήτηση ζωής

Το μεγάλο ερώτημα του εάν ο δορυφόρος του Δία Ευρώπη φιλοξενεί μικροβιακή ζωή θα μπορούσε ίσως να απαντηθεί χάρη σε ένα βλήμα με το οποίο ευρωπαίοι ερευνητές σχεδιάζουν να τρυπήσουν τους πάγους του φεγγαριού.

 

Η αποστολή

Οραματιστές της πλανητολογίας συναντώνται αυτήν την εβδομάδα στο Παρατηρητήριο του Παρισιού αναζητώντας την καλύτερη προσέγγιση για την εξερεύνηση του υποσχόμενου δορυφόρου, ο οποίος κρύβει έναν παγκόσμιο ωκεανό κάτω από ένα παχύ παγωμένο κέλυφος.

Η λύση στην οποία θα καταλήξουν θα μπορούσε να προστεθεί στην αποστολή της NASA που προγραμματίζεται να εκτοξευτεί τη δεκαετία του 2020 -η αμερικανική υπηρεσία έχει προσκαλέσει την ευρωπαϊκή ESA να συμμετάσχει στην προσπάθεια. Η ESA θα μπορούσε να συνεισφέρει ένα όργανο για το αμερικανικό σκάφος ή μια συσκευή που θα απελευθερωθεί από το σκάφος αυτό και θα τεθεί σε τροχιά γύρω από την Ευρώπη.

Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του BBC, η ιδέα που έχει μελετηθεί περισσότερο μέχρι σήμερα είναι ένα βλήμα, γεμάτο επιστημονικά όργανα, που θα πέσει στην επιφάνεια της Ευρώπης με μεγάλη ταχύτητα και θα χωθεί μέσα στον πάγο σε μεγάλο βάθος. Εκεί, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σεισμογράφος για να μελετήσει τη γεωλογία του δορυφόρου, ή να ανιχνεύσει τη χημική υπογραφή της ζωής, πολύ κάτω από την επιφάνεια του δορυφόρου όπου η ακτινοβολία θα κατέστρεφε κάθε βιολογικό μόριο.

 

Τα πειράματα

Η ιδέα είχε εξασφαλίσει και παλαιότερα χρηματοδότηση της ESA για προκαταρκτικές δοκιμές: το 2013, η ευρωπαϊκή αεροδιαστημική βιομηχανία Airbus εκτόξευσε ένα πειραματικό βλήμα που χτύπησε ένα μεγάλο μπλοκ πάγου με ταχύτητα 300 μέτρων το δευτερόλεπτο, ή 1.080 χιλιόμετρα την ώρα.

«Για μερικά χιλιοστά του δευτερολέπτου, τα όργανα [στο εσωτερικό του βλήματος] δέχτηκαν μεγάλο σοκ» λέει ο Ζερέντ Τζόουνς του University College του Λονδίνου, μέλος της ερευνητικής ομάδας. «Παρόλα αυτά, κάποια από τα όργανα έχουν δοκιμαστεί σε αυτές τις ταχύτητες και επέζησαν» επισημαίνει.  Η πρόσκληση της ESA για υποβολή προτάσεων αναμένεται στα τέλη Απριλίου, σίγουρα όμως θα περάσουν χρόνια μέχρι να ληφθούν οι τελικές αποφάσεις και να εγκριθεί η πρόταση από τη NASA. Η ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία σχεδιάζει εξάλλου μια ανεξάρτητη, σύντομη επίσκεψη στην Ευρώπη με την αποστολή Juice, η οποία προγραμματίζεται να αναχωρήσει το 2020 με προορισμό τον Γανυμήδη, ένα διαφορετικό φεγγάρι του Δία.

Στρώμα «κατάσκοπος» θα προδίδει την… απιστία!

Στην εποχή που όλα τα πράγματα γίνονται «έξυπνα», δεν μπορείς να εμπιστευθείς πια ούτε το ίδιο το στρώμα σου. Ισπανική εταιρεία δημιούργησε το πρώτο στρώμα στον κόσμο, το οποίο καταγράφει μέσω 24 ηλεκτρονικών αισθητήρων, κάθε «ύποπτη» δραστηριότητα που γίνεται πάνω του και ενημερώνει τον απατημένο ή την απατημένη σύζυγο στο κινητό τηλέφωνο μέσω ειδικής εφαρμογής. Ο εκπρόσωπος της κατασκευάστριας εταιρείας Durmet δήλωσε ότι το στρώμα με την ονομασία Smarttress έρχεται να καλύψει μια ανάγκη, με δεδομένη την αύξηση των απιστιών στην Ευρώπη και ειδικότερα στην Ισπανία, όπου το… σπορ ανθεί.

Το στρώμα κοστίζει περίπου 1.500 ευρώ, έχει πενταετή εγγύηση και μπορεί να αγορασθεί με άκρα εμπιστευτικότητα, ώστε να μην γνωρίζει το έτερον ήμισυ ότι δεν πρόκειται για κοινό στρώμα, αλλά για…κατάσκοπο. Αυτό είναι μάλλον αναγκαίο, αφού η τεχνολογία του στρώματος φέρει την εντυπωσιακή ονομασία «Σύστημα Ανίχνευσης Εραστών».

Το στρώμα, που εξωτερικά μοιάζει με οποιοδήποτε άλλο, δημιουργεί σε πραγματικό χρόνο ένα τρισδιάστατο χάρτη ανάλογα με την πίεση που ασκείται πάνω του από τις διάφορες κινήσεις. Στη συνέχεια, στέλνει τα στοιχεία στο κινητό του/της συζύγου. «Το προϊόν μας θα φέρει γαλήνη του νου σε άνδρες και γυναίκες, όχι μόνο στη διάρκεια της νύχτας, αλλά επίσης της μέρας, όσο είσθε στη δουλειά σας», δήλωσε ο υπεύθυνος, σύμφωνα με τη βρετανική Daily Mail.

Ανθολογία Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας, ΕΛΛΗΝΙΣΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΟΡΩΜΑΪΚΗ ΕΠΟΧΗ, ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ, ΗΡΩΝ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΥΣ - Πνευματικὰ 1, 16

Η αυτόματη κρήνη

Ποιητικές αναφορές σε αυτόματα (μηχανικά συστήματα δηλ. που πραγματοποιούν προγραμματισμένες κινήσεις έπειτα από μια αρχική ώθηση) απαντούν ήδη στον Όμηρο, όπου περιγράφονται οι αυτοκίνητοι τρίποδες του Ηφαίστου (Ιλ.. Σ 372), αλλά περιγραφές πραγματικών αυτομάτων μας είναι γνωστές για πρώτη φορά από την ελληνιστική εποχή. Ο σπουδαίος Συρακούσιος μαθηματικός και μηχανικός Αρχιμήδης, αλλά και οι μηχανικοί που εργάστηκαν στο Μουσείον της Αλεξάνδρειας (Κτησίβιος, Φίλων ο Βυζάντιος, Ήρων ο Αλεξανδρεύς), επινόησαν πολλά αυτόματα, από τα οποία τουλάχιστον ένα μέρος πρέπει να κατασκευάστηκε και στην πραγματικότητα, όπως προκύπτει από αρχαιολογικά ευρήματα (π.χ. ο "μηχανισμός των Αντικυθήρων" και η ὕδραυλις που βρέθηκε στο Δίον της Μακεδονίας). Στο έργο του Πνευματικά (πνεῦμα = πνοή ανέμου, κινούμενος αέρας) ο Ήρων, αφού αφιερώνει το -σημαντικό από θεωρητική άποψη- προοίμιο για να πραγματευθεί τη φύση του κενού, περιγράφει κατόπιν ογδόντα μηχανικά συστήματα, τα οποία λειτουργούν με την πίεση είτε του νερού είτε της ατμόσφαιρας είτε του θερμού αέρα είτε του ατμού. Από αυτά άλλα έχουν πρακτική χρησιμότητα και άλλα αποσκοπούν μόνο στην τέρψη και στον εντυπωσιασμό. Στη δεύτερη κατηγορία ανήκει και η αυτόματη μηχανή που περιγράφεται στο απόσπασμα που ακολουθεί.

Πνευματικὰ 1, 16

[1.16] αἱ μὲν οὖν φωναὶ γίνονται διὰ τῶν συρίγγων· διάφοροι δὲ τοῖς ἤχοις γίνονται τῶν συρίγγων ἤτοι λεπτοτέρων γινομένων ἢ παχυτέρων καὶ ἢ παρεκτεινομένων εἰς μῆκος ἢ συστελλομένων καὶ τοῦ βαπτιζομένου μέρους εἰς τὸ ὕδωρ ἤτοι πλείονος ἢ ἐλάττονος γινομένου, ὥστε διὰ τοιούτου τρόπου ὀρνέων πλειόνων διαφόρους γίγνεσθαι φωνάς. κατασκευάζεται οὖν ἤτοι ἐν κρήνῃ ἢ ἐν ἄντρῳ ἢ καθόλου ὅπου ἐπίρρυτον ὕδωρ ἐστίν, ὄρνεα πλείονα διακείμενα καὶ τούτοις παρακειμένη γλαύξ, ἥτις ἐπιστρέφεται αὐτομάτως παρὰ τὰ ὄρνεα, καὶ πάλιν ἀποστρέφεται· καὶ ἀποστραφείσης μὲν φθέγγονται τὰ ὄρνεα, ἐπιστραφείσης δὲ πρὸς αὐτὰ οὐκέτι φθέγγονται. καὶ τοῦτο πλεονάκις γίνεται. κατασκευάζεται δὲ τὸν τρόπον τοῦτον.
ἔστω κρουνισμάτιον ἀεὶ ῥέον τὸ Α· τούτῳ δὲ ὑποκείσθω στεγνὸν ἀγγεῖον τὸ ΒΓΔΕ ἔχον πνικτὸν διαβήτην ἢ καμπύλον σίφωνα τὸν ΖΗ καὶ καθιεμένην χώνην τὴν ΘΚ, ἧς ὁ καυλὸς ἀπεχέτω ἀπὸ τοῦ πυθμένος τοῦ ἀγγείου ὅσον ὕδατι διάρρυσιν. ἐχέτω δὲ καὶ πλείονα συριγγίδια, οἷα εἴρηται, ὄντα τὰ Λ. συμβήσεται οὖν πληρουμένου μὲν τοῦ ΒΓΔΕ ἀγγείου τὸν ἀέρα τὸν ἐν αὐτῷ ἐκθλιβόμενον καὶ τὰς τῶν ὀρνέων ποιεῖν φωνάς, κενουμένου δὲ μετὰ τὴν πλήρωσιν διὰ τοῦ ΗΖ διαβήτου μηκέτι φθέγγεσθαι. ἵνα οὖν ἡ γλαὺξ ἐπιστρέφηται καὶ ἀποστρέφηται, ὡς προείρηται, προκατασκευάζεται τὰ μέλλοντα λέγεσθαι· ἔστω γὰρ ἐπί τινος βάσεως τῆς Μ ἄξων βεβηκὼς ὁ ΝΞ ἀπὸ τόρνου εἰργασμένος, περὶ ὃν περικείσθω ἁρμοστὴ σύριγξ ἡ ΟΠ εὐλύτως δυναμένη περὶ αὐτὸν στρέφεσθαι· ταύτῃ δὲ συμφυὲς ἔστω τυμπάνιον τὸ ΡΣ, ἐφ᾽ ᾧ ἐπιβήσεται ἡ γλαὺξ συμφυὴς αὐτῷ ὑπάρχουσα· περὶ δὲ τὴν ΟΠ σύριγγα δύο ἁλύσεις ἐπὶ τἀναντία ἐπειληθεῖσαι αἱ ΤΥ, ΦΧ διὰ τροχίων δύο ἀποδεδέσθωσαν ἡ μὲν ΤΥ εἰς βάρος ἐκκρεμάμενον τὸ Ψ, ἡ δὲ ΦΧ εἰς κοῖλον ἀγγεῖον τὸ Ω ὑποκείμενον τῷ ΖΗ σίφωνι ἢ πνικτῷ διαβήτῃ. συμβήσεται οὖν κενουμένου τοῦ ΒΓΔΕ ἀγγείου τὸ ὑγρὸν φέρεσθαι εἰς τὸ Ω ἀγγεῖον καὶ ἐπιστρέφεσθαι τήν τε ΟΠ σύριγγα καὶ τὴν γλαῦκα, ὥστε βλέπειν πρὸς τὰ ὀρνιθάρια, κενωθέντος δὲ τοῦ ΒΓΔΕ ἀγγείου κενοῦσθαι καὶ τὸ Ω διά τινος ἐν αὐτῷ πνικτοῦ διαβήτου ἢ καμπύλου σίφωνος, ὥστε πάλιν καταβαρῆσαν τὸ Ψ βάρος ἀποστρέψαι τὴν γλαῦκα κατὰ τὸν καιρὸν ἐκεῖνον, ὅτε πληροῦται τὸ ΒΓΔΕ ἀγγεῖον καὶ πάλιν αἱ τῶν ὀρνέων γίνονται φωναί.

