Παράξενο Παραμύθι

Μια φορά κι έναν καιρό, σε μια παράξενη πόλη, πρωτεύουσα ενός παράξενου βασιλείου ζούσαν κάτι παράξενοι άνθρωποι για τους οποίους η λέξη παραξενιά ήταν συνώνυμη με την δικιά μας καθημερινότητα. Κάθε παράξενο γι’ αυτούς ήταν τόσο φυσικό όπως είναι για παράδειγμα σε μας παράξενο κάθε μη-φυσιολογικό.

Η νύχτα σε αυτό το βασίλειο φωτίζονταν από δεκάδες ήλιους, ενώ την μέρα ένα ασημένιο φεγγάρι γέμιζε με σκιές τους δρόμους της πόλης. Ο ουρανός είχε χρώμα κόκκινο κι έβρεχε μόνο όταν τα μαύρα σύννεφα κρυβόταν πίσω από τα βουνά. Το χιόνι ήταν μαύρο, τα φυτά και τα δέντρα περπατούσαν στους δρόμους, τα ζώα μιλούσαν με ανθρώπινη λαλιά, κι οι άνθρωποι, αχ αυτοί οι άνθρωποι είχαν την μεγαλύτερη παραξενιά που μπορεί να φανταστεί ανθρώπου νους: Δεν είχαν ανάγκες. Καμία ανάγκη. Κανείς τους δεν πεινούσε ποτέ, δεν διψούσε, δεν κρύωνε, δεν ένοιωθε, πόνο, φόβο, στέρηση, άρνηση, νοσταλγία, μοναξιά. Τουλάχιστον έτσι νόμισα, αυτή ήταν η πρώτη εντύπωση που αποκόμισα, όταν πριν από χρόνια βρέθηκα τυχαία στο βασίλειο αυτό και παρασυρόμενος από την άκρατη περιέργεια της νιότης μου, πέρασα ένα χάλκινο απόβραδο την τεράστια μεταλλική πύλη για να βρεθώ πίσω απ τα τείχη της παράξενης αυτής πόλης.

Ήταν Καλοκαίρι και χιόνιζε, κι εγώ περπατούσα στους μαύρους της δρόμους χωρίς κανείς να μου δίνει σημασία. Ξενοδοχεία δεν υπήρχαν (κι ο ύπνος ανάγκη δεν είναι;) φαγάδικα δεν υπήρχαν, βρύσες για να ξεδιψάνε τα άλογα ούτε λόγος, κι οι άνθρωποι στους δρόμους και στις δουλειές τους να μοιάζουν απλοί κι ευτυχισμένοι, κανείς τους να μην κρυώνει –και πώς να μην είναι ευτυχισμένος χωρίς τις ανάγκες του ο άνθρωπος σκέφτηκα (έτσι νόμιζα τότε.)

Ήμουν τόσο κουρασμένος όμως κι ήθελα κάπου να πάω, κάτι να βρω για να πλαγιάσω, ένα καταφύγιο να προστατευτώ από το κρύο και την παγωνιά. Ξαφνικά, και πίσω απ τις μαύρες νιφάδες του χιονιού, είδα ένα δέντρο από μακριά να με πλησιάζει. Ήταν ένα δέντρο θεόρατο, λυγερό και πυκνόφυλλο. Το παρακάλεσα να μείνει κοντά μου για να ξαπλώσω στις ρίζες του να ξαποστάσω. Υπάκουσε. Έγειρε πάνω μου το υγρό φύλλωμά του και μ” αγκάλιασε σαν χάδι.

Πόσες ώρες κοιμήθηκα… Δεν μπορώ να το πω με σιγουριά. Μπορεί μια στιγμή, ένα λεπτό, μπορεί ώρες, ώρες ατέλειωτες. Αυτό που κάποτε με ξύπνησε ήταν ο ήχος μιας λανθάνουσας συγχορδίας και μια βαθιά, αισθαντική φωνή που ακροβατούσε αντιστικτικά πάνω σε μια μελωδία νέα και παλιά, όπως νέο και παλιό είναι κάθε παιδικό όνειρο όταν το βλέπουμε πια ξανά στην αβάσταχτη ωριμότητά μας. Άνοιξα τρομαγμένος τα μάτια μου, κι αυτό που αντίκρισα ήταν η μορφή ενός γκρίζου γάτου να κρατά μια ξύλινη κιθάρα στην τριχωτή αγκαλιά του. Και να τραγουδάει. Κι ήταν ένα τραγούδι νοσταλγικό. Τρυφερό. Αβάσταχτο. Ένα τραγούδι που μιλούσε όπως κάθε τραγούδι: Για τον έρωτα. Σκέφτηκα ότι εδώ κάτι δεν πάει καλά. «Γάτε» του λέω «…κι ο έρωτας ανάγκη δεν είναι; Προς τι λοιπόν το τραγούδι;» «Τούτη η πόλη δεν έχει έρωτα, έχει μαγνητισμό» μου απάντησε ο γάτος, τρίβοντας τα μουστάκια του και γουργουρίζοντας σαν αδέκαρος βασιλιάς. «Να προσέχεις Άνθρωπε Της Ανάγκης τον μαγνητισμό…» μου φώναξε σιβυλλικά κι αφού τίναξε την ουρά του δεξιά κι αριστερά, μ ένα σάλτο πήδηξε μακριά μου κι εξαφανίστηκε στο σκοτάδι της μέρας.

Δεν πρόλαβα να σκεφτώ κάτι περισσότερο όταν από μακριά είδα να ξεπροβάλλει η μορφή μιας γυναικείας φιγούρας. Κι όχι βέβαια μιας οποιασδήποτε γυναίκας, αλλά της ωραιότερης γυναίκας του κόσμου. Τουλάχιστον της ωραιότερης γυναίκας που είχαν αντικρίσει ποτέ τα μάτια μου –το ίδιο δεν είναι;

Δεν θα προσπαθήσω να την περιγράψω. Όχι δεν θα κάνω αυτό το λάθος. Πώς μπορεί κανείς να μεταφέρει την τελειότητα σε μια κόλλα χαρτί, να υποκαταστήσει την θεϊκή έμπνευση στηριζόμενος σε ξόανα και δεκανίκια; Το μόνο που μπορώ να πω με βεβαιότητα και χωρίς να υποπέσω στο λάθος της ύβρης είναι ότι τα μάτια της ήταν τα πιο πράσινα-πράσινα μάτια που έχει δημιουργήσει ο Πλάστης. Εκείνη περνώντας σε λίγο από κοντά μου, γύρισε και μου χάρισε ένα χαμόγελο της. Τα ‘χασα. Σηκώθηκα σαν κεραυνοβολημένος με πρόθεση να την πλησιάσω κι άλλο, να της μιλήσω. Αλίμονο …μια αόρατη δύναμη σαν δίνη με απωθούσε κρατώντας με πεισματικά μακριά της. Τα ‘χασα. Εκείνη κατάλαβε την έκπληξη μου και γέλασε χαριτωμένα. «…δεν μ αγαπάς, γι αυτό!» μου πέταξε μαλώνοντας με λες τρυφερά κι απομακρύνθηκε. Απέραντη θλίψη γέμισε απ’ άκρη σ” άκρη κάθε μου κύτταρο. Πώς ήταν δυνατόν να μην αγαπήσει κανείς την τελειότητα;

Εκείνο το βράδυ δεν κοιμήθηκα καθόλου. Παρέμεινα στο ίδιο μέρος με την ελπίδα ότι και την άλλη μέρα, θα περάσει η γυναίκα, και θα την ξαναδώ, και ίσως ποιος ξέρει, να καταφέρω να της μιλήσω. Πράγματι την επομένη και την ίδια περίπου ώρα έκανε την εμφάνιση της από μακριά. Και πάλι προσπάθησα να την πλησιάσω, να της μιλήσω, αλλά η αόρατη εκείνη δύναμη με κράτησε μακριά της, πεισματικά, παράλογα, ανεξήγητα. «Έχεις τα πιο πράσινα-πράσινα μάτια…» κατάφερα να της πω πριν χαθεί στο σκοτάδι της μέρας. Μπόρεσα όμως να συλλάβω έστω και φευγαλέα το χλωμό της πρόσωπο να γυρίζει προς το μέρος μου, και να μου χαμογελά με μια αίσθηση απέριττης μελαγχολίας. Κάτι μέσα μου σκίρτησε. Ένας παλμός άρχισε το μονότονα επαναλαμβανόμενο ρυθμικό του μέτρο. Και κατάλαβα –έτσι απλά- ότι πια δεν θα μπορούσα να ζήσω χωρίς αυτή τη γυναίκα. Έτσι απλά…
Την άλλη μέρα έγινε το ίδιο. Και την άλλη. Και την άλλη. Μόνο που τώρα πια, μέρα με την μέρα, η αόρατη αυτή δίνη, που σαν μέγγενη μας απωθούσε, εξασθένιζε. Μέρα με την μέρα ό, τι μας κρατούσε μακριά, έδινε την θέση του σε κάτι άλλο, που έμοιαζε με φυγόκεντρη δύναμη, με έλξη, με παραδοχή, με ακαταμάχητη ανάγκη για προσέγγιση. Καθημερινά περνούσε απ το στέκι μου και μιλούσαμε. Μιλούσαμε με τις ώρες. Για πράγματα έξω από μας, για πράγματα δικά μας, για τα όνειρά μας, τις ελπίδες, τους φόβους μας. Κάποια μέρα μάλιστα κατάφερα να την πλησιάσω τόσο ώστε μπόρεσα να την αγγίξω –κι όταν την άγγιξα νόμισα πως θα πέθαινα…

Πέρασε λοιπόν πολύς καιρός έτσι. Μήνες. Ώσπου μια μέρα η γυναίκα δεν εμφανίστηκε. Δεν ξαναπέρασε απ το μέρος μου. Στην αρχή σκέφτηκα ότι κάτι θα της έτυχε, μια μικρή αδιαθεσία, μια επείγουσα δουλειά. Δεν ανησύχησα. Όταν όμως και την επόμενη μέρα δεν εμφανίστηκε, τρόμος γέμισε κάθε μου ύπαρξη. Τι είχε γίνει; Γιατί εξαφανίστηκε; Ποτέ της δεν μ αγάπησε; Απαρηγόρητος ήμουν. Χωρίς ζωή ήμουν. Χωρίς ανάσα. Σε βαθύ συλλογισμό και μελαγχολία βυθίστηκα. Κι εκεί που είχα αρχίσει να συμβιβάζομαι με την κακιά μου μοίρα, με την άτυχη ζωή μου, με τον αβάσταχτο πόνο μου, ένοιωσα το κορμί μου ξαφνικά να δονείται. Όλες μου οι ίνες κυκλώθηκαν λες από μια αόρατη δύναμη, και τα άκρα μου, σαν μαριονέτας άκρα, πήραν ένα δρόμο τυφλό και παράλογο. Ξαφνικά το κορμί μου το ένοιωσα, το αφουγκράστηκα, το είδα να αιωρείται. Κι είχε αρχίσει να με τυλίγει το σεντόνι της απόλυτης, της παράλογης τρέλας, όταν μια σκέψη σαν αποκάλυψη διαπέρασε το λογικό μου. Ήταν αυτήν. Ναι αυτήν. Μόνο αυτή θα μπορούσε να είναι. Κοίταξα στο βάθος του ορίζοντα. Πράγματι, είδα τη σιλουέτα της να πετά με ταχύτητα προς το μέρος μου. «Τα μάτια σου είναι το πιο σκληρό ναρκωτικό μου» πρόλαβε να μου πει μια στιγμή πριν, σαν δυο αντίρροποι κομήτες συγκρουστούμε με μια ασύλληπτης έντασης ερωτική μανία στο άπειρο…

Ο πόνος χωρίς λέξεις

Η μη – λεκτική επικοινωνία αφορά οτιδήποτε πέρα από τις λέξεις, δηλαδή συμπεριλαμβάνει τις εκφράσεις του προσώπου, τον τόνο της φωνής, τη στάση του σώματος κτλ. Αναφέρεται στο συναισθηματικό περιεχόμενο των μηνυμάτων που μεταδίδονται, είναι η θεμελιώδης μορφή επικοινωνίας που διαθέτει ο άνθρωπος από τότε που γεννιέται και είναι αυτό που θα επικυρώσει την εγκυρότητα του μηνύματος που μεταδίδεται. Χαρακτηριστικά ας σημειώσουμε ότι το μη- λεκτικό μέρος της επικοινωνίας αποτελεί το 90% της διαπροσωπικής επικοινωνίας (Argyle, 1992).

Τα βασικά προτερήματα της μη- λεκτικής επικοινωνίας είναι:
- Για κάποια βιώματα δεν υπάρχουν αρκετές λέξεις που να μας επιτρέπουν να τα επικοινωνήσουμε (παράδειγμα αποτελεί ο πόνος).
- Είμαστε εξοικειωμένοι με αυτή από τη γέννησή μας, δηλαδή είναι ένας φυσικόςτρόπος επικοινωνίας.
- Τα μη- λεκτικά σήματα έχουν περισσότερη δύναμη και ελέγχονται πιο δύσκολα από τη συνείδηση, άρα είναι πιο αυθεντικά (Argyle, 1975).
- Είναι λιγότερο ασαφή σήματα και αποτελούν πιο άμεσο κάλεσμα για προσοχή και δράση από τον παρατηρητή (De Gelder, 2006).

Η λεγόμενη «συναισθηματική γλώσσα του σώματος» αφορά την έκφραση ενός συναισθήματος σε ολόκληρο το σώμα και έχει το πλεονέκτημα (σε σχέση, πχ, με τις απλές εκφράσεις του προσώπου) ότι μας πληροφορεί ταυτόχρονα για το συναίσθημα αλλά και για τη δράση που σχετίζεται με αυτό (De Gelder, 2006). Η Μάρσαλ (2003) μας εξηγεί πως η κάθε ένταση που νιώθουμε εκδηλώνεται με μια νευρική σύσπαση του ποδιού μας ή ένα πετάρισμα του βλεφάρου, με μια ασαφή κίνηση του χεριού μας, μια κλίση του κορμιού μας προς ή μακριά από κάποιον ή από κάτι. Όλα αυτά αποτελούν εκδήλωση των σκέψεων και των συναισθημάτων μας, που εκφράζονται ίσως ανοργάνωτα, αλλά είναι γνήσια και αληθινά. Είναι η απάντηση του σώματός μας στα «όχι» που του θέτουμε προσπαθώντας να προσαρμοζόμαστε στις περιστάσεις ή να κρύβουμε τις επιθυμίες μας.

Οι πολιτισμοί διαφέρουν στον περιορισμό ή την ελευθερία με την οποία εκφράζονται μη- λεκτικά τα μέλη της. Στην Ιαπωνία, για παράδειγμα, το πρότυπο περιλαμβάνει ένα ελεγχόμενο μη- εκφραστικό πρόσωπο και ο θυμός ή ο θρήνος μπορεί να καλύπτονται από το γέλιο ή το χαμόγελο (Argyle, 1975). Γενικότερα, οι μελετητές επιβεβαιώνουν ότι οι γυναίκες είναι πιο εκφραστικές από τους άνδρες στα συναισθήματα και ότι είναι πιο αποτελεσματικές στο να τα ερμηνεύουν, ίσως ως απόρροια του τρόπου κοινωνικοποίησης τους που τις καθιστά ευαίσθητες στην παροχή φροντίδας (ανατροφή παιδιών).

Για όλους μας είναι μοιραία η συνάντηση με το εκφρασμένο σωματικά πρόσωπο του πόνου∙ το πρόσωπο του δικού μας πόνου και του πόνου των άλλων. Μερικές εκφράσεις του προσώπου (σμίξιμο φρυδιών, ζάρωμα μύτης, άνοιγμα στόματος), η στάση του σώματος (δίπλωμα, εμβρυική στάση) ή άναρθρες κραυγές και βογγητά αποτελούν ορισμένα μη-λεκτικά σήματα επικοινωνίας του πόνου. Ιδιαίτερα στη σύγχρονη κοινωνία όπου οι ρυθμοί και το πλαίσιο της ζωής απέχουν συχνά από έναν φυσικό τρόπο διαβίωσης, δε συναισθανόμαστε το σύνδεσμο μεταξύ της εσωτερικής πραγματικότητας και της σωματικής δράσης. Έτσι, πιέζουμε το σώμα μας και «…κάνουμε μονόλογο αντί για διάλογο, ώσπου μας «μιλά» το ίδιο για την ταλαιπωρία που του έχουμε προκαλέσει μέσω της ασθένειας και του πόνου…» (Μάρσαλ, 2003). Η Π. Ρηγοπούλου (2003) εκφράζει πολύ περιεκτικά την ανάγκη του σώματος που πονά: «…αυτό που ζητά ένα πληγωμένο σώμα που γίνεται θέαμα είναι το μάτι που θα αντέξει τις πληγές του, το μάτι εκείνο που θα τις δεχτεί».

