Τετάρτη, 11 Σεπτεμβρίου 2013

Τάλως ο γιγάντιος ανθρωπόμορφος φύλακας της Κρήτης


Τάλως Το Πρώτο Αυτόματο Ρομπότ
Τα τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί μιά ιστορική και φιλολογική έρευνα ή οποία, ξεκινώντας από τα επιτεύγματα της αρχαίας Ελληνικής τεχνολογίας, προσπαθεί να διεισδύσει στην καρδιά της Ελληνικής Μυθολογίας και να ανιχνεύσει τις απαρχές αυτής της θαυμαστής επιστημονικής εξέλιξης.

Τα αποτελέσματα είναι ανάλογα του πάθους έρευνας των ερευνητών, οι οποίοι έτσι κι αλλιώς φέρνουν στο φώς εντυπωσιακά στοιχεία. Το θέμα είχε ήδη παρουσιαστεί απο το 1990, όταν ο συγγραφέας του παρόντος μαζί με το σκηνοθέτη Γιώργο Παπαδογεώργη γύρισαν το ντοκυμαντέρ, " Ο Υπολογιστής των Αντικυθήρων και τα ρομπότ της Αρχαιότητος ", για την Ερτ-1.
Το βασικό ερώτημα που διαφαινόταν από το έργο και στο οποίο προσπαθούσα να απαντήσω, ήταν το κατά πόσο το φανταστικό ή μυθολογικό στοιχείο ανταποκρινόταν ή αν θέλετε, εναρμονιζόταν με τη λαμπρή παρουσία και ανάπτυξη της αρχαίας Ελληνικής τεχνολογίας, της οποίας νομίζω ότι ιδανικότερος εκπρόσωπος είναι ο υπολογιστής των αντικυθήρων.
Επειδή όσο περνά ο καιρός πρόσθετα στοιχεία έρχονται στο φώς και γινόμαστε σοφότεροι, πιστεύω ότι η Ελληνική μυθολογία είναι μιά αστείρευτη πηγή, απο την οποία ο καθένας αντλεί ότι του αρέσει: αυτόματα πλοία που ταξιδεύουν στους διαστημικούς χώρους και επιστρέφουν, αυτόματα πλάσματα, αγάλματα και ρομπότ.
Υπερκατασκευές και μικροκατασκευές υπερήχων, πυρηνικά όπλα και οτιδήποτε άλλο μπορείς να φανταστείς. Και εδώ δικαιολογημένα συμφωνώ, αφού ως μυθολογία αφήνει κάποια περιθώρια σε παρόμοιες απόψεις, άσε δε που συμβάλλει στην έρευνα από οποιαδήποτε πλευρά κι αν τη δεί κανείς.
Κωδικό Όνομα - Τάλως
Δίπλα, όμως, στην παραφιλολογία της έρευνας, ως δίδυμη αδελφούλα της εμφανίζεται και η πραγματική έρευνα, που φιλότιμα ανιχνεύει το παρελθόν και το εμπλουτίζει. Δυστυχώς όμως, τα στοιχεία που διαθέτουμε είναι λίγα, μάλιστα θα έλεγα ότι είναι δραματικά λίγα μπροστά στην εξ αντικειμένου αξία αναφορών. Και ποιός μπορεί να αμφιβάλλει γι'αυτό, αφού ο Τάλως, για παράδειγμα, είναι το μοναδικό στην παγκόσμια βιβλιογραφία αυτόματο που περιγράφεται τόσο παραστατικά, ώστε δεν αμφιβάλλει κανείς ότι εδώ έχουμε την περιγραφή του πρώτου ρομπότ αλλά και του μοναδικού για πολλούς λόγους. Μοναδικό υπό την έννοια ότι είναι:
α } Το πρώτο αυτόματο που η παρουσία του υποστηρίζεται από τεχνολογικές προδιαγραφές.
β } Το μόνο αυτόματο που ξεχωρίζει ανάμεσα στα υπόλοιπα της Ελληνικής μυθολογίας για τις ποικίλες τεχνολογικές προδιαγραφές του, σε αντίθεση με τόσα άλλα που γνωρίζουμε, για τα οποία τα διαθέσιμα στοιχεία είναι πολύ πιο φτωχά.
γ } Σε παγκόσμιο έστω μυθολογικό, επίπεδο ο Τάλως είναι το μοναδικό αυτόματο. Καμιά άλλη μυθολογία δεν εμφανίζει έναν τέτοιο μηχανικό γίγαντα με τεχνολογική υποστήριξη.
δ } Το μοναδικό παράδειγμα τεχνολογικής βαθμίδας που παρουσιάζει το φαινόμενο της αναστροφής. Με αυτό εννοώ ότι αν και τα αυτόματα υποτίθεται ότι είναι, και είναι πράγματι, η κορωνίδα της τεχνολογικής επιστήμης και άρα έπονται όλης της επιστημονικής έρευνας και εξέλιξης, εδώ έχουμε το φαινόμενο να εμφανίζονται στο προσκήνιο κατά την αφετηρία της τεχνολογικής εξέλιξης. Στη μυθολογία δηλαδή, όπου ο Τάλως και πολλά άλλα ηφαιστότευκτα { ήτοι κατασκευές Ηφαίστου } και δαιδαλότευκτα { κατασκευές Δαιδάλου } τα οποία εντυπωσιάζουν αφενός και προβληματίζουν αφετέρου.
Ο σύγχρονος άνθρωπος, ο υποψιασμένος από τους γνωστούς όρους της τεχνολογικής εξέλιξης, σίγουρα αισθάνεται πιο οικεία τη φιγούρα του Τάλω παρά κάποιου άλλου πλάσματος ή ήρωα της Ελληνικής μυθολογίας και τούτο επειδή αντιμετωπίζει στην περίπτωση του γνωστά φαινόμενα. Ένα Όν με μεταλική κατασκευή, υδραυλικό σύστημα λειτουργίας, αυτόματη πυράκτωση, τεράστια δύναμη, μεγάλη ταχύτητα κ.λπ. Να σημειώσω εδώ ότι εμφανίζεται το εξής περίεργο φαινόμενο. Ενώ ο Τάλως διαθέτει υπερφυσικές, υπεράνθρωπες για την εποχή του ικανότητες, τέτοιες που αντίστοιχες τους έχουν οι θεοί και μόνο, ο ίδιος ούτε θεός είναι και κυρίως ΔΕΝ ΠΕΤΑ.
Όλοι ή σχεδόν όλοι οι αρχαίοι θεοί, ως γνήσια δημιουργήματα εκπληκτικής φαντασίας και σύλληψης, κατά διαστήματα πετούν, έχοντας ή όχι φτερά. Τη μιά στιγμή είναι εδώ και την άλλη βρίσκονται αλλού, καλύπτοντας τεράστιες έκ διαμέτρου αποστάσεις. Αρκετοί από αυτούς έχουν και φτερά, όπως ο Ερμής, ο Απόλλων, η Ίριδα, ο Έρως κ.λπ. Και τούτο είναι φυσικό και αυτονόητο για όλους τους θεούς, καθώς οι ανθρώποι εμπνευστές τους θέλουν να είναι τέλειοι και παντοδύναμοι.
Όμως, ο Τάλως με τις εκπληκτικές του ικανότητες και παρά το γεγονός ότι, κατά το μύθο, κατασκευάστηκε από ένα θεό, τον Ήφαιστο, ούτε πετά, ούτε ημίθεος θεωρήθηκε, ούτε καμμιά τιμητική διάκριση έλαβε... γιατί απλούστατα ήταν μιά ανθρώπινη κατασκευή, που δεν είχε την παραμικρή θέση στο θεϊκό πάνθεο.
Είναι πολλές οι σκέψεις που ξεπηδούν όσο ανασκαλεύει κανείς το μύθο του Τάλω, μία από αυτές όμως, πρέπει να μας προβληματίσει. Υπήρξε πραγματικά αυτό το κατασκεύασμα; Όποια απάντηση κι αν δώσουμε στο ερώτημα, θα μπούμε αυτόματα σε ένα φιλολογικό ναρκοπέδιο. Αν δεχτούμε ότι δεν υπήρξε, πως εξηγείται η παρουσία του, τόσο ραφινάτα προσδιορισμένη στο μυθολογικό σκηνικό; Αν υπήρξε, τότε ο κίνδυνος του ναρκωπεδίου αυξάνεται στη νιοστή, αφού κάτι τέτοιο προϋποθέτει πολλά άλλα, τα οποία εώς σήμερα ούτε καν μπορούσαμε να δεχτούμε ότι συνέβησαν.
Άν ακολουθήσουμε μιά μεσοβέζικη άποψη και δεχτούμε ότι ναι μεν υπήρξε αλλά ήταν το μυθολογικό υπόδειγμα, τονισμένο στη δεκάτη, μιάς τεχνολογικής ανάπτυξης της τότε εποχής, το χάπι είναι πιο εύκολο για να το καταπιούμε όμως, δεν έχουμε ξεφύγει από το πρόβλημα, που παραμένει, υπήρξε ο Τάλως;
Πρίν αναφερθώ στα στοιχεία για τον Τάλω, θέλω να παραθέσω ένα απόσπασμα του Πλουτάρχου που με έχει εντυπωσιάσει: " Είη μεν ουν υμίν εκκαθαιρόμενων λόγω το μυθώδες υπακούσαι και λαβείν ιστορίας όψιν όπου δ' αν αυθαδώς του πιθανού περιφρονή και μη δέχηται την προς το εικός μείξιν, ευγνωμόνων ακροατών δεησόμεθα και πράως την αρχαιολογίαν προσδεχομένων.
Εύχομαι τα μυθικά στοιχεία που υπάρχουν να τα καθαρίσει ο λόγος και να δεχτούν να λάβουν την όψη της ιστορίας, όπου όμως αυτά θα περιφρονούν αλόγιστα τον ορθολογισμό και δε θα δέχονται το συγκερασμό τους με το πιθανό, θα παρακαλέσω τους ακροατές μου να είναι καλόγνωμοι και να μην αγανακτούν πολύ για τις παλιές αυτές ιστορίες.
Έρευνα του μύθου λοιπόν, αλλά σε ορθολογική βάση. Οι Φιλολογικές Πηγές Για Τον Τάλω
Αρκετοί αρχαίοι συγγραφείς έχουν αναφερθεί στον Τάλω, ο Πλάτων Μίνως 320, C | ο Παυσανίας Περιήγησις 8, 53, 5, | ο Σοφοκλής Δαίδαλος απόσπ. 160 - 161 | ο Απολλόδωρος Βιβλιοθήκη, 1, 9, 26 | κυρίως δε ο Απολλώνιος ο Ρόδιος Αργοναυτικά, 4, 1638 - 1688.
Ο Απολλόδωρος, μιλώντας για την επιστροφή των Αργοναυτών από την Κολχίδα αναφέρει: " Από κει ξεκινώντας, εμποδίζονται να προσεγγίσουν την Κρήτη από τον Τάλω. Γι' αυτόν άλλοι λένε ότι καταγόταν από το χάλκινο γένος κι άλλοι ότι τον έδωσε στο Μίνωα ο Ήφαιστος. Ο Τάλως ήταν ένας χάλκινος άντρας, μερικοί όμως, έλεγαν πως ήταν ταύρος. Κι είχε μια φλέβα που κατέβαινε από το σβέρκο μέχρι τους αστραγάλους.
Στην άκρη της η φλέβα ήταν καρφωμένη με χάλκινο καρφί. Αυτός ο Τάλως τρείς φορές την ημέρα περιτριγύριζε το νησί και το επιτηρούσε. Έτσι, είδε τότε την Αργώ να πλησιάζει και άρχισε να της ρίχνει πέτρες. Τον εξαπάτησε όμως, η Μηδεία και πέθανε. Όπως λένε μερικοί, τρελάθηκε από τα φάρμακα που του έδωσε. Άλλοι πάλι λένε ότι του υποσχέθηκε να τον κάνει αθάνατο, του έβγαλε το καρφί, έτρεξε όλος ο Ιχώρ και πέθανε. Μερικοί τέλος λένε ότι με το τόξο του έριξε ο Ποίας στον αστράγαλο και πέθανε ".
Περίπου τα ίδια μεταφέρει ο Απολλώνιος ο Ρόδιος: " Αυτούς όμως, δεν τους άφηνε ο μπρούτζινος ο Τάλως, άπ' το γερό βράχο, πέτρες ρίχνοντας, να δέσουν παλαμάρια στη στεριά, στον όρμο της Δικταίης σαν ήθελαν ν'αράξουν. Αυτόν που είχε τη ρίζα του στο χάλκινο γένος των ανθρώπων και μόνος από τους ημίθεους έμεινε, ο γιός του Κρόνου στην Ευρώπη τον έδωσε, φύλακας της Κρήτης να'ναι και να γυρίζει το νησί τρείς φορές με τα μπρούτζινα πόδια του. Αλλά το σώμα του όλο και τα μέλη του ήταν απο μπρούντζο χυτό και ήταν άτρωτα. Κάτω από τον τένοντα όμως, στη φτέρνα είχε σωλήνα με αίμα, που τον σκέπαζε λεπτή μεμβράνη. Κι ήταν υπόθεση ζωής και θανάτου γι'αυτόν "
Απο τις περιγραφές αυτές, καθώς και από πολλές άλλες, δημιουργούνται αρκετά ερωτηματικά, στα οποία καλούμαστε να απαντήσουμε.
1 } Ποιός κατασκεύασε τον Τάλω και ποιός ήταν τελικά;
2 } Απο τι υλικό ήταν κατασκευασμένο;
3 } Γιατί είχε μόνον μιά φλέβα;
4 } Τι ήταν το Ιχώρ που τον κινούσε;
5 } Πώς πυρακτωνόταν;
6 } Που βασιζόταν η μεγάλη του ταχύτητα;
7 } Πώς πέθανε;
Ποιός Ήταν Ο Τάλως Και Ποιός Τον Κατασκεύασε;
Όπως συμβαίνει στις μυθολογικές αναφορές, όπου οι αλληγορίες, τα υπονοούμενα και οι μεταφορικές έννοιες είναι φαινόμενα που οδηγούν από τη μιά υπόθεση στην άλλη, έτσι και με τον Τάλω υπάρχει σύγχιση.
Ο Τάλως εμφανίζεται ώς γιός του Δαίδαλου, ώς γιός της αδελφής του Δαίδαλου Πολυκάστης ή Πέρδικας, ώς κατασκεύασμα του Ήφαιστου που τον είχε κατασκευάσει στη Σαρδηνία, στερνός απόγονος του χάλκινου γένους που αναδύθηκε από τις στάκτες των δέντρων, αλλά και ως γιός του Ήφαιστου, ως πατέρας του Ήφαιστου, που τον έκανε με την Ήρα, ή οποία συγχέεται με την Πολυκάστη ή Πέρδικα.
Από τα προηγούμενα λοιπόν, σαφώς διαπιστώνεται ότι δεν γνωρίζουμε, και ίσως δεν θα μάθουμε ποτέ, ποιός ήταν ουσιαστικά ο Τάλως ή μάλλον ποιός τον γέννησε. Άλλοτε εκλαμβάνεται ως ανθρώπινο όν και σε αυτή την εκδοχή, της ανθρώπινης προέλευσης του, θεωρείται γιός του Κρητός, του ομώνυμου ήρωα του νησιού ή του Οινοπίωνος. Και άλλοτε εκλαμβάνεται ως μηχανικό όν, οπότε θεωρείται κατασκεύασμα του Ήφαιστου ή του Δαίδαλου. Ώς άνθρωπος είναι ανηψιός του Δαίδαλου και μαθητευόμενος του, τον οποίο σε σύντομο χρονικό διάστημα τον ξεπέρασε σε εφευρετικότητα.
Όπως σημειώνει ο Ρόμπερτ Γκρέιβς, " Συνέβη μιά μέρα να βρεί μια σιαγόνα φιδιού ή κατά άλλους ένα ψαροκόκαλο και διαπιστώνοντας ότι μπορούσε να το χρησιμοποιήσει για να κόψει ένα μικρό ξυλαράκι στα δυό, το αντέγραψε σε σίδερο. Έτσι, επινόησε το πριόνι. Αυτές και άλλες του εφευρέσεις, όπως ο κεραμικός τροχός και ο διαβήτης για την κατασκευή κύκλων, του εξασφάλισαν πολύ καλή φήμη στην Αθήνα και ο Δαίδαλος, ο οποίος ισχυριζόταν ότι αυτός σφύρηλατησε το πρώτο πριόνι, σύντομα άρχισε να νιώθει αφόρητη ζήλει για τον Τάλω ".
Για τον Τάλω ως μηχανικό κατασκεύασμα υπάρχουν δύο παραλλαγές. Η μία αναφέρει ως κατασκευαστή του τον Δαίδαλο, ο οποίος θέλοντας να εξευμενίσει τον Μίνωα έφτιαξε τον Τάλω για να προστατεύει την Κρήτη από ξένες επιβουλές. Ο χάλκινος γίγαντας ταυτίζεται με τον Μινώταυρο, αφού τον αποκαλούν και ταύρο, και στην περίπτωση αυτή έχουμε μιά διαφορετική προσέγγιση στο μύθο, για την οποία έχω εντελώς διαφορετική άποψη. Κυρίως όμως, θεωρείται ηφαιστότευκτο.
Ο Δίας διέταξε τον Ήφαιστο να κατασκευάσει τον Τάλω και τον χάρισε στον Μίνωα για να φυλά την Κρήτη, περιτρέχοντας το νησί τρείς φορές τη μέρα. Μιά φορά κάθε μήνα έπρεπε ο Τάλως να μεταφέρει στις πόλεις και τα χωριά της Κρήτης τους νόμους του Μίνωα, αλλά είχε αναλάβει και κάτι που είναι παράδοξο, να εμποδίζει να φύγουν από το νησί όσους το επιθυμούσαν. Σε καθαρά συμβολικό επίπεδο ο Τάλως θεωρήθηκε θεματοφύλακας του Μινωϊκού πολιτισμού και υποστηρικτής, δια της βίας και της τυρρανίας, του βασιλικού καθεστώτος.
Από Τι Υλικό Ήταν Κατασκευασμένος;
Η ερώτηση αυτή υπονοεί σαφέστατα ότι εκλαμβάνουμε τον Τάλω ως μηχανικό κατασκεύασμα και στην εκδοχή αυτή κατασκευαστής του ήταν ο Ήφαιστος κατ'εντολή του Δία, ο οποίος τον χάρισε στον Μίνωα για να φυλάει την Κρήτη.
Ανήκει λοιπόν στα " ηφαιστότευκτα ", τις αυτόματες κατασκευές του Ήφαιστου. Στην περίπτωση αυτή ήταν σαφέστατα, όπως μαρτυρούν οι πηγές, κατασκευασμένος από χαλκό, τελευταίος απόγονος του χάλκινου γένους. Σύμφωνα με τον Ισίοδο: " κι ο Ζεύς ο πατέρας ένα άλλο τρίτο γένος έπλασε φθαρτών ανθρώπων, χάλκινο, που δεν έμοιαζε καθόλου με το ασημένιο, από ξύλο μελιού, γένος σκληρό και δυνατό. Τούτοι καταγίνονταν με τα πολυστέναχτα έργα του Άρη και σε πράξεις βίας.
Ούτε έτρωγαν καθόλου σιτάρι, παρά είχαν ατσαλένια, αλύγιστη καρδιά και έσπερναν τρόμο. Μεγάλη ήταν η δύναμη τους, και τ' ανίκητα χέρια τους ξεφύτρωναν από τους ώμους πάνω στα στιβαρά κορμιά τους. Τα όπλα τους ήταν χάλκινα και χάλκινα τα σπίτια τους, και με το χαλκό εργαζόταν γιατί δεν υπήρχε μαύρο σίδερο ". (Ησίοδος, Έργα και Ημέραι, στίχ, 144 - 155)
Στην αναφορά αυτή προσωπικά διαβλέπω την εμφάνιση στο ιστορικό προσκήνιο της μεταλλουργίας, μιάς επιστήμης που αναδύθηκε σε ασαφή και απροσδιόριστη χρονολογική περίοδο και συνέβαλε στην ανθρώπινη εξέλιξη κατά μεγάλο βαθμό.
Η τιθάσσευση της φωτιάς και μέσω αυτής το πλάσιμο των μετάλλων υπήρξε σταθμός στην επιστημονική εξέλιξη της ανθρωπότητος.
Λογικά στην ίδια αυτή περίοδο θα πρέπει να εντάχθηκε και ο Ήφαιστος ως θεός στο Πάνθεον, παρά το γεγονός ότι όταν γεννήθηκε απο την Ήρα, ήταν τόσο κακομούτσουνος και άσχημος. ώστε αυτήν τον πέταξε. Έπεσε στην θάλασσα όπου των έσωσαν η Θέτις και η Ευρυνόμη και στο υποθαλάσσιο βασίλειο τους έστησε το πρώτο μεταλλικό εργαστήρι. Άν λοιπόν, δεχτούμε την άποψη αυτή, ο Τάλως αντιπροσωπεύει την υπέρτατη δύναμη της μεταλλουργίας και τις υπερφυσικές ικανότητες που αυτή διέθετε.
Άν σήμερα όλα αυτά φαντάζουν αφελή, την εποχή εκείνη η μεταλλουργία και οι μεταλλουργοί θεωρήθηκαν δαμαστές της φωτιάς και δημιουργοί με θεία δύναμη. Εξ ου και αντιπρόσωπος τους ενσωματώθηκε στο θεϊκό Πάνθεο, ενώ οι ανθρώποι πολλές φορές τους ταύτισαν με μάγους. Και αυτό είναι φαινόμενο που συναντάμε και σε άλλες μυθολογίες, ενισχυτικό της άποψης που θέλει τον μεταλλουργό να εντάσσεται στα όντα που έδωσαν την γνώση ή μέρος της στον άνθρωπο και γι'αυτό δέχτηκαν τη μήνι, την εκδίκηση των θεών.