***
Οι φωνές των πουλιών δημιουργούνται με τους αυλούς. Ως προς τον ήχο διαφέρουν, ανάλογα με το αν οι αυλοί είναι λεπτότεροι ή παχύτεροι, αν είναι μακρύτεροι ή βραχύτεροι, αν το μέρος του αυλού που βυθίζεται στο νερό είναι μεγαλύτερο ή μικρότερο. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται διαφορετικές φωνές αρκετών πουλιών. Κατασκευάζει λοιπόν κανείς τα ομοιώματα των πουλιών και τα τοποθετεί σε μια πηγή ή σε μια σπηλιά ή γενικά σε μέρη όπου υπάρχει τρεχούμενο νερό. Δίπλα τους τοποθετείται μιακουκουβάγια, η οποία μπορεί με τρόπο αυτόματο να στρέφεται προς το μέρος των πουλιών και να επανέρχεται στην προηγούμενη θέση. Όταν στρέφεται προς την αντίθετη κατεύθυνση, τα πουλιά κελαηδούν, όταν κοιτάζει προς το μέρος τους, παύουν πια να κελαηδούν. Και αυτό επαναλαμβάνεται πολλές φορές. Η κατασκευή εκτελείται με τον εξής τρόπο.
Ας θεωρήσουμε ότι υπάρχει μια μικρή πηγή α που τρέχει συνεχώς νερό (σχήμα 2 [δεξιά]). Κάτω από την πηγή τοποθετούμε ένα στεγανό δοχείο βγδε, το οποίο έχει ένα αεροστεγές αξονικό ή καμπύλο σιφώνιο ζη. Σ᾽ αυτό το δοχείο τοποθετείται ένα χωνί θκ, το στέλεχος του οποίου απέχει από τον πυθμένα του δοχείου τόσο, όσο απαιτείται για να τρέχει νερό. Το δοχείο είναι επίσης εφοδιασμένο με αρκετούς μικρούς αυλούς λ του προαναφερθέντος τύπου. Όταν λοιπόν τώρα γεμίζει το δοχείο βγδε, αυτό έχει ως συνέπεια να πιέζεται προς τα έξω ο αέρας και να παράγει τα κελαηδίσματα των πουλιών. Για να στρέφεται η κουκουβάγια προς την κατεύθυνση αυτή και να επανέρχεται, όπως περιγράψαμε προηγουμένως, κατασκευάζονται τα ακόλουθα. Σε μια βάση μ τοποθετείται ένας κάθετος, κατεργασμένος με τόρνο άξονας, ο νξ, ο οποίος περιβάλλεται από έναν συναρμοσμένο σωλήνα οπ, που έχει τη δυνατότητα να περιστρέφεται εύκολα γύρω από τον άξονα. Με τον σωλήνα συνδέεται ένας μικρός δίσκος, ο ρσ, πάνω στον οποίο θα τοποθετηθεί και θα στερεωθεί η κουκουβάγια. Γύρω από τον σωλήνα οπ περιελίσσονται δύο αλυσίδες, οι τυ και φχ, με αντίθετη κατεύθυνση, οι οποίες περνώντας μέσα από δύο τροχαλίες δένονται σφικτά η μεν τυ σε ένα αιωρούμενο βάρος ψ, η δε φχ σε ένα κενό δοχείο ω (σχήμα 1 [αριστερά]), το οποίο κρέμεται κάτω από το καμπύλο ή αξονικό σιφώνιο ζη. Όταν λοιπόν το δοχείο βγδε αδειάζει, τότε η συνέπεια είναι το υγρό να ρέει στο δοχείο ω και να γυρίζουν ο σωλήνας οπ και η κουκουβάγια, ώστε αυτή να κοιτάζει προς το μέρος των μικρών πουλιών. Όταν αδειάσει το δοχείο βγδε, τότε αδειάζει και το ω με ένα αεροστεγές καμπύλο ή αξονικό σιφώνιο που είναι τοποθετημένο μέσα σ᾽ αυτό. Έτσι το βάρος ψ υπερισχύει και προκαλεί την περιστροφή της κουκουβάγιας εκείνη ακριβώς τη στιγμή, κατά την οποία το δοχείο βγδε γεμίζει και παράγονται πάλι οι φωνές των πουλιών.

 

Η δημοκρατία σας είναι μασκαρεμένη τυραννία...

Ο Κώστας Βάρναλης στο εμπνευσμένο του κείμενο «Η αληθινή απολογία του Σωκράτη», βάζει τα παραπάνω λόγια στο στόμα του αθηναίου φιλοσόφου που έζησε τον 5ο αιώνα μ.Χ.

Ολόκληρο το κείμενο του Βάρναλη μοιάζει ανατριχιαστικά επίκαιρο καθώς θέτει την αθηναϊκή Δημοκρατία αντιμέτωπη με τη δημοκρατικότητά της, κάτι που συμβαίνει και στις μέρες, καθώς η δημοκρατικότητα της ελληνικής Δημοκρατίας αμφισβητείται διαρκώς.

 

Ακολουθεί ένα απόσπασμα:

 

«Όχι! Δε φοβηθήκατε το Σωκράτη, μα θελήσατε να φοβίσετε τους άλλους με το θάνατό του. Η δημοκρατία σας δε στέκεται καλά στα πόδια της. Τα μακροτείχια της Αθήνας και του Περαία κοίτονται χάμου, ναν τα κλαίς.

«Καράβια δεν έχετε, Συμμάχους να πλερώνουνε χαράτσι να τρώτε, δεν έχετε. Μεταξύ σας μ’ όλους τους σκοτωμούς και τις εξορίες που κάνατε, κρύβονται πολλοί, που νοσταλγούνε τον καλό καιρό της τυραννίας. Γιατί χάνουνε τώρα τα όσα κερδίζανε τότες, όπως κι εσείς προσπαθείτε να ξαναβγάλετε τώρα τα όσα χάσατε τότες.

«Όποιος είναι στα πράματα φοβάται την αλλαγή. Κι ο πεσμένος την αποθυμάει και την ετοιμάζει με κάθε τρόπο. Ο κοσμάκης στέκεται στη μέση και πλερώνει τα σπασμένα. Το ίδιο δυστυχεί με τα παράνομα και με τα νόμιμα καθεστώτα και με την τυρρανία και με τη λεφτεριά.

«Για να μην καταλαβαίνει και να μην αντιστέκεται, του λέτε ψέματα και τον φοβερίζετε. Είναι λαοί, που ζούνε στα δάση, δεν έχουνε νόμους, τρώνε τις ψείρες τους, όμως αγαπάνε τη λεφτεριά τους. Βάρβαροι λαοί! Εμείς ζούμε στην ωραιότερη πολιτεία του κόσμου, έχουμε τους σοφότερους νόμους, δεν τρώμε τις ψείρες μας κι αγαπάμε τους κατεργαραίους που μας τρώνε.

«Οι Τριάντα σκοτώνανε κι αρπάζανε δίχως προσκήατα. Καταργήσανε νόμους, δικαστήρια, λαοσυνάξεις – την κυριαρχία του λαού! Και κάνανε βουλή δικιά τους από μπράβους και μαχαιροβγάλτες. «Και τούτον εμείς θανατούμεν» – μια κι όξω. Ξέρανε πως θα μένανε λίγο και βιαζόντανε.

«Σεις θέλετε να μείνετε για πάντα και μεταχειρίζεστε κάποια προσκήματα. Και γι αυτό σκεφτήκατε να περιορίσετε τα πολιτικά δικαιώματα μονάχα σ’ όσους έχουνε χτήματα κ’ είναι κι από σόι, για να κρατήσετε μακρυά από το Ταμείο πέντε χιλιάδες φτωχούς.

«Κείνοι μποδίσανε τη λεφτεριά του λόγου και τη διδασκαλία της ρητορικής. Εσείς πάτε να μποδίσετε τη λεφτεριά της σκέψης και τη διδασκαλία της φιλοσοφίας. Από εκείνους επήρατε το φτηνό και σύντομο θανατικό μέσο, το βρωμόχορτο, που με ποτίζετε σήμερα.

«Η δημοκρατία σας είναι, καθως βλέπετε, μασκαρεμένη τυραννία.»

Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας άνθρωπος... που έγινε δυστυχισμένος, γιατί...

Μια φορά και έναν καιρό ήταν ένας άνθρωπος...που έγινε δυστυχισμένος, γιατί...
έχει μια περίεργη πολυπλοκότητα... Όταν είναι παιδί και βιώνει τα πάντα συναισθηματικά, νιώθει απόρριψη από τους γονείς του. Νιώθει ότι δεν το καταλαβαίνουν, δεν καταλαβαίνει και το ίδιο πολλά πράγματα που δεν του εξηγούνται, νιώθει ότι δεν το ακούνε, δεν συμμερίζονται τις ανάγκες του και τα συναισθήματά του...Όταν γίνεται έφηβος επαναστατεί σε όλα αυτά και γίνεται αντιδραστικός, πολλές φορές ριψοκινδυνεύει, αγριεύει, θυμώνει και φαίνεται ότι θέλει να σπάσει τους δεσμούς με την οικογένειά του και έτσι όταν του δίνεται η δυνατότητα επιλέγει τον τρόπο να απομακρυνθεί (είτε με σπουδές, είτε με γάμο, είτε με εργασία εκτός τόπου διαμονής).

Μετά από αυτήν την ηλικία ξαναγυρνάει στους κόλπους της οικογένειας...Και αυτό είναι ανεξάρτητο από το αν ζει μόνος του ή μαζί τους.

Σαν να τον έλκει εκεί κάτι αόρατο να επιστρέψει...Και ξεχνάει και το παιδί και τον έφηβο...Ξεχνάει τα πάντα και δημιουργεί το ίδιο μοντέλο ζωής με τους γονείς του. Μέσα του όμως έχουν παραμείνει οι καταστάσεις του παιδιού και του εφήβου, απλά προστίθεται και ο ενήλικας που τις περισσότερες φορές είναι ένας γέρος (με την έννοια του κουρασμένου, απογοητευμένου και απαθή).