Αποτελέσματα μελετών έδειξαν πως σε διαφορετικές πολιτισμικές ομάδες οι συμπεριφορές πόνου ήταν πιο αποδεκτές όταν προέρχονταν από τις γυναίκες και λιγότερο όταν προέρχονταν από τους άνδρες, ενώ ταυτόχρονα οι άνδρες ήταν αυτοί που έκριναν ως λιγότερο αποδεκτές τις συμπεριφορές πόνου για το φύλο τους (Hobara, 2005; Nayak, 2000). Ο Sanders και οι συνεργάτες του σε έρευνά τους κατέληξαν στη διαπίστωση πως, σε κοινωνίες που προωθούν τη στωικότητα και είναι εθνικά ομοιογενείς, οι αδυναμίες που συνδέονται με τον πόνο είναι λιγότερο αποδεκτές από όσο σε κοινωνίες που είναι περισσότερο φιλελεύθερες, επιτρεπτικές και πλουραλιστικές.

Η προσπάθεια παραποίησης της έντασης του πόνου μπορεί να είναι προς την κατεύθυνση της υπερβολής ή της απόκρυψης. Στην πρώτη περίπτωση το άτομο μπορεί να επιδιώκει τη λήψη περισσότερων φαρμάκων, την αποφυγή επαναφοράς στο περιβάλλον του σπιτιού ή την παραπάνω φροντίδα. Στη δεύτερη περίπτωση μπορεί να μην έχει αρκετή εμπιστοσύνη στον παροχέα φροντίδας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό, μέλη οικογένειας) ή να θεωρεί πως έτσι προστατεύει συναισθηματικά το περιβάλλον του που ίσως το αντιλαμβάνεται ως ευάλωτο. Οι λόγοι είναι πολλοί, αλλά είναι σημαντικό να επισημανθεί πως θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί καθώς πίσω από την παραποίηση του πόνου μπορεί να κρύβονται σημαντικά προβλήματα που χρήζουν βοήθειας. Σε κάθε περίπτωση, οι εκφράσεις πόνου διαφέρουν από ασθενή σε ασθενή και είναι δυσερμήνευτες σε περιπτώσεις όπου συνυπάρχει ψυχοπαθολογία (πχ, κατάθλιψη), στα νεογνά, σε ηλικιωμένους και σε άτομα με νοητικά προβλήματα ή άνοια.

Δεν είναι λίγες οι φορές που μαρτυρούνται από τις εκφράσεις και τις στάσεις του σώματος καταστάσεις όπως η ντροπή του πόνου, ο φόβος της εκδήλωσης αδυναμίας, ο φόβος της παράδοσης στη βοήθεια του άλλου, της απώλειας του ελέγχου, των συνεπειών των ιατρικών παρεμβάσεων, πιθανά η επιθυμία του θανάτου. Το «μη- λεχθέν» που γίνεται κομμάτι της επικοινωνίας με σωματικά εκφρασμένο τρόπο κοινωνείται σε προσεκτικούς παρατηρητές και αληθινούς θεραπευτές. Ίσως γιατί εμπεριέχει ένα μυστήριο, τη μαγεία της ζωή μας που είναι αδύνατο να χωρέσουμε στα συνήθη όρια, στις λέξεις.

Η δύναμη του «οικογενειακού μυστικού»

«Μην το πεις….», «Θα μείνει μεταξύ μας..», «Αν σε ρωτήσει, θα πεις πώς….»… φράσεις που λέγονται ψιθυριστά, συνωμοτικά. Φράσεις που μπορεί να αφορούν σε πολύ μικρά και ασήμαντα μέχρι σε καίρια και καθοριστικής σημασίας ζητήματα.

Μυστικά. Οικογενειακά μυστικά.

Οικογενειακό μυστικό μπορεί να αποτελέσει κάθε πληροφορία, η οποία αφορά άμεσα ή έμμεσα ένα μέλος της οικογένειας αλλά είτε αποκρύπτεται από εκείνο, είτε παραποιείται. Τις περισσότερες φορές ο στόχος της απόκρυψης είναι η «προστασία». “Αν μάθει, αν ξέρει… θα στεναχωρηθεί, θα αναστατωθεί, θα αγχωθεί”.

Τα μυστικά που μοιράζονται τα μέλη της οικογένειας καθρεφτίζουν και τον τρόπο που επικοινωνούν και σχετίζονται σε πολλά διαφορετικά επίπεδα. Πολλές φορές ένας γονιός μοιράζεται κάτι με το παιδί και του ζητά χωρίς φαινομενικά σοβαρό λόγο, «να μην το πει» στον άλλον γονιό. Ή μπορεί να μοιραστεί κάτι που αφορά τη σχέση των γονιών μεταξύ τους, όπως ένα παράπονό του ή ένα καβγά, μεταφέροντας το δικό του συναίσθημα και τη δική του οπτική στο παιδί. Ή μπορεί ακόμη να μοιραστεί με το παιδί κάτι που αφορά τον άλλον γονιό, όπως μια αρρώστια ή ένα οικονομικό θέμα και να του ζητήσει να κρατηθεί μεταξύ τους.

Ίσως εκ πρώτης όψεως φαίνεται «άκακο». Αυτό συμβαίνει μάλλον, γιατί είναι κάτι αρκετά συνηθισμένο, οπότε το μετατρέπει και σε κάτι «φυσιολογικό». Για να δούμε όμως τι συμβαίνει πίσω από την ανάγκη για την ύπαρξη και τη διατήρηση οικογενειακών μυστικών.

Τι υπάρχει στη βάση του μυστικού;

Όταν ένας γονιός ζητά από το παιδί να κρατήσει ένα μυστικό, αυτόματα του ζητά να προδώσει κάποιον άλλον. Η βάση του μυστικού είναι η απόκρυψη, οπότε όταν του ζητά να κρατήσει ένα μυστικό του ζητά συμμαχία απέναντι σε κάποιον άλλον. Του ζητά μια κοντινότητα που δεν αντιστοιχεί στη σχέση τους. Του ζητά κάτι «παραπάνω» από αυτό που ένα παιδί μπορεί και πρέπει να δίνει.

Οι συμμαχίες που εμπερικλείουν στη βάση τους και την προδοσία, τη δημιουργία στρατοπέδων δημιουργούν «τρίγωνα» σχέσεων και εκπαιδεύουν τα παιδιά στη μεταφορά αυτών των τριγώνων εντός και εκτός οικογένειας. Το τρίγωνο μπορεί να ξεκινά και αφορά μια αθώα φιλική σχέση και να φτάνει στα ερωτικά τρίγωνα είτε με τη μορφή εξωσυζυγικών σχέσεων είτε με ταυτόχρονη συνεύρεση τριών ατόμων. Το συναισθηματικό κόστος είναι πολύ μεγάλο τόσο για παιδιά όσο και για τους ενήλικες. Δεν υπάρχει απευθείας σχέση. Η επικοινωνία είναι πολύ εύκολα να γίνει μέσω τρίτου (πες του αυτό ή μου είπε να σου πω..) και υπάρχει πολύ έντονο το συναίσθημα της ανασφάλειας. Τα παιδιά αυτά στην ουσία μαθαίνουν ότι είναι πολύ εύκολο κάποιος να «μου τη φέρει» και δεν μπορούν να εμπιστευτούν ανθρώπους. Έχουν ένα μόνιμο αίσθημα απειλής που δεν τους επιτρέπει να χαρούν τις σχέσεις και στην πραγματικότητα διαβάζουν έτσι τις καταστάσεις που θεωρούν ότι οι άλλοι τους προδίδουν. Το αίσθημα της απειλής, της ενοχής και της προδοσίας είναι πολύ βαθιά ριζωμένο μέσα τους και αυτό αναπαράγουν στις σχέσεις τους.  

Τι εξυπηρετούν τα μυστικά.

Γιατί να υπάρχουν τα μυστικά; Για μπείτε για μερικά λεπτά στη θέση αυτού που μοιράζεται ένα μυστικό.. Αποκτά ξαφνικά δύναμη και εξουσία. Είναι «αυτός που ξέρει». Την ίδια ώρα αυτός ο οποίος ακούει το μυστικό νοιώθει «ο εκλεκτός». Είναι «αυτός που διαλέχτηκε για να ξέρει». Πίσω όμως από αυτό το δυναμικό είναι ο έλεγχος. Εκείνοι που μοιράζονται μυστικά χρειάζεται να είναι συνεχώς ενήμεροι ο ένας για τον άλλον. Είμαστε αυτοί που ξέρουμε και χρειάζεται να ανανεώνουμε τις πληροφορίες, τις πηγές μας, τις εξελίξεις. Την ίδια στιγμή «ξέρω ό,τι ξέρεις» και αυτό δεν αφήνει πολλά περιθώρια κινήσεων. Το μυστικό δεν επιτρέπει ελευθερία. Είναι ένας έμμεσος τρόπος ελέγχου και δύναμης από εκείνον που ξεκινά το μοίρασμα.

Τι συμπεριφορές εμφανίζονται.

Σε επίπεδο συνεπειών, τα παιδιά αυτά μπορεί να εκδηλώσουν παραβατική συμπεριφορά, να εκδηλώσουν ψυχοσωματικά συμπτώματα με οποιαδήποτε μορφή και έχουν πολύ χαμηλό αίσθημα αυτοεκτίμησης. Αυτό θα συνεχίσει και στις ενήλικη ζωή με τη μορφή έντονου άγχους, κρίσεων, συμπτωμάτων επιθετικών ή αμυντικών συμπεριφορών, ίσως την εμφάνιση κατάθλιψης και ψυχαναγκαστικών συμπεριφορών και αδυναμία δημιουργίας λειτουργικών διαπροσωπικών σχέσεων.

12 ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΣΕ ΓΟΝΕΙΣ

Νο1
«Δεν μπορούμε να «εκπαιδεύσουμε» τα βρέφη να μη μας χρειάζονται. Είτε είναι στη μέση της ημέρας, είτε στη μέση της νύχτας, οι ανάγκες τους είναι πραγματικές και βάσιμες συμπεριλαμβανομένης της ανάγκης για ανθρώπινη επαφή. Ένα «εκπαιδευμένο» βρέφος ίσως παραιτηθεί από το να εκπληρωθούν οι ανάγκες του, όμως η ανάγκη υπάρχει ακόμη, αλλά όχι κι η εμπιστοσύνη.» L. R. Knost

Νο2
Συνεργαστείτε με την ιδιοσυγκρασία και την προσωπικότητα του παιδιού σας. Προσαρμόστε τη διαπαιδαγώγησή σας, ώστε να ανταποκρίνεται στις εκάστοτε ανάγκες του παιδιού. Δημιουργήστε δηλαδή καταστάσεις, που να ταιριάζουν στο παιδί σας.
Αν για παράδειγμα, πρόκειται για ένα δραστήριο παιδί, φροντίστε να εκτονώνει αυτά τα αποθέματα ενέργειας σε αντίστοιχες δραστηριότητες, αντί να θέτετε μη ρεαλιστικές προσδοκίες και να περιμένετε να μετατραπεί σε ένα «άλλο», ήσυχο παιδί. Θα είναι σαν να περιμένετε ένα παιδί με μαύρα μάτια να αποκτήσει γαλανά.

Νο3
«Συζητήστε με άλλους γονείς. Σε όλες τις ηλικίες είναι χρήσιμο να μιλάτε με άλλους γονείς. ΠΡΟΣΟΧΗ, σκοπός δεν είναι να θέσουμε τα παιδιά σε κατάσταση ανταγωνισμού και να επιβεβαιώσουμε αν το δικό μας παιδί είναι καλύτερο ή λιγότερο καλό, αλλά να συνηδειτοποιήσουμε ότι ο δικός μας ανυπόφορος «θησαυρός» δεν είναι ο μόνος του είδους του.
Πολλές συμπεριφορές που οι γονείς δυσκολεύονται να ανεχθούν, διότι δεν τις καταλαβαίνουν, ή επειδή θεωρούν ότι δεν μπορούν να τις αντιμετωπίσουν συνδέονται απλώς με την ηλικία (παρ’ όλο που δεν αντιδρούν όλα τα παιδιά με τον ίδιο τρόπο).
Όταν μιλάτε με άλλους γονείς, μπορείτε εξάλλου να δείτε ότι η δική σας εκπαιδευτική μέθοδος δεν αποτελεί τη μοναδική δυνατότητα κι αυτό μπορεί να σας κάνει να σκεφτείτε.»
Ιζαμπέλ Φιλιοζά

Νο4
«Ο «χαρακτήρας» του παιδιού έχει πολλαπλές «πηγές». Κάθε συμπεριφορά οφείλεται πάντα σε κάποιο αίτιο. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να το ανακαλύψουμε, κάτι που δεν είναι και τόσο εύκολο. Όταν αμφιβάλλουμε, είναι καλύτερα να αποφύγουμε κάθε επίκριση και να ψάξουμε μαζί…»
Ιζαμπέλ Φιλιοζά

Νο5
«Τα παιδιά δεν μιμούνται τόσο αυτό που φαινόμαστε όσο τον απόκρυφο ψυχισμό μας, γι’ αυτό θυμώνουμε υπερβολικά έντονα με κάποια χαρακτηριστικά τους, είναι τα χαρακτηριστικά που έχουμε κι εμείς οι ίδιοι και που τα μισούμε.»
Μάρω Βαμβουνάκη

Νο6
«Η συμπεριφορά μας ως γονείς είναι αυτή που διδάσκει τα παιδιά περισσότερο από τα λόγια μας. Δεν θα θυμούνται τι τους είπαμε αλλά τι είμαστε.»
Jim Henson

Νο7
«Δεν μπορείς να κάνεις τα παιδιά σου να συμπεριφέρονται καλύτερα κάνοντάς τα να νιώθουν χειρότερα. Όταν τα παιδιά νιώθουν καλύτερα, συμπεριφέρονται καλύτερα.»

Νο8
«Αντί να λέμε: ‘δε θέλω το παιδί μου να θεωρείται διαφορετικό’,
ας αντιστρέψουμε τη φράση και ας πούμε: ‘δε θέλω το παιδί μου να νιώθει πίεση για να είναι φυσιολογικό’.»
Μ. Ο. Kelter

Νο9
«Τα παιδιά δε θα πρέπει να κάνουν θυσίες για να έχουμε τη ζωή που θέλουμε.
Οι γονείς πρέπει να κάνουμε θυσίες για να έχουν τα παιδιά τη ζωή που τους αξίζει.»

Νο10
«Η δουλειά μας ως γονείς είναι να διδάσκουμε στα παιδιά μας πώς να αντιμετωπίζουν την απογοήτευση και όχι να τα κρατάμε μακριά από αυτή. Γιατί κι αυτή είναι μέρος της ζωής.»

Νο 11
«Μη στέκεσαι ακίνητη έξω από την πόρτα ενός μωρού που κλαίει και η μόνη του επιθυμία είναι να σε αγγίξει. Πήγαινε στο μωρό σου, πήγαινε στο μωρό σου ένα εκατομμύριο φορές.»
Peggy O’ Mara

Νο 12
«Δεν είναι πειθαρχημένο το παιδί που είναι αναγκασμένο να μένει μουγκό και ακίνητο. Είναι μηδενισμένο.»
Maria Montessori

Γιατί οι νεκροί έρχονται στον ύπνο μας;

O Dr Mark Blagrove είναι καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Swansea και μελετά τα όνειρα μέσα από επιστημονικά πειράματα και έρευνες…

Eξηγεί τι ακριβώς είναι τα όνειρα, πώς η προσωπικότητα μας επηρεάζει αυτά που βλέπουμε στον ύπνο μας αλλά αναφέρεται και στους λόγους που αγαπημένα πρόσωπα που έχουν φύγει από την ζωή, μας επισκέπτονται στα όνειρα μας!!

«Τι φανερώνουν τα όνειρά μας;»
Mark Blagrove : «Τα περισσότερα όνειρα σχετίζονται με...
το παρόν και τη κατάσταση στην οποία βρισκόμαστε σήμερα. Είναι πιθανό επίσης να μπορούν να αποκαλύψουν στοιχεία για γεγονότα του παρελθόντος. Η μεγαλύτερη όμως πιθανότητα παραμένει τα όνειρα να μας πληροφορούν για τα γεγονότα του παρόντος τα οποία ίσως και να μην γνωρίζουμε ότι συμβαίνουν.

Για παράδειγμα ένα όνειρο μπορεί να μας αποκαλύψει τα αληθινά μας αισθήματά μας για κάποιο συγκεκριμένο άτομο τα οποία συνειδητά μπορεί να μην έχουμε αντιληφθει ή να μην θέλουμε να τα παραδεχτούμε.»

«Ο χαρακτήρας επηρεάζει τα όνειρά μας»
Mark Blagrove : «Η προσωπικότητα του κάθε ανθρώπου επίσης μπορεί να επηρεάσει τα όνειρα του. Άτομα με δημιουργικό χαρακτήρα συνηθίζουν να βλέπουν περίεργα όνειρα μεγαλύτερης διάρκειας με έντονη πλοκή και εναλλαγές συναισθημάτων. Σημαντικό επίσης είναι τα διάφορα επίπεδα ύπνου. Μερικές φορές βρισκόμαστε σε βαθύ ύπνο όπου δεν παρατηρείται κάποιο όνειρο, ενώ μερικές άλλες βρισκόμαστε σε στάδια ενεργού ύπνου, όπου παρατηρείται κίνηση ματιών και ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα ενεργός. Στην περίπτωση αυτή τα όνειρα αυξάνονται!»