Ο Τάλως συνεπώς, μόνο από ένα μεταλλουργό ή μηχανικό μπορούσε να κατασκευαστεί και ιδού η χαραυγή της τεχνολογίας, της σύνθετης και όχι απλοϊκής, που προδιαγράφει τα επιτεύγματα των επόμενων περιόδων, που τόσο χαιρέκακα φθονούσε ο Δίας.
Γιατί Είχε Μόνον Μιά Φλέβα;
H ερώτηση προκύπτει από την αποδοχή ότι ο Τάλως ήταν ένα αυτόματο από χαλκό. Ουσιαστικά δεν μπορεί να απαντηθεί το ερώτημα, εκτός αν δεχτούμε ότι ο κατασκευαστής του θεωρούσε ότι στη φλέβα αυτή, το σωλήνα δηλαδή που διέτρεχε στο σώμα του, δε χρειαζόταν να προστεθεί άλλη, αφού οι διαδικασίες για την παραμονή του Τάλως εν ζωή εξαντλούσαν σε αυτήν. Δεν μπορούμε να δώσουμε τεχνολογική εξήγηση, κατά ποιόν τρόπο άλλωστε, υπάρχει όμως, μιά διευκρίνιση άλλης μορφής. Η μοναδική αυτή φλέβα ήταν η φλέβα, ο σωλήνας μέσω του οποίου είχε γίνει η έκχυση του χαλκού, όταν κατασκευαζόταν ο Τάλως, γεγονός που παραπέμπει στις κατασκευές των αδριάντων ή αγαλμάτων από μέταλλο, διαδικασία στην οποία δεν έχουμε λόγο να επεκταθούμε, αλλά τη γνωρίζουμε ως μέθοδο του " χαμένου κεριού ", όπως αποκαλείται στη χαλκοπλαστική. Οι " μυθολογικές " περιγραφές του Τάλω ανταποκρίνονται σε στοιχείαπου παραπέμπουν στα σύγχρονα ρομπότ - ανδροειδή.
Τι Ήταν Το Ιχώρ Που Τον Κινούσε; O σύγχρονος αναγνώστης θα απαντήσει στην ερώτηση αυτή ότι το " αίμα των αθανάτων ", δεν ήταν παρά υγρά μπαταρίας ή κάτι παρεμφερές που μπορεί να κινεί ένα αυτόματο. Άλλη λύση δεν μπορεί να προταθεί και τα υγρά αυτά πιθανότατα έδιναν κίνηση στο ρομπότ μέσω υδραυλικής πίεσης. Φυσικά άγνωστη παραμένει η φύση των υγρών αυτών, αλλά τελευταία προτάθηκε μιά άποψη που πρέπει να επισημάνω. Την αναφέρει η Ειρήνη Λ. Μπουρδάκου σε πρόσφατα εκδομένη εργασία της, όπου σημειώνει:
" Σύμφωνα με τα ερμηνευτικά λεξικά, δε χρησιμοποιείτο ο όρος Ιχώρ μόνο για τον αιθέριο χυμό που έρεε στις φλέβες των θεών, αλλά και για τη Νάφθα, η οποία σύμφωνα με το θρύλο οφειλόταν στη σήψη των πτωμάτων των γιγάντων. Η λέξη Νάφθα, περσικής προέλευσης, χρησιμοποιείται για να χαρακτηρίσει οποιοδήποτε πτητικό και εξαιρετικά εύφλεκτο μίγμα υδρογονανθράκων, το οποίο είτε χρησιμοποιείται ως διαλύτης ή ως μέσον αραίωσης είτε ως πρώτη ύλη για την παραγωγή βενζίνης ".
Και αφού παραθέτει ένα χωρίο του Πλουτάρχου για τη νάφθα, καταλήγει ότι .... Η φλέβα λοιπόν του Τάλω με το μαγικό υγρό του Ιχώρος θα μπορούσε απλώς να είναι η Νάφθα, μιά άλλη σπουδαία τεχνολογική ανακάλυψη της εποχής.
Θυμίζω ότι στη νάφθα στηριζόταν ή σύνθεση του " υγρού πυρός ", βασικού όπλου του βυζαντινού κράτους,
Πως Πυρακτωνόταν;
Tα στοιχεία που έχουμε αναφέρουν ότι, όταν οι εχθροί της Κρήτης αποβιβαζόταν στις ακτές, έχοντας γλυτώσει από το βομβαρδισμό των πλοίων τους με τις τεράστιες πέτρες που εκσφενδόνιζε ο Τάλως εναντίον τους, ο ίδιος στη συνέχεια ακολουθούσε μιά ανεξήγητη διαδικασία. Έμπαινε στη φωτιά, πυρακτωνόταν, τους αγκάλιαζε και τους κατάκαιγε. Αναρωτιέται κανείς πως είναι δυνατόν να συμβεί τούτο το παράδοξο. Οι εχθροί περίμεναν τον Τάλω να τους σκοτώσει αφού πυρακτωνόταν, ή κάτι άλλο συνέβαινε; Μήπως αγκαλιάζοντας τους έβγαζε τόση φωτιά ή ζέστη από το εσωτερικό του σώματος του, ώστε πέθαιναν από υψηλή θερμοκρασία. Κάτι τέτοιο φυσικά προϋποθέτει κάποιον αντίστοιχο μηχανισμό, ο οποίος θα έμπαινε σε λειτουργία μόλις, για παράδειγμα, ο Τάλως αγκάλιαζε τους εχθρούς του, οπότε αύξανε τη θερμοκρασία της μεταλλικής κατασκευής του και βεβαίως ο εναγκαλιζόμενος πέθαινε.
Αυτό υποδεικνύει η κοινή λογική και όχι ότι ο Τάλως πυρακτωνόταν πρώτα σε κάποια φωτιά και μετά τους έκαιγε. Μιά τέτοια άποψη είναι αφελής για τον απλούστατο λόγο ότι βλέποντας να γίνεται την πρώτη φορά, οι εχθροί θα πήγαιναν να εισβάλλουν σε ένα σημείο μακρύτερα από εκεί που βρισκόταν η φωτιά που πυράκτωνε το γίγαντα. Άρα, αυτός διέθετε εσωτερικό σύστημα πυράκτωσης και τους θανάτωνε όπου τους αιχμαλώτιζε.
Πού Στηριζόταν Η Μεγάλη Του Ταχύτητα;
O Τάλως ως φύλακας και υπερασπιστής της νήσου Κρήτης, του Μινωϊκού πολιτισμού ουσιαστικά, όφειλε τρείς φορές την ημέρα να περιτρέχει το νησί. Η μετοχή που χρησιμοποιείται είναι " περιτροχάζων ", που σημαίνει τρέχοντας γύρω - γύρω, άρα δεν έχουμε φιλολογική σύγχυση, δεδομένου ότι οι περισσότερες πηγές, αυτές που ανέφερα και άλλες δευτερεύουσες, μιλούν για το ίδιο πράγμα. Ο Τάλως είχε εντολή να τρέχει γύρω στην Κρήτη τρείς φορές την ημέρα και να αποκρούει όχι μόνο τους εισβολείς αλλά και να εμποδίζει όσους ήθελαν να εγκαταλείψουν το νησί.
Αν θεωρήσουμε τη διάμετρο της Κρήτης 400 χιλ. περίπου, έχουμε τον εξής αριθμό, 400 χιλ. + 400 χιλ. επιστροφή = 800 χιλ. ο κάθε γύρος επί 3 μας κάνουν 2.400 χιλ. το εικοσιτετράωρο. Όμως από αυτές τις ώρες οι μισές είναι ωφέλιμες, δηλαδή μπορεί κανείς να βλέπει, διότι τις υπόλοιπες είναι νύχτα, άρα ο Τάλως κινιόταν με ταχύτητα 200 χιλ. ανά ώρα στη διάρκεια των περιστροφών του γύρω από την Κρήτη. Ας με συγχωρέσει ο αναγνώστης ή η αναγνώστρια που εξωθώ τις σκέψεις μου στα άκρα, αλλά μόνον έτσι μπορούμε να εξάγουμε κάποια συμπεράσματα.
Έχουμε λοιπόν ένα αυτόματο ρομπότ που μέσα σε 1 ημέρα καιρική { καιρικές ονόμαζαν οι αρχαίοι τις ημέρες, διότι ανάλογα με την εποχή είχαν διαφορετική διάρκεια }, έπρεπε αναπτύσσοντας ταχύτητα 200 χιλ. ανα ώρα να διατρέχει την Κρήτη.
Από την πείρα που έχουμε σήμερα γύρω απο τα αυτοκίνητα, θα έπρεπε ο Τάλως να διαθέτει κάποια Φεράρι, Τζάγκουαρ, Μερσέντες ή BMW, ώστε να πετύχει τέτοιες ταχύτητες, χωρίς αυξομειώσεις, και αυτές, το τονίζω ιδιαίτερα, σε πολύ καλούς αυτοκινητόδρομους, δηλαδή αντίστοιχους με την Εθνική οδό Αθηνών - Θεσσαλονίκης. Και όχι στη Μινωϊκή Κρήτη, που φυσικά δεν υπήρχαν δρόμοι όπως τους γνωρίζουμε σήμερα, αλλά ασήμαντες δίοδοι και στράτες, αφού κυρίως στηριζόταν στη ναυσιπλοϊα, εξ ου και η παρουσία των σημαντικοτέρων αστικών κέντρων στα παράλια του νησιού ή κοντά σε αυτά.
Σήμερα, όταν βλέπουμε κάποιον να τρέχει με ιλιγγιώδη ταχύτητα, μονολογούμε: " Αεροπλάνο το έκανε το αμάξι του ", μήπως ο Τάλως πετούσε; Πολύ τολμηρή άποψη, που μάλλον δεν ευσταθεί, αφού κάποια αρχαία πηγή θα είχε κάνει σχετική αναφορά έστω και υπονοούμενο. Όλες τονίζουν ότι ο Τάλως περιέτρεχε την Κρήτη και αυτό το " περιτροχάζων ", είναι επίμονες.
Ο χάλκινος γίγαντας έτρεχε σαν αστραπή γύρω από το νησί πάνω από ανύπαρκτους δρόμους, τρείς φορές την ημέρα! τελεία και παύλα. Εξήγηση και επ'αυτού δεν μπορεί να δοθεί, εκτός αν μεταφερθούμε στο χώρο της αλληγορίας και του συμβολισμού.
Πως Πέθανε Ο Τάλως;
Στο ερώτημα αυτό, που δεν είναι λιγότερο σημαντικό απο τα άλλα, υπάρχει σύγχυση. Αποδίδουν το θάνατο του στο Δαίδαλο, στη Μήδεια, στον Ποία τον Αργοναύτη ή αλλού. Για το φόνο του Τάλω από το Δαίδαλο γράφει ο Γκρέιβς, στηριζόμενος στη ζήλεια του μεγάλου μηχανικού Δαίδαλου για τον μαθητευόμενο του, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως: " Τον οδήγησε πάνω στη στέγη του ναού της Αθηνάς στην Ακρόπολη και καθώς του έδειχνε τη θέα, ξαφνικά τον έσπρωξε και τον γκρέμισε. Και ακόμη, παρά τη ζήλεια του, δε θα έκανε κακό στον Τάλω, αν δεν είχε υποπτευθεί τις αιμομικτικές του σχέσεις με την Πολυκάστη.
Στη συνέχεια, ο Δαίδαλος κατέβηκε γρήγορα στους πρόποδες της Ακρόπολης και έβαλε το πτώμα του Τάλω μέσα σε ένα σακί με σκοπό να το θάψει κρυφά. Στους περαστικούς που τράβηξε την προσοχή, τους εξήγησε ότι σαν καλός πολίτης και σύμφωνα με τις απαιτήσεις του νόμου, είχε περιμαζέψει ένα ψόφιο φίδι, πράγμα που δεν ήταν εντελώς ψέμα, γιατί ο Τάλως ήταν Ερεχθεύς.
Υπήρχαν όμως κηλίδες αίματος πάνω στο σακί και το έγκλημα δεν μπόρεσε παρά να βγεί στην επιφάνεια, οπότε ο Άρειος Πάγος τον καταδίκασε για το φόνο και τον εξόρισε. Σύμφωνα με μιά άλλη εκδοχή, ο Δαίδαλος δραπέτευσε πρίν γίνει δίκη. Τώρα η ψυχή του Τάλω, που οι άλλοι αποκαλούσαν Κάλο, Κιρκίνο ή Τάνταλο, πέταξε μακριά με τη μορφή πέρδικας, αλλά το σώμα του τάφηκε εκεί όπου είχε πέσει. Η Πολυκάστη κρεμάστηκε όταν έμαθε για το θάνατο του και οι Αθηναίοι έκτισαν δίπλα στην Ακρόπολη ένα ιερός πρός τιμήν της ".
Βάσει των πηγών στις οποίες στηρίχθηκε ο Γκρέιβς, αυτός ήταν ο θάνατος του Τάλω, του ανθρώπινου όντος και λαμπρού μηχανικού, τον οποίο μερικοί ταυτίζουν με έναν άλλο, μαθητή και ανιψιό του Δαίδαλου, τον Κάλω, του οποίου το όνομα σημαίνει σχοινί ή καλώδιο. Το όνομα Κάλως απηχεί αλληγορίες και συμβολισμούς του μύθου του Τάλω και ουσιαστικά είναι το ίδιο πρόσωπο.
Για τον χάλκινο, όμως γίγαντα το τέλος ήταν διαφορετικό και σχετίζεται με το πέρασμα της Αργούς από την Κρήτη. Όταν το θρυλικό πλοίο έφτασε στο νησί, ο Τάλως εμπόδιζε τους Αργοναύτες να αποβιβασθούν , πετώντας τους, ώς συνήθως, μεγάλες πέτρες. Οι Αργοναύτες δεν μπορούσαν να αποβιβασθούν, αλλά από το αδιέξοδο, τους έβγαλε η Μήδεια, η οποία τους πρότεινε να την αφήσουν να ενεργήσει όπως ήξερε.
Τους είπε να τραβήξουν το πλοίο σε απόσταση τέτοια, ώστε να μην τους φτάνουν οι βολές του Τάλω και άρχισε τα μαγικά της. Άρχισε να επικαλείται τις Κήρες: " Ζωοβόρα πνεύματα του θανάτου, γρήγορα σκυλιά του Άδη, που στους αιθέρες πλανιώνται και στους ζωντανούς ορμάνε. Τρείς φορές γονατιστή με τραγούδια τις ικέτευσε και τρείς με προσευχές. Και βάζοντας κακό στο νού της με φθονερό βλέμμα κατάματα τον μπρούτζινο Τάλω κοίταξε. Τα δόντια τρίζοντας του έδειξε τον πικρόχολο θυμό της και του έστειλε σφαδάζοντας αόρατες μορφές φρικτές ".
Σαφέστατα στην περιγραφή του Απολλώνιου η δεισιδαιμονία και η μαγεία εμπλέκονται με την τεχνολογία και την νικούν. Πίσω από αυτό το σκηνικό, τις δήθεν φοβερές επικλήσεις της Μήδειας, που ουσιαστικά κανένα αποτέλεσμα δεν μπορούν να έχουν πάνω σε κάποιο μηχανικό κατασκεύασμα, είναι φανερή η επέμβαση της Ειμαρμένης, του πεπρωμένου που θέλει καθετί ανθρώπινο ή ανθρώπινο κατασκεύασμα να έχει αρχή και τέλος.
Έτσι ο Τάλως παθαίνει μηχανική βλάβη και είναι χαρακτηριστικό έν προκειμένω ότι η όλη του υποδομή δεν έπαθε τίποτα, εκτός από τα " υγρά μπαταρίας ", δηλαδή ο Ιχώρ. Η βαλβίδα που έκλεινε την άκρη της " φλέβας " του άνοιξε, χύθηκαν τα υγρά και το μηχάνημα σωριάστηκε " άψυχο ".
Γλαφυρή περιγραφή του θανάτου του χάλκινου γίγαντα μας χαρίζει ο Απολλώνιος:
" Έτσι, αν και χάλκινος, υπέκυψε κι αυτός, κάτω απ' την οργή της Μήδειας της μάγισσας. Και καθώς πέτρες βαριές εσήκωνε, στον όρμο οι Αργοναύτες να μη φτάσουν, με πέτρα μυτερή τη φτέρνα του έσκισε, και τότε έτρεξε ο ιχώρ όμοιος με λιωμένο μολύβι.
Κι άλλο στο βράχο να σταθεί ορθός δεν μπόραγε. Σαν πεύκο πελώριο, μόνο πάνω στα ψηλά βουνά, μισοκομμένο απ' τα κοφτερά πελέκια ξυλοκόπων, που το παράτησαν εκεί γυρνώντας πίσω, και που οι άνεμοι της νύχτας πρώτα το τράνταξαν, κι έπειτα το ξερίζωσαν και το ρίξαν. Έτσι, για λίγο κρατήθηκε αυτός, ακόμα αιωρούμενος στ' αδύνατα του πόδια κι ύστερα σωριάστηκε αδύναμος με φοβερό γδούπο ".
Ο Απολλώνιος μιλά για μεμβράνη που έφραζε την έξοδο του Ιχώρ, η οποία σκίστηκε. Ο Απολλόδωρος μιλά για χάλκινο καρφί, που έκλεινε την 'εξοδο των υγρών. Το ίδιο και ο Σοφοκλής. Άλλη εκδοχή για το θάνατο του Τάλω είναι ότι πείστηκε από τη Μήδεια πως μπορεί να τον κάνει αθάντο, την άφησε να του βγάλει το καρφί ή τη βίδα απο τη φτέρνα και χύθηκε ο Ιχώρ. Άλλη εκδοχή αναφέρει ότι ο Αργοναύτης Ποίας, που ήταν ο καλύτερος τοξότης, σημάδεψε τον πύρο και τον έβγαλε με σαϊτιά, οπότε χύθηκε ο Ιχώρ.
Πάντως όλες οι εκδοχές τονίζουν και εστιάζονται στο γεγονός ότι με κάποιον τρόπο καταστράφηκε η μεμβράνη, βαλβίδα ή καρφί που εμπόδιζε τον Ιχώρ να κυλήσει και όταν τελικά αυτό συνέβη, τότε ο Τάλως κατέρρευσε. Μία καθαρή μηχανική βλάβη ενός οργάνου που κινείται με υδραυλικό σύστημα ή υγρά " μπαταρίας ". Ούτε στο κεφάλι χτύπησε, ούτε έλιωσε, ούτε παραπάτησε, τίποτε άλλο παρά μόνο μηχανική βλάβη στη φτέρνα του, γεγονός που τον συνδέει με τον Αχιλλέα και την " αχίλλειο φτέρνα " του, φράση που εώς σήμερα έχει διασωθεί αναφερόμενη στην προσωπική αδυναμία του καθενός.
Που καταλήγουμε μετά από όλα όσα αναφέρθηκαν; Προσωπικά πιστεύω ότι πέρα από το τι θέλουμε εμείς, να είναι ο Τάλως, διακρίνουμε τρείς εκδοχές:
Α } Η ύπαρξη ενός μηχανικού και εφευρέτη με το όνομα Τάλως, μαθητή του Δαίδαλου, που τον σκότωσε ο τελευταίος απο ζήλεια. Πιθανότατα να μην ήταν ζήλεια η αιτία θανάτου του Τάλω, αλλά κάτι άλλο. Πάντως τονίζεται η ύπαρξη ενός ανθρωπίνου όντος.
Β } Η ύπαρξη ενός μηχανικού κατασκευάσματος από χαλκό, ενός αυτόματου με υπερφυσικές δυνάμεις, που δρούσε ως τέτοιο και καταστράφηκε από μηχανική βλάβη τυχαία ή κατόπιν ανθρώπινης επέμβασης.
Γ } Η παρουσία μιάς συμβολικής ή αλληγορικής ερμηνείας. Για παράδειγμα, ότι η πτώση του Τάλω υπονοεί την καταστροφή του Μινωϊκού πολιτισμού από τους Μυκηναίους { Αργοναύτες } ή ότι ο Τάλως ήταν ηφαίστειο της Θήρας, { υπάρχει και αυτή η άποψη } του οποίου η έκρηξη κατέστρεψε τη Μινωϊκή Κρήτη.
Σύμφωνα με τον J. Schoo: " ... ο Τάλως θα μπορούσε να είναι προσωποποίηση του ηφαιστείου της Θήρας. Η μπρούτζινη κατασκευή του εκφράζει τα τοιχώματα του κρατήρα που ακόμη και σήμερα είναι γεμάτα με το μέταλλο αυτό. Η επιτήρηση μέσω λιθοβολισμών των ακτών της Κρήτης και των νησιών του Αιγαίου που ήταν αποικίες της, δεν μπορεί παρά να ήταν κομμάτια από βράχους και λάβα που κατέστρεψαν τα πλοία. Ο αστράγαλος ήταν ένα δεύτερο ηφαίστειο που ενεργοποιήθηκε γρηγορότερα. Οι συνεχείς εκρήξεις του το έκαναν να χάνει τη ζωτική του δύναμη και μετά την τελική έκρηξη, αφού έφυγε όλη η λάβα του, νεκρώθηκε ". { J. Schoo - MNEMOSYNE }
Αυτά είναι τα στοιχεία που διαθέτουμε για το μηχανικό πλάσμα, το σημαντικότερο από τα αυτόματα του Ήφαιστου. Η Ελληνική μυθολογία έχει να επιδείξει αρκετά από αυτά, κατασκευές το ίδιο εντυπωσιακές και το ίδιο ενδιαφέρουσες. Όμως δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι Ελληνικοί αυτοματισμοί ως επιστημονικές κατασκευές, εμφανίζονται κατά την κλασική εποχή και μετά, κυρίως στους Ελληνιστικού χρόνους και απο τότε αποτελούν την κορύφωση της αρχαίας Ελληνικής τεχνολογίας.
 