Αυτό το αόρατο που τον έλκει να επιστρέψει και να ζητήσει καταφύγιο στο οικογενειακό μοντέλο, δεν είναι η αγάπη, αλλά το ότι έχει έναν τρόπο για να ζει. Οι περισσότεροι άνθρωποι ψάχνουν έναν τρόπο για να ζουν. Χρειάζονται οδηγίες χρήσεως για να κάνουν τα πάντα. Από το να μάθουν τον Εαυτό τους, μέχρι να γίνουν αποτελεσματικοί στην Ζωή τους...Όταν τους δείχνεις έναν δρόμο, ρωτάνε "πως θα το κάνω αυτό?"

Και ξεχνάνε ότι για να βρουν τον δικό τους τρόπο πρέπει να περπατήσουν το δικό τους μονοπάτι, να κάνουν νέες επιλογές, να ανοίξουν περισσότερο στην αλλαγή...

Οι άνθρωποι θέλουν να περπατάνε στους ίδιους δρόμους (του μοντέλου των γονιών τους) και να έρθει μαγικά και ξαφνικά η αλλαγή να τους βρει, ενόσω εκείνοι παραμένουν ίδιοι...

Και όλα αυτά δεν είναι αποσπασμένα από τις επιλογές του καθενός...Γιατί κάποιος μπορεί να παραπλανηθεί από την πραγματικότητα, ότι δηλαδή δεν έχει ακολουθήσει τον πατροπαράδοτο δρόμο και να του φαίνεται ότι έχει κάνει άλλες επιλογές, όμως το θέμα δεν είναι πρακτικό, αλλά συναισθηματικό...Δεν ξέρει τι να κάνει με το παιδί, τον έφηβο και τον γέρο μέσα του...Γιατί οι τρεις αυτές καταστάσεις του κλέβουν την συνείδηση και πότε βγαίνει ο ένας, πότε βγαίνει ο άλλος ή ο παράλλος και κατευθύνει την ζωή του προς το χάος...

Υποτακτικότητα-αντίδραση-απάθεια και μέσα σ' αυτές τις καταστάσεις η Ψυχή μας ασφυκτιά γιατί καμία από αυτές τις καταστάσεις δεν την ανυψώνει στο Πνεύμα της...

Ο Εαυτός μας μπορεί να ενώσει αυτές τις τρεις καταστάσεις μέσα μας δίνοντας σε κάθε μία την αυθεντική της μορφή...

Στο παιδί την αθωότητά του, στον έφηβο την τόλμη του, στον ενήλικα τον ενθουσιασμό του.

Σε κάθε μία κατάσταση αντιστοιχούν και αληθινές ποιότητες...

Στην αθωότητα κρύβονται οι ποιότητες της ομορφιάς, της φαντασίας, της περιέργειας, της αγνότητας, της συμπόνιας, της αγάπης.

Στην τόλμη κρύβονται οι ποιότητες της θέλησης, της δύναμης, της πίστης.

Στον ενθουσιασμό κρύβονται οι ποιότητες του θάρρους, της χαράς, της δικαιοσύνης.

Και αν θεωρούμε ότι αυτές οι ποιότητες ή κάποιες από αυτές υπάρχουν σε κάθε άνθρωπο "πλανώμαι πλάνην οικτράν"

Γιατί το παιδί έχει γίνει μνησίκακο, ο έφηβος έχει γίνει θυμωμένος, ντροπιασμένος, φοβισμένος, ενώ ο ενήλικας έχει γίνει απαθής...Και μέσα στην απάθεια του έχει γίνει εκδικητικός.

Ο στόχος είναι να βρούμε τον Εαυτό μας...ένας στόχος που εύκολα παραβλέπεται μέσα στην πληθώρα των ηδονών του κόσμου μας. Τούτη η ευχαρίστηση που νιώθουμε από τις αστοχίες μας αφορά και την κατάχρηση της ελεύθερης βούλησής μας.

Ναι μπορούμε να κάνουμε ότι θέλουμε σε τούτον τον κόσμο, που οι νόμοι έγιναν καταχρηστικά για να μας συνετίσουν από την ευχαρίστηση να βλάπτουμε τον Εαυτό μας και τους άλλους...

Το τέλος του παραμυθιού είναι ανοιχτό... Ο καθένας γράφει το δικό του τέλος...

Εσείς ξέρετε τι σας κάνει ελκυστικούς στα μάτια των άλλων;

Οπωσδήποτε η πρώτη εντύπωση, που βασίζεται κυρίως στην εξωτερική εμφάνιση, παίζει ρόλο στο να έρθουν δυο άνθρωποι κοντά.

Αυτό, όμως, που κάνει τις σχέσεις να ευοδώνονται και να έχουν διάρκεια, ό,τι σχέσεις κι αν είναι αυτές, φιλικές, ερωτικές, επαγγελματικές, είναι η ενσυναίσθηση. Το να αντιλαμβάνεται ο άλλος το συναίσθημά μας, να το αποδέχεται και να ταυτίζεται με αυτό.

«Το να είναι κάποιος ικανός να κατανοεί τις προθέσεις και τα συναισθήματα του άλλου είναι απαραίτητο για μια επιτυχημένη κοινωνική επαφή. Οι σύντροφοι (στον έρωτα, στη δουλειά, στη φιλία) πρέπει να καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλο, να μαθαίνουν ο ένας τον άλλο επικοινωνώντας, να περιμένουν τις αντιδράσεις του άλλου και να συμπεριφέρονται ανάλογα» εξήγησε η συγγραφέας της ενδιαφέρουσας μελέτης Silke Anders, καθηγήτρια νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο Lübeck.

Η συσχέτιση ανάμεσα στην κατανόηση και στην έλξη στις διαπροσωπικές επαφές αντανακλάται στα νευρωνικά κυκλώματα και ιδίως στο κέντρο ανταμοιβής - απόλαυσης του εγκεφάλου. Η μελέτη περιελάμβανε τόσο συμπεριφορικά πειράματα, όσο και ανάλυση του εγκεφάλου με λειτουργική μαγνητική απεικόνιση (fMRI). Αυτό που διαπιστώθηκε είναι ότι οι άνθρωποι, ερχόμενοι σε επαφή με άλλους, έλκονται από αυτούς περισσότερο, όταν είναι σε θέση να κατανοήσουν τα κίνητρα, τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά τους, πράγμα που τους δίνει μια εσωτερική ευχαρίστηση, τονώνοντας, παράλληλα, την αυτοπεποίθησή τους. Η όλη διαδικασία πυροδοτεί την έλξη.

Πιο συγκεκριμένα όσο πιο έντονα βιώνεται, σε υποκειμενικό επίπεδο, η συναισθηματική κατανόηση του άλλου, τόσο πιο βαθιά ικανοποιητική είναι και η εμπειρία της επαφής μαζί του, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η διαπροσωπική έλξη. Αυτό ενισχύει τόσο έναν ερωτικό δεσμό, όσο και άλλες σχέσεις, όπως φιλίες, συνεταιρισμούς, συνεργασίες ή και επαφές με ξένους. Σύμφωνα με τους Γερμανούς επιστήμονες, φαίνεται πως ο εγκέφαλος διαθέτει ένα νευροβιολογικό μηχανισμό, που ωθεί τους ανθρώπους να επιλέγουν συντρόφους και συνεργάτες, των οποίων τις προθέσεις και τα συναισθήματα μπορούν εύκολα να διακρίνουν και να καταλάβουν.

Έτσι ένας άνθρωπος δεν έλκεται μόνο από ένα όμορφο πρόσωπο, αλλά και από ένα πρόσωπο που μπορεί να νιώσει εύκολα, άμεσα και χωρίς, καν, να χρειασθεί λεκτική επικοινωνία. Και στις δύο περιπτώσεις, τόσο της εξωτερικής ομορφιάς, όσο και της συναισθηματικής κατανόησης, εμπλέκεται το νευρωνικό κύκλωμα ανταμοιβής - απόλαυσης, που ενισχύει την έλξη για τον άλλο.

Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS).

Οτιδήποτε μας δίνει κύρος, θα έρθει κάποια στιγμή που θα το χάσουμε...

Νομίζω ότι το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού νιώθει ότι έχει υποστεί μια μορφή αδικίας. Από την Ζωή, από τους άλλους, από την μοίρα… Σπάνια έχω συναντήσει την αληθινή Ευγνωμοσύνη…

Οι περισσότερο ήταν επικεντρωμένοι σ' αυτό που τους έλειπε και παράβλεπαν αυτό που είχαν. Έτσι και αυτό που είχαν το έκαναν να φαίνεται μίζερο και λίγο και δεν το χαίρονταν...

Ο Άνθρωπος έλεγε "όποιος έχει λίγο, θα του πάρουν και αυτό το λίγο". Και εννοούσε ότι η Ζωή χωρίς Ευγνωμοσύνη θα σε κάνει να χάνεις κάθε ευκαιρία να την χαρείς και να την ζήσεις, γιατί τίποτα δεν θα σε φτάνει...

Έτσι χάνεται όμως η Χαρά από την Ζωή των ανθρώπων και στο τέλος δεν μπορούν να χαρούν τίποτα από όσα τους έχουν προσφερθεί. Ζούμε στην μετριότητα, όχι γιατί δεν έχουμε την οικονομική ευμάρεια, αλλά γιατί δεν έχουμε ανακαλύψει τον πλούτο της Ψυχής μας...

Μέσα στην Ψυχή το λίγο γίνεται πολύ... Οι ποιότητές της πολλαπλασιάζουν την Ζωή και ελαχιστοποιούν έως και εξαφανίζουν κάθε λόγο δυστυχίας, γιατί όλα συμβαίνουν στην καρδιά μας.

Δεν είναι ωραία λόγια όλα τούτα...Είναι αλήθεια.
Όμως ο καθένας μόνος του πρέπει να την αντιληφθεί... Να αντιληφθούμε τι δίνουμε και τι παίρνουμε από την Ζωή μας, ενθυμούμενοι πάντα ποιός είμαστε και ότι τίποτα εδώ δεν μπορεί να μας δώσει κάτι, που δεν το έχουμε ήδη μέσα μας.

Ωραία είναι τα όμορφα ρούχα και τα όμορφα σπίτια... απλά δεν τα έχουμε δημιουργήσει για να τα υπηρετούμε, αλλά για να μας εξυπηρετούν...

Ο υπηρέτης σκύβει το κεφάλι και τότε χάνεται και ο ανώτερος σκοπός της υπηρεσίας του... Και πάντα νιώθει αδικημένος...

Οτιδήποτε μας δίνει κύρος, θα έρθει κάποια στιγμή που θα το χάσουμε... Είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο, ειδικά τούτην την εποχή, που είμαστε έτοιμοι, σαν Φυλή των Ανθρώπων, να επιστρέψουμε στον Εαυτό μας.