«Γιατί οι νεκροί έρχονται στον ύπνο μας;»
Mark Blagrove : «Επιστημονικά δεν έχει αποδειχτεί οποιαδήποτε δυνατότητα επικοινωνίας με νεκρούς ενώ είμαστε ξύπνιοι. Η επιθυμία όμως να δούμε για μια ακόμη φορά το αγαπημένο μας πρόσωπο που έχει πεθάνει, είναι τόσο μεγάλη που είναι πιθανό να επηρεάζει τα όνειρα μας.
Πέρα από την επιθυμία όμως υπάρχει και η δύναμη της συνήθειας, η καθημερινότητα που βιώναμε με τα πρόσωπα αυτά και η οποια ίσως έρχεται στον ύπνο μας με την μορφή αναμνήσεων. Όταν ξυπνήσουμε από αυτό το όνειρο έχουμε ανάγκη να δεχτούμε οτι δεν ήταν δημιούργημα του μυαλού μας αλλά συνάντηση -έστω ονειρική- με τον δικό μας άνθρωπο. »

«Μπορεί ένας νεκρός να μας μεταφέρει μηνύματα στον ύπνο μας;»
Mark Blagrove : «Αυτό βεβαίως προβληματίζει εμάς τους επιστήμονες. Δηλαδή ο ισχυρισμός πάρα πολλών ανθρώπων ότι ονειρεύονται κάποιον νεκρό κι εκείνος τους μεταφέρει μηνύματα για γεγονότα που θα συμβούν στο μέλλον.

Από τη πλευρά ενός επιστήμονα η μόνη λογική εξήγηση είναι ότι ο ονειρευόμενος έχει ήδη μια ιδέα των εξελίξεων του μέλλοντος. Επομένως ο ίδιος εκμυστηρεύεται στον εαυτό του μέσω του νεκρού, πληροφορίες που έχει κρυμμένες στο υποσυνείδητό του.

Λυπάμαι αλλά δεν έχω επιστημονικές αποδείξεις οτι πράγματι οι νεκροί έρχονται από τον άλλο κόσμο στα όνειρα των ζωντανών και μάλιστα τους αποκαλύπτουν τα μελλούμενα. Είμαι υποχρεωμένος να ερμηνεύσω τέτοια γεγονότα με βάση την ψυχολογία και όχι την μεταφυσική.

Αυτό που προτείνω είναι την επόμενη φορά που θα ονειρευτείτε κάποιον δικό σας που είναι νεκρός, δώστε μεγάλη προσοχή σε αυτά που θα σας πει: είναι πράγματα που δεν τολμάτε να πείτε στον εαυτό σας ενώ είστε ξύπνιοι και του τα αποκαλύπτετε την νύχτα μέσω ενός νεκρού προσώπου!!»

Ο ρόλος της συνείδησης

Το άρθρο μου αυτό δεν απευθύνεται σε όσους είναι χαρούμενοι, ευτυχισμένοι και ικανοποιημένοι από τη ζωή και την υγεία τους. Απευθύνεται σε αυτούς που η ζωή που ζουν δεν τους αρέσει, και όμως εξακολουθούν στην ίδια πορεία, χωρίς να ξέρουν το γιατί…
Σε αυτούς που φοβούνται την αλλαγή, φοβούνται το άγνωστο, και επαναλαμβάνουν τις ίδιες συμπεριφορές που τους κρατούν στη στασιμότητα και τη μιζέρια.

Σε εσάς που αναγνωρίζετε τον εαυτό σας στις πιο πάνω περιγραφές απευθύνομαι
σήμερα με αυτό το άρθρο μου. Δεν ξέρω εάν θα σας βοηθήσει, νιώθω όμως την ανάγκη να επικοινωνήσω μαζί σας και θα το προσπαθήσω. Σε σας μένει να με ενημερώσετε εάν σας πρόσφερε κάτι θετικό και δεν πήγε ο κόπος μου χαμένος...

Η ζωή, λοιπόν, είναι ένα όνειρο… Πολλοί έχουν προσπαθήσει να την εξηγήσουν, ανά τους αιώνες, αλλά ακόμη δεν έχει γίνει αυτό κατορθωτό. Ζούμε όμως, αυξανόμαστε και πληθαίνουμε, με ταλαιπωρίες και βάσανα, και αντί να δούμε πώς θα βοηθήσουμε ο ένας τον άλλον, ώστε να κάνουμε ευκολότερη τη ζωή μας επάνω στη γη, βλάπτουμε ο ένας τον άλλον (με έργα ή και μόνον με λόγια), θεωρώντας πως έτσι θα ζήσουμε εμείς καλύτερα, θαρρείς και δεν αρκεί ολόκληρος πλανήτης να μας χωρέσει όλους…

Ο φόβος της μοναχικότητάς μας είναι αυτός που μας οδηγεί σε αυτές τις λανθασμένες συμπεριφορές.
Ο άνθρωπος, όταν μεγαλώσει λίγο και μπει σε λειτουργία η λογική του και αρχίσει να κάνει σκέψεις και συνειρμούς, όταν αποκτήσει συνείδηση δηλαδή, διαστρεβλώνει, άθελά του, την αλήθεια. Οι αισθήσεις του, αντιλαμβάνονται τον κόσμο με ένα δικό τους τρόπο, έναν τρόπο που δεν περιέχει όλα όσα υπάρχουν γύρω του, αφού όπως όλοι τώρα πια γνωρίζουμε, υπάρχουν ήχοι που δεν ακούμε (υπέρηχοι), χρώματα που δεν βλέπουμε (υπέρυθρη και υπεριώδης ακτινοβολία). Οι αισθήσεις μας λοιπόν, φτιάχνουν για εμάς μία πλασματική πραγματικότητα, ειδικά φτιαγμένη για εμάς.

Με τον ίδιο τρόπο, τα υπόλοιπα όντα έχουν τις δικές τους πραγματικότητες, σύμφωνα με τις δικές του αισθήσεις που διαφέρουν κατά πολύ από τις δικές μας. Ζούμε, δηλαδή, το κάθε ζωικό είδος σε μια δική του πραγματικότητα.

Αλλά και μέσα στην ίδια πραγματικότητα, εμείς οι άνθρωποι, με την συνείδησή μας, δημιουργούμε ο καθένας μία δική του εκδοχή… Οι σκέψεις και τα συναισθήματα που μας δημιουργούν οι αντιλήψεις μας, διαφέρουν πολύ. Αυτό είναι ένα από τα "υπέρ" της εξέλιξης, αλλά αποβαίνει "κατά", δυστυχώς, στη ζωή μας. Γιατί αυτή την διαφορετικότητα την εκλαμβάνουμε σαν αποκοπή από το Όλο.
Και όμως, μπορούμε και επικοινωνούμε όλοι μεταξύ μας, γιατί ανεξάρτητα από τη πραγματικότητα που οι αισθήσεις μας δημιουργούν, και τα συναισθήματα που αυτή η "δική μας" πραγματικότητα μας προκαλεί (συνείδηση) είμαστε όλοι κόμβοι ενέργειας που αλληλοεπηρεάζονται και επηρεάζουν συγχρόνως το ενεργειακό σύμπαν που μας περιβάλλει.

Δεν είμαστε επομένως μοναχικά φοβισμένα ανθρωπάκια και πρέπει να αρχίσουμε να το καταλαβαίνουμε αυτό, αν θέλουμε να αλλάξει προς το καλύτερο η ζωή μας. Αυτή η γνώση, μειώνει τον φόβο και την ανασφάλεια και χαρίζει δύναμη και ελπίδα.

Το όνειρο που ζει ο καθένας, μπορεί να το αλλάξει εάν αρχίσει να ζει συνειδητά.Αν χρησιμοποιήσει δηλαδή την ικανότητα που του έδωσε η φύση να παρατηρεί κάθε τι που αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις του και στη συνέχεια να παρατηρεί τις σκέψεις, τους συνειρμούς και τα συναισθήματα, που αυτές οι αντιλήψεις του δημιουργούν.

Να χρησιμοποιεί δηλαδή την συνείδησή του, ώστε να μπορεί να αλλάξει τις σκέψεις που δεν του αρέσουν και τα συναισθήματα που αυτές του δημιουργούν, για να δημιουργεί ο ίδιος την πραγματικότητά του κάθε λεπτό, όπως πολύ καλά μπορεί, αντί να μένει να ζει την ζωή του σαν ένα όνειρο που, όπως τα όνειρα που βλέπει κοιμισμένος, το αντιλαμβάνεται κανείς μόνον όταν πλησιάζει να τελειώσει…

Φωτογραφήθηκε για πρώτη φορά η «γέννηση» εξωπλανήτη

Για πρώτη φορά οι αστρονόμοι κατάφεραν να παρατηρήσουν άμεσα έναν εξωπλανήτη στη διαδικασία σχηματισμού του. Πρόκειται για έναν αέριο γίγαντα γύρω από νεαρό άστρο, με την ονομασία LkCa 15, που βρίσκεται σε απόσταση περίπου 450 ετών φωτός από τη Γη, στην κατεύθυνση του αστερισμού του Ταύρου.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τη Στεφανί Σάλουμ του Πανεπιστημίου της Αριζόνα, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «Nature», τράβηξαν τις πρώτες υπέρυθρες φωτογραφίες του εξωπλανήτη και θα τον παρακολουθήσουν στο μέλλον συνεχώς, ώστε να κατανοήσουν σε βάθος πώς γεννιούνται οι πλανήτες - κάτι που αφορά και τον δικό μας πλανήτη.
Το σύστημα του LkCa 15 περιλαμβάνει έναν τεράστιο δακτύλιο σκόνης και αερίων σε σχήμα ντόνατ, που περιβάλλει ένα άστρο ηλικίας μόλις δύο εκατομμυρίων ετών, το οποίο μοιάζει με τον Ήλιο μας. Στο εσωτερικό του δίσκου εντοπίσθηκε η «κυοφορία» του πρωτο-πλανήτη LkCa 15b, ενώ υπάρχουν ενδείξεις και για άλλους εξωπλανήτες εν τη γενέσει τους, δηλαδή ενός ηλιακού/αστρικού συστήματος υπο δημιουργία.
Από τους περίπου 2.000 βεβαιωμένους εξωπλανήτες που έχουν ανακαλυφθεί έως σήμερα, κανείς δεν βρίσκεται σε αρχικό (πρωτο-πλανητικό) στάδιο.
Ένα «Τρίγωνο» γεμάτο σκοτεινή ύλη
Εξάλλου, αστρονόμοι με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Έβαν Κίρμπι του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια (Caltech) εντόπισαν τη μεγαλύτερη συγκέντρωση σκοτεινής ύλης που έχει παρατηρηθεί οπουδήποτε στο σύμπαν έως τώρα. Πρόκειται για τον νάνο γαλαξία του Τριγώνου ΙΙ, που έχει μόνο 1.000 άστρα και βρίσκεται στις παρυφές του δικού μας γαλαξία.
Η μάζα του εν λόγω μίνι-γαλαξία είναι πολύ μεγαλύτερη από την συνολική μάζα των άστρων, πράγμα που σημαίνει ότι η υπόλοιπη μάζα αποτελείται από σκοτεινή ύλη. Η αναλογία σκοτεινής προς κανονική (ορατή) ύλη είναι η μεγαλύτερη στο σύμπαν.
Συνεπώς ο γαλαξίας του Τριγώνου ΙΙ γίνεται πλέον κατ' εξοχήν στόχος για τους «κυνηγούς» της σκοτεινής ύλης. Προηγουμένως όμως θα πρέπει να επιβεβαιωθούν τα ευρήματα του Κίρμπι από άλλους επιστήμονες.

Μεταβάλλονται οι νόμοι της φύσης με τον χρόνο;

Ακριβείς μετρήσεις του φωτός από μακρινά κβάζαρ δείχνουν ότι η τιμή της σταθεράς της λεπτής υφής μπορεί να έχει αλλάξει κατά την εξέλιξη του Σύμπαντος. Αν αυτό επιβεβαιωθεί οι συνέπειες θα είναι τεράστιες για το οικοδόμημα της φυσικής. 

       

Τι εννοούμε όταν λέμε νόμοι της φύσης; Η φράση αυτή αφήνει να εννοηθεί ένα σύνολο αμετάβλητων κανόνων οι οποίοι εφαρμόζονται σε όλα τα σημεία και σε όλες τις χρονικές στιγμές του Σύμπαντος. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι σε τελευταία ανάλυση είναι οι άνθρωποι εκείνοι που δηλώνουν ότι μια επιστημονική θεωρία είναι νόμος της φύσης, και οι άνθρωποι συχνά σφάλλουν. 

Η ανάπτυξη μιας επιστημονικής θεωρίας έχει ακολουθήσει πάντα την ανάγκη κατανόησης  μιας παρατήρησης για την οποία δεν υπήρχε προηγουμένως ικανοποιητική εξήγηση. Όταν αναπτύσσουν νέες θεωρίες οι φυσικοί, υποθέτουν ότι θεμελιώδεις ποσότητες όπως η σταθερά της βαρύτητας, η ταχύτητα του φωτός στο κενό, η το φορτίο του ηλεκτρονίου παραμένουν σταθερά. Και όταν οι θεωρίες αυτές προβλέπουν ορθά τα αποτελέσματα νέων παρατηρήσεων, η πίστη μας ότι αυτές οι θεμελιώδεις ποσότητες είναι πραγματικά σταθερές δυναμώνει. 

Επιπλέον, παρά τις γρήγορες αλλαγές στην τεχνολογία κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, η χρονική κλίμακα κατά την οποία πραγματοποιούνται οι μεγάλες νέες ανακαλύψεις στην φυσική, είναι συγκρίσιμες με την διάρκεια της ανθρώπινης ζωής στην Γη. Αυτό σημαίνει ότι οι θεωρίες που αναπτύχθηκαν πριν από δεκαετίες μοιάζουν σε σχέση με τη ζωή του Σύμπαντος μάλλον πρόσφατες.  

Είναι ουσιαστικό να θυμόμαστε επίσης τα όρια μέσα στα οποία γίνεται η πειραματική επιβεβαίωση των φυσικών θεωριών μας. Τα περισσότερα από τα πειράματα που κάνουμε για να ελέγξουμε τις θεωρίες περιορίζονται σε μια μικρή περιοχή του Σύμπαντος, κοντά στη Γη ή στις περιοχές που μπορούμε να παρατηρήσουμε με τα τηλεσκόπιά μας. Ίσως αν μπορούσαμε να κάνουμε πειράματα σε διαφορετικά μέρη του Σύμπαντος ή σε διαφορετικές χρονικές στιγμές του, τα αποτελέσματά μας να ήταν διαφορετικά.  Κάτι τέτοιο φαίνεται να συμβαίνει και όταν μετράμε τη σταθερά λεπτής υφής που υπήρχε στο μακρινό παρελθόν. 

       

Τι είναι η σταθερά λεπτής υφής;

Ο πρώτος που έθεσε το ερώτημα αν οι νόμοι της φύσης παρέμεναν αναλλοίωτοι από την εποχή του Big Bang ήταν ο Paul Dirac το 1937. Ο Dirac προσπάθησε να συνδέσει τη σταθερά της βαρύτητας, η οποία περιγράφει τα φαινόμενα μακροσκοπικής κλίμακας του Σύμπαντος, με διάφορες σταθερές και αριθμούς που περιγράφουν φαινόμενα της μικροσκοπικής κλίμακας. Στην προσπάθειά του αυτή κατέληξε ότι μια από τις σταθερές της φύσης, αυτή της βαρύτητας μεταβαλλόταν με το χρόνο. 

Αν και οι παρατηρήσεις μας που ακολούθησαν δεν δικαίωσαν τον Dirac, οι πρόοδοι σε πολλούς τομείς της φυσικής και της αστρονομίας μας έχουν δώσει το έναυσμα για να ερευνήσουμε αν μπορούν να μεταβάλλονται οι σταθερές της φύσης. Ιδιαίτερα εξετάζεται το ερώτημα: Είναι η σταθερά λεπτής υφής πραγματικά σταθερά, η έχει αλλάξει η τιμή της κατά την ιστορία του Σύμπαντος. 

Η σταθερά λεπτής υφής , α, είναι ένα μέτρο της ισχύος της ηλεκτρομαγνητικής αλληλεπίδρασης, με την οποία τα ηλεκτρόνια δεσμεύονται μέσα στα άτομα και τα μόρια. Ορίζεται ως  α = e²/h bar c = 1/137, όπου e είναι το φορτίο του ηλεκτρονίου, h bar είναι η σταθερά του Planck διαιρεμένη δια 2π, και c είναι η ταχύτητα του φωτός στο κενό. Η σταθερά λεπτής υφής παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον διότι είναι αδιάστατος αριθμός. Αυτό την κάνει πιο θεμελιώδη από άλλες σταθερές η τιμή των οποίων εξαρτάται από τις μονάδες μέτρησης. 

