Πέμπτη, 5 Ιουλίου 2018

Σε τι κόσμο θέλουμε να ζήσουμε;

Κατά τη διάρκεια της σύγχρονης ιστορίας, έχουμε παρατηρήσει ξανά και ξανά την ύπαρξη του ίδιου ενθουσιασμού για τις καινούριες τεχνολογίες και την ψευδαίσθηση ότι θα λύσουν τα κοινωνικά μας προβλήματα. Επειδή δεν συνέβη παλαιότερα, δεν υπάρχει κανένας ιστορικός λόγος για να υποστηρίξουμε ότι κάτι τέτοιο θα συμβεί αναπόφευκτα τώρα. Σίγουρα αποτελεί μια πιθανότητα, αλλά το γεγονός ότι κάτι είναι πιθανό δεν σημαίνει ότι θα συμβεί αυτόματα. Μια πιθανότητα μπορεί να εκδηλωθεί μόνο αν υλοποιηθεί μέσω της πράξης.

Για μια τεχνολογία που θα ωφελήσει πραγματικά το ανθρώπινο είδος, θα απαιτούνταν η «σωστή ενέργεια», όπως θα έλεγε ο Βούδας. Και μια σωστή ενέργεια είναι δυνατή μόνο με μια σωστή πρόθεση, μια σωστή απόφαση, μια σωστή εστίαση, μια σωστή εφαρμογή.

Για να απολαύσουμε στο έπακρο τα εκπληκτικά πιθανά οφέλη των πιο προηγμένων σύγχρονων τεχνολογιών, θα ήταν απαραίτητη μια διαύγεια του νου και μια δεκτικότητα της καρδιάς μας που δεν έχουμε ακόμη συνειδητοποιήσει στην ανθρώπινη κοινωνία μας. Βασικά, θα απαιτούσε να ζούμε ήδη σύμφωνα με «απρόσωπες αρχές», αλλά και, για παράδειγμα, η ευημερία όλων των άλλων να είναι τόσο σημαντική όσο και η δική μας ή ότι η ευτυχία μας θα προέρχεται από την εμπειρία της ευτυχίας των άλλων.

Τεχνολογίες όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσιάζουν κινδύνους όχι μόνο επειδή δεν έχουμε ιδέα για το τι κάνουν όταν τίθενται σε λειτουργία, αλλά κι επειδή πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για βίαιους σκοπούς. Δεν πρόκειται για επιστημονική φαντασία: η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται ήδη από ορισμένες αστυνομικές δυνάμεις, όπως επίσης και για τον έλεγχο των προσωπικών μας δεδομένων, για τη δημιουργία ρομπότ – πολεμιστών. Στο διαδίκτυο υπάρχουν πολλές πληροφορίες σχετικά με αυτές τις εφαρμογές.

Ορισμένα είδη τεχνολογίας αναπτύσσονται με ραγδαίο ρυθμό στις μέρες μας και, σε πολλές περιπτώσεις, με τρόπους που υπερβαίνουν αυτό που η κοινωνία μας είναι σε θέση να αφομοιώσει. Θα μπορούσαν να οδηγήσουν την κοινωνία σε μια εποχή ειρήνης και ευημερίας, αν χρησιμοποιούνταν για καλό σκοπό και αν ήμασταν διατεθειμένοι να τις ενσωματώσουμε. Σε αντίθετη περίπτωση, θα προκαλέσουν ανησυχητικά προβλήματα.

Η έξυπνη κίνηση θα ήταν να χαλαρώσουμε μια στιγμή, και επί ίσοις όροις να καθίσουμε να πιούμε ένα τσάι και να σκεφτούμε όλοι μαζί. Αυτό βέβαια δεν συμβαίνει. Η τεχνολογία, όπως και κάθε άλλη ανθρώπινη δραστηριότητα, θα πρέπει να στοχεύει στη στήριξη της ευημερίας όλων – οπωσδήποτε όλων μας. Θα έπρεπε να αποτελεί ένα λειτουργικό εργαλείο που να υποστηρίζει τη δημιουργία μιας ανθρωπιστικής κοινωνίας, ένα λειτουργικό εργαλείο που να χρησιμοποιείται για να φροντίσει το περιβάλλον μας αλλά και όλες τις μορφές ζωής που κατοικούν στον κοινό μας πλανήτη.

Σε αυτό το σημείο, δεν υπάρχει ιδεαλισμός, αλλά μια βασική κοινή λογική. Αντιμετωπίζουμε πολλές προκλήσεις και μια πιθανή κοινωνική αναστάτωση. Η απώλεια της ελευθερίας λόγω κακής χρήσης των καινούριων τεχνολογιών αποτελεί μια πραγματικότητα. Είναι θεμελιώδες να παραμένουμε ενημερωμένοι ώστε να γνωρίζουμε τι συμβαίνει.

Έχουμε εξουσία μόνο πάνω σε ό,τι γνωρίζουμε. Έχουμε ευθύνη και επιλογές όσον αφορά την κοινωνία που δημιουργούμε και, εκτός κι αν ξεκαθαρίσουμε τόσο σε προσωπικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο το είδος της κοινωνίας στην οποία θέλουμε να ζήσουμε στο εγγύς μέλλον, θα καταλήξουμε να ζούμε με ένα μοντέλο που θα μας έχει επιβληθεί. Το ποια κατεύθυνση θα επιλέξουμε, εξαρτάται από τον καθένα μας.