Η γνώση της σποράς η αρχή του πολιτισμού


ΤΟΤΕ ΞΕΚΙΝΗΣΑΝ ΟΛΑ
Ίσως το πιο οριακό σημείο της αρχής του εκπολιτισμού των ανθρώπων ήταν η εποχή του Τριπτόλεμου και του δώρου που πήρε από την θεά Δήμητρα, την γνώση της σποράς.
Η θεά όταν στην αναζήτηση της για την κόρη της Περσεφόνη φτάνει στην Ελευσίνα εκεί την συναντά ο βασιλιάς της πόλης Κελεός. Όταν βλέποντάς την καταταλαιπωρημένη την ρωτά και μαθαίνει για την κόρη της την χαμένη την λυπάται και της προσφέρει το παλάτι να την φιλοξενήσει. Η Δήμητρα ως ένδειξη ευγνωμοσύνης που ένας βασιλιάς ενδιαφέρθηκε για μία άγνωστη και μάλιστα την φιλοξένησε στο παλάτι του προτείνει να διδάξει τον μικρό του γιο, κάτι που ευχαρίστως αποδέχεται ο ελευσίνιος βασιλιάς.
Η Δήμητρα μέσα σ’ αυτά που μάθαινε τον μικρό βασιλόπαιδα του δίδασκε την ακαϊα με πρακτικό τρόπο για να τον κάνει αθάνατο. Δηλαδή τον κρατούσε πάνω από μία εστία αναμμένη και μουρμούριζε τους ακατάληπτους λόγους, έτσι όπως μας πληροφορεί και ο Απολλόδωρος, έφευγαν οι θνητές σάρκες που καίγονταν. Όταν μία νύχτα η βασίλισσα Μετάνειρα, που έβλεπε τον γιο της Δημοφώντα, να μεγαλώνει «παράξενα» κρυφοκοίταξε να δει τι ακριβώς έκανε η φιλοξενούμενη τους, βλέποντας αυτό το θέαμα κατατρόμαξε έβαλε τις φωνές και τότε πέφτει το παιδί από τα χέρια της Θεάς και καίγεται.
Η Δήμητρα αναγκάζεται να παρουσιαστεί με την κανονική θεϊκή της μορφή και η βασίλισσα κατανοώντας το λάθος της πέφτει στα πόδια της και της ζητά συγνώμη. Όμως η Θεά Δήμητρα μη μπορώντας να δεχθεί τον χαμό του παιδιού αποφασίζει να διδάξει στο μεγαλύτερο γιο τον Τριπτόλεμο την γνώση της σποράς.
Έτσι τον καθιστά απόστολο της γνώσης της σποράς και τον στέλνει σ΄ ολόκληρο τον κόσμο να την μεταφέρει. Του παρέχει και μεταφορικό μέσο το οποίο κατασκεύασε η ίδια και ήταν ένα άρμα με φτερωτούς δράκους και διέσχιζε με αυτό τους ουρανούς μεταφέροντας την γνώση της σποράς.
Γίνεται λοιπόν ο Τριπτόλεμος ο πρώτος εκπολιτιστής αφού η γνώση της σποράς όπως ο καθένας μπορεί να αντιληφθεί αποτελεί το πρώτο στάδιο του πολιτισμού, κατά κάποιο αποσυμβολισμό. Οι πρώτοι που δέχθηκαν αυτή την γνώση ήταν οι Αρκάδες, πανάρχαιοι Πελασγοί- Έλληνες, οι οποίοι φαίνεται να εξαπλώνονται σε διάφορα σημεία της γης και να μεταφέρουν έτσι τον πολιτισμό σε μία εποχή όπου όπως υποστηρίζεται ήταν μετά την καταβύθιση της Αιγηίδος και οι άνθρωποι βρίσκονταν σε πρωτόγονη κατάσταση( 10.000 – 7.000 π.Χ.).
Οι λαοί που δέχθηκαν την γνώση και τον πολιτισμό ( Ίαντες, Άονες, Εκτήναι, Τελχίνες, Λέλεγες, Πελασγοί, Κάτονες, Μόσχοι, Παφλαγόνες, Χάλυβες, Ίβηρες, Ιλλυριοί, Δρύοπες, Φρύγες, Λύκιοι, Μήονες, Μακεδόνες, Θράκες, Αιτωλοί, Μυσοί, Κίλικες, Λούβιοι, Κάρες κ. ά. ), δεν ήσαν παρά απόγονοι των ίδιων πρωτόγονων ανθρώπων οι οποίοι ανέκαθεν ζούσαν και αναπτύσσονταν στον χώρο της Αιγηίδος προ και μετά την καταβύθιση της…