Ο υπέρτατος στόχος των θεωρητικών φυσικών είναι να βρεθεί μια ενιαία θεωρία που να περιγράφει τις 4 θεμελιώδεις δυνάμεις. Την βαρύτητα, την ηλεκτρομαγνητική, και την ισχυρή και ασθενή πυρηνική δύναμη. Αν και οι ισχύς αυτών των δυνάμεων διαφέρουν, όπως και η εμβέλειά τους, οι περισσότεροι φυσικοί πιστεύουν ότι μια ενοποιημένη θεωρία θα ανακαλυφθεί. Αν δεν βρεθεί μια τέτοια θεωρία, θα χαθεί ένα μεγάλο μέρος της κομψότητας και της ομορφιάς της θεμελιώδους φυσικής.  

Η Γενική θεωρία της Σχετικότητας  για την βαρύτητα απαιτεί μόνο 3 χωρικές διαστάσεις. όμως ο κυριότερος υποψήφιος για μια ενοποιημένη θεωρία απαιτεί και άλλες διαστάσεις πέραν των τριών. Δεν γνωρίζουμε αν αυτές οι ενοποιημένες θεωρίες είναι σωστές, αλλά αν υπάρχουν και άλλες διαστάσεις, θα πρέπει να είναι μικροσκοπικές σε σχέση με τις συνηθισμένες χωρικές διαστάσεις. Η ιδέα να αποδώσουμε μέγεθος σε μια διάσταση, μπορεί να φαίνεται παράξενη αλλά είναι σημαντική.    

Το παρόν μέγεθος του Σύμπαντος καθορίζεται από την απόσταση που ταξίδεψε το φως από τη στιγμή του Big Bang, δηλαδή περίπου 13,5 δισεκατομμύρια έτη φωτός, και από το μέγεθος της διαστολής του από τότε. Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό μέγεθος του Σύμπαντος είναι περίπου 40 δισεκατομμύρια έτη φωτός και αυξάνει. 

Οι επιπρόσθετες διαστάσεις διαστέλλονται μαζί με το Σύμπαν σύμφωνα με τις ενοποιημένες θεωρίες; Η απάντηση στην ερώτηση αυτή είναι: όχι. Αν οι μικροσκοπικές διαστάσεις διαστέλλονταν με τον ίδιο ρυθμό, τότε η ισχύς της βαρύτητας θα άλλαζε αρκετά γρήγορα, και δεν υπάρχουν ενδείξεις για κάτι τέτοιο. Όμως μπορούμε ίσως να συμπεράνουμε την ύπαρξη αυτών των επιπλέον διαστάσεων, ανιχνεύοντας μικρές μεταβολές στην ισχύ της βαρύτητας η των άλλων τριών δυνάμεων. 

Έχει προβλεφθεί για παράδειγμα ότι μεγάλου μεγέθους επιπρόσθετες διαστάσεις θα προκαλούσαν μικρές αποκλίσεις στο νόμο του αντιστρόφου τετραγώνου της βαρύτητας για αποστάσεις μικρότερες του 1 mm. Πρόσφατες μετρήσεις όμως από τον John Price και τους συνεργάτες του στο πανεπιστήμιο του Colorado στο Boulder, απέτυχαν να βρουν τέτοιες ενδείξεις σε αποστάσεις της τάξης των100 µm (J C Long και άλλοι. 2003 Nature 421 922). Αυτό είναι ένα από τα πολλά πειράματα που έγιναν για να ελέγξουν με υψηλή ακρίβεια, σταθερές, δυνάμεις και θεμελιώδεις συμμετρίες κατά τα τελευταία χρόνια. 

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι να μετρήσουμε πιθανές μεταβολές του α με τον χρόνο. Μπορούμε να μετρήσουμε τα φάσματα απορρόφησης διαφόρων κβάζαρ που να έχουν διαφορετικές μετατοπίσεις προς το ερυθρό. Μπορούμε να συγκρίνουμε τους ρυθμούς με τους οποίους "πάλλονται" ατομικά ρολόγια φτιαγμένα από διαφορετικά στοιχεία. Μπορούμε επίσης να μελετήσουμε το κοσμικό υπόβαθρο μικροκυματικής ακτινοβολίας ή την δημιουργία των στοιχείων στο πρώιμο Σύμπαν. Μια μέθοδος όμως που χρησιμοποιήθηκε για να ανιχνευθεί πως θα μπορούσε να έχει αλλάξει το Σύμπαν κατά τα δύο τελευταία δισεκατομμύρια χρόνια, στηρίζεται σε μια από τις πιο ασυνήθιστες διαδικασίες που μελετήθηκε ποτέ από τους φυσικούς. Σε αυτό που έχει αποκληθεί φυσικός πυρηνικός αντιδραστήρας στο Oklo της Κεντρικής Αφρικής. 

 

Η παράξενη ιστορία του αντιδραστήρα στο Oklo 

Το φυσικό ουράνιο περιέχει δύο ισότοπα. Το ένα είναι το ουράνιο-235, που χρησιμοποιείται για την πυρηνική σχάση και είναι σχετικά σπάνιο αφού συνιστά μόνο το 0,7% της συνολικής ποσότητας φυσικού ουρανίου. Το λιγότερο ραδιενεργό ουράνιο-238 αποτελεί το υπόλοιπο 99,3%. Το 1972, επιστήμονες από τη Γαλλία, παρατήρησαν κάτι μυστηριώδες σε δείγματα που προέρχονταν από ένα ορυχείο ουρανίου στη Γκαμπόν της Κεντρικής Αφρικής. Το σχετικό ποσοστό του ουρανίου-235 ήταν λιγότερο απ' ότι αναμενόταν, κατά ένα παράγοντα ίσο με 2. 

Μια πιθανή εξήγηση ήταν ότι κάποια ομάδα τρομοκρατών με υψηλή τεχνολογία είχε κλέψει το ουράνιο που έλειπε, για σκοπούς κάθε άλλο παρά αθώους. Όμως, και τα ισότοπα άλλων στοιχείων εμφανίζονταν να είναι ελαττωμένα κατά όπως συμβαίνει και μεταξύ των άχρηστων απόβλητων στους σύγχρονους πυρηνικούς αντιδραστήρες. Η πιο εύλογη εξήγηση λοιπόν ήταν ότι στο Oklo υπήρχε κάποτε ένας φυσικός αντιδραστήρας. Αν και οι φυσικοί πυρηνικοί αντιδραστήρες είχαν προβλεφθεί από τον Paul Kuroda του πανεπιστημίου του Arkansas το 1956, το Oklo είναι το μόναδικό γνωστό παράδειγμα.  

 
Εικόνα 1.Ένα φυσικό θαύμα. Οι μετρήσεις που έγιναν στον φυσικό πυρηνικό αντιδραστήρα του Oklo στην Κεντρική Αφρική, μπορούν να θέσουν όρια στις πιθανές μεταβολές της σταθεράς της λεπτής υφής, κατά τα 2 δισεκατομμύρια προηγούμενα χρόνια. 

Αυτό που πιθανολογείται ότι συνέβη, είναι ότι το οξυγονωμένο νερό διέλυσε αργά το ουράνιο-235 που βρισκόταν αποθηκευμένο στο επιφανειακό πέτρωμα πριν από 2 δις. χρόνια. Αρχικά θα ήταν της τάξης του 3% αλλά με την πάροδο του χρόνου, πέρα από τη ραδιενεργό διάσπασή του, το διαλυμένο ουράνιο-235 θα συγκεντρώθηκε σε μάζες από παρακείμενα φύκη που δρουν ως φίλτρα, και βαθμιαία θα έφτασε στην απαιτούμενη κρίσιμη ποσότητα για να ξεκινήσουν πυρηνικές αντιδράσεις σχάσης, όπως και σ' ένα αντιδραστήρα. Ο αντιδραστήρας αυτός θα "έκαψε" το ουράνιο-235, κι έτσι εξηγούνται τα πολύ χαμηλά σημερινά ποσοστά του. 

Αλλά πως συνδέεται αυτό με τη σταθερά α; Το 1976, τέσσερα χρόνια μετά την ανακάλυψη του αντιδραστήρα στο Oklo, ο Alexander Shlyakhter του Ινστιτούτου Πυρηνικής Φυσικής του Leningrad έκανε τον συσχετισμό. Τα δείγματα από το Oklo, αποκάλυψαν ότι το ποσοστό εμφάνισης του Σαμάριου-149 ήταν 45 φορές λιγότερο απ' ότι σε άλλα επίγεια δείγματα, και ο Shlyakhter έδειξε ότι θερμικά νετρόνια μπορούσαν να μετατρέψουν το Σαμάριο-149 σε Σαμάριο-150 αν διέθεταν ακριβώς την απαιτούμενη ενέργεια. 

Η ενέργεια αυτή συντονισμού, μεταξύ των δύο μορφών του σαμαρίου, εξαρτάται από τη σταθερά α. Έτσι αν η σταθερά α είχε διαφορετική τιμή 2 δισεκατομμύρια χρόνια πριν η ελάττωση του ποσοστού του Σαμαρίου-149 θα ήταν επίσης διαφορετική. Οι λεπτομέρειες του υπολογισμού είναι περίπλοκες αλλά δείχνουν ότι μια διαφορά στη σταθερά α από τον καιρό του πυρηνικού αντιδραστήρα του Oklo μέχρι σήμερα δεν μπορεί να είναι μεγαλύτερη από 10^-7.

Πολύ πρόσφατα, μια νέα τεχνική μέτρησης στη γεωλογία, γνωστή ως χρονολόγηση με Ρήνιο, μας έδωσε ακόμη πιο συγκεκριμένα αποτελέσματα. Οι ηλικίες που προσδιορίστηκαν με τη μέθοδο αυτή σε σιδηρούχους μετεωρίτες, είναι συνεπείς με αυτές που βρέθηκαν με άλλες μεθόδους. Από αυτό μπορούμε να δείξουμε ότι ο χρόνος ημιζωής του ρηνίου κατά τη β-διάσπαση, δεν μπορεί να έχει αλλάξει περισσότερο από 0,5% σε όλη την ηλικία του ηλιακού συστήματος. Αυτό μεταφράζεται σε ένα ανώτατο όριο της πιθανής κλασματικής μεταβολής της σταθεράς α της τάξης του 1 προς 10⁷ κατά τα 4.6 τελευταία δισεκατομμύρια χρόνια. 

Ενώ τα 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια είναι ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, το Σύμπαν έχει μια ηλικία της τάξης των 13,5 δις χρόνια. Είναι δυνατόν να ανιχνεύσουμε μεταβολές του α ακόμα πιο παλιά, δηλαδή κατά τα αρχικά στάδια του Σύμπαντος; Η απάντηση είναι ναι, με τη βοήθεια των κβάζαρ. 

 

Η χρήση των κβάζαρ για να διερευνήσουμε την σταθερά λεπτής υφής

Τα κβάζαρ είναι συμπαγή αλλά εξαιρετικά φωτεινά αντικείμενα. Είναι τόσο φωτεινά ώστε μπορούμε να τα μελετήσουμε με λεπτομέρεια και με επίγεια τηλεσκόπια, παρά το γεγονός ότι βρίσκονται σε τεράστιες αποστάσεις από τη Γη. Πιστεύουμε ότι τα κβάζαρ περιέχουν μαύρες τρύπες στα κέντρα τους και ότι οι τεράστιες βαρυτικές δυνάμεις που ασκούνται από τη μαύρη τρύπα, είναι ικανές να προκαλέσουν την εκπομπή φωτός από τη γειτονική ύλη που πέφτει μέσα σ' αυτές. 

Η φύση έχει διασκορπίσει τα κβάζαρ σε όλο το Σύμπαν. Εφόσον λοιπόν τα κβάζαρ είναι ορατά σε όλες τις κατευθύνσεις στον ουρανό, μας παρέχουν ένα ισχυρό τρόπο χαρτογράφησης σχεδόν ολόκληρου του Σύμπαντος. Και όπως συμβαίνει και με κάθε άλλο αστρονομικό αντικείμενο, όταν κοιτάζουμε ένα κβάζαρ  το βλέπουμε όπως ήταν κατά το παρελθόν. Έτσι λοιπόν κάποια κβάζαρ είναι τόσο μακριά μας ώστε τα βλέπουμε όπως ήταν πριν από δισεκατομμύρια χρόνια. Πράγματι, η παρατήρηση των κβάζαρ μπορεί να μας δώσει μια συνεχή ιστορία του Σύμπαντος, η οποία αρχίζει όταν το Σύμπαν ήταν περίπου ενός δισεκατομμυρίου ετών και συνεχίζεται αδιάλειπτα μέχρι σήμερα. 

Παρόλα αυτά δεν μπορούμε να μελετήσουμε τη σταθερά α με μια λογική ακρίβεια χρησιμοποιώντας τα ίδια τα κβάζαρ. Πρέπει μάλλον να εξετάσουμε τι συμβαίνει όταν η ακτινοβολία ενός κβάζαρ περνάει μέσα από ένα γαλαξία ο οποίος βρίσκεται μεταξύ του κβάζαρ και της Γης. Το κβάζαρ εκπέμπει φως σ' ένα ευρύ μέρος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος.  (Βλέπε εικ.2). Όταν όμως αυτό το φως περνάει μέσα από τα αέρια που βρίσκονται γύρω από ένα γαλαξία, ένας χαρακτηριστικός σχηματισμός από γραμμές απορρόφησης θα επικαθήσει πάνω στο φάσμα αυτό. 

Εικόνα 2. Εξομοίωση φάσματος απορρόφησης ενός κβάζαρ. Τα κβάζαρ είναι ουράνια σώματα πολύ υψηλής φωτεινότητας, τα οποία εκπέμπουν φως σε μεγάλη περιοχή μηκών κύματος του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος (κόκκινη γραμμή). Το φάσμα τους έχει κορυφές σε αρκετά μήκη κύματος που οφείλονται σε εκπομπή από στοιχεία όπως το υδρογόνο, το οξυγόνο, το άζωτο, το πυρίτιο, ο άνθρακας και ο σίδηρος στην περιοχή γύρω από το κβάζαρ. Όταν το φως από το κβάζαρ περάσει κατά τη διαδρομή του προς τη Γη, κοντά από έναν γαλαξία, τα αέρια γύρω από τον γαλαξία προκαλούν ένα σχηματισμό γραμμών απορρόφησης στο φάσμα του κβάζαρ (πράσινη γραμμή). Μετρώντας τα μήκη κύματος των γραμμών απορρόφησης που οφείλονται στα βαριά στοιχεία (στα δεξιά της εικόνας), μπορούμε να καθορίσουμε και την μετατόπιση προς το ερυθρό των αερίων και την τιμή της σταθεράς λεπτής υφής , α, κατά τον χρόνο που απορροφήθηκε το φως του κβάζαρ. Τέτοιες παρατηρήσεις δείχνουν ότι η τιμή του α ήταν ελαφρά μικρότερη μερικά δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Η πληθώρα των γραμμών απορρόφησης στα μικρότερα μήκη κύματος στ' αριστερά, οφείλονται σε υδρογόνο με διαφορετικές μετατοπίσεις προς το ερυθρό. 

 

Η παρουσία μιας γραμμής απορρόφησης σ' ένα ιδιαίτερο μήκος κύματος, αποκαλύπτει ότι ένα ιδιαίτερο στοιχείο ήταν παρόν στο αέριο γύρω από τον γαλαξία, και η ένταση κάθε τέτοιας φασματικής γραμμής απορρόφησης δείχνει την ποσότητα του στοιχείου που ήταν παρούσα. Εκτός από το υδρογόνο, του οποίου η παρουσία είναι κυρίαρχη στο Σύμπαν, οι γραμμές απορρόφησης αποκαλύπτουν επίσης την παρουσία Μαγνησίου, Σιδήρου, Ψευδαργύρου, Πυριτίου, Αργιλίου και Χρωμίου. 

Επιπλέον, οι γραμμές απορρόφησης μας λένε επίσης τι συνέβη όταν το φως πέρασε μέσα από το νέφος, πράγμα που θα μπορούσε να έχει συμβεί μόλις ΄1 δισεκατομμύριο χρόνια μετά το Big Bang. Αν και το νέφος αυτό θα μπορούσε να έχει εξελιχθεί σε κάτι τελείως διαφορετικό μέχρι σήμερα, η φασματική γραμμή απορρόφησης μας παρέχει ένα σταθερό αποτύπωμα της κατάστασής του στο μακρινό παρελθόν. Στο αποτύπωμα αυτό περιέχεται και η τιμή της σταθεράς α εκείνη την εποχή. 

Έτσι λοιπόν αν συγκρίνουμε τις γραμμές απορρόφησης που βρίσκουμε στα φάσματα απορρόφησης ενός κβάζαρ με τις αντίστοιχες γραμμές που μετράμε για τα ίδια άτομα και ιόντα στο εργαστήριο σήμερα, μπορούμε να βρούμε αν η φυσική που είναι υπεύθυνη για την απορρόφηση της ακτινοβολίας από τα άτομα, έχει αλλάξει κατά την ιστορική εξέλιξη του Σύμπαντος. Με άλλα λόγια μπορούμε να δούμε αν έχει μεταβληθεί η τιμή της σταθεράς α. 

 

Ξανά πίσω στο εργαστήριο

Το 1998 οι John Web, Victor Flambaum, Vladimir Dzuba και John Barrow, βελτίωσαν την ακρίβεια προσδιορισμού της σταθεράς α τουλάχιστον κατά μία τάξη μεγέθους, αναλύοντας υπάρχοντα αστρονομικά δεδομένα με ένα νέο τρόπο. 