Μάλλον αμφιβάλλεις γι’ αυτό που επαναλαμβάνεις

Λες σε κάποιον «σ’ αγαπώ» και όσο περισσότερο το λες, τόσο περισσότερο χρειάζεσαι να το επαναλαμβάνεις. Φαίνεται ότι κατά βάθος αμφιβάλλεις.
Αν αγαπάς στ’ αλήθεια, δεν υπάρχει λόγος να το λες, επειδή τα λόγια δεν έχουν σημασία. Ολόκληρη η ύπαρξή σου θα δείχνει την αγάπη σου. Θα φαίνεται από τα μάτια σου. Δεν χρειάζεται να το λες, δεν χρειάζεται να το επαναλαμβάνεις συνεχώς.
Το επαναλαμβάνεις για να πείσεις τον άλλο και την ίδια στιγμή για να πείσεις και τον εαυτό σου-επειδή στο βάθος είναι κρυμμένη η ζήλια η κτητικότητα, η έχθρα, η ανάγκη να κυριαρχείς.
Παράτησέ το! Όποτε επαναλαμβάνεις κάτι πάρα πολλές φορές ,πήγαινε βαθιά μέσα σου. Μάλλον αμφιβάλλεις γι ’αυτό που επαναλαμβάνεις. Το πρόβλημα όμως είναι ότι δεν μπορείς να το κρύψεις, γιατί θα φανεί στα μάτια σου.
Το έχεις παρατηρήσει; Πηγαίνεις στο σπίτι κάποιου και σε καλωσορίζει, χωρίς να υπάρχει καλωσόρισμα στην παρουσία του.

Λέει: «είμαι πολύ χαρούμενος που σε βλέπω», εσύ όμως δεν βλέπεις πουθενά καμιά χαρά. Στην πραγματικότητα, σε κοιτάζει ανήσυχα, φοβισμένα, με αγωνία. Σε κοιτάζει ενοχλημένος, σαν να μπήκε μπελάς στο σπίτι του.
Έχεις παρατηρήσει ανθρώπους που σου λένε «κάθισε όπου θέλεις» και αυθόρμητα σου δείχνουν μια συγκεκριμένη θέση για να καθίσεις; Αντιφάσκουν με τον ίδιο τους τον εαυτό.
Οι γονείς λένε στα παιδιά τους «Να είσαι ο εαυτός σου» και την ίδια στιγμή να διδάσκουν πως πρέπει να φέρονται. «Να είσαι ανεξάρτητος» και την ίδια στιγμή πιέζουν το παιδί να είναι υπάκουο.
Έχουν τη δική τους ιδέα για το πώς πρέπει να είναι το παιδί και όταν του λένε «να είσαι ο εαυτός σου,» εννοούν «να είσαι έτσι όπως σε θέλουμε να είσαι». Δεν εννοούν πραγματικά «να είσαι ο εαυτός σου».
Συνεχώς κάτι είναι εκεί παρόν κι εσύ δεν μπορείς να το διαστρεβλώσεις στ’ αλήθεια. Ο άνθρωπος όμως έχει γίνει πονηρός ακόμη κι εκεί. Δεν κοιταζόμαστε , γιατί τα μάτια δείχνουν την αλήθεια. Έτσι είναι ζήτημα καλών τρόπων το να αποφεύγουμε να κοιταζόμαστε στα μάτια.
Αν κοιτάζεις πολύ τα μάτια των άλλων, θα θεωρηθείς λίγο απολίτιστος. Τα μάτια είναι πολύ δύσκολο να σε ξεγελάσουν.
Η γλώσσα μπορεί να σε ξεγελάσει πολύ εύκολα, επειδή η γλώσσα είναι παράγωγο της κοινωνίας. Τα μάτια όμως ανήκουν στο είναι σου.
Λες κάτι και τα μάτια σου δείχνουν κάτι άλλο. Γι’ αυτό σε όλες τις κοινωνίες του κόσμου, οι άνθρωποι αποφεύγουν να κοιτάζονται στα μάτια. Δεν θέλουν να το κάνουν, για να μην έρθουν αντιμέτωποι με την αλήθεια.
Μπορείς όμως να δεις αυτές τις αντιφάσεις στον ίδιο σου τον εαυτό και αυτό θα σε βοηθήσει πολύ.
Αν το μέσα σου δεν είναι σαν το έξω σου και το έξω σου σαν το μέσα σου, δεν θα ησυχάσεις ποτέ.
Αμφιβολίες, Διλήμματα, Διχασμός

Η Αβεβαιότητα Μπορεί να Προκαλέσει Περισσότερο Άγχος από ό,τι ο Αναπόφευκτος Πόνος

Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications, διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι ήταν πιο αγχωμένοι σε καταστάσεις στις οποίες είχαν 50% πιθανότητα να υποστούν ένα σοκ, παρά όταν οι πιθανότητες ήταν 0% και 100%. Οι άνθρωποι των οποίων τα επίπεδα του άγχους είχαν θετική συνάφεια με την αβεβαιότητα, έδειξαν καλύτερα αποτελέσματα στο να μαντέψουν αν θα λάμβαναν το σοκ, γεγονός που υποδηλώνει ότι το άγχος μπορεί να λειτουργήσει προληπτικά για τον κίνδυνο.

Στο πείραμα συμμετείχαν 45 εθελοντές, οι οποίοι έπαιξαν ένα παιχνίδι στον υπολογιστή όπου έπρεπε να αναποδογυρίζουν πέτρες κάτω από τις οποίες θα μπορούσε να κρύβεται ένα φίδι. Έπρεπε να μαντέψουν εάν ή όχι θα υπήρχε το φίδι και όταν το έβρισκαν λάμβαναν ένα ελαφρύ σοκ στο χέρι. Με τον καιρό έμαθαν ποιές πέτρες ήταν πιθανότερο να κρύβουν φίδια, αλλά οι πιθανότητες άλλαζαν κατά τη διάρκεια του πειράματος, δημιουργώντας διακυμάνσεις στα επίπεδα αβεβαιότητας.

Η αβεβαιότητα των συμμετεχόντων για κάθε πέτρα που κρύβει ένα φίδι, εκτιμήθηκε στο πλαίσιο αυτό από τις εικασίες τους, χρησιμοποιώντας ένα εξελιγμένο υπολογιστικό μοντέλο μάθησης. Αυτή η αβεβαιότητα ταίριαζε με τα επίπεδα του στρες που αναφέρθηκαν από τους συμμετέχοντες, τα οποία επίσης παρατηρήθηκαν χρησιμοποιώντας τις μετρήσεις της διαστολής της κόρης του ματιού και την εφίδρωση.

«Χρησιμοποιώντας το μοντέλο μας μπορούσαμε να προβλέψουμε πόσο αγχωμένοι θα ήταν οι συμμετέχοντες όχι μόνο από το αν θα λάμβαναν σοκ αλλά από το πόση αβεβαιότητα είχαν για αυτά τα σοκ», εξηγεί ο επικεφαλής συγγραφέας Archy de Berker (UCL-Institute of Neurology). «Το πείραμά μας, μας επιτρέπει να δούμε τη σχέση της επίδρασης της αβεβαιότητας και του στρες. Αποδεικνύεται ότι τα επίπεδα αβεβαιότητας είναι πολύ αυξημένα όταν οι συμμετέχοντες δεν γνώριζαν ότι θα υποστούν ένα σοκ από το όταν γνώριζαν ότι θα το υποστούν. Είδαμε ακριβώς τα ίδια αποτελέσματα και στη φυσιολογία των συμμετεχόντων - οι άνθρωποι ιδρώνουν περισσότερο και οι κόρες τους διαστέλλονται όταν είναι περισσότερο αβέβαιοι».

Αυτή είναι η πρώτη φορά που η επίδραση της αβεβαιότητας στο στρες έχει ποσοτικοποιηθεί, αλλά η ιδέα είναι πιθανό να είναι οικεία σε πολλούς ανθρώπους.

«Όταν υποβάλλετε αίτηση για μια εργασία, θα πρέπει πιθανώς να αισθάνεστε πιο χαλαροί αν νομίζετε ότι δεν θα την πάρετε ή αν είστε σίγουροι ότι θα σας προσλάβουν», λέει ο συν-συγγραφέας Dr. Rob Rutledge. «Το πιο αγχωτικό σενάριο είναι όταν πραγματικά δεν γνωρίζετε αν θα σας επιλέξουν. Είναι η ανασφάλεια που μας κάνει να ανησυχούμε. Το ίδιο είναι πιθανό να ισχύει σε πολλές γνώριμες καταστάσεις, είτε είναι σε αναμονή για τα ιατρικά αποτελέσματα ή πληροφορίες σχετικά με τις καθυστερήσεις του τρένου».

Το άγχος στο σύγχρονο κόσμο συχνά θεωρείται ως μία αρνητική και αντιπαραγωγική απάντηση, αλλά η μελέτη διαπίστωσε επίσης ένα δυνητικό όφελος. Οι άνθρωποι των οποίων οι ανταποκρίσεις στο άγχος έφταναν στα άκρα σε περιόδους μεγαλύτερης αβεβαιότητας, ήταν καλύτεροι στο να κρίνουν κατά πόσο ή όχι μεμονωμένες πέτρες θα είχαν τα φίδια από κάτω.

«Από εξελικτική σκοπιά, το εύρημα μας ότι οι αντιδράσεις του στρες συντονίζονται με την περιβαλλοντική αβεβαιότητα, δείχνει ότι μπορεί να προσφέρουν ένα όφελος επιβίωσης»,εξηγεί ο κύριος συγγραφέας Dr. Sven Bestmann (από το UCL Institute of Neurology).

«Οι κατάλληλες αντιδράσεις στο στρες μπορεί να είναι χρήσιμες για την εκμάθηση των αβέβαιων, επικίνδυνων πραγμάτων στο περιβάλλον. Η σύγχρονη ζωή έρχεται με πολλές πιθανές πηγές αβεβαιότητας και άγχους, αλλά υποδεικνύει επίσης και τρόπους αντιμετώπισής τους. Για παράδειγμα, οι εφαρμογές ταξί που δείχνουν που βρίσκεται ένα αυτοκίνητο, προσφέρουν ηρεμία στο μυαλό με τη μείωση της αβεβαιότητας σχετικά με το πότε θα έρθει. Οι πίνακες στις στάσεις λεωφορείων και στις πλατφόρμες τρένων που παρέχουν πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο, εκτελούν ένα παρόμοιο ρόλο, αν και αυτό μπορεί να υπονομευθεί από μη καθορισμένες καθυστερήσεις που προκαλούν άγχος τόσο στους επιβάτες όσο και στο προσωπικό».

Οι άνθρωποι με υψηλή αυτοπεποίθηση…

Η αυτοπεποίθηση είναι πίστη που έχουμε στον εαυτό μας. Είναι ο βαθμός στον οποίο πιστεύουμε είτε στις ικανότητες μας είτε σε αυτό που είμαστε.

Τα άτομα με υψηλή αυτοπεποίθηση :

Δεν βρίσκουν δικαιολογίες,

δεν αποφεύγουν οτιδήποτε τους φοβίζει,

δεν ζουν στην άνεση της ασφάλειας τους,

δεν αναβάλλουν να κάνουν πράγματα για την επόμενη εβδομάδα,

δεν εξαρτώνται από την γνώμη των άλλων,

δεν κρίνουν τους άλλους,

δεν εστιάζονται στο πρόβλημα αλλά εστιάζονται στη λύση,

δεν συγκρίνουν τον εαυτό τους με τους άλλους,

δεν ενδιαφέρονται να ευχαριστούν οποιοδήποτε συναντούν,

δεν έχουν ανάγκη την επιδοκιμασία,

δεν αποφεύγουν να αντιμετωπίζουν την αλήθεια,

δεν παραιτούνται επειδή δεν κατάφεραν τον στόχο τους,

δεν χρειάζονται κάποιου την άδεια για να δράσουν,

δεν περιορίζουν τον εαυτό τους,

δεν αποδέχονται το κάθε τι που διαβάζουν σαν αληθινό.