Φιλοκτήτης - Ο επί χρόνια εξόριστος και προδομένος ήρωας του Τρωικού πολέμου


Ο μύθος είναι από τους ωραιότερους της ελληνικής μυθολογίας. Σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία ο Φιλοκτήτης, γιος του βοσκού Ποίαντος και της Δημωνάσσας, κατά άλλους, Μεθώνης, ήταν βασιλιάς των πόλεων Μελιβοίας, Ολιζώνας, Μεθώνης και Θαυμακίας, ονομαστός για την τοξευτική του δεινότητα.και η τύχη του ορίζεται πρώτα πρώτα από τη συνάντησή του με τον ημίθεο Ηρακλή.Αυτός είναι που θα οδηγήσει τους Έλληνες στη νικηφόρα έκβαση του 10ετούς πολέμου...
Ο Φιλοκτήτης έτυχε να περνά από την Οίτη όταν ο Ηρακλής, μη αντέχοντας τον πόνο, εξαιτίας του δηλητηριασμένου, από αίμα κενταύρου, χιτώνα, που του έδωσε να φορέσει η Δηιάνειρα, ζητούσε από το γιο του Ύλλο να ανάψει την πυρά για να τον κάψει και να λυτρωθεί, αλλά εκείνος δίσταζε. Κανείς από όσους βρίσκονται εκεί δεν τολμάει να το κάνει. Μόνον ο Φιλοκτήτης. Γι’ αυτό και ο ήρωας του έδωσε ως αντάλλαγμα το τόξο του και τα δηλητηριασμένα βέλη του.
Όταν οι Δωριείς αποφάσισαν να αποπλεύσουν για την Τροία, ο Φιλοκτήτης, κάτοχος του τόξου του Ηρακλή, εκστράτευσε μαζί με τους άλλους Έλληνες, επικεφαλής επτά πλοίων με Θεσσαλούς πολεμιστές, στο καθένα από τα οποία επέβαιναν 50 κωπηλάτες και έμπειροι τοξότες.
Μία εκδοχή του μύθου λέει ότι, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τον ερωτεύεται η Θεά Χρυσή. Εκείνος, όμως, αρνείται τον έρωτα της, αφού η μοίρα τον στέλνει στην Τροία. Η Θεά θυμωμένη και αποφασισμένη να εκδικηθεί, στέλνει το ιερό της φίδι που τον δαγκώνει στο πόδι. Η πληγή του, όμως, κακοφόρμισε και ανέδιδε τόση δυσοσμία, που δεν ήταν δυνατόν για κανέναν να την ανεχτεί. Με προτροπή του Οδυσσέα, οι Έλληνες αρχηγοί αποφασίζουν, ενώ εκείνος κοιμόταν, να τον βγάλουν στη Λήμνο και να τον εγκαταλείψουν εκεί.
Μια δεύτερη εκδοχή του μύθου αναφέρει ότι, ενώ ο στόλος των Ελλήνων έπλεε για την Τροία ο Φιλοκτήτης ανέλαβε να τους οδηγήσει στο νησί της θεάς Χρύσης, τη Λήμνο, που μόνο εκείνος γνώριζε πού βρισκόταν, για να πραγματοποιήσουν εκεί θυσία στο όνομα της θεάς, όπως πρόσταζε σχετικός χρησμός. Εκεί ο Φιλοκτήτης, σπρωγμένος από την Ήρα, που ήθελε να τον εκδικηθεί, γιατί είχε βοηθήσει τον Ηρακλή, νόθο γιο του συζύγου της Δία, πλησίασε τόσο κοντά στον ιερό χώρο που του επιτέθηκε μια Ύδρα, φύλακας του ιερού. Το φοβερό δηλητηριώδες ερπετό τον δάγκωσε στο πόδι. Η αθεράπευτη πληγή ανέδυε φοβερή δυσωδία, προκαλώντας του αφόρητους πόνους, ενώ οι κραυγές του τάραζαν τόσο τον στρατό, που οι σύντροφοί του δε δίστασαν, με την προτροπή του Οδυσσέα και των Ατρειδών να τον εγκαταλείψουν στο νησί.
Δέκα ολόκληρα χρόνια, όσο κράτησε ο Τρωικός πόλεμος, ο Φιλοκτήτης παρέμεινε στη Λήμνο, μόνος κι έρημος, υπομένοντας την άθλια ζωή στην οποία τον είχε καταδικάσει η μοίρα, με την πληγή πάντα να τον βασανίζει.
Θα ερχόταν, όμως, η μέρα που οι Έλληνες θα θυμούνταν τον Φιλοκτήτη.
Πράγματι, δίνεται χρησμός πως το Ίλιον δεν θα πέσει, αν δεν βοηθήσει το ανίκητο τόξο του Ηρακλή, το οποίο ο ημίθεος πεθαίνοντας είχε χαρίσει στον Φιλοκτήτη – τον μόνο άνθρωπο που διέθετε τέχνη και δύναμη αρκετή να το τανύσει – και αν ο Νεοπτόλεμος, γιος του Αχιλλέα, έρθει από τη Σκύρο και φορέσει τη σφυρηλατημένη από τον Ήφαιστο πανοπλία του πατέρα του.
Αφού πρώτα ο Οδυσσέας φέρνει το Νεοπτόλεμο στην Τροία, μαζί αναχωρούν για τη Λήμνο για να φέρουν τον πληγωμένο Φιλοκτήτη με το ηράκλειο τόξο και τα βέλη του. Εκείνος, όμως, αρνείται να τα δώσει, αφού δεν θέλει να συμφιλιωθεί με τους ανθρώπους που άλλοτε του έδειξαν τόση σκληρότητα.
Η παρέμβαση όμως του θεοποιημένου Ηρακλή θα πείσει το Φιλοκτήτη και θα οδηγήσει τους Έλληνες στη νικηφόρα έκβαση του 10ετούς πολέμου..Έτσι, ο Φιλοκτήτης επανέρχεται στο προσκήνιο του μύθου. Αφήνοντας πίσω του τον θυμό και την πίκρα από την εγκατάλειψή του στη Λήμνο και ξεχνώντας αυτά που είχε υποφέρει επί εννέα ολόκληρα χρόνια για την άρνηση ενός έρωτα, ξαναβρίσκεται να πολεμά στο πλευρό των Ελλήνων κάτω από τα τείχη της Τροίας. Κατορθώνει μάλιστα να γίνει ήρωας, όταν σκοτώνει τον Πάρη, κύριο υπεύθυνο για την φυγή της ωραίας Ελένης από την Ελλάδα, παίρνοντας εκδίκηση για την ατιμία που είχε συντελεστεί σε βάρος των Ελλήνων.
Ο Φιλοκτήτης ενέπνευσε τον Σοφοκλή να γράψει την ομώνυμη τραγωδία που αποτελείται από 1.471 στίχους, με κεντρικό πρόσωπο τον ομώνυμο ομηρικό ήρωα. Το έργο πραγματεύεται το θέμα της σύγκρουσης του συναισθήματος του πατριωτισμού με τον ανθρωπισμό. Παρουσιάστηκε στα Διονύσια το 409 π.Χ. και κέρδισε το πρώτο βραβείο.Απόσπασμα του θρήνου της εγκάταλειωης από τους συμπολέμιστές του ακολουθεί:
"Λέει ο Οδυσσέας:
Ξέρω καλά, παιδί μου, πως είσαι έτσι πλασμένος από τη φύση σου, που ούτε θές να λες ούτε να κάνεις ατιμίες, αλλά πρέπει να τολμήσεις. Γιατί θα είναι πολύ γλυκό το αντίτιμο της Νίκης.
Πούλα μου για την ώρα για λίγο την ψυχή σου (κι άμα τα καταφέρεις), θα κερδίσεις και μεγαλείο και πολλές τιμές απ' όλους.
Και παρακάτω:
ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟΣ:Μα πάλι, δεν είν' αισχρό το αδιάντροπο το ψέμα;
ΟΔΥΣΣΕΑΣ:Όχι, αν με το ψέμα μπορείς να φτάσεις στο σκοπό σου.
ΝΕΟΠΤΟΛΕΜΟΣ:Και με τι μούτρα να το τολμήσει αυτό κανείς;
ΟΔΥΣΣΕΑΣ:Όμως για τέτοιο κέρδος, πρέπει να είσαι αδίστακτος.
και η σπαρακτική περιγραφή του δράματος του Φιλοκτήτη:
" Αχ, ο θεόπικρος εγώ, ο πολυβασανισμένος, ούτε είδηση δεν πήρε ο κόσμος κι η Ελλάδα πως λιώνω εδώ στην εξορία!
Κι αυτοί που με παραπέταξαν κρυφογελούνε κι εμένα η αρρώστια όλο και πάει προς στο χειρότερο και με λιώνει. Παιδί μου, γιε του Αχιλλέα, εγώ είμ' αυτός - κι αυτό θα το 'χεις ακουστά -που κρατάει στα χέρια του τα όπλα του Ηρακλή, ο γιός του Ποίαντα, ο Φιλοκτήτης, που οι δυό αρχιστράτηγοι κι ο βασιλιάς των Κεφαλλήνων αδιάντροπα μ' εγκαταλείψαν εδώ να με ρημάζει η αρρώστια από την άγια της οχιάς δαγκωματιά, με το ποδάρι τούμπανο, κι έφυγαν απ' το νησί της Χρύσας με το στόλο. Σαν είδαν πως με νάρκωσε το κύμα, ξένοιασαν, και μ' αφήσαν κοιμισμένον σε τούτη δω την κώχη και λακίσαν αφού μου πέταξαν λίγα κουρέλια και για παρηγοριά, ξερό ψωμί, τον άμοιρο, που μακάρι η ίδια μοίρα να τους βρει. Τώρα καταλαβαίνεις τι ένιωσα, παιδί μου σαν ξύπνησα απ' το λήθαργο και δεν τους είδα. Τι πίκρα, τι δάκρυα έχυσα και τι βαριές κατάρες βγήκαν απ' το στόμα μου. Φώναζα. Να βλέπω τα πλοία μου και το στόλο να ξεμακραίνουν, να μη βλέπω άνθρωπο κοντά να με γιατρέψει. Σαν το συλλογιζόμουνα, παιδί μου, μ' έπιανε θλίψη, μ' έπαιρνε το παράπονο, πολύ πικρό παράπονο! Κι οι πονεμένες μέρες του δόλιου εμένα, μου βαριά κυλούσαν, στην έρημη σπηλιά.
Και για προσφάι είχα πετροπερίστερα που κάρφωνα με τη σαΐτα.
Έσερνα το σάπιο μου ποδάρι κι ολόκληρος σα φίδι τανυζόμουνα για να φτάσω τα λαβωμένα αγριοπούλια.
Ακόμα και για το νερό στα τέσσερα σερνόμουν και μεσ' στο καταχείμωνο, μέσα στους πάγους να σπάσω κάνα ξύλο για φωτιά, ο κακομοίρης. Τρίβοντας τις πέτρες έσκαγε η φωτιά για το προσάναμμα. Ψευτοβολεύτηκα στη ζέστα της σπηλιάς, υπόφερα το κρύο, μα ο πόνος μου ήταν ανυπόφορος. Τώρα είναι καιρός να μάθεις και για το νησί.
Κανένας ναυτικός δεν αποκότησε ν' αράξει εδώ. Ούτε λιμάνι, ούτ' εμπόριο, ούτε φιλοξενία υπάρχουν. ʼνθρωποι μυαλωμένοι δεν το πλησιάζουν, εκτός αν ξεπέσουν. Γιατί μεσ' στη μακρόσυρτη ζωή πολλά συμβαίνουν. Αν άτυχος καραβοκύρης ξεστρατήσει προς τα εδώ, με σπλαχνίζεται και δίνει κάνα ρούχο ή ψωμί. Όμως, σαν τους παρακαλέσω να με πάρουν στην πατρίδα, μου τ' αρνιούνται.
Κι έτσι ο ταλαίπωρος χάνομαι δέκα χρόνια τώρα, μέσα στην πείνα, το μαράζι και στον πόνο της πληγής μου. Αυτά μου κάναν οι Ατρείδες και του η πέτρινη καρδιά Οδυσσέα.
Που να τους δώσουν οι Ολύμπιοι θεοί την ίδια τύχη με τα δικά μου πάθη!"

Ο Kατακλυσμός του Δαρδάνου


Ο Δάρδανος σύμφωνα με την Ελληνική μυθολογία ήταν γιός του Δία και Ηλέκτρας κόρης του Άτλαντα, ο οποίος βρέθηκε στην Σαμοθράκη μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Ιασίωνα και την αδελφή του Αρμονία κατά την διάρκεια ενός κατακλυσμού στον οποίο βούλιαξε το μεγαλύτερο τμήμα του νησιού.

Οι απόψεις σχετικά με το μέρος από το οποίο βρέθηκε ο Δάρδανος διίστανται την επικρατούσα άποψη εκφράζει ο Διονύσιος ο Αλικαρνασσεύς (1ος αιώνας π.χ.) (Ρωμαική Αρχαιολογία - Κεφ.61) που λέει οτι ήρθε στην Σαμοθράκη απο την Αρκαδία μετά απο τοπικό κατακλυσμό. Ο Βιργίλιος στην Αινειάδα αναφέρει οτι ήρθε απο κάποιο νησί δυτικά του Ατλαντικού την Εσπερία μετά απο κάποια καταστροφή απο πλημμύρα, μερικοί το μεταφράζουν οτι ίσως πρόκειται για κάποιο υπόλειμμα της Ατλαντίδας στην περιοχή των Καναρίων νησιών που βυθίστηκε.
Την εποχή που βρέθηκε ο Δάρδανος με τα αδέλφια του στην Σαμοθράκη μεγάλος κατακλυσμός κάλυψε το μεγαλύτερο μέρος του νησιού το οποίο επικοινωνούσε με την απέναντι γή της Μακεδονίας με νερά, και οι κάτοικοι τρομοκρατημένοι κατέφυγαν στο ψηλότερο βουνό του νησιού για να σωθούν.
Μετά το πέρας του κατακλυσμού έφθασε ο Κάδμος στο νησί της Σαμοθράκης που παντρεύτηκε την αδελφή του Δάρδανου Αρμονία ενώ ο μεγαλύτερος αδελφός του Ιασίων είχε ερωτική επαφή με την θεά Δήμητρα γι'αυτό ο Δίας τον κατακεραύνωσε για να τον τιμωρήσει. Ο ίδιος ο Δάρδανος μετέβη με πλοία απέναντι στην Μικρασιατική ακτή στο όρος Ίδη της Τρωάδας οπου τον υποδέχθηκε ο βασιλιάς Τεύκτρος δίνοντας του δεύτερη σύζυγο την κόρη του Βάτεια αφού η πρώτη του σύζυγος Χρυσή κόρη του γίγαντα Πάλλαντα δέν ζούσε.
Με την πρώτη σύζυγο του Χρυσή ο Δάρδανος είχε αποκτήσει δύο γιούς τον Ιδαίο και τον Δύμανατα ενώ με την Βάτεια κόρη του βασιλιά Τεύκτρου απέκτησε αργότερα τον Εριχθόνιο και τον Ίλο. Μετά τον θάνατο του Τεύκτρου ο Δάρδανος τον διαδέχθηκε στον θρόνο βασίλευσε 31 χρόνια ώς τον θάνατο του ονομάζοντας το βασίλειο Δαρδανία, ίδρυσε την ομώνυμη πόλη Δαρδανία σε πολύ ψηλό σημείο απο φόβο ώστε να εξασφαλίσει οτι εάν επαναληφθεί ο κατακλυσμός της Σαμοθράκης η πόλη δέν θα βυθιστεί.
Διάδοχος του Δάρδανου ήταν ο Εριχθόνιος γιός του με την Βάτεια και εγγονός του Τεύκτρου όπως ήταν η επιθυμία του πεθερού του, ο άλλος του γιός ο Ίλος πέθανε πρόωρα πρίν τον Δάρδανο, τον Εριχθόνιο διαδέχθηκε ο γιός του Τρώας ο οποίος με την σύζυγο του Καλλιρόη κόρη του θεού Σκαμάνδρου απέκτησε τον Ασσαράκο, τον Ίλο, τον Γανυμήδη και την Κλεοπάτρα.
Ο Τρώας έδωσε το όνομα του στην ευρύτερη περιοχή, ο γιός και διάδοχος του Ίλος ίδρυσε την νέα πρωτεύουσα του βασιλείου του Ίλιο ή Τροία την μυθική πόλη του Ομήρου περίπου 25 χιλιόμετρα νοτιότερα απο την παλιά πρωτεύουσα Δαρδανία που ίδρυσε ο προπάππους του αφού ο φόβος του κατακλυσμού είχε οριστικά περάσει. Σύμφωνα με τον μύθο μετείχε και σε αγώνες του βασιλιά της Φρυγίας όπου βγήκε νικητής σε όλα τα αγωνίσματα.Σαν έπαθλο πηρε 50 άνδρες, 50 γυναίκες και μιά αγελάδα με βούλες στο τρίχωμα.
Ο βασιλιάς της Φρυγίας τον συμβούλευσε να ιδρύσει πόλη εκεί που το ζώο θα σταματούσε όπως και έκανε. Ο Λαομέδοντας διαδέχθηκε τον πατέρα του Ίλο.Το βασίλειο του Λαομέδοντα κατέστρεψε ο γνωστός μυθικός ήρωας Ηρακλής τον οποίο είχε εξαπατήσει, ακομη ο Ηρακλής σκότωσε και όλους τους γιούς του εκτός απο τον μικρότερο Ποδάκρο τον γνωστό βασιλιά Πρίαμο. Επί Πριάμου συζύγου της Εκάβης καταστράφηκε το βασίλειο της Τροίας απο φωτιά που άναψαν οι Αχαιοί ύστερα απο τον γνωστό δεκαετή πόλεμο της Ιλιάδας.Απο μιά μικρή ομάδα απογόνων του Δαρδάνου που διασώθηκε με αρχηγό τον Αινεία ανιψιό του Πριάμου ίδρυσαν την Ρώμη μετά απο μετανάστευση στην Ιταλία.
Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης (γύρω στο 80 π.χ. - 20 π.χ.) ο κορυφαίος Έλληνας ιστορικός και συγγραφέας επισκέφτηκε ο ίδιος την Σαμοθράκη οπου έμαθε όλους τους μύθους απο τους ίδιους τους κατοίκους σχετικά με τον Δάρδανο και τον κατακλυσμό.Αναλυτικά λέει οτι η καταγωγή των κατοίκων της Σαμοθράκης ήταν απο την Σάμο και την Θράκη απο όπου πήρε το νησί το όνομα του.Οι κάτοικοι ήρθαν στον νησί σε πανάρχαιες εποχές.
Απο τους κατοίκους της καταγόμενους απο την Θράκη μυήθηκαν οι Σαμοθράκιοι τα Ορφικά μυστήρια και αυτός ήταν ο λόγος για τον οποίο επισκέφτηκε ο Κάδμος το νησί για να παντρευτεί τελικά την Αρμονία. Ο κατακλυσμός την εποχή που βρισκόταν ο Δάρδανος προήλθε απο τα στενά των Δαρδανελίων απο όπου τα νερά εισήλθαν απο την Μαύρη Θάλασσα στο Αιγαίο με μεγάλη ορμή καταποντίζοντας όλες τις πεδινές εκτάσεις της Σαμοθράκης και τις μετέτρεψε στην θάλασσα.
Σώθηκαν μόνο οι κάτοικοι που πρόλαβαν να καταφύγουν στο βουνό ανάμεσα τους ο Δάρδανος και τα αδέλφια του εκεί οπου βρίσκεται σήμερα το νησί, ευχαριστώντας θερμά τους θεούς ίδρυσαν πολλούς βωμούς για την σωτηρία τους. Ανέφερε τέλος οτι ακόμα και εκείνη την εποχή οι ψαράδες έβρισκαν συνέχεια στον πάτο της θάλασσας λίθινα κιονόκρανα απο τις πόλεις που βυθίστηκαν σε εκείνο τον μακρινό κατακλυσμό, το σημαντικότερο είναι οτι ξεκαθάρισε για την φορά των νερών απο την Μαύρη Θάλασσα στο Αιγαίο όχι το αντίστροφο όπως πολλοί σήμερα ισχυρίζονται.