Πριν από αυτή τη δουλειά, το α μετριόταν κοιτάζοντας στη διπλή γραμμή π.χ. του απλά ιονισμένου Mg II. Το ιόν αυτό έχει ένα μόνο ηλεκτρόνιο στην εξωτερική του στιβάδα, και η πρώτη διεγερμένη στάθμη του χωρίζεται σε δύο στάθμες, ως αποτέλεσμα της σύζευξης σπιν και τροχιακής στροφορμής του ηλεκτρονίου. Η ενεργειακή διαφορά μεταξύ των δύο χωρισμένων σταθμών της δυάδας είναι ανάλογη με το α². Πράγματι, η λεπτή υφή ορίζεται ως ο διαχωρισμός των ενεργειακών σταθμών που οφείλεται σε αλληλεπιδράσεις μεταξύ τροχιακής στροφορμής και σπιν. 

Αυτός ο διαχωρισμός λεπτής υφής σημαίνει ότι το Mg II απορροφά φως σε δύο ελαφρά διαφορετικές συχνότητες όταν διεγείρεται από τη θεμελιώδη προς την πρώτη διεγερμένη στάθμη. Στο εργαστήριο αυτά τα μήκη κύματος είναι 2796 Å και 2803 Å. Η διαστολή του Σύμπαντος σημαίνει ότι τα μήκη κύματος που παρατηρούνται στα φάσματα των κβάζαρ, λ_obs, είναι μεγαλύτερα κατά ένα παράγοντα ο οποίος εξαρτάται από τη μετατόπιση προς το ερυθρό (redshift), του αερίου: λ_obs = (1 + z)λ, όπου z, είναι το redshift και λ είναι το αρχικό μήκος κύματος. 

Οι μεταβολές που προκαλούνται στο φάσμα από το redshift και οποιαδήποτε μεταβολή του α, είναι διαφορετικές μεταξύ τους και μπορούμε εύκολα να τις ξεχωρίσουμε. Ενώ το αποτέλεσμα του redshift είναι να πολλαπλασιάζεται το μήκος κύματος όλων των γραμμών κατά ένα παράγοντα 1 + z, οποιαδήποτε μεταβολή του α αλλάζει μόνο τη διαφορά μεταξύ των γραμμών της δυάδας των σταθμών.

Όμως η διπλή γραμμή του μαγνησίου αποτυγχάνει να εκμεταλευτεί μια κρίσιμη φυσική άποψη. Τα ηλεκτρόνια περνούν τον περισσότερο χρόνο τους κοντά στον πυρήνα, όταν ένα άτομο ή ιόν βρίσκεται στη θεμελιώδη κατάσταση,  παρά όταν βρίσκεται σε μια διεγερμένη κατάσταση. Επειδή η σταθερά α ουσιαστικά εκφράζει την ισχύ της αλληλεπίδρασης μεταξύ του πυρήνα και των ηλεκτρονίων, κάθε μεταβολή στο α θα έχει μεγαλύτερη συνέπεια στο άτομο ή το ιόν όταν αυτό βρίσκεται στη θεμελιώδη του κατάσταση. Αλλά η μέθοδος της διπλής γραμμής του μαγνησίου χρησιμοποιεί μόνο ένα είδος ατόμων και έτσι μετράμε σε σχέση με την ίδια θεμελιώδη κατάσταση. Έτσι χάνουμε ένα πλεονέκτημα της μεθόδου.  

Για τους λόγους αυτούς οι John Web, Victor Flambaum, Vladimir Dzuba ανέπτυξαν μια μέθοδο όπου χρησιμοποίησαν διαφορετικά σύνολα γραμμών απορρόφησης και συνέκριναν μήκη κύματος αναφερόμενα ως προς διαφορετικές θεμελιώδεις καταστάσεις. Μόλις συνειδητοποίησαν ότι συγκρίνοντας τις εργαστηριακές μετρήσεις με τις μετρήσεις από τα κβάζαρ με τον τρόπο αυτό επιτυγχανόταν μια μεγάλη αύξηση στην ευαισθησία, αντιμετώπισαν την πρόκληση να υπολογίσουν πόση θα ήταν η μεταβολή στην ενέργεια της θεμελιώδους στάθμης για μια δεδομένη μεταβολή του α.  Όταν θα είχαν την πληροφορία αυτή θα μπορούσαν να μεταφράσουν οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ των μετρήσεων στο εργαστήριο και από τα κβάζαρ, σε ένα ανώτερο όριο για κάθε πιθανή μεταβολή της τιμής του α. 

Ένα ακόμη πλεονέκτημα αυτής της μεθόδου των "πολλών πολλαπλών καταστάσεων" είναι ότι τα ελαφρά στοιχεία, όπως το μαγνήσιο δεν αντιδρούν ισχυρά σε μια μεταβολή του α, πράγμα που κάνουν τα βαρύτερα στοιχεία όπως ο σίδηρος. Αυτό σημαίνει ότι τα ελαφρά στοιχεία μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως "άγκυρες" ως προς τις οποίες μπορούμε να μετράμε τις μεταβολές στα βαρύτερα στοιχεία. (Εικόνα 3). 

Εικόνα 3. Για να ελέγξουμε αν η τιμή της σταθεράς α έχει αλλάξει κατά την ιστορία του Σύμπαντος, είναι αναγκαίο να συγκρίνουμε τα μήκη κύματος διαφόρων γραμμών απορρόφησης στα φάσματα των κβάζαρ, αφού αφαιρεθεί το φαινόμενο του redshift, με τα αντίστοιχα μήκη κύματος όπως μετρούνται στο εργαστήριο. Η επάνω (πράσινη) γραμμή στην εικόνα δείχνει τη θέση των διαφόρων γραμμών απορρόφησηςστα άτομα και ιόντα του πυριτίου (Si), σιδήρου (Fe), αργιλίου (Al), ψευδαργύρου (Zn), χρωμίου (Cr) και μαγνησίου (Mg), όπως μετρούνται στο εργαστήριο. Το μαγνήσιο Ι είναι το ουδέτερο μαγνήσιο, το μαγνήσιοΙΙ είναι το απλά ιονισμένο μαγνήσιο, δηλαδή το ιόν Mg⁺. Τα μήκη κύματος αυτών των γραμμών αυτών εξαρτώνται κατά διαφόρους τρόπους από το α, και οι χρωματιστές γραμμές δείχνουν που θα βρίσκονταν οι γραμμές απορρόφησης αν το α ήταν μικρότερο στο παρελθόν απ' ότι είναι σήμερα. Η κόκκινη γραμμή αντιστοιχεί σε μια τιμή του α που ήταν το 90% της σημερινής, (δηλαδή Δα/α = 0,1), η πράσινη αντιστοιχεί στο 80% κοκ. Παρατηρείστε πως σε μερικά άτομα δύσκολα μετατοπίζονται οι γραμμές καθώς μεταβάλλεται το α, π.χ. το πυρίτιο, ενώ σε άλλα μετατοπίζονται προς μεγαλύτερα μήκη κύματος (σίδηρος), και σε άλλα προς μικρότερα (ψευδάργυρος). Η παρατήρηση αυτή είναι σημαντική διότι δείχνει ότι θα ήταν δύσκολο για άλλα φαινόμενα εκτός της μεταβολής του α να εξηγήσουν όλες τις μετατοπίσεις των φασματικών γραμμών.    

       

Όταν όμως επιχειρήθηκε να εφαρμοστεί για πρώτη φορά η μέθοδος αυτή των πολλών πολλαπλών γραμμών σε πραγματικά αστροφυσικά δεδομένα, οι ερευνητές βρέθηκαν μπροστά σε μια έκπληξη. Οι φασματογράφοι υψηλής διακριτικής ικανότητας των μεγαλυτέρων  αστεροσκοπεων, ήταν ικανοί να μετρούν τα μήκη κύματος από τα κβάζαρ με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια απ' ότι είχαν ποτέ μετρηθεί στα εργαστήρια. Με άλλα λόγια οι ερευνητές γνώριζαν περισσότερα για τη λεπτή δομή των ατόμων12 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, παρά για τα σημερινά άτομα. Έτσι οι προσπάθειες να ανιχνευτούν μεταβολές του α περιορίζονταν από τα πλιά πειραματικά δεδομένα. 

Προηγήθηκε λοιπόν μια προσπάθεια να μετρηθούν τα αντίστοιχα μήκη κύματος και στο εργαστήριο με μεγάλη ακρίβεια.

Αφότου ξεκίνησε το πρόγραμμα το 1998, μετρήθηκαν 75 κβάζαρ σε αποστάσεις μέχρι 13 δισεκατομμύρια έτη φωτός, με το τηλεσκόπιο Keck 1 διαμέτρου 10 μέτρου στη Χαβάη. Τα αποτελέσματα είναι εκπληκτικά. Υπάρχει μια στατιστικά σημαντική ένδειξη ότι το α μπορεί κατά το παρελθόν να είχε ελαφρά μικρότερη τιμή, αλλά μόνο κατά 1 μέρος στα 10⁵ . Διερευνήθηκαν διάφορες πιθανές πηγές σφάλματος αλλά αυτές δεν μπορούν να εξηγήσουν τα ευρήματα των μετρήσεων. 

Βέβαια όλα τα δεδομένα προέρχονται από το ίδιο όργανο μέτρησης, τον φασματογράφο HIRES του Keck 1, και οπωσδήποτε χρειάζονται ν' αναλυθούν δεδομένα και από άλλα όργανα και τηλεσκόπια όπως το Πολύ Μεγάλο Τηλεσκόπιο(VLT) του Ευρωπαϊκού Νότιου Παρατηρητήριου. Τα πρώτα αποτελέσματα από το VLT (σύνολο 4 τηλεσκοπίων με διάμετρο 8 μέτρα το καθένα) στη Χιλή, φθάνουν ήδη και σύντομα θα είμαστε σε θέση να πούμε αν επιβεβαιώνονται τα συμπεράσματα της ομάδας του John Webb. 

Και άλλες ομάδες ανά τον Κόσμο βρίσκονται στο κυνήγι της ανίχνευσης της μεταβολής του α.  Όπως η ομάδα υπό τον John Bahcall στο Ινστιτούτο προχωρημένων σπουδών του Princeton. 
Αν τα νέα δεδομένα δεν πιστοποιήσουν τα παραπάνω ήδη ευρεθέντα αποτελέσματα, τα συνδυασμένα δεδομένα από το Keck 1 και το VLT, θα εξακολουθήσουν να θέτουν τους πιο αυστηρούς περιορισμούς στη μορφή που πρέπει να έχουν οι νέες ενοποιημένες θεωρίες της φυσικής. Αν πάλι τα νέα δεδομένα υποστηρίξουν μια μεταβολή του α, θα πρέπει προοδευτικά να ξαναγραφτούν σημαντικά μέρη της σύγχρονης φυσικής.

 

Το αρχικό Σύμπαν

Μπορούμε επίσης να ερευνήσουμε για μεταβολές του α σε ακόμη πιο αρχικές στιγμές στην ιστορία του Σύμπαντος. Αν αλλάξουμε το α αλλάζει και η θερμοκρασία στην οποία τα ηλεκτρόνια και τα πρωτόνια συνδέονται κατά το πρώιμο Σύμπαν για να σχηματίσουν ουδέτερα άτομα υδρογόνου. Αυτή ακριβώς είναι η διαδικασία που ορίζει το σχηματισμό της κοσμικής μικροκυματικής ακτινοβολίας υποβάθρου περίπου 380.000 χρόνια μετά το Big Bang. Μια μεταβολή του α θα άλλαζε τον χρόνο στον οποίο συνέβη η σύνδεση πρωτονίων και ηλεκτρονίων, και κάτι τέτοιο θα ανιχνευόταν από μετρήσεις του κοσμικού υποβάθρου με δορυφόρους. 

Ο σχηματισμός των ελαφρών στοιχείων όπως το ήλιο, το δευτέριο και το λίθιο στα πρώτα λίγα λεπτά μετά το Big Bang θα επηρεαζόταν επίσης αν το α άλλαζε με τον χρόνο. Οι εξισώσεις που προσδιορίζουν τον ρυθμό με τον οποίο σχηματίζονται τα ελαφρά στοιχεία, τροποποιούνται κατά διαφορετικούς τρόπους αν το α μεταβάλλεται με τον χρόνο. Αυτό σημαίνει ότι ακριβείς μετρήσεις των σχετικών ποσοτήτων αυτών των στοιχείων, θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί για να επιβάλλει περιορισμούς στις πιθανές μεταβολές του α καθ' όλη σχεδόν την ιστορία του Σύμπαντος, από τα πρώτα λεπτά μετά το Big Bang, μέχρι σήμερα. 

Και οι δύο αυτές μέθοδοι δεν είναι ακόμη πολύ ακριβείς. Παρόλα αυτά μας δίνουν σημαντικούς συμπληρωματικούς περιορισμούς για κάθε μεταβολή του α, και δείχνουν ότι δεν μπορεί να έχει μεταβληθεί περισσότερο από 10% σε κάθε περίπτωση. 

       

Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Θα πρέπει να επισημανθεί ότι η παρούσα κατάσταση όλων αυτών των πειραμάτων δείχνει μια συνέπεια μεταξύ τους. Για παράδειγμα τα γεωλογικά αποτελέσματα δεν έρχονται σε αντίθεση με τα ευρήματα από τα κβάζαρ ή με τα αποτελέσματα από τα ατομικά ρολόγια διότι αυτές οι κατηγορίες μετρήσεων απεικονίζουν τελείως διαφορετικές μεταξύ τους εποχές του Σύμπαντος. Είναι πιθανόν ότι η τιμή του α μεταβαλλόταν σχετικά γρήγορα (κατά 1 μέρος στα 10⁵) κατά τα πρώτα δισεκατομμύρια χρόνια μετά το Big Bang, ενώ η κλασματική μεταβολή ήταν 100 φορές μικρότερη από την εποχή του αντιδραστήρα του Oklo, περίπου 2 δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Δεν μπορούμε να επαναλάβουμε το πείραμα του Oklo, αλλά τα αποτελέσματα από τις παρατηρήσεις των κβάζαρ και από τα πειράματα με ατομικά ρολόγια θα γίνουν στα προσεχή λίγα χρόνια όλο και πιο ακριβή. 

Η διαπίστωση ότι το α μεταβάλλεται, θα είχε βαθιές συνέπειες για τη φυσική. Για παράδειγμα, η αρχή της ισοδυναμίας, ένας από τους θεμέλιους λίθους της Σχετικότητας, λέει ότι σε συστήματα αναφοράς που εκτελούν ελεύθερη πτώση, τα συμπεράσματα για οποιοδήποτε πείραμα δεν εμπλέκει την βαρύτητα, είναι ανεξάρτητα από το πότε και πού εκτελέστηκε το πείραμα. 

Μεταβολές στην τιμή του α θα συνιστούσαν παραβίαση της αρχής της ισοδυναμίας. Αυτά όμως δεν θα είναι κατ' ανάγκην και άσχημα νέα, διότι πολλές από τις θεωρίες που επιζητούν να ενοποιήσουν τις 4 θεμελιώδεις δυνάμεις της φύσης, παραβιάζουν επίσης την αρχή της ισοδυναμίας. Οι θεωρίες που προβλέπουν μεταβλητή ταχύτητα του φωτός, προτάθηκαν πρώτα από τον John Moffat του πανεπιστημίου του Τορόντο, εξελίχθηκαν τα τελευταία χρόνια από τον João Magueijo του Imperial College, τον John Barrow και άλλους ως εναλλακτική λύση αντί για τα πληθωριστικά μοντέλα της κοσμολογίας. Αυτές οι θεωρίες θα μπορούσαν να εξηγήσουν τις μεταβολές στην τιμή του α κατά τα αρχικά στάδια του Σύμπαντος. Οι πληθωριστικές θεωρίες και οι θεωρίες που προβλέπουν μεταβλητή ταχύτητα του φωτός, είναι προσπάθειες να εξηγήσουμε διάφορα χαρακτηριστικά του Σύμπαντος όπως είναι η εμφανής επίπεδη γεωμετρία του, που δεν θα μπορούσαν να εξηγηθούν με το Big Bang από μόνο του. 

Αν τα αποτελέσματα με τα κβάζαρ επιβεβαιωθούν τελικά, οι ιδέες μας για το χώρο και το χρόνο είναι σίγουρο ότι θα υποστούν ριζικές αλλαγές. Ποιος ξέρει πως όλη αυτή η ιστορία θ' αλλάξει τη θεμελιώδη κατανόησή μας για το Σύμπαν;

       

Οι φυσικές σταθερές με η χωρίς διαστάσεις

Στη φύση εμφανίζονται διάφορες σταθερές. Μερικές από αυτές όπως είναι η σταθερά λεπτής υφής είναι αδιάστατες, δεν εκφράζονται δηλαδή με κάποιες μονάδες μέτρησης. άλλες όμως, όπως είναι η ταχύτητα του φωτός ή η μάζα του πρωτονίου έχουν διαστάσεις και η τιμή τους εξαρτάται από τις μονάδες που χρησιμοποιούμε για τη μέτρησή τους. Οι νόμοι της φύσης δεν πρέπει φυσικά να εξαρτώνται από το σύστημα μονάδων, που άλλωστε είναι ανθρώπινο κατασκεύασμα. 