Η δυσφορία μέσα στον πολιτισμό

Η έρευνά μας για την ευτυχία δεν μας έχει μάθει προσώρας τίποτα που δεν είναι ευρέως γνωστό. Ακόμη κι όταν τη συνεχίζουμε με το ερώτημα γιατί είναι τόσο δύσκολο για τους ανθρώπους να είναι ευτυχισμένοι, η προοπτική να μάθουμε κάτι καινούργιο δεν είναι τόσο μεγάλη. Έχουμε ήδη δώσει την απάντηση, αφού ήδη μνημονεύσαμε τις τρεις πηγές από τις οποίες προέρχονται τα βάσανά μας: την υπεροχή της φύσης, την αδυναμία του σώματός μας, και τις ατέλειες των θεσμών που ρυθμίζουν τις αμοιβαίες σχέσεις των ανθρώπων στην οικογένεια, το Κράτος και την κοινωνία. Σε σχέση με τις δύο πρώτες, η κρίση μας δεν μπορεί να ταλαντεύεται περισσότερο· μας αναγκάζει να αναγνωρίσουμε αυτές τις πηγές πόνου και να παραδοθούμε στο αναπότρεπτο. Δεν θα κυριαρχήσουμε ποτέ ολότελα πάνω στη φύση, ο οργανισμός μας, κομμάτι κι ο ίδιος αυτής της φύσης, θα παραμείνει πάντα ένα πρόσκαιρο, ένα περιορισμένης προσαρμογής και απόδοσης μόρφωμα. Η επίγνωση αυτή δεν λειτουργεί παραλυτικά· τουναντίον, κατευθύνει τη δραστηριότητά μας. Δεν μπορούμε να εξαλείψουμε όλα τα βάσανά μας, αλλά μπορούμε να εξαλείψουμε πολλά από αυτά, ενώ κάποια άλλα να τα ανακουφίσουμε- η εμπειρία χιλιάδων χρόνων μάς το έχει αποδείξει. Διαφορετικά συμπεριφερόμαστε με την τρίτη πηγή, την κοινωνική πηγή του πόνου. Δεν θέλουμε να την παραδεχτούμε, δεν μπορούμε να αντιληφθούμε γιατί οι θεσμοί που οι ίδιοι δημιουργήσαμε δεν θα έπρεπε να μας προστατεύουν και να μας ωφελούν περισσότερο. Εξάλλου, όταν σκεφτόμαστε πόσο άσχημα έχει λειτουργήσει το ζήτημα της πρόληψης του πόνου, εγείρεται η υποψία ότι πίσω του μπορεί, επίσης, να κρύβεται ένα κομμάτι της ακατανίκητης φύσης, δηλαδή της δικής μας ψυχικής κατασκευής.

Καθώς ασχολούμαστε με τούτη την πιθανότητα, συναντάμε μια τόσο εκπληκτική άποψη, στην οποία θα θέλαμε να σταματήσουμε για λίγο. Σύμφωνα με αυτήν ένα μεγάλο μέρος ευθύνης για την αθλιότητά μας φέρει ο αποκαλούμενος πολιτισμός, που, αν τον αρνούμασταν και επιστρέφαμε στις πρωτόγονες σχέσεις, θα ήμασταν πιο ευτυχισμένοι. Τη λέω εκπληκτική, διότι – όπως και αν θέλουμε να ορίσουμε την έννοια πολιτισμός – όλα αυτά με τα οποία προσπαθούμε να προστατευτούμε από την απειλή που εκπέμπουν οι πηγές του πόνου ανήκουν στον ίδιο ακριβώς τον πολιτισμό.

Έχουμε εδώ έναν ακόμη παράγοντα απογοήτευσης. Τα τελευταία χρόνια οι άνθρωποι έκαναν εξαιρετικές προόδους στις φυσικές επιστήμες και στις τεχνικές τους εφαρμογές, η κυριαρχία τους επί της φύσεως εδραιώθηκε σε έναν αδιανόητο προηγουμένως βαθμό. Τα καθέκαστα αυτών των προόδων είναι κοινώς γνωστά, και περιττεύει να τα απαριθμήσουμε. Οι άνθρωποι περηφανεύονται γι’αυτά τα επιτεύγματα, και όχι αδίκως. Όμως φαίνεται πως έχουν αντιληφθεί ότι η νεοαποκτηθείσα εξουσία επί του χώρου και του χρόνου, η υποταγή των φυσικών δυνάμεων, εκπλήρωση χιλιόχρονων πόθων, δεν αυξάνει τον βαθμό ικανοποίησης της απόλαυσης που προσδοκούν από τη ζωή, δεν τους προσφέρει περισσότερο ευτυχισμένα συναισθήματα. Έτσι, από τη διαπίστωση αυτή καλό θα ήταν να αντλήσουμε απλώς και μόνο το συμπέρασμα ότι η εξουσία επί της φύσεως δεν είναι η μοναδική προϋπόθεση της η ανθρώπινης ευτυχίας, όπως ακριβώς δεν είναι ο μοναδικός σκοπός των πολιτισμικών επιδιώξεων, αλλά όχι και να συναγάγουμε από αυτήν ότι οι τεχνικές πρόοδοι δεν έχουν αξία για την οικονομία της ευτυχίας μας. Θα μπορούσε να αντιτείνει κανείς: δεν αποκομίζω ένα θετικό κέρδος απόλαυσης, δεν αυξάνεται το συναίσθημα της χαράς μου, όταν μπορώ να ακούσω όσο συχνά θέλω τη φωνή του παιδιού μου που ζει χιλιόμετρα μακριά μου, όταν μπορώ να μάθω από τον φίλο μου, αμέσως μετά την άφιξή του, ότι το μακρύ, κουραστικό ταξίδι του πήγε καλά; Δεν σημαίνει τίποτα ότι η ιατρική κατόρθωσε να μειώσει εντυπωσιακά τη θνησιμότητα των μικρών παιδιών, ότι ο κίνδυνος μόλυνσης για τις λεχώνες έχει υποχωρήσει τόσο σημαντικά, ώστε να επιμηκυνθεί για αρκετά χρόνια ο μέσος όρος ζωής των πολιτισμένων ανθρώπων; Και θα μπορούσαμε να απαριθμήσουμε μια μεγάλη σειρά ευεργετημάτων που οφείλουμε στην τόσο κακολογημένη εποχή των τεχνικών και επιστημονικών επιτευγμάτων. Όμως, αφήνουμε την φωνή της απαισιόδοξης κριτικής να ακουστεί και να μας προτρέψει ότι οι περισσότερες από τις απολαύσεις αυτές είναι κατά το πρότυπο εκείνης της «φτηνής απόλαυσης» που εγκωμιάζεται σε κάποιο ανέκδοτο. Η απόλαυση εκείνου, με άλλα λόγια, που βγάζει το πόδι του από το σκέπασμα μέσα στη χειμωνιάτικη νύχτα, για να το ξαναβάλει μέσα. Αν δεν υπήρχε τρένο για να μειώσει τις αποστάσεις, δεν θα υπήρχε και παιδί για να απομακρυνθεί από τον πατέρα του, και δεν θα χρειαζόταν τηλέφωνο για να ακούσει ο τελευταίος τη φωνή του. Αν δεν υπήρχαν πλοία να διασχίζουν τον ωκεανό, κανείς δεν θα έκανε ένα τέτοιο ταξίδι, και δεν θα χρειαζόταν τηλέγραφος για να ανακουφίσει την έγνοιά μου για το πώς έφτασε ο φίλος μου. Ποιο το όφελος από τον περιορισμό της παιδικής θνησιμότητας, όταν μας επιβάλλει έναν υπερβολικό περιορισμό των γεννήσεων, με αποτέλεσμα να μη μεγαλώνουμε στο σύνολο περισσότερα παιδιά από όσα κατά την εποχή πριν από την επικράτηση της υγιεινής, ενώ έχουμε δυσχεράνει τη σεξουαλική μας ζωή μέσα στο γάμο και έχουμε πιθανόν δουλέψει αντίθετα σε σχέση με την ευεργετική τάση της φυσικής επιλογής; Και, τέλος, τι να την κάνουμε τη μακροζωία, όταν ταλαιπωρούμαστε, όταν δεν έχουμε φίλους, όταν ο πόνος μάς φέρνει στο σημείο να καλοδεχόμαστε τον θάνατο σαν λύτρωση;

Φαίνεται βέβαιο ότι δεν νιώθουμε καλά μέσα στον σημερινό πολιτισμό μας, αλλά είναι πολύ δύσκολο να κρίνουμε αν και σε ποιον βαθμό οι άνθρωποι προηγούμενων εποχών αισθάνονταν ευτυχέστεροι και κατά πόσο συνέβαλλαν σ’ αυτό οι πολιτισμικές συνθήκες. Θα έχουμε πάντα την τάση να αντιλαμβανόμαστε την αθλιότητα αντικειμενικά, δηλαδή να μεταφερόμαστε με την ευαισθησία και τις απαιτήσεις μας σ’ εκείνες τις συνθήκες και, κατόπιν, να αναζητούμε τις αφορμές που θα βρίσκαμε σ’ αυτές για συναισθήματα ευτυχίας ή δυστυχίας. Τούτος ο τρόπος παρατήρησης, που φαίνεται αντικειμενικός, διότι παραβλέπει τις παραλλαγές της υποκειμενικής ευαισθησίας, είναι φυσικά, και ο πλέον υποκειμενικός που μπορεί να υπάρξει, εφόσον κάποιος τοποθετεί στη θέση όλων των άλλων άγνωστων ψυχικών ιδιοσυγκρασιών τη δική του. Όμως, η ευτυχία είναι κάτι τελείως υποκειμενικό. Τρομάζουμε ακόμη απέναντι σε ορισμένες καταστάσεις, όπως αυτή του αρχαίου σκλάβου της γαλέρας, του αγρότη κατά τον Τριακονταετή πόλεμο, του θύματος της Ιεράς Εξέτασης, του Εβραίου που περίμενε το πογκρόμ. Αλλά μας είναι αδύνατον να προσεγγίσουμε εσωτερικά αυτούς τους ανθρώπους, να μαντέψουμε τις μεταβολές που η αρχική απάθεια, η σταδιακή άμβλυνση, η αναστολή των προσδοκιών, οι τραχύτεροι ή λεπτότεροι τρόποι νάρκωσης της ευαισθησίας τους για συναισθήματα ευχαρίστησης ή δυσαρέσκειας έχουν επιφέρει. Σε περίπτωση ακραίας πιθανότητας πόνου ενεργοποιούνται και κάποιοι προστατευτικοί ψυχικοί μηχανισμοί. Μου φαίνεται άσκοπο να συνεχίσουμε παραπέρα τούτη την πλευρά του ζητήματος.

S. Freud, Η δυσφορία μέσα στον πολιτισμό

Τα τέσσερα χαρακτηριστικά του πραγματικού ηγέτη

Η ηγεσία είναι η αρχαιότερη των τεχνών και η νεότερη των επιστημών και, βεβαίως, αποτελεί ένα από τα πιο συζητημένα και αμφιλεγόμενα θέματα των τεχνικών της διοίκησης των επιχειρήσεων.

Οι περισσότερες περί την ηγεσία θεωρίες είναι αυτές των χαρακτηριστικών. Είναι θεωρίες που προσπάθησαν να ερμηνεύσουν την αποτελεσματική ηγεσία μέσω προσωπικών χαρακτηριστικών –λόγου χάρη μόρφωση, θέληση, αποφασιστικότητα, εντιμότητα, κλπ– σε μία σειρά ατέλειωτων επιθέτων. Υπέθεταν δηλαδή ότι, όποιος έχει κάποια από αυτά, θα είναι αποτελεσματικότερος.