Ερεχθείο και Κέκροπας


Ο Κέκροπας, γιος της Μητέρας Γης και μυθικός ιδρυτής της πρώτης πόλης των Αθηνών στην Ακρόπολη (που ονομαζόταν Κεκροπία εκείνο τον καιρό), είναι ο πρώτος αττικός ήρωας και χθόνια θεότητα, παρουσιαζόμενος συνήθως ως διφυής, από τη μέση και πάνω άνθρωπος και από τη μέση και κάτω φίδι.
Θεωρείται γενάρχης των Αθηναίων (Κεκροπίδες), ενώ πιστεύεται ότι ο τάφος του βρισκόταν στο βορειοδυτικό τμήμα της στοάς των Καρυάτιδων στο Ερέχθειο (Κεκρόπιο).

Λατρευόταν κυρίως στην Ακρόπολη υπό τη μορφή φιδιού, έχοντας το δικό του ιερέα, ενώ σ’ αυτόν αποδίδονται η θέσπιση διάφορων νόμων, η εφεύρεση της γραφής, η απογραφή του πληθυσμού, η κατάργηση των ανθρωποθυσιών, η ταφή των νεκρών, ο τρόπος οικοδόμησης οικιών αλλά η διαιτησία στη διαφωνία μεταξύ Αθηνάς και Ποσειδώνα για την κηδεμονία της πόλης.
Ο Κέκροπας πρέπει να έζησε γύρω στα 1600 π.Χ.. Σύζυγος του Κέκροπα ήταν η Άγλαυρος, κόρη του Ακταίου, πρώτου βασιλιά των Αθηνών, ενώ αργότερα λέγεται πως ο Κέκροπας έγινε σύζυγος με τη Μητιάδουσα, αδελφή του Δαιδάλου. Η Άγλαυρος ήταν η προσωποποίηση της γονιμότητας του εδάφους και του λαμπρού φωτός. Ο Ακταίος, ο πρώτος γηγενής βασιλιάς της Αττικής, έδωσε το όνομά του στη χώρα του: Ακταία – Ακτική - Αττική.
Ο Κέκροπας έχτισε πόλεις στην Εύβοια και την Κωπαΐδα. Λατρευόταν επίσης στα Μέγαρα, τη Βοιωτία, τον Αλίαρτο, την Εύβοια, τη Θράκη και τη Σαλαμίνα της Κύπρου. Θεωρείται ο ιδρυτής της λατρείας του Δία Υπάτου και της Πολιάδας Αθηνάς. Ήταν κριτής στη φιλονικία Ποσειδώνα - Αθηνάς για την θεϊκή προστασία της πόλης. Προτίμησε την Αθηνά.
Σύμφωνα με τον μύθο, οι αντίπαλοι ανέβηκαν πάνω στον βράχο της Ακρόπολης, όπου ήρθαν και οι άλλοι δέκα θεοί από τον Όλυμπο για να κάνουν τον δικαστή στη διαφωνία των δυο θεών, ενώ ο Κέκροπας παρίστατο ως μάρτυρας. Πρώτος ήρθε ο Ποσειδώνας, στάθηκε στη μέση του βράχου και με την τρίαινά του έδωσε ένα δυνατό χτύπημα στο έδαφος.
Αμέσως ξεπήδησε ένα κύμα αλμυρού νερού που σχημάτισε μια μικρή λίμνη που την ονόμασαν «Ερεχθηίδα θάλασσα».
Μετά ήρθε η σειρά της Αθηνάς να παρουσιάσει το δώρο της και αφού κάλεσε τον Κέκροπα για μάρτυρα, φύτεψε μια ελιά πάνω στον βράχο, που ξεπετάχτηκε γεμάτη καρπό. Το δέντρο αυτό σωζόταν για πολλά χρόνια αργότερα. Μετά από το δώρα της Αθηνάς ο Δίας κήρυξε το τέλος του αγώνα και είπε στους άλλους θεούς να κρίνουν σε ποιον από τους δυο θεούς να δοθεί η πόλη.
Συγχρόνως ζήτησαν τη μαρτυρία και τη γνώμη του Κέκροπα. Αυτός από το βράχο ψηλά έριξε μια ματιά γύρω, αλλά όπου να γύριζε, τα μάτια του αντίκριζαν αλμυρό νερό, τις θάλασσες που από παντού έζωναν τη χώρα. Το δέντρο όμως που είχε κάνει η Αθηνά να φυτρώσει ήταν το πρώτο που φύτρωσε σε όλη τη χώρα και ήταν συνάμα για την πόλη η υπόσχεση για δόξα και ευτυχία. Γι' αυτό ο Κέκροπας θεώρησε πως το δώρο της Αθηνάς ήταν πιο χρήσιμο και έτσι της δόθηκε η κυριαρχία της πόλης.
Ο Κέκροπας διαίρεσε τους κατοίκους της Αθήνας σε τέσσερις φυλές, την Αθήνα σε τέσσερις περιοχές, που τις ονόμασε Κεκροπίς, Αυτόχθων, Ακταία και Παραλία, κάθε μια με περίπου είκοσι χιλιάδες κατοίκους. Εκτός αυτού διαίρεσε την Αττική σε δώδεκα αυτόνομους δήμους.

Ο μύθος της Μαύρης θάλασσας


Ο Εύξεινος Πόντος ή Μαύρη Θάλασσα είναι εσωτερική θάλασσα μεταξύ της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μικράς Ασίας.
Ο όρος «Μαύρη Θάλασσα» δεν εντοπίζεται σε ημερομηνία νωρίτερα του 12ου αιώνα.

Ο Στράβων αναφέρει πως στην αρχαιότητα, ο Εύξεινος Πόντος συχνά αποκαλείτο απλά Πόντος (δηλαδή «Θάλασσα»).
Ο Ηρόδοτος, ωστόσο, κάποια στιγμή στο έργο του χρησιμοποιεί εναλλακτικά τους όρους Ερυθρά Θάλασσα και Νότιος Θάλασσα.
Η Ελληνο-Ρωμαϊκή παράδοση αναφέρεται στη Μαύρη Θάλασσα αποκλειστικά ως Εύξεινο Πόντο, δηλαδή Φιλόξενη Θάλασσα.
Ο όρος αποτελεί ευφημισμό που αντικατέστησε τον πρότερο όρο Άξεινος Πόντος (δηλ. Αφιλόξενη Θάλασσα), τον οποίο πρωτοσυναντάμε στον Πίνδαρο (αρχές του 5ου αιώνα π.Χ.). Ο Στράβων πιστεύει πως ο Εύξεινος Πόντος αποκαλείτο αφιλόξενος προ της Ελληνικής αποικιοποίησης, αφενός γιατί η διάπλευσή του ήταν δύσκολη, και αφετέρου διότι οι ακτές του κατοικούνταν από άγριες φυλές, και πως το όνομα άλλαξε σε φιλόξενος αφού οι [Μιλήσιοι] αποίκησαν την περιοχή, καθιστώντας την μέρος του Ελληνικού πολιτισμού.
Ο κατακλυσμός, ο Νώε, ο Δευκαλίωνας και το Έπος του Γκιλγκαμές!
Είναι γεγονός ότι σε κάθε σχεδόν πολιτισμό που εμφανίστηκε ποτέ στη Γη υπάρχει ένας θρύλος για έναν κατακλυσμό που συνέβη στα παλιά εκείνα χρόνια και ξεκλήρισε την οικουμένη.
Οι λεπτομέρειες ποικίλουν αλλά η βασική πλοκή παραμένει η ίδια: η πλημμύρα αφανίζει τους πάντες εκτός από λίγους και εκλεκτούς.
Η βίαιη πλημμύρα που εξαφανίζει λοιπόν οργανωμένες κοινωνίες διαπερνά τη μυθολογία εκατοντάδων κυριολεκτικά πολιτισμών, από τη Μέση Ανατολή και την Αμερική μέχρι την Ινδία, την Κίνα και τη Νότια Ασία, για να αναφέρουμε μερικά μόνο.
Οι ακαδημαϊκοί έχουν μάλιστα εντοπίσει στους αναρίθμητους μύθους ομοιότητες που δεν μπορούν να αγνοηθούν:
Μελετώντας περισσότερες από 200 αντίστοιχες ιστορίες κατακλυσμού, ο ερευνητής James Perloff παρατήρησε ότι η ιδέα της πλανητικής πλημμύρας παρατηρείται στο 95% των λαϊκών παραδόσεων, οι άνθρωποι σώζονται με τη βοήθεια καραβιού στο 70% εξ αυτών, ενώ στο 57% οι επιζώντες βρίσκουν καταφύγιο πάνω σε βουνό.
Και βέβαια η πιο προβεβλημένη ιστορία δεν είναι άλλη από τη βιβλική αναφορά στον Νώε και την Κιβωτό του, με τη θεϊκή μήνη να αναγνωρίζει τη φαυλότητα της ανθρωπότητας και να αποφασίζει να καταστρέψει όλη την πλάση, χαρίζοντας τη ζωή στον Νώε, την οικογένειά του και τα ζώα που επιβίωσαν μέσω της Κιβωτού για να ανασυστήσουν τη ζωή στον πλανήτη.
Ακόμα παλιότερο από τον θρύλο της βιβλικής Γένεσης είναι το βαβυλωνιακό έπος του Γκιλγκαμές, η ιστορία ενός βασιλιά δηλαδή που ξεκινά ένα συναρπαστικό ταξίδι για να βρει το μυστικό της αθανασίας, όταν και συναντά στο διάβα του τον Utnapishtim, που είχε επιβιώσει από τον κατακλυσμό που στάλθηκε στη Γη από τους θεούς: προειδοποιημένος από τον Enki, τον θεό του νερού, ο Utnapishtim κατασκεύασε ένα καράβι και έσωσε έτσι οικείους και φίλους, καθώς και ζώα, τεχνίτες και πολύτιμα μέταλλα.
Οι αρχαίοι Έλληνες και κατόπιν οι Ρωμαίοι μεγάλωναν με τον μύθο του Δευκαλίωνα και της Πύρρας, οι οποίοι έσωσαν ό,τι άξιζε να σωθεί από τη μανία του Δία που στράφηκε κατά της ανθρώπινης διαφθοράς.
Ιρλανδικές λαϊκές παραδόσεις κάνουν λόγο για τη βασίλισσα Cesair και την αυλή της, που αρμένιζαν για 7 ολόκληρα χρόνια για να αποφύγουν τον πνιγμό, όταν οι ωκεανοί κατάκλυσαν τη χώρα. Και βέβαια οι πρώτοι ευρωπαίοι εξερευνητές της Αμερικής δεν θα μπορούσαν να μη μείνουν με το στόμα ανοιχτό όταν άκουσαν τους αντίστοιχους θρύλους των ινδιάνων που παραήταν κοντά στη βιβλικό χρονικό του Νώε, κάνοντας το ισπανικό ιερατείο να οσμίζεται δράση του Σατανά: θεώρησαν δηλαδή ότι ο Διάολος είχε φυτέψει στα μυαλά των γηγενών τέτοιες ιστορίες για να τους μπερδέψει και να χάσουν τον δρόμο τους!
Τι σχέση όμως μπορεί να έχει η Μαύρη Θάλασσα με τους μύθους του κατακλυσμού; Πολύ στενή, αν πιστέψουμε τη θεωρία...
Η θεωρία
Οι γεωλόγοι William Ryan και Walter Pitman του Πανεπιστημίου Κολούμπια διερωτήθηκαν λοιπόν στα τέλη της δεκαετίας του 1990 τι μπορεί να εξηγήσει τη σχεδόν οικουμενική επικράτηση του μύθου του κατακλυσμού. Τι υποστηρίζουν; Ότι καθώς η Εποχή των Παγετώνων έφτανε στο τέλος της και οι παγωμένοι όγκοι έλιωναν, ένα τείχος νερού ξεχύθηκε από τη Μεσόγειο στη Μαύρη Θάλασσα!
Στην Εποχή των Παγετώνων λοιπόν, ισχυρίζονται οι δύο επιστήμονες, ο Εύξεινος Πόντος ήταν μια απομονωμένη λίμνη που περιβαλλόταν από εύφορα εδάφη. Κάπου 12.000 χρόνια πριν, κοντά στο τέλος της Εποχής των Παγετώνων, η θερμοκρασία της Γης άρχισε να αυξάνει, με τα τεράστια κομμάτια πάγου που κάλυπταν όλο το Βόρειο Ημισφαίριο να λιώνουν προοδευτικά. Ως αποτέλεσμα, οι θάλασσες γέμιζαν νερό.
Φτάνοντας στα 7.000 χρόνια πριν, η επιφάνεια της Μεσογείου •διογκώθηκε, με το παραπανίσιο θαλασσινό νερό να βρίσκει διέξοδο προς τα βόρεια, στο μέρος που είναι σήμερα η Τουρκία. Διοχετευμένο λοιπόν μέσω των Στενών του Βοσπόρου, το νερό χτύπησε τη Μαύρη Θάλασσα με ορμή 200 φορές παραπάνω από τη μανία των Καταρρακτών του Νιαγάρα! Η στάθμη της πάλαι ποτέ λίμνης ανέβαινε κατά 15 εκατοστά την ημέρα, με τα παράκτια εδάφη να χάνονται για πάντα κάτω από το νερό.
Καταγραμμένη στη μνήμη των κατατρομαγμένων •επιζώντων, η ιστορία της πλημμύρας πρέπει να πέρασε στις επόμενες γενιές, με τον χρόνο να προσθέτει και να αφαιρεί χαρακτηριστικά, καταλήγοντας τελικά στον μύθο του Νώε και τις άλλες παραδόσεις της Μέσης Ανατολής. Αυτό τουλάχιστον ισχυρίζεται η ερευνητική υπόθεση...
Η αναζήτηση
Ο θαλάσσιος βιολόγος Bob Ballard χτενίζει τον πυθμένα της Μαύρης Θάλασσας αναζητώντας απομεινάρια αρχαίων οικισμών, γεγονός που θα επιβεβαιώσει την υπόθεση ότι μια κατακλυσμιαία πλημμύρα χτύπησε την περιοχή 7.000 περίπου πριν, η οποία έμελλε να αλλάξει το τοπίο καθοριστικά και να οδηγήσει προοδευτικά στην ανάπτυξη του μύθου του Νώε.
Αν η υπόθεση έχει έρεισμα στην πραγματικότητα, τότε ίχνη ανθρώπινης δράσης πρέπει να κείτονται στον βυθό του Εύξεινου Πόντου. Κι αυτό ακριβώς έδειξε αποστολή του 1998, παρουσιάζοντας μια σειρά από ενδείξεις που προδίδουν ανθρώπινη δραστηριότητα.
Η εξερευνητική αποστολή του ίδιου του Ballard το 1999 αποκάλυψε μια υποθαλάσσια -πια- κοιλάδα ποταμού αλλά και μια αρχαία ακτογραμμή, στην οποία βρέθηκαν ταυτοχρόνως απολιθωμένα κελύφη από μαλάκια τόσο της θάλασσας όσο και του γλυκού νερού, την ίδια ώρα που η χρονολόγηση με άνθρακα φαίνεται να υποστηρίζει τη θεωρία της λίμνης που κατακλύστηκε από θαλασσινό νερό 7.000 χρόνια πριν. Ταυτοχρόνως, εντοπίστηκε και φυσική παρουσία ανθρώπου, μέσω οικοδομημάτων της Εποχής του Λίθου και πρώιμων εργαλείων.
Οι έρευνες συνεχίζονται πλέον περνώντας στο επόμενο επίπεδο: ο Ballard και η ομάδα του χρησιμοποιούν σόναρ και τηλεκατευθυνόμενα οχήματα «χτενίζοντας» τη Μαύρη Θάλασσα για ίχνη ανθρώπινης δράσης, όπως κτίρια, καράβια και κεραμικά...
Την ώρα λοιπόν που φτάνουμε ολοένα και κοντύτερα στο να καταλήξουμε αν έγινε πράγματι οικουμενικός κατακλυσμός στη Γη, αντιμετωπίζουμε το ενδεχόμενο μελλοντικών κολοσσιαίων πλημμυρών.
Οι καταστροφικές πλημμύρες απειλούν σήμερα τη ζωή ενός δισεκατομμυρίου ανθρώπων, με τον ΟΗΕ να εκτιμά ότι ο αριθμός θα ανέρθει στα 2 δισ. μέχρι το 2050:
Ο συνδυασμός της κλιματικής αλλαγής, της αποψίλωσης των δασών, της ανόδου της στάθμης της θάλασσας και της αύξησης του παγκόσμιου πληθυσμού ρίχνει τη σκιά του στο ίδιο το μέλλον της ανθρωπότητας...
 