Για να το θέσουμε με άλλο τρόπο, αν θέλουμε να μετρήσουμε μια σταθερά με διαστάσεις, χρειαζόμαστε "ένα μέτρο" για να εκτελέσουμε τη μέτρηση. Αλλά αν π.χ. βρίσκαμε μια τιμή όταν μετρούσαμε την ταχύτητα του φωτός την Δευτέρα, και μια διαφορετική τιμή αν τη μετρούσαμε την Παρασκευή, πως θα ξέραμε αν η μεταβολή οφείλεται στο ίδιο το φυσικό μέγεθος ή στο "μέτρο" που χρησιμοποιήσαμε; Απλά δεν μπορούμε να το ξέρουμε. Επιπλέον αν επρόκειτο να ερμηνεύσουμε τις παρατηρήσεις μας σαν μεταβολή στο μήκος του μέτρου μας, πως θα την πιστοποιούσαμε αυτήν χωρίς ν' αναφερθούμε σε ένα δεύτερο μέτρο; Και πάλι δεν θα μπορούσαμε, και ούτω καθ' εξής. 

Οι αδιάστατες σταθερές όμως είναι θεμελιώδεις απόλυτοι αριθμοί, μετρημένοι χωρίς αναφορά σε κάτι άλλο. Συνεπώς αν θέλουμε να διερευνήσουμε αν οι νόμοι της φύσης μεταβάλλονται, πρέπει να μετρήσουμε αδιάστατες ποσότητες, όπως η σταθερά λεπτής υφής ή η αναλογία μαζών ηλεκτρονίου και πρωτονίου. 

 

Ερευνώντας για μεταβολές στη σταθερά λεπτής υφής με τη χρήση ατομικών ρολογιών. 

<Ρολόι Κεσίου

 

Ο John Harrison δεν θα πίστευε την ακρίβεια των τελευταίων ατομικών ρολογιών. Παρά την ιδιοφυΐα του ως μηχανικού, ένα ρολόι φτιαγμένο από άτομα μάλλον παρά από τροχούς και ελατήρια, σίγουρα θα τον ξάφνιαζε. Το ρολόι με το οποίο ο Harrison κέρδισε το βραβείο των £20,000 που προσέφερε η εταιρία Longitude το 1714, είχε ακρίβεια 39 δευτερόλεπτα σε 47 μέρες, ή 1 προς 10⁵. Τα τελευταία όμως ατομικά ρολόγια χάνουν μόλις 1 δευτερόλεπτο κάθε 50 εκατομμύρια χρόνια, ή 1 προς 10¹⁵.Το επίπεδο αυτό ακρίβειας μας δίνει τη δυνατότητα να ερευνήσουμε για μεταβολές της σταθεράς λεπτής υφής σε κλίμακες χρόνου ολοκλήρων ετών. 

Τα πιο ακριβή ατομικά ρολόγια κατασκευάζονται σήμερα από "ατομικά σιντριβάνια". Ένα αέριο από άτομα, εντός ενός θαλάμου κενού, παγιδεύεται με ένα σύνολο δεσμών λέιζερ που τέμνονται σε κάποια μικρή περιοχή του χώρου, και ψύχεται σε θερμοκρασία κοντά στο απόλυτο μηδέν. Η μπαλίτσα αυτή από άτομα ρίχνεται τότε προς τα επάνω, με κατάλληλη αλλαγή της συχνότητας των λέιζερ και περνάει μέσα από μια κοιλότητα μικροκυμάτων κατά τη διαδρομή του προς τα επάνω και στη συνέχεια κατά το κατέβασμά του υπό την επίδραση της βαρύτητας. Η όλη διαδικασία επαναλαμβάνεται συνεχώς. 

Μια άλλη δέσμη λέιζερ χρησιμοποιείται για να κάνει τα άτομα να φθορίζουν και η ποσότητα του φθορισμού καταγράφεται ως συνάρτηση της συχνότητας των μικροκυμάτων και μας δίνει μια καμπύλη συντονισμού. Μια μέτρηση του χρόνου πολύ υψηλής ακρίβειας μπορεί να γίνει μετρώντας τη συχνότητα της κορυφής στην καμπύλη συντονισμού. 

Αποδεικνύεται ότι το πλάτος της καμπύλης συντονισμού είναι αντιστρόφως ανάλογο προς τον χρόνο που χρειάζονται τα άτομα για να περάσουν μέσα από την κοιλότητα μικροκυμάτων. ¨ετσι η καμπύλη γίνεται πιο στενή όσο τα άτομα δαπανούν πιο πολύ χρόνο μέσα σ' αυτήν. Αυτό επιτρέπει τον προσδιορισμό της θέσης της κορυφής με μεγαλύτερη ακρίβεια, πράγμα που σημαίνει ότι το ρολόι γίνεται πιο ακριβές. Αυτός είναι ο λόγος που οι φυσικοί σπεύδουν να τοποθετήσουν ένα ατομικό συντριβάνι στο διάστημα. Οι συνθήκες της μικροβαρύτητας στο διάστημα θα επιμηκύνουν το χρόνο παραμονής των ατόμων στην κοιλότητα μικροκυμάτων κατά ένα παράγοντα 10, και αυτό θα έχει ως συνέπεια μια αύξηση στην ακρίβεια του ρολογιού. 

Αλλά τι έχει να κάνει αυτό με τη σταθερά λεπτής υφής; Δεν θα ακουστεί εκπληκτικό αν πούμε ότι η συχνότητα συντονισμού στηρίζεται στο α. Επιπλέον, αν η σταθερά α αλλάζει με τον χρόνο, τότε ρολόγια φτιαγμένα από διαφορετικά στοιχεία θα "χτυπάνε" με ελαφρά διαφορετικούς ρυθμούς. Συνεπώς συγκρίνοντας τη σταθερότητα δύο ρολογιών φτιαγμένων από διαφορετικά στοιχεία θα ήταν δυνατόν να θέσουμε ένα άνω όριο σε οποιαδήποτε μεταβολή του α με τον χρόνο. Αντίθετα με τα αποτελέσματα των κβάζαρ και του Oklo, πειράματα με ατομικά ρολόγια ελέγχουν την σταθερότητα του α όπως εμφανίζεται σήμερα και όχι πριν από δισεκατομμύρια χρόνια.  

Ένα πρόσφατο πείραμα από τον Harold Marion και τους συνεργάτες του στο Observatoire de Paris και στην Ecole Normale Supérieure (ENS) συνέκρινε τους ρυθμούς των ρολογιών με σιντριβάνια κεσίου και ρουβιδίου για μια περίοδο πέντε ετών. Αν το α αλλάζει, ο ρυθμός της αλλαγής  1/α (dα/dt), πρέπει να είναι λιγότερο από -0.4 ± 16 x 10^-16ανά έτος. Η τιμή αυτή δεν έρχεται σε αντίθεση με τα αποτελέσματα του Oklo και των κβάζαρ. 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Διαστήματος σχεδιάζει να δρομολογήσει ένα διαστημικό πείραμα με ατομικό ρολόι,το (ACES), στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Μαζί με διάφορα τεστ για τη Γενική Σχετικότητα, το ACES θα είναι 100 φορές πιο ευαίσθητο στις μεταβολές του α, απ' ότι τα διάφορα επίγεια πειράματα. Το ACES θα συνδυάζει δύο ατομικά ρολόγια, ένα ρολόι κεσίου με το όνομα PHARAO, σχεδιασμένο από μια ομάδα υπό τον Alain Jornod του Observatoire Cantonal de Neuchâtel στην Ελβετία. 

       

Τι θα μπορούσε να προκαλέσει μια εσφαλμένη εκτίμηση των δεδομένων;

Η ομάδα του John Webb έχει απασχοληθεί αρκετά προσπαθώντας να εξετάσει το ζήτημα αυτό και να βεβαιωθεί ότι τα αποτελέσματα που πήραν οφείλονται σε κάποια μεταβολή του α και όχι σε κάτι άλλο. Έγραψαν μάλιστα και μια εργασία συνοψίζοντας όλες τις πιθανές πηγές σφάλματος και εκτιμώντας τις ποσοτικά μία προς μία.  Μετά από μια εξονυχιστική μελέτη, κατέληξαν ότι δύο μόνο πειραματικά φαινόμενα θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα. 

Το ένα αφορά τη σκέδαση του φωτός του κβάζαρ καθώς περνά μέσα από την γήινη ατμόσφαιρα. Το φως των διαφόρων περιοχών του φάσματος σκεδάζεται κατά διαφορετικό τρόπο από ένα μέσο, επειδή ο δείκτης διάθλασης ενός μέσου εξαρτάται από την συχνότητα. Μια ποσοτική μελέτη του θέματος αυτού δείχνει ότι η αιτία αυτή δεν μπορεί να εξηγήσει τα ευρεθέντα αποτελέσματα. 

Ένα δεύτερο και πιο εκλεπτυσμένο φαινόμενο αφορά τις σχετικές ποσότητες των διαφορετικών ισοτόπων των ιδίων στοιχείων στο φάσμα του κβάζαρ και στο φάσμα του εργαστηρίου. Τα επίγεια δείγματα του μαγνησίου για παράδειγμα, περιέχουν 79% μαγνήσιο-24, 10% μαγνήσιο-25 και 11% μαγνήσιο-26. Τι θα συνέβαινε αν τα νέφη αερίων γύρω από το γαλαξία περιέχουν διαφορετικά ποσοστά των ισοτόπων μαγνησίου; Η ομάδα του John Webb διατείνεται ξανά ότι η διεξοδικοί υπολογισμοί δείχνουν και πάλι ότι η αιτία αυτή δεν μπορεί να εξηγήσει τα παρατηρηθέντα αποτελέσματα. Πράγματι αν ληφθούν υπόψιν τέτοια φαινόμενα αθροιστικά σε όλο το δείγμα από το κβάζαρ, τα αποτελέσματα μοιάζουν να ενισχύουν ακόμη περισσότερο την άποψη της μεταβολής του α.

 

Το πρώτο «πορώδες υγρό» αποθηκεύει ανάμεσα στα μόριά του ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες αερίων

Ένα «πορώδες» υγρό, το οποίο μπορεί να αποθηκεύει ανάμεσα στα μόριά του ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες αερίων, σχεδιάστηκε στον υπολογιστή και παρασκευάστηκε από ερευνητές στη Βρετανία -μια εφεύρεση που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στην οικονομία του υδρογόνου ή στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής.

«Τα υλικά που περιέχουν μόνιμες τρύπες, ή πόρους, είναι πολύτιμα από τεχνολογική άποψη […] Μέχρι πρόσφατα, όμως, αυτά τα πορώδη υλικά ήταν όλα στερεά» αναφέρει ο δρΣτούαρτ Τζέιμς του Queen’s University του Μπέλφαστ, επικεφαλής της διεθνούς μελέτης που δημοσιεύεται στο περιοδικό «Nature».

«Αυτό που κάναμε ήταν να σχεδιάσουμε ένα ειδικό υγρό από το μηδέν: σχεδιάσαμε τα σχήματα των μορίων από τα οποία αποτελείται το υγρό, έτσι ώστε το υγρό να μην καταλαμβάνει όλο το χώρο. Λόγω των άδειων οπών που υπήρχαν στο υγρό, διαπιστώσαμε μπορεί να διαλύει ασυνήθιστα μεγάλες ποσότητες αερίων» εξηγεί ο ερευνητής.

Νέα προϊόντα ενόψει

Το «πορώδες υγρό», εκτιμά η ομάδα, θα μπορούσε να αντικαταστήσει στερεά πορώδη υλικά που χρησιμοποιούνται στη χημική βιομηχανία για την παραγωγή μιας μεγάλης γκάμας προϊόντων, από τα πλαστικά μπουκάλια μέχρι τα υγρά καύσιμα.

Παρόμοια υλικά θα μπορούσαν ακόμα να χρησιμοποιηθούν για την αποθήκευση καύσιμου υδρογόνου, ή ακόμα και για την κατακράτηση και αποθήκευση του διοξειδίου του άνθρακα από ρυπογόνες βιομηχανίες.

Όπως λέει ο δρ Τζέιμς, «οι αξιοσημείωτες ιδιότητες του νέου υγρού δημιουργούν αισιοδοξία για ενδιαφέρουσες εφαρμογές μακροπρόθεσμα».

Τα ανεξήγητα φαινόμενα του ηλιακού μας συστήματος

Μπορεί η επιστήμη να έχει κάνει άλματα τα τελευταία χρόνια και ο άνθρωπος να έχει καταφέρει να ταξιδέψει στο διάστημα, όμως συνεχίζουν να υπάρχουν πολλά μυστήρια στο ηλιακό μας σύστημα και η γνώση που έχουμε ως τώρα συλλέξει δεν δύναται να τα ερμηνεύσει.

Το κανάλι στο Youtube Danger Dolan συγκέντρωσε μερικά από τα ανεξήγητα -μέχρι στιγμής- φαινόμενα και δημιούργησε ένα εξάλεπτο βίντεο.

Η Ρώμη και ο κόσμος της, Το πορτρέτο του καλλιτέχνη ως αυτοκράτορα - και αντιστρόφως

Στοιχεία ταυτότητας

 

Όνομα: Νέρων

Επώνυμο: Αινοβάρβος

Όνομα μητρός: Αγριππίνα

Όνομα πατρός: Γναίος Δομίτιος

Ημερομηνία γεννήσεως: 15.12.37 μ.Χ.

Επάγγελμα: Αυτοκράτορας Ρώμης

Ύψος: μέτριο

Χρώμα κόμης: καστανόξανθο

Χρώμα οφθαλμών: γαλάζιο

 

Αντίγραφο ποινικού μητρώου

 

―πρόκληση σωματικών βλαβών

―μικροκλοπές

―απόπειρες ληστείας

―απόπειρες ανθρωποκτονίας

―μητροκτονία

―συζυγοκτονία

―ηθική αυτουργία σε δολοφονίες κατά συρροήν 

―προσβολή δημοσίας αιδούς

―ασέλγεια

―εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας

Συγγραφικές, καλλιτεχνικές και αθλητικές δραστηριότητες

―σπουδές στο έντεχνο τραγούδι

―σπουδές στη λύρα, το φλάουτο και τον αυλό

―σπουδές στην υποκριτική

―συμμετοχή σε παραστάσεις τραγωδιών

―βαρύτονος σε παραστάσεις όπερας

―σοπράνο σε παραστάσεις όπερας

―στιχουργός και ποιητής

―ερασιτεχνική ενασχόληση με ζωγραφική και γλυπτική

―διοργανωτής και παρουσιαστής μουσικών και αθλητικών αγώνων

―αρματοδρόμος (ολυμπιονίκης)

Μην ενοχλείτε τον αυτοκράτορα

Με τόσες άλλες δραστηριότητες, ο αυτοκράτορας δυσκολευόταν να θυμηθεί τα πολιτικά του καθήκοντα. Συνήθως του τα θύμιζαν οι πολιτικοί του σύμβουλοι (εγκαίρως) και οι συμφορές (κατόπιν εορτής). Δεν νοιαζόταν να διευρύνει την αυτοκρατορία· δεν ήταν ιμπεριαλιστής, όχι από ανθρωπισμό ή εξαιτίας συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών αλλά για εντελώς διαφορετικούς λόγους: σκεφτόταν πώς να απαλλαγεί από τη μάνα του, ποια θα ήταν η επόμενη γυναίκα του και ποιο το επόμενο θύμα του· έκανε ασκήσεις και δίαιτα για να βελτιώσει την ποιότητα της φωνής του· ή συνέβαινε να βρίσκεται σε καλλιτεχνική περιοδεία στην Ελλάδα.

Περιοδεύων θίασος «ο Νέρων»

Πολίτες της Κορίνθου,

Τις επόμενες μέρες η ένδοξη πόλη μας θα ζήσει μερικές από τις πιο λαμπρές στιγμές της ιστορίας της. Ο ρωμαίος αυτοκράτορας Νέρων, με μεγάλη συνοδεία, θα τιμήσει την Κόρινθο με την ισόθεη παρουσία του. Στο πλαίσιο της ιστορικής αυτής επίσκεψης, σύμφωνα με το πρόγραμμα που μας έχει ανακοινωθεί από τον ρωμαίο φρούραρχο της πόλης, θα αναγγείλει την έναρξη εργασιών για τη διάνοιξη διώρυγας στον ισθμό, ανανεώνοντας έτσι το σχέδιο του αυτοκράτορα Γάιου Καλιγούλα. Σε επίσημη τελετή στον ισθμό, ο αυτοκράτορας θα πραγματοποιήσει την εναρκτήρια εκσκαφή. Για τον σκοπό αυτό ένα από τα πιο διάσημα εργαστήρια χρυσοχοΐας στην περιοχή ετοιμάζει ήδη τη χρυσή σκαπάνη που θα χρησιμοποιήσει ο υψηλός επισκέπτης για τα εγκαίνια του μεγάλου αυτού έργου. Στη συνέχεια ο αυτοκράτορας θα παραστεί σε ειδική διοργάνωση των Ισθμίων Αγώνων, όπου θα ανακοινώσει τιμής ένεκεν ευρείες φορολογικές απαλλαγές και μια σειρά άλλων ευεργετικών πολιτικών αποφάσεων για την ευρύτερη περιοχή μας.