Κάποια θεωρήθηκαν κληρονομικά και κάποια επίκτητα. Σύμφωνα με την θεωρία αυτή, η περίφημη ερώτηση «γεννιέσαι ή γίνεσαι;» απαντήθηκε: Γεννιέσαι και κάτι μπορεί να γίνει και στον δρόμο.
Πρόσφατη μελέτη συγκέντρωσε τα κοινά χαρακτηριστικά όλων των προηγούμενων μελετών στα εξής τέσσερα:

1) Εξυπνάδα –αλλά όχι πολύ πάνω από τον μέσον όρο(!),

2) Αυτοπεποίθηση –εμπιστοσύνη στις δυνάμεις,

3) Πρωτοβουλία –γρήγορη αντίληψη της ανάγκης για δράση,

4) «Ελικόπτερο» –να σηκώνεσαι από το έδαφος και να βλέπεις τα πράγματα σφαιρικά από ψηλά και όχι το δέντρο να σού κρύβει το δάσος, δηλαδή να μην ασχολείσαι με λεπτομέρειες.

Πίσω από την θεωρία των χαρακτηριστικών κρύβεται μία ελιτίστικη ιδεολογία κάποιων «προνομιούχων» οι οποίοι για κάποιο λόγο «δικαιούνται» να ασκούν εξουσία.

Ολόκληρα εκπαιδευτικά συστήματα στηρίχθηκαν στην θεωρία των χαρακτηριστικών –εσώκλειστοι μαθητές του Μεσοπολέμου στην Οξφόρδη, το Ήττον κλπ– πιστεύοντας ότι παράγουν την μελλοντική ηγεσία.

Κανείς σήμερα δεν πιστεύει ότι το ζήτημα είναι τόσο απλοϊκό.

Η ύπαρξη κάποιων από τα χαρακτηριστικά αυτά είναι ίσως «αναγκαία» αλλά όχι «ικανή» συνθήκη αποτελεσματικής ηγεσίας.

Τα 7 Θεμέλια Της Ενσυνειδητότητας και Μια Εξάσκηση Στη Θλίψη

Τα τελευταία χρόνια, γίνεται λόγος για την ενσυνειδητότητα (mindfulness) ως μια προσέγγιση αντιμετώπισης των ψυχολογικών μας δυσκολιών. Πολλές σύγχρονες ψυχοθεραπείες έχουν την ενσυνειδητότητα ως μια από τις βασικές αρχές τους. Ένας ορισμός της είναι:
«Η προσοχή στην παρούσα στιγμή, με μόνο στόχο αυτή την προσοχή και χωρίς την άσκηση κριτικής».

Παρακάτω αναφέρονται, τα 7 βασικά θεμέλια της πρακτικής της ενσυνειδητότητας όπως περιγράφονται από τον Jon Kabat- Zinn, έναν από τους βασικούς δασκάλους της ενσυνειδητότητας στην Δύση και καθηγητή του πανεπιστημίου Μασαχουσέτης.

Ως παράδειγμα αναφερόμαστε στο συναίσθημα της θλίψης. Η ενσυνειδητότητα μπορεί βέβαια να εξασκηθεί σε οποιαδήποτε ανθρώπινη εμπειρία, ξεκινώντας από την αναπνοή μας, το φαγητό, το περπάτημα, τις σκέψεις μας, τα συναισθήματα μας, τις αισθήσεις του σώματος μας και οτιδήποτε άλλο βιώνουμε.

Δεν επικρίνω
Γίνομαι παρατηρητής της εμπειρίας μου. Έχω επίγνωση της τάσης μου να κατηγοριοποιώ, να επικρίνω, να σχολιάζω και να αξιολογώ την εμπειρία μου, να την ονομάζω «αρνητική» ή θετική». Συνειδητά σταματώ να εμπλέκομαι στην παγίδα της επίκρισης και παρακολουθώ αυτό που μου συμβαίνει καθώς ξεδιπλώνεται, χωρίς προσδοκίες ή επικρίσεις.
« Νιώθω στεναχώρια…είναι ένα βάρος στο στήθος μου κι ένα κάψιμο στα μάτια μου. Το σώμα μου δύσκολο να σηκωθεί. Δε θα με κρίνω που αισθάνομαι έτσι και δεν θα προσπαθήσω να νικήσω το συναίσθημα, να το πετάξω ως άχρηστο κι ενοχλητικό.»

Υπομένω
Προσφέρω στην εμπειρία μου χρόνο και χώρο για να ξεδιπλωθεί…δεν την απαγορεύω, δεν της ζητώ να βιαστεί.
« Αυτή η στεναχώρια είναι δυσβάσταχτη. Πάντα ήμουν ανυπόμονη να διώξω τα δυσάρεστα συναισθήματα γρήγορα…να τα ξεχάσω μέσα από ασχολίες, να πιεστώ για να τα καταφέρω και να επανέλθω σύντομα…τώρα θα κάνω κάτι διαφορετικό. Θα εξασκήσω την υπομονή. Η στεναχώρια μου είναι ένας ενοχλητικός επισκέπτης…αντί να θυμώσω μαζί του, θα δοκιμάσω να τον αφήσω για να δω πως θα συμπεριφερθεί…θα είμαι υπομονετική μαζί του»

Εξασκώ το μυαλό του αρχάριου
Σα να συναντώ την εμπειρία μου για πρώτη φορά, την αφήνω να μου δείξει τον εαυτό της. Την κοιτώ με περιέργεια σα να μου μη μου έχει ξανασυμβεί. Προσπαθώ να γνωριστώ μαζί της.
«Ποια είσαι; Μοιάζεις τόσο απόλυτη. Το ξέρω πως σε ονομάζουμε «θλίψη» αλλά τι πραγματικά είσαι; Θέλεις να μου φέρεις κάποιο μήνυμα;»

Εμπιστεύομαι
Έρχομαι κοντά με την εμπειρία μου, αποκτώ οικειότητα, κατανόηση και εμπιστοσύνη. Εμπιστεύομαι τη σοφία-όχι πάντα προφανή-της εμπειρίας μου.
«Όπως εμπιστεύομαι πως το σώμα μου είναι τέλεια φτιαγμένο για να με κρατά στη ζωή, όπως εμπιστεύομαι τη ροή της αναπνοής μου και ξέρω ότι θα συνεχίζει χωρίς να χρειάζεται να κάνω κάτι γι’ αυτή, έτσι εμπιστεύομαι και τη ροή των συναισθημάτων μου και την ενδότερη σοφία του εαυτού μου».

Εγκαταλείπω την πάλη
Κάνω κάτι ασυνήθιστο: Αφήνω την εμπειρία μου να υπάρχει χωρίς να χρειάζεται να κάνω κάτι γι’ αυτή, να την παλέψω, να την νικήσω, να την εξαφανίσω. Σταματώ την πάλη παρόλο που ίσως ακούγεται ενάντια στην κοινή λογική.
«Πάντα προσπαθώ να δραπετεύσω από τα δύσκολα συναισθήματα μου. Κυνηγώ μια καλύτερη στιγμή στο μέλλον ή αποφεύγω το παρελθόν. Σταματώ να παλεύω-αυτή η στιγμή είναι αρκετή ακόμα κι αν είναι δύσκολη. Η πάλη με κάνει να πονώ περισσότερο-απελευθερώνομαι επιτρέποντας στον εαυτό μου να υπάρχει μαζί με αυτό το δυσάρεστο συναίσθημα.»

Αποδέχομαι
Αποδέχομαι και είμαι πρόθυμη να δω τα πράγματα όπως είναι. Είμαι πρόθυμη να τους δώσω το χώρο τους αντί να τα αρνούμαι ή να τα φοβάμαι.
«Αποδέχομαι δε σημαίνει παραιτούμαι. Σημαίνει δίνω στη στεναχώρια μου το χώρο της. Την εντοπίζω πάνω στο σώμα μου και αναπνέω μέσα από αυτή δίνοντας της λίγο χώρο. Την κρατώ απαλά, επιτρέποντας της να περάσει από μέσα μου χωρίς να αντιστέκομαι αλλά και χωρίς να παρασύρομαι από εκείνη».

Αφήνομαι, απαγκιστρώνομαι
Η ανάγκη μου για έλεγχο με αγκιστρώνει σε πράγματα που ουσιαστικά δεν ελέγχονται-σε σκέψεις και συναισθήματα που είναι ευχάριστα ή δυσάρεστα. Προσπαθώ να εξαλείψω το δυσάρεστο και να παρατείνω το ευχάριστο. Αντιστέκομαι, εχθρεύομαι αυτό που μου συμβαίνει όταν είναι δυσάρεστο και προσκολλώμαι στο ευχάριστο.
«Αυτή τη στιγμή δεν απορρίπτω τίποτα, δεν απορρίπτω τη λύπη μου. Απαγκιστρώνομαι από την επιθυμία να την εξαλείψω, από την επιθυμία να ήταν τα πράγματα διαφορετικά. Αφήνω τις προσδοκίες μου να χαθούν μέσα στη ροή της εμπειρίας μου.»

Αγαπώντας Χωρίς Να Χάνεις Τον Εαυτό Σου

Συμβαίνει μερικές φορές μια ερωτική σχέση να μας καταναλώνει και να μας στραγγίζει από τα εσωτερικά μας αποθέματα τόσο πολύ ώστε να χάνουμε την αίσθηση του ποιοι είμαστε, ποιες είναι οι ανάγκες μας, ποιες οι πραγματικές μας επιθυμίες.

Ίσως αυτό το εσωτερικό στράγγισμα να είναι αποτέλεσμα πολλαπλών υποχωρήσεων καθώς και της δυσκολίας μας ν ’απαγκιστρωθούμε από αυτή τη σχέση, παρόλο που ξέρουμε ότι μας βουλιάζει αντί να μας βοηθά να νιώσουμε πλήρεις σαν άνθρωποι.

Γιατί λοιπόν ενώ ξέρουμε πώς διακυβεύεται η προσωπική μας ταυτότητα και αξία, συνεχίζουμε να επιμένουμε;

Συχνά, αυτή η φαινομενικά ανεξήγητη επιμονή έχει να κάνει με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την αγάπη, τον τρόπο που μάθαμε να σχετιζόμαστε με τους άλλους καθώς και τις πεποιθήσεις που σχηματίσαμε μέσα μας για το τι σημαίνει έρωτας, σχέση, γάμος.

Εάν μεγαλώσαμε σε μια οικογένεια όπου οι εκδηλώσεις στοργής και αγάπης ήταν σπάνιες, όπου δηλαδή υπήρχε κάποια συναισθηματική αποστέρηση, είναι πιθανό να αισθανόμαστε ανασφαλείς όσον αφορά την αγάπη και την στοργή των άλλων. Από άποψη συμπεριφοράς, εάν κάποιος έχει μεγαλώσει σ’ ένα τέτοιο περιβάλλον, μπορεί να παρουσιάζεται ως μη εκφραστικός ή μη συναισθηματικός στις σχέσεις του. Η θα μπορούσε, αναπληρώνοντας για την συναισθηματική αποστέρηση που βίωσε να γίνει πολύ στοργικός, ν’ αναζητά έντονα την επιβεβαίωση ή να αισθάνεται δυσφορία όταν η αγάπη των άλλων δεν είναι έκδηλη.