Η θεραπευτική χρήση της φωνής


Σε πολλές θρησκείες του κόσμου, η αναπνοή που συνδέεται με τη φωνή, συμβολίζει το πνεύμα, την ψυχή. “Όταν η ψυχή χάσει την αρμονία της, η μελωδία και ο ρυθμός την βοηθούν να επανέλθει στην τάξη και την αρμονία” (Πλάτων).

Η φωνή λοιπόν, ως πανάρχαιο μέσω μουσικοθεραπείας συνδέεται άμεσα με το ασυνείδητο και έχει τη δυνατότητα να μας εναρμονίζει μέσω του συντονισμού.
Η θεραπευτική χρήση της φωνής ίσως έχει ηλικία μεγαλύτερη των τριάντα χιλιάδων ετών. Την εποχή εκείνη οι αρρώστιες αποτελούσαν μεγάλο μυστήριο και οι άνθρωποι πίστευαν πως οφειλόταν σε κάποιο κακό πνεύμα. Η αποκατάσταση λοιπόν της υγείας γινόταν με ψαλμωδία, μονότονη και ρυθμική, όπου ο ρυθμός βασιζόταν στο ρυθμό της αναπνοής και της καρδιάς. Η ομάδα συγκεντρωνόταν γύρω από τον ασθενή και έψελνε επί ώρες.
Στην αρχαία Ελλάδα βρίσκουμε μια σωρεία αναφορών για ίαση μέσω της φωνής, με σπουδαιότερους θεραπευτές τον Ορφέα και τον Πυθαγόρα. Ο Ορφέας με το τραγούδι του μπορούσε να ανακουφίζει τις ψυχές των ανθρώπων, ενώ επίσης μπόρεσε να κατέλθει στον Άδη, για να φέρει πίσω στον κόσμο την Ευρυδίκη.
Οι πυθαγόρειοι «χρησιμοποιούσαν συγκεκριμένες μελωδίες που αποκαθιστούν τα ψυχικά πάθη, την απελπισία και τους δυνατούς πόνους, και άλλες πάλι για την οργή, τους θυμούς και για κάθε παρέκκλιση της ψυχής (που νοσεί)». Ο Πυθαγόρας το ονόμαζε «μουσική ιατρική». Σύγχρονες προσεγγίσεις, το ονομάζουν ιατρική των συχνοτήτων.
Οι πρακτικές αυτές βασίζονταν στην αντίληψη ότι ο κόσμος των ήχων και ο εσωτερικός κόσμος της ψυχής συνδέονται και ότι η αρμονία της μουσικής προκαλεί μια συνήχηση της ψυχής. Πανάρχαιοι τρόποι θεραπείας με φωνή που διατηρούνται ακόμη και σήμερα είναι τα νανουρίσματα, τα μοιρολόγια, η ψαλμωδία, τα θρησκευτικά άσματα και η προσευχή.
H φωνή μας δεν είναι απλά ένα εργαλείο επικοινωνίας, ή ένα μουσικό όργανο αλλά ένα θαυμάσιο διαγνωστικό και θεραπευτικό μέσο.
Προσωπικά αντιλαμβάνομαι τη φωνώ, ως ένα μουσικό όργανο που κουρδίζεται διανοητικά, σωματικά και ψυχικά μέσω της φωνής. Η καλλιέργεια της φωνής οδηγεί αναμφίβολα στην καλλιέργεια της ψυχής, και για τους περισσότερους αποτελεί έναν ισχυρό δρόμο προς την αυτογνωσία.
Όσο πάλλεται το σώμα μέσω της φωνής, τόσο διαμορφώνεται η ψυχή, και αναγνωρίζουμε βαθύτερα την ύπαρξη μας. Για όσους ξέρουν να αφουγκραστούν τη φωνή, μπορεί να αποτελέσει οδηγό εσωτερικής κατεύθυνσης αλλά και εργαλείο για απελευθέρωση, εκτόνωση και έκφραση.
Η φωνή που βγαίνει από καρδιάς μπορεί να αγγίξει όχι μόνο τους ανθρώπους αλλά να μας συνδέσει με τη θεανθρώπινη φύση μας και να μας δώσει πρόσβαση στην πνευματική επαφή με το Θείο. Μελετώντας και νιώθοντας τις φωνές των ανθρώπων, μπορούμε πιο εύκολα να μάθουμε πράγματα για αυτούς και να σκιαγραφήσουμε την προσωπικότητα του.
Έτσι λοιπόν, η φωνή μας δεν είναι απλά ένα εργαλείο επικοινωνίας, ή ένα μουσικό όργανο αλλά ένα θαυμάσιο διαγνωστικό και θεραπευτικό μέσο. Είναι ο καθρέφτης της ψυχής μας, είναι μοναδική όπως τα δακτυλικά μας αποτυπώματα και αντανακλά όχι μόνο τη φυσική μας κατάσταση, αλλά και το διανοητικό και συναισθηματικό μας πεδίο. Δεν γίνεται να διαχωρίσουμε την ομορφιά της φωνής από την ομορφιά της ψυχής.
Συνδυάζοντας τις γνώσεις μου στο τραγούδι, την επιστήμη και τη θεραπευτική, προέκυψε η γνώση για τη θεραπευτική χρήση του ήχου, η οποία εφαρμόζεται σε πάρα πολλές περιπτώσεις παθήσεων, ως συμπληρωματική θεραπεία.
Οφέλη:
• Κύριος τρόπος λειτουργίας της φωνής και του τραγουδιού είναι η απελευθέρωση και η έκφραση, που φέρνουν με τη σειρά τους χαρά, εσωτερική ειρήνη, γαλήνη και ηρεμία.
• Εκτός από αυτά, μαθαίνοντας να κουρδίζουμε το όργανο της φωνής, κουρδίζουμε το σύστημα μας σε σωματικό, ψυχικό και πνευματικό επίπεδο. Τα οφέλη μπορεί να είναι πραγματικά απρόσμενα.
• Μπορούμε να προστατέψουμε τη ζωτικότητα κάθε οργάνου του σώματος. Με τη φωνητική άσκηση, τα εσωτερικά όργανα δέχονται τα ευεργετήματα ενός παλμικού μασάζ, ενώ παράλληλα ενισχύουν τον ήχο της φωνής.
• Βοηθά στην απόκτηση της αίσθησης του εαυτού μας, στην ανάπτυξη της προσωπικής μας δύναμης και αυτοεκτίμησης.
• Μπορεί να χαλαρώσει τις μυϊκές εντάσεις και τους πόνους αλλά και να τονώσει την ενέργεια μας.
• Απελευθερώνει τους φόβους, το θυμό και το άγχος και καθαρίζει όποιον πόνο έχουμε κρατήσει στην ψυχή μας και θέλουμε να απομακρύνουμε.
Σύμφωνα με έρευνες, διάφορα χαρακτηριστικά της φωνής συνδέονται με σωματικά ή διανοητικά προβλήματα. Αναφέρω πχ.
  • Η θολή φωνή με μονότονο τόνο, μπορεί να συνδέεται με σωματική και συναισθηματική εξάντληση.
  • Η θυμωμένη φωνή, μπορεί να συνδέεται με ασθένειες του ήπατος, της χοληδόχου και ουροδόχου κύστης.
  • Η προσωρινή απώλεια της φωνής μπορεί να συνδέεται με σοκ, σεξουαλικό τραύμα ή αίσθηση συναισθηματικής ανελευθερίας
  • Η ενισχυμένη φωνή με κοφτό λόγο και εκρηκτικά σύμφωνα, μπορεί να συνδέεται με διαταραχή του κυκλοφορικού συστήματος και υψηλή πίεση.
Ποια η πρακτική εφαρμογή της φωνής στη θεραπεία;
Το τραγούδι, όπως και κάθε τέχνη, είναι θεραπευτικό.
Δύο τεχνικές είναι κυρίαρχες παγκοσμίως:
α) Χρήση μεμονωμένων συχνοτήτων πάνω στα σημεία που θέλουμε να δουλέψουμε
β) Χρήση μελωδιών.
Γενικότερα θα έλεγα, πως όσο περισσότερο χρησιμοποιούμε τη φωνή μας στο τραγούδι, τόσο περισσότερο προβάλλουμε την προσωπικότητα μας και εκφράζουμε τα πιστεύω μας με αυθεντικότητα.

Έρευνα: Η μουσική ενισχύει τη λειτουργία της καρδιάς

Oι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η μουσική κάνει την καρδιά πιο δυνατή, μειώνει τον χρόνο της ανάρρωσης και γενικότερα βελτιώνει τη φυσική κατάσταση.

Η μουσική δεν φτιάχνει μόνο τη διάθεση, αλλά ενισχύει και τη λειτουργία της καρδιάς. Αυτό είναι το συμπέρασμα μελέτης που πραγματοποιήθηκε από επιστήμονες του Πανεπιστημίου Νις στη Σερβία, οι οποίοι διαπίστωσαν ότι όσοι έχουν υποστεί καρδιακή προσβολή αναρρώνουν ταχύτερα όταν ακούν την αγαπημένη τους μουσική!
Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι η μουσική κάνει την καρδιά πιο δυνατή, μειώνει τον χρόνο της ανάρρωσης και γενικότερα βελτιώνει τη φυσική κατάσταση.
Όπως εξηγούν στην έκθεσή τους, αυτό συμβαίνει επειδή όταν ακούει κανείς την αγαπημένη του μουσική, βοηθά τον εγκέφαλό του να παράγει περισσότερες ενδορφίνες, οι οποίες είναι απαραίτητες για την καλύτερη και ταχύτερη ανάρρωση.
Ωστόσο, οι επιστήμονες διευκρινίζουν ότι οι ασθενείς θα πρέπει να ακούν τη μουσική που τους αρέσει και να προτιμούν κομμάτια που είναι ορχηστρικά, επειδή οι στίχοι μπορεί να τους προκαλέσουν αναστάτωση!
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η ευεργετική επίδραση της μουσικής ισχύουν και για τα υγιή άτομα και είναι ακόμα καλύτερη όταν συνοδεύεται από άσκηση.
«Όταν ακούει κανείς την αγαπημένη του μουσική και συχνά γυμνάζεται υπό τους ήχους της, ενισχύει τη λειτουργία της καρδιάς του και βοηθά τον οργανισμό του να αναρρώσει, κάτι που ισχύει και για αυτούς που πάσχουν από τη στεφανιαία νόσο», είπε η επικεφαλής της έρευνας, καθηγήτρια Deljanin Ilic.
«Ο συνδυασμός μουσικής και άσκησης βελτιώνει την καρδιακή λειτουργία με τον καλύτερο τρόπο, ενώ βελτιώσεις υπάρχουν παράλληλα και στη φυσική κατάσταση».

Η ενέργεια των αρχαίων ιερών ναών!



Ο Alvin Holm είναι καθηγητής Αρχιτεκτονικής στην Pensylvania και λάτρης της αρχαίας Ελλάδας. Ευρισκόμενος στη χώρα μας για να μιλήσει σε συνέδριο στη Σαμοθράκη με θέμα τα "Καβείρια Μυστήρια" , μίλησε για τις αόρατες δυνάμεις που κρύβει μέσα της η αρχαία αρχιτεκτονική και η επίδραση που έχουν στον ψυχισμό αλλά και στο σώμα μας οι αρχαίοι ναοί.