 

Πολίτες της Κορίνθου,

Η παρουσία των Ρωμαίων στην Ελλάδα είναι στενά δεμένη με την ιστορία αυτής της πόλης. Πριν από δυόμισι σχεδόν αιώνες, ο φιλέλλην στρατηγός Φλαμινίνος την πόλη αυτή επέλεξε για να διακηρύξει την ελευθερία των Ελλήνων, αναγνωρίζοντας με αυτό τον τρόπο όχι μόνο την οφειλή του μεγάλου ρωμαϊκού έθνους στον ελληνικό πολιτισμό αλλά και ειδικότερα τον μεγάλο σεβασμό της Ρώμης για τη μακραίωνη πολιτιστική προσφορά της Κορίνθου. Σε χαλεπούς για όλους καιρούς, πριν από διακόσια σχεδόν χρόνια, ήταν και πάλι η Κόρινθος που κατέβαλε βαρύ το τίμημα της ιστορικής συγκυρίας. Σήμερα, ο πιο ισχυρός άντρας στον κόσμο και ένας από τους πιο αφοσιωμένους φίλους της Ελλάδας έρχεται για να επιβεβαιώσει τους στενούς πολιτιστικούς δεσμούς που συνέδεσαν έκτοτε την Κόρινθο με τη μεγάλη ρωμαϊκή δύναμη.

Κατά την ιστορική αυτή επίσκεψη, θα πρέπει η πόλη σύσσωμη να τιμήσει τις δικές της αρχαίες παραδόσεις φιλοξενίας και να απευθύνει ομόθυμα και μαζικά το «καλώς ήρθες» στον ρωμαίο ηγεμόνα.

Κανείς δεν πρέπει να ξεχάσει ότι ο ισόθεος Νέρων έρχεται σαν προσκυνητής του ελληνικού πολιτισμού και σαν φίλος της πόλης μας. Κανείς δεν πρέπει να λείψει από την υποδοχή.

Δημοτικό Συμβούλιο των Κορινθίων

Ο κύριος λόγος για τον οποίο ο Νέρων αποφάσισε να περιοδεύσει στον ελληνικό χώρο ήταν η πεποίθησή του ότι μόνο οι Έλληνες ήταν ικανοί να εκτιμήσουν το μεγάλο καλλιτεχνικό του ταλέντο. Η περιοδεία πραγματοποιήθηκε και κράτησε σχεδόν έναν ολόκληρο χρόνο (67 μ.Χ.). Ο αυτοκράτορας περιοδεύει σε μια Ελλάδα που εδώ και διακόσια χρόνια έχει χάσει την πολιτική της αυτονομία και αποτελεί μέρος του αχανούς ρωμαϊκού κράτους (imperium). Η ανακοίνωση του δημοτικού συμβουλίου καλεί τους Κορίνθιους να υποδεχτούν τον κατακτητή, αλλά παρηγοριέται με τη σκέψη ότι ο κατακτητής είναι ειλικρινής θαυμαστής και φίλος του ελληνικού πολιτισμού - αλλά, βέβαια, υπάρχει και η προσδοκία για φορολογικές απαλλαγές. Υπάρχουν δύο τρόποι να δει κανείς τα αποτελέσματα της ρωμαϊκής κατάκτησης. Ο ένας είναι ιδεαλιστικός και ρομαντικός: η Ελλάδα μπορεί να έχασε την πολιτική της ελευθερία και αυτονομία αλλά κατέκτησε με τον πολιτισμό της τον ρωμαίο κατακτητή (το είπε άλλωστε και ο Ρωμαίος Οράτιος). Ο άλλος είναι ο ρεαλιστικός και πολιτικός τρόπος: μετά από δυο αιώνες πολιτικής υποτέλειας, οι δημοτικοί άρχοντες δεν μπορούν να αποφύγουν έναν συνδυασμό κολακείας, αυτοκολακείας και καιροσκοπισμού. Οι άνθρωποι ξέρουν ότι για να επιβιώσεις απέναντι στον ισχυρό χρειάζεται ηρωισμός, χρειάζεται όμως και προσαρμοστικότητα.

 

Έτσι, μάλλον από προσαρμοστικότητα παρά από ειλικρινή εκτίμηση για τα καλλιτεχνικά του χαρίσματα, οι Έλληνες εκείνη τη χρονιά ανακήρυξαν τον Νέρωνα νικητή σε 1.808 αθλητικούς και καλλιτεχνικούς διαγωνισμούς. Θα είχαν ασφαλώς πληροφορηθεί ότι ο καλός αυτοκράτορας στενοχωριέται πολύ όταν δεν παίρνει το πρώτο βραβείο· θα είχαν ασφαλώς ακούσει και τι μπορεί να συμβεί όταν ο αυτοκράτορας στενοχωριέται πολύ. Και έδειξαν ανάλογη προσαρμοστικότητα, όπως, για παράδειγμα, στους Ολυμπιακούς αγώνες που διοργανώθηκαν προς τιμήν του υψηλού επισκέπτη.

 

Ο Νέρων πήρε μέρος στους αγώνες αρματοδρομίας με άρμα που έσερναν δέκα καθαρόαιμα άλογα. Στην κλασική πίστα της Ολυμπίας, το αυτοκρατορικό άρμα δεν πήρε καλά τη στροφή και ανατράπηκε. Σε τέτοιες περιπτώσεις, που δεν ήταν σπάνιες, οι θνητοί αρματοδρόμοι εγκατέλειπαν ή δεν είχαν καμιά πιθανότητα να κερδίσουν την κούρσα. Αλλά ο Νέρων ήταν θετός γιος του Κλαύδιου που είχε ανακηρυχθεί επίσημα θεός, και οι ελλανοδίκες τού επέτρεψαν να σηκωθεί, να ξεσκονιστεί, να ξανανεβεί στο άρμα και να τερματίσει πρώτος. Εκείνη τη χρονιά η Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή «άλλαξε λίγο», για ευνόητους λόγους, τους κανονισμούς και έκανε έκπτωση στο λεγόμενο «ολυμπιακό πνεύμα».

 

Λόγος «αγάπης» και μαρτυρίου

 

Όταν ξέσπασε η μεγάλη πυρκαγιά τη νύχτα της 18ης Ιουλίου, ο Νέρωνας  δεν βρισκόταν στη Ρώμη, έσπευσε όμως να επιστρέψει, όχι για να προστατέψει το σπίτι και την περιουσία του αλλά για να βοηθήσει τις χιλιάδες θύματα και τους άστεγους. Η φωτιά, που κατέστρεψε τελικά δεκατρείς από τις δεκαπέντε συνοικίες της Ρώμης, μαινόταν για δέκα μέρες. Άλλους έσωσε από τις φλόγες, άλλους τους έβγαλε από τα καιόμενα ερείπια και φρόντισε να μεταφερθούν σε ασφαλείς χώρους και στα ανάκτορά του. Διοργάνωσε συσσίτια και πλήρωσε με δικά του έξοδα γιατρούς για να φροντίσουν όσους είχαν απόλυτη ανάγκη περίθαλψης.

 

Είμαστε σήμερα βέβαιοι ότι τη μεγάλη φωτιά δεν την ξεκίνησε ο Νέρωνας.

 

Πολλές φήμες σέρνονταν και ο κόσμος, άρχισε να υποψιάζεται. Έπρεπε, λοιπόν, να βρεθούν οι πραγματικοί ένοχοι για τη μεγάλη συμφορά. Και βρέθηκαν. Τη φωτιά την έβαλαν οι χριστιανοί, που είναι εχθροί του ανθρώπινου γένους και της μεγάλης Ρώμης.

 

Το βέβαιο είναι ότι μεγάλο μέρος της Ρώμης καταστράφηκε και ότι οι χριστιανικές κοινότητες της πόλης γνώρισαν τον πρώτο από τους διωγμούς που ακολούθησαν. Βέβαιο είναι ακόμη ότι ο Νέρων εκμεταλλεύτηκε την καταστροφή για να υψώσει πάνω στα ερείπια τα Χρυσά Ανάκτορα. Το νέο «σπίτι» του κατελάμβανε ολόκληρο σχεδόν το κεντρικό τμήμα της Ρώμης. Ο διάδρομος της εισόδου είχε μήκος ενάμισι χιλιόμετρο. Στην αρχή του διαδρόμου στήθηκε ένας ανδριάντας του αυτοκράτορα ύψους 40 μέτρων· στο κέντρο του οικοδομικού συγκροτήματος δημιουργήθηκε μια τεράστια τεχνητή λίμνη που πολλοί την παρομοίαζαν με θάλασσα· υπήρχαν άλση, αμπελώνες και λιβάδια όπου μεταφέρθηκαν σπάνια ζώα και πουλιά· μεγάλα τμήματα των οικοδομημάτων ήταν καλυμμένα με χρυσό και πολύτιμους λίθους· οι πολυάριθμες τραπεζαρίες είχαν μετακινούμενους τοίχους και μηχανισμούς που έραιναν με άνθη και ψέκαζαν με αρώματα τους καλεσμένους· και υπήρχε ειδική αίθουσα για τα καλλιτεχνικά ρεσιτάλ του αυτοκράτορα με περιστρεφόμενη οροφή για τη δημιουργία ειδικών «εφέ» στις «σόλο» παραστάσεις που έδινε ο μέγας καλλιτέχνης. Η αίθουσα ήταν πάντα κατάμεστη από ανθρώπους που είχαν την υποχρέωση να χειροκροτούν με ενθουσιασμό και καμία δυνατότητα να φύγουν πριν τελειώσουν οι πολύωρες εκδηλώσεις.

 

Ένα ανέκδοτο

Τι είπε ο Νέρων όταν έγιναν τα εγκαίνια των Χρυσών Ανακτόρων και επιθεώρησε το τελειωμένο έργο;

«Ωραία, τώρα μπορώ επιτέλους να αρχίσω να ζω κι εγώ σαν άνθρωπος!»

Από τον ιστορικό Σουητώνιο

 

… ένα ποίημα

ΤΑ ΒΗΜΑΤΑ

Σ᾽ εβένινο κρεβάτι στολισμένο

με κοραλλένιους αετούς, βαθιά κοιμάται

ο Νέρων - ασυνείδητος, ήσυχος, κι ευτυχής·

ακμαίος μες στην ευρωστία της σαρκός,

και στης νεότητος τ᾽ ωραίο σφρίγος.

Αλλά στην αίθουσα την αλαβάστρινη που κλείνει

των Αηνοβάρβων το αρχαίο λαράριο

τι ανήσυχοι που είν᾽ οι Λάρητές του.

Τρέμουν οι σπιτικοί μικροί θεοί,

και προσπαθούν τ᾽ ασήμαντά των σώματα να κρύψουν.

Γιατί άκουσαν μια απαίσια βοή,

θανάσιμη βοή την σκάλα ν᾽ ανεβαίνει,

βήματα σιδερένια που τραντάζουν τα σκαλιά.

Και λιγοθυμισμένοι τώρα οι άθλιοι Λάρητες,

μέσα στο βάθος του λαράριου χώνονται,

ο ένας τον άλλονα σκουντά και σκουντουφλά,

ο ένας μικρός θεός πάνω στον άλλο πέφτει

γιατί κατάλαβαν τι είδος βοή είναι τούτη,

τα ᾽νοιωσαν πια τα βήματα των Εριννύων.

Κ. Π. Καβάφης

Ο απαίσιος κρότος των βημάτων των Εριννύων σημαίνει τιμωρία και εκδίκηση. Ο Νέρων άκουσε τα αμείλικτα βήματα μια χειμωνιάτικη νύχτα του 68 μ.Χ. Σημαντικοί και παντοδύναμοι στρατηγοί είχαν ήδη στασιάσει, ο ρωμαϊκός λαός θα έδινε τα πάντα για να τον δει νεκρό και η Σύγκλητος τον ανακήρυξε επίσημα «εχθρό του κράτους».

 

Βγήκε αλλόφρων από τα ανάκτορα και αρχικά κατευθύνθηκε προς τον Τίβερη. Αν σκεφτόταν να πέσει στα νερά του ποταμού γρήγορα το μετάνιωσε. Σκέφτηκε να απευθυνθεί προσωπικά στον λαό ζητώντας συγνώμη και έλεος· άφησε όμως τον λόγο που άρχισε να γράφει στη μέση. Ένας έμπιστος αυλικός τού πρότεινε να κρυφτεί στη βίλα του, λίγο έξω από τη Ρώμη. Φορούσε εσώρουχα και παντόφλες· έριξε πάνω του έναν μανδύα, φόρεσε καπέλο, κάλυψε το πρόσωπό του μ᾽ ένα μαντίλι και καβάλησε ένα άλογο. Με τη συνοδεία λίγων πιστών κάλπασε ήσυχα προς την έξοδο της πόλης. Στον δρόμο άκουγε, σαν σε αργό εφιάλτη, στρατιώτες που ρωτούσαν: «Πού είναι ο καίσαρας;» και άλλους που προέβλεπαν με τραχιά και ανυπόμονη χαρά το λιντσάρισμά του. Λίγο πριν αφήσουν τη Ρώμη, σε κάποιο σταυροδρόμι, τον αναγνώρισε ένας παλιός πραιτωριανός αλλά δεν θέλησε να τον καταδώσει - του περίσσευε λίγη τύχη. Στη βίλα έφτασε λιπόθυμος από το κρύο και τον πανικό. Σωριάστηκε σ᾽ ένα κρεβάτι και ήπιε μόνο λίγο νερό. Τα βήματα πλησίαζαν και ο κρότος δυνάμωνε. Δοκίμασε να τελειώσει το μαρτύριό του με δυο μαχαίρια. Δεν μπόρεσε. Τον αποτέλειωσε, με δική του εντολή, ο προσωπικός του γραμματέας. Πριν ξεψυχήσει αποχαιρέτησε τη μεγάλη αγάπη του, τα ελληνικά, με δυο τρεις άψογες φράσεις· και ύστερα, βρίσκοντας την αυτογνωσία που δεν είχε ποτέ όσο ζούσε, θυμήθηκε ότι όσοι τον γνώρισαν ως αυτοκράτορα θα τον προτιμούσαν ως καλλιτέχνη. «Τι καλλιτέχνη χάνει ο κόσμος…» ήταν ο στερνός του λόγος. «Πέθανε με τα μάτια του να γυαλίζουν φρικαλέα και να βγαίνουν έξω από τις κόγχες· τους· απαίσιο θέαμα για όσους βρέθηκαν εκεί,» γράφει ένας ρωμαίος ιστορικός. Μόνες ατάραχες οι Εριννύες· κοντοστάθηκαν στην κορυφή της σκάλας, έσβησαν το όνομα «Νέρων» από τα μελανά τους κατάστιχα και απομακρύνθηκαν ήσυχα μέσα στη νύχτα.

 

Ο Νέρων ήταν ο τελευταίος της πρώτης μεγάλης δυναστείας ρωμαίων αυτοκρατόρων, που είχε για πατριάρχη της τον Οκταβιανό Αύγουστο. Η εξουσία του διέψευσε τις καλύτερες ελπίδες που έτρεφε για την αυτοκρατορία ο συνετός Αύγουστος και επιβεβαίωσε τους χειρότερους φόβους που κατέτρυχαν τον στοχαστικό Κλαύδιο. Με τη Σύγκλητο, τον κύριο μοχλό της πολιτικής ελευθερίας, παράλυτη και έκπτωτη, η μοίρα του κράτους ήταν η απολυταρχία του ενός. Μόνο που καμιά Πρόνοια, θεϊκή, πολιτική ή οποιαδήποτε άλλη, δεν εγγυάται τη σωφροσύνη του ενός.

 

Ο Νέρων πέθανε μισητός από όλους - ή, μάλλον, σχεδόν από όλους.