Επίσης, ο τρόπος που σχετιζόμαστε μ’ έναν σύντροφο, μιμείται συχνά το πώς οι γονείς μας σχετίζονταν μεταξύ τους και το τι μάθαμε από αυτούς ότι είναι γάμος/σχέση/οικογένεια καθώς και τον που ρόλο που είχαμε εμείς μέσα στην οικογένεια μας.

Ήμασταν εκείνοι που χρειάστηκε για οποιονδήποτε λόγο ν’ αναλάβουμε ρόλο γονέα;
Νιώσαμε ότι οι γονείς μας, μας έδιναν λιγότερη θετική προσοχή απ’ ότι στ’ αδέρφια μας;
Μάθαμε ότι πρέπει να θυσιάζουμε τις ανάγκες μας για το καλό της οικογένειας;

Μη βοηθητικές πεποιθήσεις για την αγάπη και τις σχέσεις
Ο τρόπος που μάθαμε την αγάπη, η κουλτούρα μας, καθώς και οι υπόλοιπες εμπειρίες της ζωής, μας οδήγησε στο να χτίσουμε τις πιο βαθιές μας πεποιθήσεις γι’ αυτή. Ίσως να πιστεύουμε πως
• Είναι αδύνατον να εμπιστευτείς κάποιον απόλυτα
• Όποιος αγαπά, θα πρέπει να θυσιάζεται
• Η πραγματική αγάπη είναι δύσκολη: όποιος αγαπάει πληγώνει
• Είναι προτιμότερο να είσαι σε μια κακή σχέση( η αγάπη είναι δύσκολη άλλωστε) παρά να είσαι μόνος
• Μέχρι μια ηλικία πρέπει να έχεις αποκατασταθεί, αλλιώς απέτυχες
• Δεν είμαι όμορφος/η, δεν έχω ωραίο σώμα , άρα είναι δύσκολο να μ’ ερωτευτούν
• Όταν μου λένε ότι με αγαπούν, δεν το εννοούν

Εάν διατηρούμε μη βοηθητικές πεποιθήσεις όπως ότι είναι προτιμότερο να είσαι σε μια κακή σχέση παρά να είσαι μόνος, ή ότι δεν θα μπορέσουμε να βρούμε κάποιον άλλο άνθρωπο να μας αγαπά ή ότι αγάπη σημαίνει δόσιμο και θυσίες και υπομονή χωρίς τέλος , είναι πιθανό να παραμένουμε σε μία σχέση που μας εξαντλεί και μας κάνει να χάνουμε την αίσθηση του ποιοι είμαστε.

Μένουμε στη σχέση επειδή δεν μάθαμε πώς να ακούμε τις δικές μας ανάγκες και ν’ αγαπάμε τον εαυτό μας, να του προσφέρουμε και να τον φροντίζουμε. Εάν νιώθουμε αγάπη για τον εαυτό μας και κάποιος άλλος μας αγαπήσει, βιώνουμε την εμπειρία αυτή σαν κάτι το απόλυτο φυσικό. Εάν δεν μάθαμε να προσφέρουμε και ν’ αγαπάμε τον εαυτό μας, είμαστε δύσπιστοι απέναντι στην αγάπη που μας δίνεται και αναρωτιόμαστε κατά πόσο είναι αληθινό αυτό που συμβαίνει.

Την επόμενη φορά που αρχίζεις να αισθάνεσαι πώς «χάνεσαι» σε μία σχέση, αναρωτήσου:
Τι χρειάζομαι να νιώσω μέσα σε αυτή τη σχέση; Ποιες είναι οι ανάγκες μου;
Τι χρειάζεται ο άλλος;
Έχουμε ένα κοινό νόημα που μας ενώνει;
Αισθάνομαι πως αγαπιέμαι; Αγαπώ; Πως εκφράζουμε την αγάπη;
Επιτρέπω στον σύντροφο μου να μου δίνει; Αισθάνομαι άξιος/άξια να λάβω;
Μου προσφέρεται αυτό που έχω ανάγκη;

Εάν η σχέση δε λειτουργεί, ποιες μη βοηθητικές πεποιθήσεις μπορεί να με κρατούν σε αυτή;
Τι θα πρέπει ν’ αλλάξει για να βρώ την εσωτερική μου ισορροπία; Είναι εφικτό να γίνει μέσα στη σχέση;

Παραιτήσου από το παίξιμο ρόλων

Το να κάνεις οτιδήποτε που απαιτείται από σένα σε κάθε κατάσταση χωρίς να γίνεται ρόλος με τον οποίο ταυτίζεσαι είναι ένα ουσιαστικό μάθημα στην τέχνη της ζωής που ο καθένας μας είναι εδώ για να μάθει.

 Γίνεσαι εξαιρετικά ισχυρός σε ότι κάνεις αν η πράξη εκτελείται για την ίδια την πράξη αντί να χρησιμοποιείται ως μέσο για να προστατέψεις, να εξυψώσεις την ταυτότητα του ρόλου σου ή να συμμορφωθείς μ' αυτήν.

Κάθε ρόλος είναι μια πλασματική αίσθηση εαυτού και μέσα απ' αυτόν όλα προσωποποιούνται κι έτσι διαφθείρονται και διαστρεβλώνονται από το νοογενές "μικρό εγώ" και όποιο ρόλο τυχαίνει να παίζει.

Σ' έναν κόσμο προσωπικοτήτων που παίζουν ρόλους, οι ελάχιστοι άνθρωποι που δεν προβάλλουν μια νοογενή εικόνα, αλλά λειτουργούν από το βαθύτερο πυρήνα της Ύπαρξής τους, εκείνοι που δεν επιχειρούν να φανούν σαν κάτι περισσότερο από αυτό που είναι, αλλά είναι απλώς ο εαυτός τους, ξεχωρίζουν ως αξιοσημείωτοι και είναι οι μόνοι που φέρνουν αληθινά κάποια αλλαγή στον κόσμο.

ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΚΟΜΙΣΤΕΣ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΤΗΤΑΣ.

Ό, τι κάνουν αποκτά δύναμη επειδή είναι ευθυγραμμισμένο με το σκοπό του όλου.....Η παρουσία τους και μόνο, -απλή, φυσική, ανεπιτήδευτη- έχει μεταμορφωτική επίδραση σ΄ όποιον έρχεται σε επαφή μαζί τους.

Όταν δεν παίζεις ρόλους, σημαίνει ότι δεν υπάρχει εαυτός (εγώ) σ΄αυτό που κάνεις. Δεν υπάρχει δευτερεύων σκοπός: προστασία ή ισχυροποίηση του εαυτού σου.

Ως αποτέλεσμα, οι πράξεις σου έχουν πολύ μεγαλύτερη δύναμη. Είσαι ολοκληρωτικά εστιασμένος στην κατάσταση. Γίνεσαι ένα μ΄αυτήν. Δεν προσπαθείς να είσαι συγκεκριμένα κάποιος. Είσαι ισχυρότατος, αποτελεσματικότατος όταν είσαι ολότελα ο εαυτός σου. Αλλά μην προσπαθείς να είσαι ο εαυτός σου.

Αυτό είναι ένας άλλος ρόλος. Ονομάζεται "φυσικός, αυθόρμητος εαυτός μου". Μόλις αρχίζεις να προσπαθείς να είσαι τούτο ή εκείνο, παίζεις ένα ρόλο. "Να είσαι ο εαυτός σου" είναι μια καλή συμβουλή, αλλά μπορεί επίσης και να είναι παραπλανητική. Θα μπει ο νους στη μέση και θα πει: "Για να δούμε, πώς μπορώ να είμαι ο εαυτός μου;" Έπειτα ο νους θα αναπτύξει θα αναπτύξει κάποιο είδος στρατηγικής: "Πώς να είμαι ο εαυτός μου". Άλλος ένας ρόλος.

Το "Πώς μπορώ να είμαι ο εαυτός μου;" είναι στην πραγματικότητα μια λανθασμένη ερώτηση. Υποδηλώνει ότι πρέπει να κάνεις κάτι για να είσαι ο εαυτός σου. Όμως το "πώς" δεν έχει θέση εδώ, επειδή είσαι ήδη ο εαυτός σου. Πάψε απλώς να προσθέτεις αποσκευές στο ποιός είσαι ήδη. "Μα δεν ξέρω ποιός είμαι. Δεν ξέρω τι σημαίνει να είμαι ο εαυτός μου". Αν μπορείς να νιώθεις απόλυτα άνετα με το να μην ξέρεις ποιός είσαι, τότε αυτό που απομένει είναι αυτός που είσαι -η Ύπαρξη πίσω από το ανθρώπινο, ένα πεδίο καθαρής δυνατότητας μάλλον, παρά κάτι που είναι ήδη προσδιορισμένο.

Παραιτήσου από το να αυτοπροσδιορίζεσαι -ή να προσδιορίζεις τον εαυτό σου στους άλλους. Δε θα πεθάνεις.

Θα ζωντανέψεις. Και μη νοιάζεσαι για το πώς σε προσδιορίζουν οι άλλοι. Όταν σε προσδιορίζουν, περιορίζουν τον εαυτό τους, επομένως είναι δικό τους πρόβλημα. Όποτε συναλλάσσεσαι με ανθρώπους, μην είσαι εκεί ως λειτουργία ή ρόλος, αλλά ως πεδίο συνειδητής Παρουσίας.

Γιατί παίζει ρόλους το Εγώ; Εξαιτίας μιας ανεξέταστης παραδοχής, ενός θεμελιώδους λάθους, μιας ασυνείδητης σκέψης. Αυτή η σκέψη είναι: Δεν είμαι αρκετός.

Ακολουθούν άλλες ασυνείδητες σκέψεις:
-Χρειάζεται να παίζω ένα ρόλο προκειμένου να εξασφαλίσω ό,τι χρειάζεται για να είμαι πλήρως ο εαυτός μου.
-Χρειάζεται να αποκτήσω περισσότερα έτσι ώστε να μπορώ να είμαι κάτι περισσότερο.

Όμως δεν μπορείς να είσαι περισσότερος απ' ότι είσαι, επειδή κάτω από τη σωματική και ψυχολογική μορφή σου είσαι ένα με την ίδια τη Ζωή, ένα με την Ύπαρξη.

Να μάθετε να χαμογελάτε στον εαυτό σας όταν εκδηλώνεται η επίθεση

...Όσο πιο άγρια είναι η επίθεση του ανταγωνιστή, όσο πιο βαριά η βρισιά του, τόσο μεγαλύτερη είναι η ευκαιρία για να προχωρήσουμε πιο πέρα. "Να μάθετε να χαμογελάτε στον εαυτό σας όταν εκδηλώνεται η επίθεση, η προσβολή με όλη της τη μανία....Πρέπει να παλεύουμε εξωτερικά ενάντια στον Ανταγωνιστή, ενώ εσωτερικά να τον συγχωρούμε. Η συγχώρεση μπορεί να συντελεστεί μόνο μέσα σου. 'Εξω από τον εαυτό σου να...παίζεις τον άψογο ρόλο της πιο μανιασμένης μάχης...αλλά χωρίς να το πιστεύεις!".....

"Αγάπα τον εχθρό σου είναι μια ανώτερη ιδέα που μπορεί να κατανοηθεί και να εφαρμοστεί μόνο από έναν ολοκληρωμένο άνθρωπο. Μόνο όποιος θα έχει ξεριζώσει από τον εαυτό του την αντιπαλότητα και τη διχόνοια δεν θα χρειάζεται τον Ανταγωνιστή. Εάν κάποιος έχει μια δυαδική λογική, εάν ακόμα βλέπει και σκέφτεται μέσα από τα αντίθετα, τότε η θεραπεία θα παρουσιαστεί με τη θηριώδη μάσκα του Ανταγωνιστή..."