"Οι αρχαίοι ναοί, εμπεριέχουν τον Θεό"
Alvin Holm : "Οι ναοί εμπεριέχουν τον Θεό ή τη Θεά με τον ένα ή τον άλλο τρόπο και μας επηρεάζουν όπως συμβαίνει και με ένα μουσικό όργανο, σε ένα υπόκωφο επίπεδο. Η αντήχηση της γης βρίσκει αγωγό τους κίονες οι οποίοι λειτουργούν σαν μπαταρίες. Αυτές με την σειρά τους παράγουν ένα είδος ενέργειας και μας επηρεάζουν χωρίς όμως εμείς να το γνωρίζουμε. Όταν κανείς πλησιάζει μεταξύ αυτών των κιόνων μπορεί να νιώσει την ένταση.
Μπορείς να κλείσεις τα μάτια και να περάσεις μεταξύ των κιόνων γνωρίζοντας ότι κάτι συμβαίνει. Υπάρχει η γενική υπόθεση ότι πρόκειται για θεραπευτικά κέντρα ακόμη και αν δεν ασκληπιείο. Εδώ λαμβάνει χώρα η θεραπεία, είτε αυτή είναι ψυχική, πνευματική η φυσική. Όταν βρίσκεσαι κοντά σε ναό δεν είναι αναγκαίο να μπεις μέσα. Αρκεί να σταθείς μπροστά ή δίπλα στο ναό ή καλύτερα μεταξύ των κιόνων και θα νιώσεις την αναταραχή μέσα στο σώμα σου να μεταφράζεται σε αρμονία".
Το μυστικό της ιερής γεωμετρίας
Alvin Holm : "Οι ναοί βρίσκονται σε συγκεκριμένα σημεία. Δεν είναι κάθε σημείο κατάλληλο. Σημεία όπου η ενέργεια είναι αντιληπτή από την υπερευαίσθητη ψυχή. Οι ναοί είναι κατασκευασμένοι έτσι ώστε να ενισχύουν αυτές τις ενέργειες. Σήμερα, αν και δεν είμαι ο μόνος που σκέφτεται κατά αυτό τον τρόπο, αν και εφαρμόζω τις αρχές αυτές στους ναούς, μου φαίνεται πως πρόκειται για μια πολύ χαμηλή αντήχηση της τάξης των 8 χερτζ. 7.9 χερτζ πολύ χαμηλό επίπεδο κάτω από το όριο αντίληψης το οποίο λαμβάνεται μόνο από το σώμα μας και μόνο υποσυνείδητα".
Πως αναγνώριζαν οι αρχαίοι Έλληνες τους ιερούς τόπους δύναμης
Alvin Holm : "Πολύ πριν τους έλληνες η ανθρωπότητα σε κάθε μέρος τους κόσμου κατανόησε πως ορισμένα πετρώματα κάθετα τοποθετημένα ήταν σημαντικά. Βάζοντας τα χέρια γύρω τους κατανόησαν την ενέργειά τους. Η σπουδαία συμβολή των ελλήνων ήταν να βελτιστοποιήσουν και να καθορίσουν αυτές τις αναλογίες όπως αυτές του βιολιού Συνεπώς δεν γίνεται καμία βελτίωση στους ναούς του 4ου-5ου αιώνα. Ήταν τόσο καλοφτιαγμένοι που δεν υπήρχε περιθώριο βελτίωσης. Επιπλέον αυτό αποτυπώνεται και καθορίζεται στα μαθηματικά".
Γιατί νιώθουμε περίεργα στους αρχαίους τόπους λατρείας;
Alvin Holm : "Μερική ευθύνη φέρει η τοποθεσία. Υπάρχουν ιδιαίτερες τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο που συμβαίνουν τέτοια φαινόμενα και πολλά από αυτά δεν είναι μαρκαρισμένα με ναούς, άλλα με πέτρινους κύκλους. Η Ελληνική και πάλι επιτυχία αφορά στην βελτιστοποίηση τους. Δεν πρόκειται πλέον για ορθούς ασμίλευτους λίθους στο έδαφος αλλά για μια μπαταρία πετρωμάτων.
Η αρχαία αυτή πολύτιμη γνώση αποδίδεται κυρίως στον Πυθαγόρα για τον οποίο πολλοί υποστηρίζουν πως μελετούσε πρότερη γνώση, ενώ κάποιοι άλλοι λένε ότι η γνώση προήρθε από τη Μεσόγειο και έπειτα διασκορπίστηκε. Άλλοι μιλάνε για γνώση που ήρθε από τον βορρά. Ωστόσο η γνώση αυτή σαφώς ξεπερνά τον άνθρωπο. Η επιτυχία ωστόσο παραμένει πως αυτοί οι άνθρωποι μπόρεσαν να αντιληφθούν την τάξη του σύμπαντος και πως αυτό αναπνέει, τον ρυθμό της γης".

Η θεραπεία της ψυχής στο άβατο του Ασκληπιού

«ΣΩΤΗΡ ΤΩΝ ΟΛΩΝ ΚΑΙ ΦΥΛΑΞ ΤΩΝ ΑΘΑΝΑΤΩΝ»

Ασκληπιός: Τρυφερός θεραπευτής

Ο Ασκληπιός είναι ο θεοποιημένος θνητός της Ελληνικής Αρχαιότητας, γνωστός και αγαπημένος για την ιατρική του τέχνη που πρόσφερε στους συνανθρώπους του ακούραστα. Το πρόσωπο του όπως παρουσιάζεται στα κλασσικά γλυπτά ακτινοβολεί συμπόνια σοφία ευγένεια και κατανόηση. Ηταν όμορφος, γλυκός ήπιος. Αγαπούσε τους θνητούς και αγαπήθηκε από αυτούς.
Σύμφωνα με τον Πίνδαρο ήταν ο πιο ευγενής και τρυφερός δωρητής της απάλειψης του πόνου και της προσφοράς υγείας, λέγεται δε πως επιτελούσε θεραπεία με λόγια που μπορούσαν να ανακουφίζουν τις βασανισμένες ψυχές των ανθρώπων. Μάλιστα, λέγεται ότι ήταν τόσο καλός στην ιατρική του τέχνη που έχει φέρει πίσω ανθρώπους από τον θάνατο. Τότε ο Αδης φοβούμενος μην χάσει «την πελατεία» του ζήτησε από τον Δία να βάλει τάξη, ο οποίος κεραυνοβόλησε και θανάτωσε τον Ασκληπιό.
Τόση μεγάλη ήταν η πίστη στον Θεό Ασκληπιό, ώστε τον ονόμαζαν «Σωτήρα» όπως αυτός αναγραφόταν σε νομίσματα και επιγραφές, αλλά και σε διάφορες πραγματείες περί αυτού. Από τον ρήτορα Αριστείδη λεγόταν για τον Ασκληπιό: «ό το πάν άγων και νέμων σωτήρ των όλων και φύλαξ των αθανάτων».
Βιογραφικά στοιχεία
Ο Ασκληπιός ήταν ένας θνητός και γενέτειρα του ήταν η Τρίκκη (Τρίκαλα Θεσσαλίας). Δεν ήταν ένας τυχαίος θνητός, αλλά ένας ηγεμόνας της Θεσσαλίας. Όλη η οικογένεια του, και φυσικά και ο ίδιος, συνδέονταν με την Ιατρική. Οι γιοι του, Μαχάονας και Ποδαλείριος , ήταν δεινοί θεραπευτές. Ο Μαχάονας, σύμφωνα με την προφορική παράδοση του Ομήρου, θεράπευσε τον Μενέλαο, όταν ο τελευταίος είχε τραυματιστεί σε μάχη κατά τον τρωικό πόλεμο, από το βέλος ενός Τρώα πολεμιστή. Η σύζυγος του Ασκληπιού, Επιόνη, ανακούφιζε τον πόνο, η κόρη του, Υγεία, ήταν η θεά της υγείας, η κόρη του Πανάκεια, αντιπροσώπευε την ίαση και ο γιος του, Τελεσφόρος, την ανάρρωση. Πολύ αργότερα, ο Ασκληπιός γίνεται ήρωας και ημίθεος, ώστε αποκτά αμιγή θεϊκή υπόσταση μόνο τον 5ο π.Χ. αιώνα.
Κατόπιν της θεοποίησης του, φέρεται να γεννήθηκε από αθάνατο πατέρα και θνητή μητέρα. Ο Απόλλων ο θεός του φωτός, της ιατρικής και της μουσικής ερωτεύτηκε την Κορωνίδα, πριγκίπισσα της Θεσσαλίας. Από τον ερωτά τους συνελήφθη ο Ασκληπιός, η Κορωνίδα όμως σύνηψε άλλη σχέση κατά την εγκυμοσύνη της και ο θυμωμένος θεός διέταξε την αδερφή του Αρτέμιδα να σκοτώσει την Κορωνίδα με τα χρυσά της βέλη, την τελευταία όμως στιγμή, έσωσε το μωρό το οποίο γεννήθηκε στο Δωτιο πεδίο. Ο Απόλλων έδωσε το όνομα Ασκληπιός στο βρέφος και το παρέδωσε στον Κένταυρο Χείρωνας στο Πήλιο.
Ο Χείρων του μετέδωσε όλη τη γνώση γύρω από την θεραπευτική, τα βότανα και τα θεραπευτικά ιάματα, αλλά γρήγορα ο Ασκληπιός προχώρησε ακόμη πιο πέρα στην θεραπευτική τέχνη προσφέροντας ενορατική ενδοσκόπηση και θεραπευτικά όνειρα στους θνητούς.
Στην παχιοχώματη, αλογοτροφούσα θεσσαλική γη, στα ορεινά ρυάκια και τις σπηλίες της μπορούμε να ανιχνεύσουμε το αιώνιο πνεύμα του Ασκληπιού. Μετά τον θάνατο του ο Ασκληπιός τιμήθηκε εξαιρετικά από τους ανθρώπους και αποθεώθηκε. Μετά την άνοδο του στον Όλυμπο, οι θεραπευτικές δυνάμεις του Ασκληπιού εξαπλώθηκαν ακόμη περισσότερο. Άνθρωποι από όλο τον γνωστό τότε κόσμο επισκέπτονταν τα ιερά του («τα Ασκληπιεία»), αναζητώντας θεραπεία κυρίως μέσω των ονείρων.
Ασκληπιεία
Γύρω στα 300 Ασκληπιεία αναπτύχθηκαν στην Αρχαία Ελλάδα, κτισμένα σε προνομιούχες από φυσικής απόψεως θέσεις, κυρίως κοντά σε τρέχοντα νερά και ιαματικές πηγές. Τα πιο σημαντικά από αυτά: Το Ασκληπιείο Της Τρικκης (τρικαλα Θεσσαλίας), το Ασκληπιείο της Τιτάνης στην Σικυωνία, της Τιθορέας στην Φωκίδα, της Κω, των Αθηνών, Κνίδου Κεγχρεών, Μεγαλούπολης, Κυλλήνης, Δήλου, Ρόδου, Μήλου, Πειραιά, Κορίνθου.
Ήταν δομημένα ως ολόκληρα κτιριακά συγκροτήματα, περιλαμβάνοντας ναούς, μυστηριακούς χώρους, χώρους “εγκοίμησης”, κατοικίες και ξενώνες, γυμναστήρια και λουτρά, πολιτιστικά κέντρα, όπως τα θέατρα
Συνεπώς, τα Ασκληπιεία ήταν εστίες πολιτισμού. Στον χώρο διεξάγονταν ακόμη και αγώνες. Σήμερα σώζονται καλύτερα τα Ασκληπιεία της Επιδαύρου και της Κω.
Το σημαντικότερο ιερό του στην Επίδαυρο λειτούργησε από το 600 π.X. μέχρι και το 300 μ.X. Η δε θεραπευτική του παράδοση ανάγεται ήδη στο 1300 π.X. και συνεχίζεται μέχρι τον αφανισμό της περί το 600 μ.X. εξ αιτίας του εκχριστιανισμού της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Εγκοίμηση
Το είδος της θεραπείας που λάμβανε χώρα στα Aσκληπιεία ονομαζόταν «Εγκοίμηση». Τα Ασκληπιεία διοικούνταν από τον πρωθιερέα, ο οποίος ήταν γιατρός και θεραπευτής. Αυτός περιστοιχιζόταν από ανθρώπους ειδικούς στις μαλάξεις (μασάζ), στη γυμναστική και σε πολλές άλλες εργασίες.
Ο ασθενής κατέφτανε, λουζόταν στα λουτρά, τον αναλάμβαναν οι φυσιοθεραπευτές, και αν μπορούσε, γυμναζόταν και υποβαλλόταν σε δίαιτα και νηστεία. Ο ασθενής περίμενε έτσι κάποιες ημέρες κάνοντας την κατάλληλη δίαιτα και διαμένοντας στους ξενώνες του Ασκληπιείου. Η γυμναστική λάμβανε χώρα στο Γυμναστήριο. Προετοιμαζόταν και η ψυχή του ασθενούς μέσα από θρησκευτικά μουσικά ακούσματα, στο ασκληπιείο δε υπήρχε το Ωδείο.
Ο εξαγνισμός του σώματος και της ψυχής αποτελούσε την κύρια θεραπεία, σε συνδυασμό με νηστεία, γυμναστική, αν ήταν δυνατόν, και θεραπευτικά βότανα. Την κατάλληλη ημέρα, την οποία έκριναν οι ιερείς-θεραπευτές του Ασκληπιού, ο ασθενής οδηγούνταν στο Αβατον ή στον θάλαμο της Εγκοίμησης. Το κτίριο αυτό έχει έναν τμήμα του βυθισμένο-κτισμένο μέσα στη γη. Εκεί λαμβάνει χώρα η θεραπευτική ύπνωση. Οι ιερές αίθουσες φωτίζονταν με λυχνάρια γεμίζοντας τον χώρο με μυστηριακό φως.
Κατά την είσοδο του στο Αβατον ο ασθενής οδηγείτο σε έναν στενό θάλαμο σαν μήτρα. Εκεί θα περίμενε την νύχτα ή τις νύχτες της μεγάλης προσδοκίας. Κατά την διάρκεια του ύπνου του θα λάμβανε για ένα θεραπευτικό όνειρο –σύμβολο, την ‘επιφάνεια’ του θεού. Ο θεός άγγιζε ή περιποιούταν το πάσχον σημείο ή έδινε συμβουλές.
Την επομένη ακολουθούσε η παρέμβαση των γιατρών-θεραπευτών. Αναγνώριζαν τα συμπτώματα των ασθενειών, ερμήνευαν τα σχετικά με τη νυχτερινή εμφάνιση του θεού και έκαναν την διάγνωση, για να ακολουθήσει η θεραπεία. Έτσι επιτυγχανόταν η θεραπεία. Το Aσκληπιείο της Επιδαύρου είναι γεμάτο από αναθηματικές επιγραφές ευχαριστήριες και περιγραφικές της ίασης των ασθενών που θεραπεύτηκαν με την μέθοδο του Ασκληπιού.
Μέθοδος του Ασκληπιού – Ψυχοθεραπευτική οπτική
Το δόσιμό του Ασκληπιού από τον ισχυρότατο, αλλά ανεπαρκή γονέα, Απόλλωνα και με νεκρή την μητέρα άφησε ένα ανοιχτό τραύμα στον Ασκληπιό το οποίο έπρεπε να θεραπεύσει. Το δε πλάσμα που περιέθαλψε, ανέθρεψε και καθοδήγησε τον Ασκληπιό στην ιατρική του ήταν ο Κένταυρος Χείρωνας, ο οποίος είχε την δική του πληγή. Άθελα του ο Ηρακλής τον είχε τραυματίσει κατά την σύγκρουση του με άλλους Κενταύρους για ένα αγγείο κρασί. Η πληγή του Χείρωνος δεν μπορούσε να θεραπευτεί, του προκαλούσε συνεχή πόνο.
Ο μέντορας, όπως και ο μαθητής, ήταν ένας πληγωμένος θεραπευτής. Ο θεραπευτής πρέπει να αναζητήσει την δική του θεραπεία στα θέματά του ώστε με αυτογνωσία να οδηγήσει κι άλλους στην δική τους θεραπεία.
Η μέθοδος Θεραπείας του Ασκληπιού αποτελεί στόχο και μοντέλο για κάθε ψυχοθεραπευτική εμπειρία: Με την καθοδήγηση και την μεσολάβηση του πνεύματος και συνοδεία της ψυχής, ο ικέτης βυθίζεται στην μήτρα του τραύματος, όπου εμφανίστηκε η αρχική πληγή που τώρα πυορροεί. Eκεί ο ικέτης πρέπει να ψηλαφίσει, αποκαθάρει και εξαγνίσει. Με καθοδήγηση ο ικέτης θα βυθιστεί στην μήτρα της μητέρας Γης και μέσω της εγκοίμησης , θα λάβει την φροντίδα και το άγγιγμα της μέσω ονείρων-συμβόλων και την επιστροφή των πρωταρχικών αναζωογονητικών ενεργειών του πνεύματος.
Σε αυτή την διαδικασία βλέπουμε στοιχεία της σύγχρονης ψυχοθεραπευτικής πρακτικής. Αρχικά υπάρχει η πιεστική ανάγκη να βρεθεί θεραπεία. Ύστερα έρχεται η περίοδος φροντίδας και εξοικείωσης με το τραύμα μαζί με την προετοιμασία της ψυχής για την δύσκολη διαδικασία της ίασης. Τέλος έρχεται το κάλεσμα για κάθοδο στο ασυνείδητο, στην μήτρα όπου το αρχικό τραύμα αναμένει θεραπεία. Ο Ασκληπιός αποσπάστηκε από την μήτρα της φονευμένης μητέρας του της Κορωνίδας. Οι ικέτες του έπρεπε να επιστρέψουν στην μήτρα της γης, ώστε να ξαναγεννηθούν μακριά από το τραύμα.
Το αρχέτυπο το Ασκληπιού ως μοντέλο ψυχοθεραπευτικής μεταμορφωτικής εμπειρίας διδάσκει ότι ο θεραπευτής θα πρέπει να γνωρίσει και περιποιηθεί το δικό του αρχικό τραύμα, να συνθέσει τα δώρα και τραύματα που του άφησαν οι δικοί του γονείς, να αναζητήσει μέντορες, να ξεπεράσει τους μέντορες του, να υποστηρίζει την καταβύθιση στην μήτρα της μητέρας γης, τόσο σαν συλλογικό ασυνείδητο, όσο και σαν φύση, να διατηρεί τον δικό του «ιερό» χώρο ανανέωσης και εσωτερικής ευθυγράμμισης.