 

… και ένα ψήφισμα

Με τη θλιβερή αναγγελία θανάτου του ισόθεου αυτοκράτορα Νέρωνα, το δημοτικό συμβούλιο των Κορινθίων σε έκτακτη συνεδρίασή του αποφάσισε να καθιερώσει ετήσιο μουσικό διαγωνισμό στη μνήμη του και να ανεγείρει ανδριάντα σε περίοπτο σημείο της πόλης με την επιγραφή:

ΣΤΟΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΝΕΡΩΝΑ

ΓΙΟ ΤΟΥ ΘΕΪΚΟΥ ΚΛΑΥΔΙΟΥ

ΕΝΘΕΡΜΟ ΦΙΛΕΛΛΗΝΑ

ΚΑΙ ΑΦΟΣΙΩΜΕΝΟ ΦΙΛΟ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ

 

ΝΕΡΩΝ: Ο ΚΑΤΑΣΥΚΟΦΑΝΤΗΜΕΝΟΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ

 "Εσείς όλοι, Έλληνες, που κατοικείτε την Αχαΐα, ονομαζόμενη ως τώρα Πελοπόννησο, δεχθείτε μαζί με την απαλλαγή από τους φόρους, την ελευθερία που στις πιο ευτυχισμένες μέρες της ιστορίας σας δεν κατείχατε ποτέ όλοι μαζί, σεις που υπήρξατε σκλάβοι ή ξένων ή οι μεν των δε. Αχ, να μη ζούσα στους χρόνους ακμής της Ελλάδας, να 'δινα αυτό το διέξοδο στις διαθέσεις μου για να απολαύσω έναν μεγαλύτερο αριθμό ανθρώπων! Δε συγχωρώ το χρόνο που ελάττωσε το μεγαλείο ενός τέτοιου αγαθού... Αλλά προσπέφτω στους Θεούς που πάντα με προστάτεψαν στη γη και τη θάλασσα, να μου δώσουν παρ' όλα αυτά την ευκαιρία να το πραγματοποιήσω. Άλλοι πρίγκιπες έδωσαν σε πόλεις την ελευθερία τους... Ο Νέρων, την αποδίδει σε μία ολόκληρη επαρχία."
Ο λόγος (ή απόσπασμα του) του Νέρωνα που διακηρύττει την ανεξαρτησία της Αχαΐας!

Ήταν ο Νέρων ο παρανοϊκός αυτοκράτορας που έχουμε διδαχθεί ή είναι μια από τις πιο συκοφαντημένες, αδικημένες και σκυλευμένες προσωπικότητες στην παγκόσμια ιστορία; Ήταν αυτουργός της μεγάλης πυρκαγιάς που κατέκαψε τη Ρώμη ή απλά ο άνθρωπος που είχε την ατυχία επί της αυτοκρατορικής του θητείας, να λάβει χώρα ο μεγάλος εμπρησμός της Ρώμης από συνωμότες με εκτελεστικά όργανα τους χριστιανούς του Σαούλ; Εγκληματίας ή ο άνθρωπος στον οποίο μεταγενέστερα φόρτωσαν οι χριστιανοί ένα σωρό ανιστόρητες κατηγορίες για εγκλήματα;

 Το μόνο ίσως έγκλημα του Νέρωνα ήταν η ανεκτικότητα και ανεξικακία του, που χάρις αυτήν γλύτωσε ο Σαούλ-Παύλος και την πληρώνει από το σημείο εκείνο και μετά όλη η ανθρωπότητα. Το κομβικό σημείο της διακυβέρνησης του Νέρωνα είναι το 63 μ.χ., έτος της μεγάλης πυρκαγιάς που ισοπέδωσε τη Ρώμη. Ποιος ήταν ο Νέρων μέχρι τότε; Μερικά στοιχεία σχετικά με την πολιτική που ακολούθησε ως Καίσαρ:
1) Καταργεί τους έμμεσους φόρους. Όσοι γνωρίζουν στοιχειωδώς έστω από οικονομικά, γνωρίζουν την αντιλαικότητα των έμμεσων φόρων μιας και είναι αναλογικοί στη φύση τους κι όχι προοδευτικοί όπως οι άμεσοι.
2) Αφαιρεί από τους "αφέντες" το δικαίωμα ζωής και θανάτου που ως τότε είχαν για τους δούλους. Νομοθετεί το δικαίωμα των δούλων να κάνουν αγωγή κατά των αφεντικών τους όταν αυτοί τους κακομεταχειρίζονται.
3) Απαγορεύει τη θανάτωση κατά τη διάρκεια των μονομαχιών ακόμη και γι΄ αυτούς που είχαν εις βάρος τους θανατική καταδίκη.
4) Ενισχύει το θεσμό των απελεύθερων, τους καλύτερους δε πρώην σκλάβους, τους επιλέγει ο ίδιος και τους απονέμει προσωπικά την ελευθερία τους. Πολλούς δε από αυτούς, τους "προσλαμβάνει" ο ίδιος ως έμπιστούς του και συμβούλους του στο παλάτι.
5) Θεσμοθετεί τη δωρεάν διανομή λαχνών προς το λαό, με σημαντικότατα έπαθλα, όπως ζώα, αγροτεμάχια, πλοία και πολύτιμους λίθους.
6) Θεσμοθετεί νέα μέτρα που περιόριζαν την κρατική σπατάλη και περιόριζαν την πολυτέλεια, ώστε να εξοικονομούνται χρήματα και να διανέμονται περισσότερα τρόφιμα κι άλλα αγαθά πρώτης ανάγκης για το λαό.
7) Η στάση του κατά τη διάρκεια και μετά τον εμπρησμό της Ρώμης, είναι υποδειγματική. Διατάσσει να κτιστούν άμεσα καταφύγια για όσους έχασαν τα σπίτια τους στην πυρκαγιά. Συμμετέχει αυτοπροσώπως στο συντονισμό του έργου αντιμετώπισης της κατάστασης και δημιουργεί αντιπυρικές ζώνες για να περισωθεί ότι είναι δυνατόν. Κινητοποιεί άμεσα τον κρατικό μηχανισμό προς αναζήτησιν τροφίμων ώστε να τραφούν οι πληγέντες από την πυρκαγιά. Ανοίγει ακόμη και τις πόρτες των ανακτόρων για να προσφέρει καταφύγιο σε όσους έχασαν τα σπίτια τους. Μετά την πυρκαγιά, εκπονεί καινούριο σχέδιο πόλης, επιβάλλει δια νόμου το σοβάντισμα των εσωτερικών τοίχων ώστε να μη πιάνουν φωτιά, ορίζει σαφείς αποστάσεις που πρέπει να έχει το ένα σπίτι από το άλλο ώστε η όποια φωτιά να μην μπορεί να εξαπλωθεί.
8) Είναι ο ορισμός του προσηνούς ανθρώπου, αφού γνωρίζει πάρα πολλούς προσωπικά και τους χαιρετά στο δρόμο με τα ονόματά τους.
9) Η Σύγκλητος ήταν εχθρικά διακείμενη στο Νέρωνα, (αντέδρασε π.χ. λυσσαλέα στην κατάργηση των έμμεσων φόρων) μιας κι ο Νέρων κοινώς κόμιζε νέα ήθη με τη δημοκρατικότητα την ανεξικακία και τη φιλολαικότητά του. Επιπλέον, η κατηγορία που του προσήπταν για δειλία επειδή διόλου τον απασχολούσαν οι πόλεμοι και το στρατιωτικό μεγαλείο της Ρώμης, τον καθιστούσαν "ένοχο" μιας και δεν ταίριαζε στο προφίλ ενός πανίσχυρου κράτους όπως ήταν η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Δεν υπάρχει ένας επεκτατικός πόλεμος ή έστω σχέδιο πολέμου επί Νέρωνος! Έπρεπε λοιπόν να βγει από τη μέση για να αποκατασταθεί η εικόνα της και να περάσει δια παντός το μήνυμα ότι Καίσαρ=πάνω απ' όλα ατρόμητος στρατηλάτης...
10)Επειδή η υστεροφημία κάποιου δείχνει και το ποιόν του, για πολλά χρόνια μετά το θάνατο του, Ρωμαίοι πολίτες προσέρχονταν και εναπόθεταν άνθη σον τάφο του. Στη δε κηδεία του, έγινε πραγματικός χαμός και με μία κουβέντα θρηνήθηκε περισσότερο από κάθε άλλον καίσαρα. Σύντομα μάλιστα κυκλοφόρησαν θρύλοι περί αναστηθέντος Νέρωνα, ή ότι το πνεύμα του εμφανίζονταν σε διάφορους τόπους δείγμα της πραγματικής λατρείας του Ρωμαϊκού λαού. Τουλάχιστον τέσσερις "σωσίες του εμφανίστηκαν μετά το θάνατό του ξεσηκώνοντας το λαό, κι οι αρχές είδαν κι έπαθαν να τους μαζέψουν!
11) Σε ότι αφορά την προσωπική του ζωή, δεν υπάρχει κανένα απολύτως ίχνος ακολασιών έως το 63 μχ, έτος της μοιραίας πυρκαγιάς. Έκτοτε μόνο και συντετριμμένος από την αποκάλυψη της συνομωσίας που εξυφαίνετο εις βάρος του με τη συμμετοχή μάλιστα του δάσκαλού του Σενέκα τον οποίο υπεραγαπούσε σαν πατέρα, γίνεται υπέρμετρα καχύποπτος και αλλάζει συμπεριφορά...

Εχθρός λοιπόν ο Νέρων των συγκλητικών λόγω της φιλολαϊκής του πολιτικής. Άρα εχθρός του Τάκιτου και του Σουητώνιου, δηλαδή των πρωτογενών πηγών του βίου του Νέρωνα, που είναι από εμπαθείς, έως απόλυτα συκοφαντικοί όταν γράφουν για εκείνον! (Ο Σουητώνιος μάλιστα, γίνεται συχνότατα και κοινός συκοφάντης.) Είναι δεδηλωμένοι αριστοκρατικοί και άρα αντινερωνικοί εκ προοιμίου.

Εχθρός και των χριστιανών ο Νέρων. Λέγεται από σοβαρότατους μελετητές της ρωμαϊκής ιστορίας ότι ο Νέρων έχει συκοφαντηθεί, γιατί έπρεπε να προσωποποιηθεί η δίωξη και η σφαγή των 11.000.000 (sic) χριστιανών που καταμέτρησαν οι σύγχρονοι χριστιανοί. (Μια παρατήρηση εδώ: Να μας εξηγήσουν οι σύγχρονοι χριστιανοί πως κατέληξαν στον εξωφρενικό αυτόν αριθμό! Που παρεμπιπτόντως, δεν παραμένει σταθερός, οι μάρτυρες του Ιεχωβά μιλούν για...14 εκ., κάποιοι ορθόδοξοι για 13 εκ. μετά πέσαμε ατ 11 εκ. ενώ οι ντεμέκ ακριβείς υπολογισμοί μιλούν για 10,8 εκ! Πως λοιπόν διενεργήθη η απογραφή;

Μετριοπαθείς ιστορικοί αναφέρουν ότι σε όλη τη διάρκεια του "μεγάλου" (και στην πραγματικότητα μοναδικού) διωγμού του Γαλέριου στις ανατολικές επαρχίες της αυτοκρατορίας υπήρχαν μόλις 280 θάνατοι υπολογίζονται περίπου στα 1000 σε όλη την λεγόμενη "περίοδο των διωγμών". Αντίθετα, τα θύματα των χριστιανών σε όλο τον κόσμο μέχρι την τελική τους επικράτηση υπολογίζονται σε αρκετά εκατομμύρια.) Φαίνεται ότι μεταγενέστερα του φόρτωσαν τον εμπρησμό της Ρώμης οι χριστιανοί μαζί με ένα σωρό άλλες παντελώς ανιστόρητες κατηγορίες για εγκλήματα. Ήταν απαραίτητο για τους χριστιανούς τα ύστερα χρόνια να τον δυσφημήσουν μιας και ύστερα από την πυρκαγιά ξεκίνησαν διωγμοί σε βάρος των χριστιανών. (Η μεγάλη πυρκαγιά πράγματι ξεκίνησε από τα Εθνικά ιερά και οι πρώτοι Χριστιανοί δεν ήταν και τόσο φιλήσυχοι όσο τους θέλει το Χόλλυγουντ και η χριστιανική προπαγάνδα.) Ο Σαούλ κλείστηκε στη φυλακή και θανατώθηκε.

Πριν την πυρκαγιά ουδέποτε ο Νέρων δίωξε χριστιανούς. Αντίθετα είχε αθωώσει τον Σαούλ δυο φορές, το 58 και το 60 μχ ,όταν ο Σαούλ προσήχθη στη Ρώμη για να δικαστεί για υπόσκαψη της κεντρικής ρωμαϊκής εξουσίας.

Αυτό δεν εμπόδισε τους χριστιανούς πού με καβαλιστικές αλχημείες, υποστήριξαν κάποιους αιώνες μετά ότι ο Νέρων ήταν ο... Αντίχριστος της αποκάλυψης! Πως το κατασκεύασαν αυτό; Το "ΝΕΡΩΝ ΑΥΤΟΚΡΑΤΩΡ" αν αναλυθεί αριθμολογικά σύμφωνα με την Εβραϊκή καμπάλα, βγάζει άθροισμα 676! Θα πει κανείς ότι θα έπρεπε να βγάζει 666.Έλα όμως που οι Εβραίοι αφαιρούν το 10 από όποια λέξη ή όνομα συνδέεται με κάτι που είναι ενάντια στο Γιαχβέ, ή ασεβές προς τη θρησκεία τους! Επειδή λοιπόν το 10 στην καμπάλα είναι ο αριθμός που συμβολίζει τον Θεό, αφαιρείται στην περίπτωση του Νέρωνα από το 676 και θαύμα, 666!

Εκείνες τις εποχές η απερίγραπτη αυτή γελοιότητα έκανε καλά τη δουλεία της στη χειραγώγηση των μαζών!

Για την περίοδο μετά την συνομωσία κατά του Νέρωνα έως και τον θάνατο του έχουν γραφτεί και ειπωθεί πολλά εναντίον του. Λέγεται ότι όταν πήρε μέρος στους Ολυμπιακούς αγώνες δωροδόκησε τους κριτές στον λυρικό διαγωνισμό που συμμετείχε για να βγει πρώτος, ενώ είχε κουβαλήσει ολόκληρο τσούρμο χειροκροτητών. Ακόμη κι αν είναι αλήθεια, η ματαιοδοξία και η μεγαλομανία είναι πταίσματα μπροστά στην όλη φυσιογνωμία και πολιτική του.

Λέγεται επίσης ότι υπήρξε μητροκτόνος και συζυγοκτόνος. Αλήθεια, πόσοι γνωρίζουν ότι ο "Μέγας" (γιατί μέγας;) Κωνσταντίνος- ο οποίος φυσικά, σε αντίθεση με τον Νέρωνα, δεν είχε ίχνος παιδείας, αίσθησης του καλού και του ωραίου- δολοφόνησε τη σύζυγο του Φαουστα και τον γιο τους, ύστερα από υπόδειξη της μητέρας του "Αγίας" Ελένης; Υπάρχει μια σημαντική διαφορά ωστόσο μεταξύ τους. Ο μεν ήταν με το μέρος των ηττημένων, ο δε με αυτό των νικητών.

Ο Νέρων υπήρξε και μεγάλος φιλέλληνας. Εκδήλωνε αγάπη για την Ελλάδα, έδωσε αυτονομία σε όλες τις ελληνικές πόλεις, ήθελε να ανοίξει τη διώρυγα της Κορίνθου, πήρε μέρος σε Ολυμπιακούς αγώνες, έφτιαξε και Ιερά στην Ολυμπία και αλλού.

Ο Νέρωνας υπήρξε μια παρεξηγημένη προσωπικότητα που είχε την ατυχία να ηττηθεί και η ιστορία του να γραφεί από τους νικητές εχθρούς του, αριστοκρατικούς και χριστιανούς. Ας ελπίσουμε ότι οι ιστορικοί του μέλλοντος, απαλλαγμένοι από την κρατούσα ιδεολογία, θα τον κρίνουν με μεγαλύτερη αντικειμενικότητα και επιείκεια:
«…. Ο μητροκτόνος και συζυγοκτόνος Νέρων, που χαρίζει τη ζωή στους άτακτους δούλους και στους εγκληματίες από επιείκεια και μόνο. Ο τύραννος που προστατεύει την ελευθερία, απ΄ τις επιβουλές των δημοκρατικών (συγκλητικών). Ο τρελός και διεφθαρμένος αυτοκράτορας, που ασκεί την ευσπλαχνία και φιλανθρωπία, πριν απ’ τους αγίους του χριστιανισμού. Αυτός που προσφέρει νερό στους διψασμένους, τροφή στους πεινασμένους και ρούχα στους γυμνούς. Το ιστορικό αυτό πρόσωπο, μας αποδείχνει τέλεια, πόσο ατυχής θα ήταν κάθε απόπειρα να τον εκτιμήσουμε με τα κριτήρια της δικιά μας (χριστιανικής) ηθικής».
-------------
Πηγές: Υπάρχουν αρκετές και σκόρπιες πηγές, καθώς και βιβλία που εμπεριέχουν ικανοποιητικές συνόψεις πηγών. Η Αντιγνώση της αείμνηστης Λιλής Ζωγράφου έχει σημαντικές αναφορές. Υπάρχει επίσης ο Ambelain, ενώ και από την Ιστορία του Ελληνικού Έθνους μπορεί κανείς να αντλήσει πληροφορίες. Πολύ σημαντικό το βιβλίο του Νίκου Βεργίδη – ΝΕΡΩΝ ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΣ – ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΑRΚΑDIA , απ’ όπου και το τελευταίο απόσπασμα του άρθρου.

Από πρωτογενείς τώρα πηγές, υπάρχει ο Σουητώνιος που έγραψε τους βίους αρκετών Καισάρων και μαθαίνουμε-παρά την απροκάλυπτη εμπάθεια του προς το Νέρωνα- αρκετά πράγματα κυρίως για το νομοθετικό έργο του Νέρωνα. Υπάρχει βεβαίως και ο Τάκιτος, μόνο που το "ANALLES" δυστυχώς δεν κυκλοφορεί μεταφρασμένο στα Ελληνικά.