..."Ένας ηγέτης γνωρίζει ότι, όσο φοβερός κι αν φαίνεται ο ανταγωνιστής, η πάλη είναι πάντα ισότιμη κι οι δυσκολίες είναι μόνο επιφανειακές. Πίσω από τη μάσκα του ανταγωνιστή, πίσω από τη φαινομενική του βαναυσότητα, κρύβεται η είσοδος στα ανώτερα επίπεδα υπευθυνότητας"....

...Συνεχώς συναντάμε εμπόδια και εσωτερικές φωνές που μας αποτρέπουν να προχωρήσουμε, φυσικούς ή ψυχικούς ανταγωνισμούς που δοκιμάζουν τη δύναμη της θέλησής μας, την καθαρότητα της πρόθεσής μας, την προετοιμασία μας, την αποφασιστικότητά μας.
"Το ακατόρθωτο ανοίγει πάντα τις πόρτες στο επόμενο κατόρθωμα"

...Αντλούσα τη διδασκαλία μιας πολεμικής τέχνης, ικανής να μεταμορφώσει δε προωθητική δύναμη οποιαδήποτε επίθεση και οτιδήποτε φαίνεται να μας αντιτίθεται στη ζωή. Εχθροί και εμπόδια εμφανίζονταν, τώρα, κάτω από ένα διαφορετικό πρίσμα.

"Άνθρωπος ή συμβάν, ο Ανταγωνιστής έχει την άχαρη αποστολή να αποκαλύψει κάθε κενό, κάθε έλλειψη προετοιμασίας σου, τις ανεπάρκειες, τα λάθη, τα όρια που έχεις θέσει εσύ ο ίδιος."

..."Προσωρινά, μάθε να θεωρείς τον Ανταγωνιστή ως τον καλύτερο σύμμαχό σου...και να εύχεσαι να είναι ολοένα και πιο απάνθρωπος και σκληρός. Όσο πιο υψηλός είναι ο βαθμός υπευθυνότητάς μας, τόσο πιο ανελέητη θα είναι η επίθεση του Ανταγωνιστή. Αυτή η οπτική, με τον καιρό, θα αναποδογυρίσει τη ζωή σου και θα δημιουργήσει τον κόσμο που πάντα ήθελες"

"Αυτό που φαινομενικά σου αντιτίθεται και εναντιώνεται είναι μονάχα ένας αισθητήρας, ένα φωτεινό βέλος που δείχνει την πραγματική αιτία της κάθε συμφοράς σου και όλων των προβλημάτων σου. Ο Ανταγωνιστής είσαι εσύ! Εάν μπορούσες να πλησιάσεις αυτή την επίγνωση, το "παιχνίδι" θα αποκαλύπτονταν και θα εξαφανίζονταν. Ο Ανταγωνιστής θα έχανε την αξιοπιστία του, τη φαινομενική κακία του, τη δύναμή του.
Ο ανταγωνιστής στην πραγματικότητα είναι ένα σημάδι που δείχνει όλα αυτά που θα έπρεπε να αλλάξεις στον εαυτό σου, όλα αυτά που δεν μπορείς να δεις, να αγγίξεις, να νιώσεις μέσα σου..."

Όμως "ο άνθρωπος έτσι όπως είναι δεν μπορεί να ξεφύγει από το νόμο που κυριαρχεί στον κόσμο των αντιθέτων, όπου όλα συμβαίνουν και δημιουργούνται μέσα από τη σύγκρουση, το παιχνίδι των αντιθέσεων"

"Ο άνθρωπος λησμονεί ότι είναι ο δημιουργός της πραγματικότητάς του και αυτό είναι που καθιστά αναγκαία, συμβιωτική, τη δράση του Ανταγωνιστή στη ζωή του......"

"Αναποδογύρισε την οπτική σου! Επίβαλε στον εαυτό σου την ελευθερία!".....

"Μεταφέρσου στον άνθρωπο που ονειρεύεται, που δημιουργεί, που αγαπάει!..."

Η ασφάλεια, που η σκέψη έχει δημιουργήσει, δεν είναι καθόλου ασφάλεια. Αυτό είναι μια απόλυτη αλήθεια

Μπορεί να υπάρξει απόλυτη ελευθερία από τον ψυχολογικό φόβο;

Αν πρόκειται κανείς να απελευθερωθεί από το φόβο», «πρέπει να απελευθερωθεί από το χρόνο. Αν δεν υπήρχε χρόνος, κανείς δε θα είχε φόβο. Αναρωτιέμαι αν το βλέπετε αυτό. Αν δεν υπήρχε αύριο, αν υπήρχε μόνο το τώρα, ο φόβος, σαν κίνηση της σκέψης, θα έπαιρνε τέλος.

Ο φόβος γεννιέται από την επιθυμία της ασφάλειας. Αν υπάρχει απόλυτη ψυχολογική ασφάλεια, δεν υπάρχει φόβος, δεν μπορεί όμως ποτέ να υπάρξει ψυχολογική ασφάλεια «αν κανείς πάντοτε κάτι θέλει, επιθυμεί, αναζητά, προσπαθεί να γίνει.

… Η σκέψη προσπαθεί πάντοτε να βρει ένα μέρος όπου θα μπορεί να εγκατασταθεί, να εγκατασταθεί με την έννοια του να κρατηθεί. Αυτό που δημιουργεί η σκέψη -που είναι κατακερματισμένη- είναι πλήρης ανασφάλεια. Επομένως υπάρχει πλήρης ασφάλεια, όταν κανείς δεν είναι τίποτα – που σημαίνει να μην είναι κάτι που η σκέψη έχει δημιουργήσει. Το να είναι κανείς απολύτως τίποτα σημαίνει μια πλήρη αντίφαση με όλα όσα έχετε μάθει… Ξέρετε τι σημαίνει να είστε τίποτα; Καμιά φιλοδοξία -πράγμα που δε σημαίνει πως θα φυτοζωείτε- καμιά επιθετικότητα, καμιά αντίσταση, κανένας φραγμός που χτίζεται από το πλήγωμα… Η ασφάλεια, που η σκέψη έχει δημιουργήσει, δεν είναι καθόλου ασφάλεια. Αυτό είναι μια απόλυτη αλήθεια.

Μπορείς να αντλήσεις από τους σοφούς ό, τι ανώτερο θα επιθυμούσες

Εκείνο πάντως που μπορούμε σίγουρα να πούμε είναι ότι μόνο όσοι θέλουν να έχουν τον Ζήνωνα και τον Πυθαγόρα και τον Δημόκριτο και όλους τους άλλους σοφούς δασκάλους των ελευθέριων σπουδών, αλλά και τον Αριστοτέλη και τον Θεόφραστο, στενότατους φίλους τους καθημερινά, μόνο αυτοί είναι αφοσιωμένοι στα πραγματικά καθήκοντα της ζωής. Κανένας από τους παραπάνω σοφούς δεν θα απουσιάσει, κανένας τους δεν θα κάνει το λάθος να αφήσει τον επισκέπτη του να φύγει λιγότερο ευτυχισμένος και λιγότερο στραμμένος προς τον εσώτερο εαυτό του απ` όσο ήταν όταν ήρθε, κανένας τους δεν θα επιτρέψει σ` αυτόν να φύγει από το σπίτι του με άδεια χέρια. Όλοι επιτύχουν να επικοινωνήσουν μαζί τους, είτε νύχτα είναι είτε μέρα.

Κανένας από τους σοφούς αυτούς δεν πρόκειται να σε αναγκάσει να πεθάνεις, όλοι όμως θα σε διδάξουν πώς να πεθαίνεις. Κανένας τους δεν θα σπαταλήσει τα χρόνια της ζωής σου, ο καθένας τους όμως θα πλουτίσει τα χρόνια σου με τα δικά του χρόνια. Κανενός η συζήτηση δεν θα σου προκαλέσει κίνδυνο, κανενός η φιλία δεν θα είναι θανάσιμη για σένα, κανενός το πλησίασμα δεν θα σου αφαιρέσει χρήματα. Θα πάρεις από αυτούς ό, τι προτιμάς εσύ ’και δεν θα είναι δικό τους το λάθος αν δεν αντλήσεις από εκείνους ό, τι ανώτερο θα επιθυμούσες. Ποια ευτυχία και πόσο όμορφα γεράματα θα περιμένουν όποιον προσκολλήθηκε στη δική τους πελατεία! Θα έχει φίλους, από τους οποίους θα μπορεί να παίρνει τη γνώμη τους για θέματα μεγάλα και μικρά` φίλους που θα μπορεί να συμβουλεύεται καθημερινά για τον εαυτό του’ φίλους από τους οποίους θα μπορεί να ακούει την αλήθεια δίχως να προσβάλλεται, τον έπαινο χωρίς πρόθεση κολακείας – φίλους που θα του δώσουν τη δυνατότητα να διαμορφώσει τον εαυτό του κατ` εικόνα και ομοίωσή τους.

Συνηθίζουμε να λέμε ότι δεν ευθυνόμαστε για τους γονείς που μας έτυχαν, ότι αυτοί δόθηκαν στους ανθρώπους τυχαία` θα μπορούσαμε όμως να γίνουμε παιδιά εκείνων που θα επιλέξουμε. Υπάρχουν οικογένειες υπέροχων πνευμάτων` διάλεξε εσύ εκείνη που θα ήθελες να σε υιοθετήσει. Δεν θα κληρονομήσεις μόνο το όνομά της, αλλά και την περιουσία της, που δεν θα απαιτηθεί να την περιφρουρήσεις με τρόπο βρόμικο και επαίσχυντο: όσο πιο πολλά είναι τα πρόσωπα με τα οποία θα τη μοιράζεσαι, τόσο πιο μεγάλη θα γίνει. Αυτοί θα σου ανοίξουν το δρόμο της αθανασίας` αυτοί θα σε σηκώσουν σε ένα ύψος, από το οποίο κανείς ποτέ δεν έχει πέσει. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να επιμηκύνεις τη θνητή σου ιδιότητα και να τη μετατρέψεις σε αθανασία. Τιμές, μνημεία, καθετί που η φιλοδοξία διέταξε με ψηφίσματα ή κατασκεύασε με έργα σύντομα καταρρέουν σε ερείπια` δεν υπάρχει τίποτα που η μακρά ροή του χρόνου να μην το σωριάζει στο έδαφος και να μην το εξαφανίζει. Τα έργα όμως που η φιλοσοφία έχει καθαγιάσει είναι αδύνατον να υποστούν ζημιά` κανένας χρόνος δεν θα τα καταστρέψει, κανένας δεν θα μειώσει τη σημασία τους` η γενιά που έρχεται και όλες όσες θα ακολουθήσουν θα κορυφώσουν το σεβασμό μας γι’ αυτά, μια και ο φθόνος προσβάλλει μόνο τα κοντινά, ενώ νιώθουμε πιο ελεύθεροι να θαυμάζουμε όσα βρίσκονται σε απόσταση. Είναι ευνόητο λοιπόν ότι η ζωή του φιλοσόφου έχει μπροστά της ευρύτατο χρονικό πεδίο, χωρίς να περιορίζεται από τα στενά περιθώρια που δεσμεύουν όλους τους άλλους ανθρώπους. Μόνο αυτός είναι ελεύθερος από τους περιορισμούς της ανθρώπινης φύσης` όλοι οι αιώνες τον υπηρετούν σαν να ήταν θεός.

Περί της συντομίας της ζωής ΣΕΝΕΚΑΣ