Διαφορές ανθρώπου και ζώων σύμφωνα με τον Αριστοτέλη

Σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, υπάρχει μία θεμελιώδης και ειδοποιός διαφορά που διαχωρίζει την εξέλιξη του ανθρώπου από την εξέλιξη των ζώων. Η διαφορά αυτή έγκειται στο ότι ο άνθρωπος είναι «κατασκευασμένος» για να ακολουθήσει ΑΤΟΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ, σε αντίθεση με τα ζώα που ακολουθούν υποχρεωτικά την ΟΜΑΔΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ τους.
Ας δούμε όσα ο ίδιος αναφέρει σχετικά, στο βιβλίο του «ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ» 402a.
πρῶτον δ' ἴσως ἀναγκαῖον διελεῖν ἐν τίνι τῶν γενῶν καὶ τί ἐστι,
ΚΑΤΑΡΧΗΝ ΛΟΙΠΟΝ, ΙΣΩΣ ΘΑ ΗΤΑΝ ΣΚΟΠΙΜΟ ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΟΥΜΕ ΔΙΕΞΟΔΙΚΑ ΣΕ ΠΟΙΟ ΑΠΟ ΤΑ ΓΕΝΗ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΑΝΗΚΕΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΚΑΙ Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ.
λέγω δὲ πότερον τόδε τι καὶ οὐσία ἢ ποιὸν ἢ ποσόν,
ΑΝΑΦΕΡΟΜΑΙ ΣΕ ΠΟΙΑ ΑΠΟ ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΚΑΤΑΤΑΞΟΥΜΕ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ, ΕΙΤΕ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΕΙΤΕ ΑΠΟ ΑΠΟΨΗ ΠΟΣΟΤΗΤΑΣ,
ἢ καί τις ἄλλη τῶν διαιρεθεισῶν κατηγοριῶν,
ΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΜΕ ΝΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΤΑΞΟΥΜΕ ΣΕ ΚΑΠΟΙΑ ΑΛΛΗ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΗ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ.
ἔτι δὲ πότερον τῶν ἐν δυνάμει ὄντων ἢ μᾶλλον ἐντελέχειά τις•
ΕΠΙΠΛΕΟΝ, ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΟΥΜΕ ΑΝ Η ΨΥΧΗ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΑ ΕΝ ΔΥΝΑΜΕΙ ΟΝΤΑ Η ΣΤΑ ΕΝΤΕΛΕΧΕΙΑ ΟΝΤΑ.
(Σε κατάσταση «εν δυνάμει» βρίσκεται η ψυχή, όταν δεν έχει ακόμα ενσαρκωθεί.
Σε κατάσταση «εν εντελεχεία» βρίσκεται η ψυχή όταν εισέρχεται σε ανθρώπινο σώμα και καταφέρει να επανέλθει στην θεία υπόστασή της, μαζί το σώμα αυτό.)
διαφέρει γὰρ οὔ τι [402b] μικρόν.
ΔΙΟΤΙ ΑΥΤΕΣ ΟΙ ΔΥΟ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΚΑΘΕ ΑΛΛΟ, ΠΑΡΑ ΜΙΚΡΗ ΔΙΑΦΟΡΑ ΕΧΟΥΝ ΜΕΤΑΞΥ ΤΟΥΣ.
σκεπτέον δὲ καὶ εἰ μεριστὴ ἢ ἀμερής,
ΕΠΙΣΗΣ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΥΜΕ ΑΝ Η ΨΥΧΗ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΜΕΡΙΣΤΗ Η ΑΝ ΑΝΗΚΕΙ ΣΤΗΝ ΣΥΝΕΧΗ ΟΥΣΙΑ.
καὶ πότερον ὁμοειδὴς ἅπασα ψυχὴ ἢ οὔ•
ΚΑΙ ΕΠΙΣΗΣ, ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΕΡΩΤΗΘΟΥΜΕ, ΑΝ Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΕ ΨΥΧΗΣ ΕΧΕΙ ΤΗΝ ΙΔΙΑ ΣΥΣΤΑΣΗ ΜΕ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΚΑΘΕ ΑΛΛΗΣ ΨΥΧΗΣ, Η ΟΧΙ.
εἰ δὲ μὴ ὁμοειδής,
Ή ΑΝ Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΘΕ ΨΥΧΗΣ ΔΙΑΦΕΡΕΙ ΕΞ ΟΛΟΚΛΗΡΟΥ ΑΠΟ ΚΑΘΕ ΑΛΛΗ ΟΥΣΙΑ.
πότερον εἴδει
ΚΑΙ ΒΕΒΑΙΩΣ, ΠΟΙΟ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ;
διαφέρουσα ἢ γένει.
ΔΙΑΦΕΡΕΙ ΚΑΠΟΙΑ ΨΥΧΗ ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΑ ΑΛΛΗ ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΕΙΔΟΣ Η ΩΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΓΕΝΟΣ;
(Το «είδος» είναι η ποιότητα της ψυχής, δηλαδή αν είναι καλή ή κακή κτλ.
Το «γένος» είναι η κατηγορία του ζώου στο οποίο ανήκει η ψυχή, δηλαδή αν είναι άνθρωπος σκύλος γάτα, κτλ.)
νῦν μὲν γὰρ οἱ λέγοντες καὶ ζητοῦντες περὶ ψυχῆς περὶ τῆς ἀνθρωπίνης μόνης ἐοίκασιν ἐπισκοπεῖν•΄
ΣΗΜΕΡΑ ΒΕΒΑΙΩΣ, ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΑΝΑΦΕΡΟΝΤΑΙ ΣΕ ΤΕΤΟΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΡΕΥΝΟΥΝ ΤΑ ΘΕΜΑΤΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ, ΑΣΧΟΛΟΥΝΤΑΙ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΨΥΧΗ.
(Αυτό αποδεικνύει το ενδιαφέρον του Αριστοτέλη για τα μεταφυσικά θέματα. Και μόνο από αυτήν την δήλωση, δεν θα μπορούσε κανείς σε καμμία περίπτωση να τον κατατάξει στους «υλιστές φιλοσόφους», όπως δυστυχώς πιστεύουμε σήμερα.)
εὐλαβητέον δ' ὅπως μὴ λανθάνῃ πότερον εἷς ὁ λόγος αὐτῆς ἐστι,
ΑΥΤΟ ΤΟ ΘΕΜΑ, ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΤΕΙ ΜΕ ΙΔΙΑΙΤΕΡΗ ΠΡΟΣΟΧΗ, ΩΣΤΕ ΝΑ ΑΠΟΦΕΥΧΘΟΥΝ ΠΙΘΑΝΑ ΛΑΘΗ, ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΟΥ ΕΞΕΤΑΣΕΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΜΟΝΟ ΤΗΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗ ΨΥΧΗ.
καθάπερ ζῴου,
ΤΕΤΟΙΑ ΛΑΘΗ, ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΑΝ ΝΑ ΠΡΟΚΥΨΟΥΝ ΑΝ ΔΕΝ ΕΞΕΤΑΣΤΕΙ Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΕΝΟΣ ΖΩΟΥ,
ἢ καθ' ἕκαστον ἕτερος,
Η ΑΝ ΔΕΝ ΕΞΕΤΑΣΤΕΙ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΚΑΠΟΙΟΥ ΕΜΨΥΧΟΥ ΟΝΤΟΣ, ΑΠΟ ΚΑΠΟΙΟ ΑΛΛΟ ΕΜΨΥΧΟ ΟΝ.
(Άρα, αυτό που υποστηρίζει ο Αριστοτέλης είναι ότι για να έχουμε μία ολοκληρωμένη αντίληψη περί ψυχής πρέπει να εξετάσουμε τις ψυχές όλων των ζώντων οργανισμών.)
οἷον ἵππου, κυνός, ἀνθρώπου, θεοῦ,
ΌΠΩΣ Π.Χ. ΝΑ ΕΞΕΤΑΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΦΟΡΑ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΕΝΟΣ ΙΠΠΟΥ, ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΕΝΟΣ ΣΚΥΛΟΥ Ή ΕΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Ή ΕΝΟΣ ΘΕΟΥ.
(Άρα η ψυχή διαφέρει και κατά γένος και κατά είδος.
Αυτό σημαίνει ότι δύο άνθρωποι δεν μπορούν ποτέ να έχουν την ίδια ψυχική εξέλιξη, διότι η εξέλιξη που ακολουθούν είναι ατομική. Αντιθέτως δύο ζώα, έχουν υποχρεωτικά την ίδια ψυχική εξέλιξη, διότι η εξέλιξη που ακολουθούν είναι ομαδική.)
τὸ δὲ ζῷον τὸ καθόλου
ΌΣΟΝ ΑΦΟΡΑ ΣΤΑ ΖΩΑ, Η ΨΥΧΗ ΤΟΥΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΚΟΙΝΗ ΟΥΣΙΑ, ΑΝΑΛΟΓΑ ΜΕ ΤΟ ΕΙΔΟΣ ΤΟΥΣ,
ἤτοι οὐθέν ἐστιν ἢ ὕστερον,
ΔΗΛΑΔΗ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΝΕΝΑ ΖΩΟ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΕΙΔΟΥΣ ΠΟΥ ΝΑ ΥΣΤΕΡΕΙ Ή ΝΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΕΙ ΕΝΑΝΤΙ ΚΑΠΟΙΟΥ ΑΛΛΟΥ ΖΩΟΥ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΕΙΔΟΥΣ.
(Δηλαδή μας λέει ότι όλα τα ζώα γεννιούνται με την ίδια ποιότητα ψυχής και ανάλογα με τις συνθήκες του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν, είτε αγριεύουν είτε εξημερώνονται. Όμως αυτό δεν αποτελεί χαρακτηριστικό της ψυχής τους αλλά χαρακτηριστικό του τρόπου ζωής τους.
Δεν υπάρχει δηλαδή κακό ή καλό σκυλί, αλλά υπάρχει ένα σκυλί που έχει αποκτήσει καλές ή κακές συνήθειες.)
ὁμοίως δὲ κἂν εἴ τι κοινὸν ἄλλο κατηγοροῖτο•
ΤΟ ΙΔΙΟ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΥΠΟΛΟΙΠΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΩΝ ΨΥΧΩΝ ΤΟΥ ΖΩΙΚΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ.
ἔτι δέ, εἰ μὴ πολλαὶ ψυχαὶ ἀλλὰ μόρια,
ΕΠΙΠΛΕΟΝ ΜΑΛΙΣΤΑ, ΕΦΟΣΟΝ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΟΛΛΕΣ ΨΥΧΕΣ ΖΩΩΝ, ΑΛΛΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΜΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΟΙΝΗΣ ΨΥΧΗΣ ΤΟΥ ΕΙΔΟΥΣ ΤΟΥ ΖΩΟΥ,
(Δηλαδή θεωρεί ότι η ψυχή κάθε ζώου δεν αποτελεί τίποτα περισσότερο, από ένα μόριο, ένα ελάχιστο κομμάτι, από την συνολική ομαδική ψυχή του είδους του ζώου που ενσαρκώνεται.)
πότερον δεῖ ζητεῖν πρότερον
ΤΙ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΡΟΗΓΗΘΕΙ ΣΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΜΑΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΤΩΝ ΖΩΩΝ;
τὴν ὅλην ψυχὴν ἢ τὰ μόρια.
Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΗΣ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ ΨΥΧΗΣ ΠΟΥ ΑΝΗΚΕΙ ΣΕ ΟΛΑ ΤΑ ΖΩΑ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΕΙΔΟΥΣ Ή Η ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΜΕΜΟΝΩΜΕΝΟΥ ΜΟΡΙΟΥ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΤΟΥ ΚΑΘΕ ΖΩΟΥ;
(Προκριμένου να γίνουν περισσότερο κατανοητά αυτά που υποστηρίζει ο Αριστοτέλης, θα μπορούσαμε να συγκρίνουμε τις ψυχές των ζώων με τον τρόπο λειτουργίας των μαγνητών.
Δηλαδή, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που θα μπορούμε να προσθέσουμε τους πόλους μικρών μορίων μαγνητών και να σχηματιστεί χωρίς κανένα πρόβλημα ένας τεράστιος μαγνήτης, έτσι μπορούν να συνδεθούν και οι επιμέρους ψυχές των ζώων, σε μία συνολική ψυχή που θα αφορά το γένος του ζώου στο οποίο ανήκει.
Αυτό σημαίνει ότι οι ψυχές των ζώων παραμένουν όλες ίδιες, σαν τα επιμέρους τμήματα ενός μαγνήτη, ενώ οι ψυχές των ανθρώπων διαφέρουν ως προς την εξέλιξή τους.
Αυτός είναι ο λόγος που τα ζώα ακολουθούν υποχρεωτικά ομαδική εξέλιξη.
Ενώ στην περίπτωση του ανθρώπου, από την στιγμή που η ψυχή του λειτουργεί αντίθετα από την ψυχή των ζώων, ο άνθρωπος είναι υποχρεωμένος να ακολουθήσει προσωπική ή ατομική εξέλιξη.
χαλεπὸν δὲ καὶ τούτων διορίσαι ποῖα πέφυκεν ἕτερα ἀλλήλων,
ΕΙΝΑΙ ΦΟΒΕΡΑ ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΔΙΑΚΡΙΝΕΙ ΚΑΝΕΙΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΣΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΗΣ ΨΥΧΗΣ ΤΟΥΣ.
καὶ πότερον τὰ μόρια χρὴ ζητεῖν πρότερον ἢ τὰ ἔργα αὐτῶν,
ΆΡΑΓΕ, ΤΙ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΕΧΕΙ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΝΑ ΕΡΕΥΝΗΣΕΙ ΚΑΝΕΙΣ, ΤΙΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΜΟΡΙΩΝ ΤΩΝ ΨΥΧΩΝ ΤΩΝ ΖΩΩΝ Ή ΤΙΣ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΚΑΘΕ ΓΕΝΟΣ ΖΩΟΥ;
οἷον τὸ νοεῖν ἢ τὸν νοῦν,
ΜΕ ΑΛΛΑ ΛΟΓΙΑ, ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΙ ΤΑ ΖΩΑ Ή ΤΗΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΤΟΥΣ ΝΑ ΣΚΕΦΤΟΝΤΑΙ;
καὶ τὸ αἰσθάνεσθαι ἢ τὸ αἰσθητικόν•
Ή ΑΛΛΙΩΣ, ΤΟΝ ΤΡΟΠΟ ΠΟΥ ΑΙΣΘΑΝΟΝΤΑΙ Ή ΤΟ ΤΙ ΑΙΣΘΑΝΟΝΤΑΙ.
ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων.
ΑΥΤΗ ΛΟΙΠΟΝ ΕΙΝΑΙ Η ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΤΩΝ ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΨΥΧΩΝ...